Tarsiiformes

A dos tarsiiformes (Tarsiiformes), ás veces denominados tarsiformestarsiformes no Gran dicionario Xerais da lingua. é unha infraorde de mamíferos primates haplorrinos reunidos nunha única familia actual, a dos tarsíidos (Tarsiidae), que comprende varias especies que estaban encadradas no até hai poucos anos considerado o seu único xénero, Tarsius, e que son coñecidas vulgarmente como tarsios,Gran dicionario Xerais da lingua (2009): tarsio s. m. Mamífero primate, o único (sic) da familia dos dos társidos (sic) e da suborde (sic) dos tarsiformes (sic) (Tarsius  sp.), nocturno, de pequeno tamaño, con grandes ollos e dedos longos rematados nun disco adhesivo [propio de Indonesia e Filipinas]. caracterizados polos seus grandes ollos, mans e pés moi desenvolvidos, que acaban en dedos longos rematados nun disco adhesivo, e que habitan nas selvas do sueste asiático e en varias illas de Indonesia. Ademais conta con numerosos xéneros en dúas familias extintas.

Cómpre sinalar que nos últimos anos (década do 2010), varios descubrimentos levaron a algúns expertos a reconsiderar este taxon, e houbo autores que propuxeron dividir o xénero Trasius en tres xéneros diferentes: Tarsius, CarlitoGroves, C. & Shekelle, M. (2010): "The Genera and Species of Tarsiidae" International Journal of Primatology 31 (6): 1071–1082. e Cephalopachus,Brandon-Jones, D.; Eudey, A. A.; Geissmann, T.; Groves, C. P.; Melnick D. J.; Morales, J. C.; Shekelle, M. & Stewart, C. B. (2004): "Asian Primate Classification" International Journal of Primatology 25 (1): 97–164. aínda non recoñecidos, por exemplo, nunha obra de referencia como Mammal Species of the World.

Durante moitos anos os tarsiiformes foron clasificados dentro dos prosimios,VV. AA. (1968): "Tarsioideos" en: Enciclopedia Salvat de las ciencias. Tomo 6. Animales vertebrados. Pamplona: Salvat, S. A. de Ediciones, p. 290. pero foron separados deles porque comparten varias características cos simios.

 Características 
De dimensións moi reducidas (de entre 9 a 16 cm de lonxitude, e de 80 a 150 g de peso), neste grupo encóntranse algúns dos primates máis pequenos que existen. A súa cabeza é arredondada, o pescozo curto (pero que permite xirar a cabeza até atrás, sen efectuar ningún movemento do tronco), o tronco máis curto e repoludo que o dos lemuriformes e a cola moi longa (de 13 a 27 cm), espida e rematada nunha guedella de pelo. Na cabeza, de fociño curto, destacan o grandes ollos, circulares e situados en posición frontal (visión estereoscópica (o que suxire a súa proximidade filoxenética cos antropoideos).

Os membros anteriores son curtos, mentres que os posteriores son moi longos, a causa da súa adaptación ao salto, e cos tarsos moi desenvolvidos (ao que alude o seu nome). Os dedos son longos e delgados, co extremo aplanado e dotado dun disco adhesivo. Os dedos teñen uñas planas, agás o segundo e o terceiro dos pés, que rematan en garras; os polgares son opoñíbeis.

O esqueleto presenta un desenvolvemento transversal do tórax con aplanamento do esterno, carácter referido á posición semierecta destes hábiles saltadores; a clavícula é longa e delgada.

miniatura|200px|esquerda|Cranio dun tarsio. Obsérvese o enorme tamaño das órbitas oculares.

O cerebro é moi pequeno (pesa uns 3 g), pero en proporción bastante ancho e cun prolongamento occipital que cobre parte do cerebelo; desataca o gran desenvolvemento dos centros da visión (o seu principal sentido da percepción) cuxos estratos celulares alcanzan un grao de diferenciación superior ao doutros primates, comprendido o home.

A dentadura está constituída por 34 dentes, distribuídos segundo a fórmula 2.1.3.3 / 1.1.3.3; amosa caracteres primitivos, especialmente na estrutura dos molares. O intestino, moi simple, presenta diversos caracteres que o asemellan ao dos insectívoros, e mesmo aos dos réptiles; carece de apéndice.

En xeral, o pulmón dereito ten 6 lóbuos, e o esquerdo, 4.

Posúen dous pares de mamas, un pectoral e outro abdominal; porén, pode existir un terceiro par pectoral. O útero é bicorne, e a placenta discoidal e decidua.

