Tenrécidos

A dos tenrécidos (Tenrecidae) é unha familia de mamíferos placentarios afrosorícidos,Tenrecidae en MSW. a única da suborde dos tenrecomorfos (Tenrecomorpha).Tenrecomorpha en MSW.

A familia está constituída por mamíferos fundamentalmente insectívoros de tamaño relativamente grande, e caracterizados por teren un fociño máis ou menos longo e afiado que utilizan para desenterrar vermes e insectos do solo (son omnívoros). Hai hoxe unhas trinta especies de tenrécidos, moi diversos en aspecto e costumes, os máis deles endémicos de Madagascar, aínda que algús se atopan tamén nalgunhas partes do continente africano.Kowalsky, K. (1981), pp. 283.

A explicación de que as formas e os costumes dos tenrécidos sexan tan diversas é o resultado dunha evolución converxente, e por iso algúns se parecen aos ourizos cachos, ou ás musarañas, ás sarigüeias, aos ratos e até ás londras, ocupando ambientes acuáticos, arborícolas, terrestres e subterráneos (escavadores).

O lugar dos tenrécidos na taxonomía está actualmente aínda baixo discusión, xa que algúns autores aínda a inclúen dentro da orde dos Insectivora, hoxe obsoleta, pero a maioría clasifícana na nova orde dos Afrosoricida. Aínda que poidan parecerse ás musarañas, os ourizos ou as lontras, non están estreitamente relacionados con calquera destes grupos, e os seus parentes máis próximos son outros mamíferos insectívoros africanos, como as toupas douradas e as musarañas elefante. O antepasado común destes animais, xunto cos dos porco formigueiro, os damáns, os elefantes e os manatís e o dugongo, non foi recoñecido até a década dee 1990, cando se reuniron no grupo dos Afrotheria.Stanhope, M. J.; Waddell, V. G.; Madsen, O.; de Jong, W.; Hedges, S. B.; Cleven, G. C.; Kao, D. & Springer, M. S. (1998): "Molecular evidence for multiple origins of Insectivora and for a new order of endemic African insectivore mammals". PNAS 95 (17): 9967–72.

A familia divídese en catro subfamilias, atendendo á súa gran diversidade: Geogalinae, Oryzorictinae, Potamogalinae e Tenrecinae. Os Tenrecinae, versión malgaxe dos ourizos cachos, e os Oryzorictinae, variante das musarañas e as toupas, son os dous principais grupos.Michel Signoli et al. (2007): Peste: entre épidemies et sociétés. Firenze: Firenze University Press. ISBN 978-88-8453-490-3.

 Cartacterísticas 
As principais características dos tenrécidos son as de careceren de arco zigomático e de cego. A súa dentición é zalambdodonte ou parcialmente dilambodonte. Algunhas especies están adaptadas á vida anfibia ou á subtrerránea. Utlizan a ecolocación para a orientación no espazo. Rexistráronse formas fósiles desde o mioceno temperán.

O tamaño dos tenrécidos oscila entre o das musarañas dos máis pequenos, cunha lonxitude corporal de ao redor de 4,5 cm e un peso de tan só 5 g, e o da especie máis grande, o tenrec común ou tenrec sen cola (Tenrec ecaudatus), que pode medir de 25 a 39 cm de lonxitud e pode pesar máis de 1 kg.Nicholl, Martin (1984): en Macdonald, D., ed. The Encyclopedia of Mammals. New York: Facts on File. ISBN 0-87196-871-1, pp. 744–747.

Infrecuentemente entre os mamíferos placentarios, o ano e o tracto uro-xenital do tenrecs comparte unha abertura común, ou cloaca, unha característica máis común nas aves, os réptiles e o anfibios. Ademais, teñen unha temperatura corporal baixa, de xeito que non necesitan un escroto que arrefríe o seu esperma como noutros mamíferos.

 Taxonomía 
 Descricións dos taxons 
 Suborde
A suborde dos Tenrecomorpha foi establecida en 1972 por Butler.

Incluída na suborde dos Soricomorpha dos Lipotyphla por Butler (1988) e por MacPhee e Novacek (1993).McKenna e Bell (1997) usaron oe nome Tenrecoidea (atribuído incorrectmnte a Gray, 1821) como unha superfamilia, coa nota «proposto como suborde coordinado con Erinaceomorpha, Soricomorpha e Chrysochlorida»; porén, o uso deste nome é inadecuado.
 Familia 
A familia dos Tenrecidae fora xa descrita en 1821 polo naturalista inglés John Edward Gray, en London Med. Repos. Rec., 15: 301.

