Lémure

O lémure, Lemur catta, é un primate da suborde dos estrepsirrinos, infraorde dos lemuriformes e familia dos lemúridos, o único representante do xénero Lemur.Lemur catta Linnaeus, 1758 no MSW.Lemur catta Linnaeus, 1758 no ITIS.

É o lemúrido máis coñecido por mor da súa longa cola con aneis brancos e negros. Como todo os lémures, é endémico da illa de Madagascar. É coñecido localmente como hira (en malgaxe) ou maki (en francés e malgaxe).

Vive en bosques de galería e matogueiras das rexións meridionais da illa. É omnívoro e tamén é o lémure máis terrestre de todos. É un animal fundamentalmente diúrno, pero moitas veces é catemeral.

 Taxonomía 
 Descrición 
Tanto o xénero como a súa única especie foron descritos en 1758 por Linneo, nas páxinas 29 e 30, respectivamente, do volume I da 10ª edición do seu Systema Naturae.

 Etimoloxías 
 Xénero 
O nome do xénero, Lemur, deriva do substantivo masculino plural latíno lemures, -um, que significa "ánimas dos mortos" ou "espectros".lemur no Merriam-Webster Dictionay.

 Especie 
O epíteto específico, catta, é un termo do latín científico tirado do latín cattus, "gato",Lemur catta: Taxonomy & History en San Diego Zoo Global Library. debido ao aspecto felino desta especie, e porque a súa voz rosmante é similar á do gato doméstico.

 Sinónimos 
 Xénero 
O xénero, ademais do protónimo cuñado por Linneo, coñeceuse tamén polos sinónimos:Lemur Linnaeus, 1758 no MSW.
 Catta Link, 1806
 Maki Muirhead, 1819
 Mococo Lesson, 1878
 Odorlemur Bolwig, 1961
 Procebus Storr, 1780
 Prosimia Boddaert, 1785

 Especie 
Ademais de polo protónimo, debido a Linneo, o especie coñeceuse tamén polo sinónimo:
 Lemur mococo (Muirhead, 1819)

 Características 
miniatura|A cola do lémure ten unha lonxitude maior que a da cabeza e o tronco.
É un lémure relativamente grande; o seu peso medio é de 2,2 kg, e a súa lonxitude corporal desde a cabeza até o final do tronco varía entre os 39 e os 46 cm, cunha cola de entre os 56 e os 63 cm, polo que a súa lonxitude total é de entre os 95 e os 110 cm.

A lonxitude deas patas traseiras é de entre os 10,2 e os 11,3 cm, a das orellas é de 40 a 48 mm e a lonxitude do seu cranio é de entre os 78 e os 88 mm.

A súa estrutura corporal é esvelta, e a cara é estreita, cun fociño parecido ao dun raposo. A longa e mesta cola, a súa característica máis distintiva, presenta uns 12 ou 13 aneis formados por franxas transversais alternas brancas e negras, e sempre remata nunha punta negra. O número total de aneis practicamente coincide co número aproximado de vértebras caudais. 

A cola non é prénsil, e utilízaa como axuda para manter o equilibrio e para a comunicación e a cohesión do grupo.

A pelaxe é tan densa que pode, por exemplo, obstruír máquinas de afeitar eléctricas. A zona ventral e a garganta son de cor branca ou crema e a zona dorsal (costas) varía da gris á parda rosada, ás veces cunha mancha marrón ao redor da zona da cola, onde a pelaxe varía do gris pálido á parda agrisada. Aínda que se poden observar pequenas variacións faciais entre individuos, non hai ningunha diferenza apreciábel entre sexos.

 Hábitat e distribución 
A notábel flexibilidade ecolóxica do lémure permítelle a colonizar grande e diversa variedade de hábitats no sur, suroeste e centro-sur de Madagascar, incluíndo bosques de folla caduca, de zonas litorais e secas, matogueiras, matogueiras espiñentas, matogueiras ericoides e vexetación que aflora entre as rochas.Goodman, S. M., Rakotoarisoa, S. V. & Wilme, L. (2006): "The distribution and biogeography of the ring-tailed lemur (Lemur catta) in Madagascar". En: A. Jolly, R. W. Sussman, N. Koyama & H. Rasamimana (eds). Ring-tailed Lemur biology. New York, USA:  Springer. ISBN  978-0-3873-2669-6, pp. 4-14. De feito, na parte superior da súa área de distribución en Andringitra, o lémure encóntrase nunha zona por rina da liña forestal e nunha vasta extensión de rochas verticais con valgadas de até 400 m de altura, rodeadas de sabana ericoide. Acha as condicións climáticas máis extremas desde a zona máis quente e seco, Tsimanampesotse, até a máis fría, o Macizo de Andringitra ("deserto de rochas"),Scheffel, Richard L. & Wernet, Susan J., eds. (1980): Natural Wonders of the World. United States of America: Reader's Digest Association, Inc. ISBN 0-8957-7087-3, p. 46. no Parque Nacional de Andringitra.