 Bioloxía 
miniatura|140px|Postura de repouso.
Os tarsios son de hábitos nocturnos e arborícolas e viven, solitarios ou en parellas, en zonas con matogueiras e arbustos en selvas pouco densas, cunha distribución restrinxida tan só aos arquipélagos da Sonda, Célebes e Filipinas. Dureante o día permanecen agochados entre a vexetación, en xeral aferrados a unha pequena póla vertical, e coa cola enroscada neste soporte. Non constrúen niños. Durante a noite desprázanse cunha notábel capacide acrobática nas árbores para buscar o seu alimento, consistente basicamente en insectos, aínda que tamén comen pequenos lagartos e crustáceos e outros invertebrados; non comen froitos, e a auga apáñana lambendo as follas das árbores. En xeral son silenciosos, pero poden emitir, coa boca entreaberta, algúns sons característicos, como débiles gritos. Tamén pódense comunicar por ultrasóns.The only primate to communicate in pure ultrasound en NewsCientist.com

As femias paren unha soa cría por parto que, aínda que só pesan uns 20 g, nacen xa moi desenvolvidas, cos ollos abertos e cubertas; a  nai transpórtaas suxeitándoas coa boca, pero as crías tamén poden agarrarse ao ventre da nai e tamén realizaren pequenos desprazamentos por si mesmas. Descoñécense os períodos de xestación e de amamentamento e, en canto á duración da vida desates aniamais, sábese dunha femia que viviu 10 anos nun zoolóxico.

 Taxonomía 
 Unha taxonomía complicada 
A clasificación dos tarsios foi, durante moito tempo, confusa. Xa en 1780 o médico e naturalista alemán Storr sinalara as diferenzas entre os lémures e as especies que hoxe coñecemos cono tarsios, e argumentou a necesidade de separar estes dous taxa.Gursky, Sharon L. (2016): The Spectral Tarsier. Londres / Nova York: Routledge. ISBN 978-0-1318-9332-0, capítulo 1: Taxonomy History, páx. 2.

Daquela cuñou o novo xénero Tarsius,Tarsiidae en MSW. para reunir os pouco correntes primates que posuían uns excepcionalente longos ósos tasianos, e deulle o nome de Tarsius spectrum á especie que definira Pallas dous anos antes, en 1778, como Lemur spectrum (de aí é de onde procede o nome binomial actual Tarsius spectrum).

 Descricións 
 Infraorde 
A infraorde dos Tarsiiformes foi descrita en 1915 polo zoólogo especializado en primatoloxía e paleontólogo estadounidense William King Gregory,Tarsiiformes en MSW.

 Familia 
En canto á familia, fora descrita en 1825 polo zoólogo inglés John Edward Gray en Ann. Philos., n.s., 10: 338.

 Etimoloxía 
 Infraorde 
O nome Tarsiiformes está formado sobre a raíz do nome do xénero tipo, Tarsius coa adición da desinencia do latín científico -iformes, "en forma de". 

 Familia 
Do memo modo, o nome da familia fómase sobre o nome do xénero tipo coa adición da desinencia do latín científio                    científico -idae, propia dos nomes das familias de animais.

En canto ao nome do xénero tipo Tarsius, deriva do latín tarsus, aludindo á lonxitude dos ósos tarsianos destes animais.Tarsius no Merriam-Webster Dictionary.

 Unha clasificación controvertida 
A clasificación da infraorde dos tarsiifomes é moi controvertida. Como exemplos, relaciónanse a continuacón as clasificacións dadas por alúns dos organismos especializados.

— Segundo Mammal Species of the World 

Suborde Haplorrhini Pocock, 1918)
 Infraorde Tarsiiformes  (Gregory, 1915)
 Familia Tarsiidae Gray, 1825 
 Xénero Tarsius Storr, 1780
 Tarsius bancanus Horsfield, 1821
 Tarsius bancanus bancanus Horsfield, 1821
 Tarsius bancanus borneanus Elliot, 1910
 Tarsius bancanus saltator Elliot, 1910
 Tarsius dentatus Miller & Hollister, 1921
 Tarsius pelengensis Sody, 1949
 Tarsius pumilus Miller & Hollister, 1921
 Tarsius sangirensis Meyer, 1897
 Tarsius syrichta (Linnaeus, 1758)
 Tarsius tarsier (Erxleben, 1777)

— Segundo Animal Diversity Web Tarsiiformes na ADW.