 Etimoloxías 
Nome científico
Os nomes científicos, tanto Tenrecomorpha como Tenrecidae están formados sobre a base da raíz do nome do seu xénero tipo, Tenrecus Desmarest, 1820 (actualmente o considerado válido é Tenrec Lacépède, 1799), coa adición das desinencias do latín científico -morpha, forma neutra derivada do grego antigo μορφή morphé, "forma", e ´-idae, derivada da do grego antigo -ίδες -ídes, de είδοσ eídos, "aparencia" "aspecto".

Pola súa parte, o nome Tenrecus deriva do termo francés tenrec, que o incorporou contra 1720-30 adaptando o termo malgaxe tàndraka ou tràndraka (tamén coas variantes tanrac e tandrec). E do francés pasou ás outras linguas europeas (ao inglés, xa no mesmo século XVIII).tenrec, no Collins Concise English Dictionary.Etymology of the French word tenrec  en MyEtymology.Word Tenrec Origin  en explainwords.comEtymology: French, from Malagasy tàndraka. Date: circa 1785 any of numerous small often spiny mammalian insectivores (family Tenrecidae) chiefly of Madagascar, en Merriam Webster English Dictionary.Malagasy tàndraka; en francés tenrec (Bernard Germain de Lacépède, 1799) , en Animalia. Etymology of animal names.tanrec, tenrec, en Buffon (1764): Hist. nat., t. 12, p. 438: le tanrec et le tendrac). De tandraka, var. dial. de trandraka, nome malg. de cet animal en Le Trésor de la Langue Frnaçaise informatisé.

 Clasificación 
A familia dos tenrécidos subdivídese en catro subfamilias, con 10 xéneros e 31 especies.Bronner, G. N. & Jenkins, P. D. (2005): "Order Afrosoricida". En Wilson & Reeder, eds. Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference. 3rd ed. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, pp. 72–77. ISBN 978-0-8018-8221-0.

Familia Tenrecidae

 Subfamilia Geogalinae
 Xénero Geogale
 Geogale aurita 
 Subfamilia Oryzorictinae
 Xénero Limnogale
 Limnogale mergulus
 Xénero Microgale
 Microgale brevicaudata
 Microgale cowani
 Microgale dobsoni
 Microgale drouhardi
 Microgale dryas
 Microgale fotsifotsy
 Microgale gracilis
 Microgale gymnorhyncha
 Microgale jobihely
 Microgale longicaudata
 Microgale monticola
 Microgale nasoloi
 Microgale parvula
 Microgale principula
 Microgale pusilla
 Microgale soricoides
 Microgale taiva
 Microgale talazaci
 Microgale thomasi
 Xénero Oryzorictes
 Oryzorictes hova
 Oryzorictes tetradactylus
 Subfamilia Potamogalinae
 Xénero Micropotamogale
 Micropotamogale lamottei
 Micropotamogale ruwenzorii
 Xénero Potamogale
 Potamogale velox
 Subfamilia Tenrecinae
 Xénero Echinops
 Echinops telfairi
 Xénero Hemicentetes
 Hemicentetes nigriceps
 Hemicentetes semispinosus
 Xénero Setifer
 Setifer setosus 
 Xénero Tenrec
 Tenrec ecaudatus 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Kowalski, K. (1981): Mamíferos. Manual de teriología. Madrid: H. Blume Ediciones. ISBN 84-7214-229-9.
 McKenna, M. C. & Bell, S. K. (1997): Classification of Mammals: Above the Species Level. Nova York: Columbia University Press. ISBN 0-231-11013-8.
 Martin, Robert D. (1984) en: Macdonald, D., ed. The Encyclopedia of Mammals. Nova York: Facts on File. ISBN 0-87196-871-1, pp. 126–127.
 Murphy, W. J.; E. Eisirik; S. J. O'Brian, O. Madsen, M. Scally, C. J. Douady, E. Teeling, O. A. Ryder, M. J. Stanhope, W. W. de Jong & M. S. Springer (2001): "Resolution of the early placental mammal radiation using Bayesian phylogenetics". Science 294238: 2351.
 Stanhope, Michael J.; Waddell, Victor G.; Madsen, Ole; de Jong, Wilfried; Hedges, S. Blair; Cleven, Gregory C.; Kao, Diana & Springer, Mark S. (1998): "Molecular evidence for multiple origins of Insectivora and for a new order of endemic African insectivore mammals"  Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 95 (17): 9967–9972.
 Wilson, D. E. & D. M. Reeder, editors (2005): Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.

 Outros artigos 
 Mamíferos
 Insectívoros
 Afrosorícidos
 Taxonomía dos mamíferos

 Ligazóns externas 

 Tenrecomorpha no SIIT.
 Tenrecomorpha na ADW.
 Tenrecomorpha  na EOL.
 Tenrecidae no SIIT.
 Tenrecidae na ADW.
 Tenrecidae na EOL.
 Tenrecidae no NCBI.
 Tenrecidae Gray 1821  en Fossilworks.
 Tenrecidae na Lista vermella da UICN.

Categoría:Afrosorícidos