 Poboación 
Sospéitase que a poboación desta especie está en declive, xa que os individuos están restrinxidos en gran parte en zonas completa ou relativamente illadas ao longo da súa área de distribución, e as densidades de poboación globais son baixas.Sussman, R. W. et al. (2003): "A survey of habitat of Lemur catta in southwestern and southern Madagascar". Primate Conservation 19: 32–57.Gould, L. & Sauther, M. L. (2016): "Going, going, gone… Is the iconic ring-tailed lemur (Lemur catta) headed for imminent extirpation". Primate Conservation 30: 89-101. Só hai oito poboacións coñecidas que teñen máis de 100 individuos.LaFleur, M., Gould, L., Sauther, M., Clarke, T., and Reuter, K. (2018): "Restating the case for a sharp population decline in Lemur catta". Folia Primatologica 89: 295-304. Noutros lugares están suxeitos á presión da caza para o consumo, e á captura de espécimes vivos para o comercio de mascotas dentro do país. O lume tamén presenta un risco para os lémures, ao igual que a perda de diversidade xenética resultante do illamento das poboacións. Semella que esta especie  se ve afectada negativamente pola fragmentación do hábitat.Eppley, T. M., L. Santini, J. C. Tinsman & G. Donati (2020): "Do functional traits offset the effects of fragmentation? The case of large-bodied diurnal lemur species". American Journal of Primatology 82 (4): e23104.

 Bioloxía 
 Nutrición 
miniatura|O lémure ten unha dieta omnívora, aínda que é fundamentalmente fruxívoro e folívoro

Lemur catta ten unha dieta variada que non parece estar limitada polas fontes de auga dispoñíbeis, aínda que, cando está dispoñíbel, bebe auga diariamente. Os lémures son catemerais e poden estaren activos a calquera hora do día ou da noite, aínda que parecen evitar a actividade nocturna cando as temperaturas durante a noite son baixas.Donati, G., Santini, L., Razafindramanana, J., Boitani, L. & Borgognini‐Tarli, S. (2013): "(Un‐) expected nocturnal activity in "Diurnal" Lemur catta supports cathemerality as one of the key adaptations of the lemurid radiation". American Journal of Physical Anthropology 150 (1): 99-106.LaFleur, M., Sauther, M., Cuozzo, F., Yamashita, N., Youssouf, I. A. and Bender, R. (2014): "Cathemerality in wild ring-tailed lemurs (Lemur catta) in the spiny forest of Tsimanampetsotsa National Park: camera trap data and preliminary behavioral observations". Primates 55 (2): 207-217.LaFleur, M., Clarke, T., Reuter, K. & Schaefer, T. (2017): "Rapid Decrease in Populations of Wild Ring-Tailed Lemurs (Lemur catta) in Madagascar". Folia Primatologica 87: 320-330.

É un primate omnívoro oportunista, aínda que a súa dieta está formada fundamentalmente por froitas e follas, en especial as do tamarindo (Tamarindus indica), coñecido localmente como kily.Sussman, R. W. (1999): "Primate Ecology and Social Structure. Volumen 1: Lorises, Lemurs and Tarsiers". Londres, Reino Unido: Pearson Custom Publishing. ISBN 0-5360-2256-9, pp. 154-173. Cando está dispoñíbel, o tamarindo forma o 50 % da súa dieta, sobre todo durante a tempada seca invernal. 

Aliméntase de non menos de tres ducias de especies de plantas diferentes, e a súa dieta inclúe flores, herbas, cascas e saiba. Foi observado comendo madeira en descomposición, terra, arañeiras, larvas de insectos, artrópodos (arañas, eirugas, chicharras e saltóns) e pequenos vertebrados (paxaros e camaleóns). Durante a tempada seca vólvese máis oportunista.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Linnaeus, C. (1758): Systema Naturae per regna tria naturæ, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis, Tomus I. Editio decima, reformata. Holmiæ: impensis direct. Laurentii Salvii.
 Wilson, D. E. & Hanlon, E. (2010): "Lemur catta (Primates: Lemuridae)". Mammalian species 42 (854): 58–74.
 Wilson, D. E. & Reeder, D. M., eds. (2005): Mammal Species of the World - A Taxonomic and Geographic Reference. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press, 2 vols. ISBN 978-0-8018-8221-4.

 Tattersall, I. (1982): The Primates of Madagascar. Nova York, NY, USA: Columbia University Press. ISBN 978-0-2310-4704-3, pp. 43–46. 

 Outros artigos 
 Lemúridos

 Ligazóns externas 
 Lemur catta na ADW. Con abundante información en bibliografía .
 Ring Tailed Lemur. Lemur catta Linnaeus 1758 na EOL.

Categoría:Primates
Categoría:Animais descritos en 1758
Categoría:Taxons descritos por Linné
Categoría:Fauna endémica de Madagascar