Suborde Haplorrhini Pocock, 1918)
 Infraorde Tarsiiformes (Gregory, 1915)
 Familia Tarsiidae  Gray, 1825 
 Xénero Tarsius Storr, 1780
 Tarsius bancanus Horsfield, 1821
 Tarsius dentatus Miller & Hollister, 1921
 Tarsius pumilus Miller & Hollister, 1921
 Tarsius syrichta (Linnaeus, 1758)

— Segundo Paleobiology Database Tarsiiformes  na EOL.

Suborde Haplorrhini Pocock, 1918)
 Infraorde Tarsiiformes (Gregory, 1915)
 Familia Tarsiidae Gray, 1825 
 Xénero Tarsius Storr, 1780
 Tarsius dentatus Miller & Hollister, 1921
 Tarsius eocaenus Beard et al., 1994
 Tarsius fuscus Fischer, 1804
 Tarsius lariang Merker & Groves, 2006
 Tarsius pelengensis Sody, 1949
 Tarsius pumilus Miller & Hollister, 1921
 Tarsius sangirensis Meyer, 1897
 Tarsius sirindhornae Chaimanee et al., 2011
 Tarsius tarsier (Erxleben, 1777)
 Tarsius thailandica Ginsburg & Mein, 1987
 Tarsius tumpara Shekelle et al., 2008
 Tarsius wallacei Merker et al., 2010
 Xénero Carlito Groves & Shekelle, 2010 
 Carlito syrichta (Linnaeus, 1758)
 Xénero Cephalopachus Swainson, 1835
 Cephalopachus bancanus (Horsfield), 1821

— Segundo a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais Especies de Tarsiidae na Lista vermella de especies ameazadas da UICN, versión 2015-4.

 Familia Tarsiidae Tarsius bancanus Tarsius bancanus ssp. bancanus Tarsius bancanus ssp. borneanus Tarsius bancanus ssp. natunensis Tarsius bancanus ssp. saltator 
 Tarsius dentatus Tarsius lariang 
 Tarsius pelengensis Tarsius pumilus Tarsius sangirensis Tarsius syrichta Tarsius tarsier Tarsius tumpara Tarsius wallacei Galería 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Brandon-Jones, D.; A. A. Eudey, T. Geissmann, C. P. Groves, D. J. Melnick, J. C. Morales, M. Shekelle & C. B. Stewart (2004):
"Asian Primates Classification" International Journal of Primatology 25 (1): 97-164. Resumo.
 Chiarelli, A. B. (1972): Taxonomic Atlas of Living Primates. Londres, Reino Unido & Nova York, EUA: Academic Press. ISBN 0-1217-2550-2.
 Groves, Colin P. (2001): Primate Taxonomy. Washington, EUA & Londres, Reino Unido: Smithsonian Institution Press. ISBN 1-5609-8872-X.
 Gursky-Doyen, Sharon & Jatna Suprinata, eds. (2010): Indonesian Primates. Nova York / Dordrecht / Heidelberg / Londres: Springler. ISBN 978-1-4419-1559-3 / ISBN 978-1-4419-1559-7.
 Kowalski, Kazimierz (1981): "Suborden Tarsioidea", en: Mamíferos. Manual de teriología. Madrid: H. Blume Ediciones. ISBN 84-7214-229-9, pp. 320–321.
 Nowak, Ronald M. (1999): Walker's Primates of the World. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-6251-5.
 Parker, Sybil P. (1990): Grzimek's Encyclopedia of Mammals. Volume 2. Nova York, NY, EUA: McGraw-Hill Publishing Company. ISBN 0-0790-9508-9.
 Vaughan, T. A. (1986): Mammalogy. Terceira edición. Fort Worth, Texas, EUA: Saunders College Publishing.
 VV. AA. (1968): "Tarsioideos" en: Enciclopedia Salvat de las ciencias. Tomo 6. Animales vertebrados. Pamplona: Salvat, S. A. de Ediciones, pp. 290–292.
 Wilson, D. E. & Reeder, D. M., eds. (2005): Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference, 3ª ed. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.
 Wright, P.; E. Simons & S. Gursky, eds. (2003): Tarsiers: past, present, and future''. Estados Unidos de América: Rutgers University Press.

 Outros artigos 
 Primates
 Haplorrinos

 Ligazóns externas 
 TARSIERS (Tarsiidae) en szgdocent.org 
 The only primate to communicate in pure ultrasound en NewsCientist.com 
 Tarsiiformes no NCBI.
 Tarsiidae  no CITES. 
  Tarsiidae no ITIS.

Categoría:Primates