Sos del Rey Católico

Sos del Rey Católico (en ) é un municipio español da comarca de Cinco Villas, ao noroeste da provincia de Zaragoza, comunidade autónoma de Aragón. O municipio está composto por cinco asentamentos de poboación: Sos del Rey Católico, Barués, Campo Real, Mamillas e Sofuentes.

 Historia 
A localización desta poboación nunha elevación do terreo rochosa converteuno durante moito tempo en praza forte. No século X foi reconquistada, e desde entón tivo grande importancia como cidade fronteiriza. En 1044 foi incorporada por Ramiro I ao Reino de Aragón.

No ano 1452, en plena Guerra de Navarra, a raíña Xoana Enríquez desprazouse á vila, chamada por entón simplemente Sos. Alí deu a luz ao infante Fernando, que logo se convertería en Fernando o Católico. Ese nacemento engadiu o sobrenome del Rey Católico ao nome da poboación. En 1711 foi nomeada Capital das Cinco Villas.

Todo o seu centro histórico está moi ben conservado e a vila está declarada Conxunto Histórico Artístico e Ben de Interese Cultural desde o ano 1968. A excepcional conservación do seu centro urbano fai que un paseo por esta localidade se converta nunha viaxe ao pasado destacando as murallas, igrexas, a praza da vila e o Palacio de los Sada, onde naceu Fernando o Católico no ano 1452.

dereita|miniatura|Xudaría de Sos del Rey Católico, adxacente ao Palacio de los Sada

En Sos del Rey Católico rodouse a película La vaquilla (1985) de Luis García Berlanga, na que actuaron como extras moitos dos veciños da localidade.

 Política local 
 Últimos alcaldes de Sos del Rey Católico 
 Período  Alcalde  Partido 1979-1983  Juan Luís Machín Garín  UCD  1983-1987 Ángel Bueno VillanuevaPSOE 1987-1991  1991-1995  1995-1999  1999-2003 Vicente Manero Gistas PAR 2003-2004  2004-2007  José Ignacio Machín Alegre PSOE 2007-2011  2011-2014 Jesús María Iso Echegoyen PP  2014-2015  María José Navarro Lafita  PSOE  2015-2019 2019-2023 Desde 2023

 Resultados electorais 
Eleccións municipais Partido 2003 2007 2011 2015 PSOE 3 5 3 4 CA 2 PP 1 1 3 1 AISRC 1 PAR 2 1 - EU - CHA 1 Total 7 7 7 7

 Lugares de interese 
 Igrexa de San Esteban: A igrexa de San Esteban está situada xunto ao castelo. O conxunto está formado pola igrexa en si, destinada ao culto, a cripta e o claustro, que dá acceso desde a rúa que sobe da praza da vila, á portada principal da igrexa.
 Cripta da Virxe do Perdón: s. XIV

dereita|miniatura|Planta da cripta de Sta. Mª do Perdón. Marcas de cantaría.

 Castelo: Como vila fronteiriza entre os veciños reinos de Navarra e Aragón, Sos contou co seu castelo fortificado para reforzar a liña defensiva.
 Casa da vila: É un edificio, de estilo renacentista, que foi construído polo concello a finais do século XVI, reformado durante o século XIX, e restaurado para a adaptación á súa actual función como sede administrativa das dependencias municipais, nos anos oitenta.
 Palacio dos Sada: Casa palacio, é un edifico de perpiaños, que data de finais do século XV. Foi a vivenda da familia nobiliaria dos Sada, e a casa onde foi acollida dona Xoana Enríquez, para dar a luz ao futuro monarca Fernando II de Aragón.
 Portas da muralla: Consérvanse sete portais da muralla, que dan acceso ao recinto intramuros.
 Santuario de Valentuñana: Construído polos Carmelitas Descalzos, a finais do século XVII, o Convento de Nosa Señora de Valentuñana.
 A  xudaría: Chamada hoxe en día "barrio alto". Estivo en orixe formada por unhas trinta casas ó redor dunha rúa principal desde a que se podía acceder ao centro da vila e desde a cal xorden diversos canellóns sen saída.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Fernando II de Aragón
 Xoana Enríquez

Categoría:Concellos da provincia de Zaragoza
Categoría:Sos del Rey Católico