Soleidos

A dos soleidos (Soleidae) é unha familia de peixes teleósteos da orde dos pleuronectiformes que comprende máis dun cento de especies coñecidas na bibliografía internacional como linguados verdadeiros e, en galego, como linguados, lirpas e acedías.

Os linguados habitan sobre fondos areosos preto das costas mariñas e tamén en cursos de auga doce. As especies de augas salobres e salgadas viven no Atlántico oriental, no Índico e no Pacífico occidental e central. As de auga doce encóntranse en África, o sur de Asia, Nova Guinea e Australia.

No pasado, os linguados das Américas (tanto os de auga salgada coma doce) incluíronse nesta familia, pero hoxe foron separados para formar a súa propia, a dos aquíridos (Achiridae) ou linguados americanos. O único linguado verdadeiro que habita nesta zona é especie é Aseraggodes herrei, das Galápagos (e que tamén vive nas illas Cocos, no Índico).Froese, Rainer and Pauly, Daniel, eds. (2014): Aseraggodes herrei Seale, 1940 en FishBase.

Aínda que a maioría das especies viven preto da costa, un linguado que se asemellaba a un pequeno halibut foi observado polo batiscafo Trieste na parte inferior da fosa das Marianas, a uns 11 km de profundidade.BBC News (23 February 2012):Meet the only man alive who has been to the deepest ocean. Porén, esta observación foi cuestionada por expertos en peixes, e as autoridades non a recoñecen como válida.Alan J. Jamieson and Paul H. Yancey (2012):
"On the Validity of the Trieste Flatfish: Dispelling the Myth" Biol. Bull. 222 (3): 171-175.

Depredadores, alimentándose de crustáceos e outros invertebrados. Ao naceren presentan simetría bilateral, e durante o seu desenviolvemento ambos os ollos desprázanse ao lado dereito da cabeza. Viven a maior parte do tempo co lado cego recostado sobre o leito acuático.

De cores escuras, a súa delgadeza e quietude sobre o fondo fai deles unha presa difícil para outros depredadores.

Son moi apreciados en gastronomía pola súa carne branca e fina, de sabor delicado. Entre as especies máis consumidas e apreciadas destaca o linguado común, ou linguado propiamente dito,linguado no dicionario da RAG. Solea solea.

 Etimoloxía 
O nome científico da familia, Soleidae, fórmase, como é habitual, sobre a raíz do nome do xénero tipo, Solea, engadíndolle a desinencia -´idae empregada para formar os nomes das familias de animais. Pola súa parte, Solea vén do termo latino solea, que era o nome que lle daban os romanos a unha certa especie de linguado, debido ao seu aspecto que recordaba a sola dunha sandalia (en latín clásico, solea, -ae).Online Etymology Dictionary.

 Características 
O seu corpo é alongado, coa cabeza tamén longa e os ollos, como quedou dito, situados no lado dereito o corpo.Rodríguez Solórzano et al. (1983), p. 188.

Caracterízanse por ter o corpo comprimido lateralmente e porque, ao viviren acostados sobre un dos seus lados nos fondos areosos, sofren unha modificación que consiste na migración dun ollo ao outro lado (o dereito), de tal modo que presentan un lado cego, non pigmentado, que é o que se pousa no fondo, e outro cos dous ollos, pigmentado, que é o que aparece como superior (aínda que realmente sexa un dos costados do peixe).Debe diferenciarse esta forma da doutros peixes planos, como as raias, que se describen como deprimidos dorsoventralmente.

O extremo frontal do corpo e a cabeza son arredondados. A mandíbula superior é protráctil. A parte posterior do opérculo frontal está cuberta por pel. As narinas e as mandíbulas da acra cega están rodeadas por pequenas papilas sensitivas en forma de filamentos.Muus et al. (1998), p. 272.

 Clasificación 
Segundo FishBase, a familia comprende 30 xéneros cun total dunhas 180 especies. Os xéneros son:Froese, Rainer, and Daniel Pauly, eds. (2012): Soleidae en FishBase.

 Achiroides
 Aesopia
 Aseraggodes
 Austroglossus
 Barnardichthys
 Bathysolea
 Brachirus
 Buglossidium
 Dagetichthys
 Dicologlossa
 Heteromycteris
 Leptachirus
 Liachirus
 Microchirus
 Monochirus
 Paradicula
 Pardachirus
 Pegusa
 Phyllichthys
 Pseudaesopia
 Rendahlia
 Rhinosolea
 Solea
 Soleichthys
 Synaptura
 Synapturichthys
 Synclidopus
 Typhlachirus
 Vanstraelenia
 Zebrias

Porén, outros sistemas de clasificación admiten máis (WoRMS, 32) ou menos (SIIT, 29) xéneros.Soleidae no ITIS.

 Acuicultura 
En Galicia, nas últimas décadas, están cultivándose con grande éxito algunhas especies de linguados, non só o autóctono, Solea solea, senón tamén a especie Solea senegalensis.Lenguado  en Dibac. Acuicultura.

En palabras do director do Centro Tecnológico Galego de Acuicultura (CETGA), "O linguado é a especie de maior potencial de todas as que se están investigando, sen dúbida, e a gran aposta da industria acuícola"."El sector acuícola gallego apuesta por el lenguado para aumentar su producción" La Opinión. 14 de novembro de 2011.

 Galería 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Lahuerta Mouriño, F. e Vázquez Álvarez, F. X. (2000): Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8.
 Muus, Bent J.; Jørgen G. Nielsen; Preben Dahlstrøm e Bente O. Nyström (1998): Peces de mar del Atlántico y del Mediterráneo. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-1161-2.
 Nelson, Joseph S. (2006): Fishes of the World. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
 Ríos Panisse, M. C. (1977): Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia. I Invertebrados y peces. Santiago: Universidad de Santiago de Compostela. ISBN 84-7191-008-X.
 Rodríguez Solórzano, Manuel; Sergio Devesa Regueiro e Lidia Soutullo Garrido (1983): Guía dos peixes de Galicia. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-7154-433-4.
 Rodríguez Villanueva, X. L. e Xavier Vázquez (1995): Peixes do mar de Galicia. (III) Peixes óseos (continuación). Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-870-2.
 Solórzano, Manuel Rodríguez; José L. Rodríguez, José Iglesias, Francisco X, Pereira e Federico Álvarez (1988): Inventario dos peixes do litoral galego (Pisces: Cyclostomata, Chondrichthyes, Osteichthyes). O Castro-Sada, A Coruña: Cadernos da Área de Ciencias Biolóxicas (Inventarios). SEG, vol. IV. ISBN 84-7492-370-0.

 Outros artigos 
 Acantopterixios
 Pleuronectiformes

 Ligazóns externas 
 Soleidae na Lista vermella de especies ameaaas da UICN.
 Crecimiento de juveniles de lenguado (Solea senegalensis, Kaup, 1858) en Galicia 
 Acuicultura, rodaballo y lenguado en Axenvideo.

Categoría:Pleuronectiformes