Cordylus

Cordylus é un xénero de lagartos africanos espiñosos de tamaño pequeno a medio. Son todos diúrnos e ovovivíparos. A maioría das especies son rupícolas (viven nas rochas), pero hai unhas poucas especies arbóreas ou que viven en tobos. Deféndense grazas aos duros osteodermos (placas óseas na pel) e porque se retiran moi rapidamente ás fendas entre as rochas ou tobos. Moitas especies viven en grupos e os machos defenden os territorios.

As especies deste xénero e outros cordílidos adoitan estar incluídas en CITES Apéndice II. Nos están necesariamente ameazadas de extinción e o seu comercio está controlado para evitar a sobreexplotación. Algunhas especies de Cordylus teñen rangos de distribución limitados e poden estar ameazadas pola destrución do seu hábitat ou a súa captura masiva para o comercio de mascotas.

 Clasificación 
D. G. Broadley (2006) recoñecía 47 especies no xénero Cordylus, incluíndo oito especies que orixinalmente estaban situadas no xénero Pseudocordylus ( P. fasciatus, P. langi, P. melanotus, P. microlepidotus, P. nebulosus, P. spinosus, P. subvirdis, e P. transvaalensis) e Hemicordylus capensis.

En 2011, un estudo baseado na filoxenia molecular da familia suxeriu a que varias especies que tradicionalmente estaban incluídas en Cordylus deberían ser pasadas a outros xéneros, algúns de nova creación: Hemicordylus (para as especies capensis e nebulosus), Karusasaurus (para as especies jordani e polyzonus), Namazonurus (para campbelli, lawrenci, namaquensis, peersi e pustulatus), Ninurta (para coeruleopunctatus), Ouroborus (para cataphractus) e Smaug (para breyeri, giganteus, mossambicus, regius, vandami e warreni). Esta nova clasificación está apoiada pola Reptile Database, na que só permanecen 21 especies en Cordylus.

 Clasificación tradicional 
Xénero Cordylus (como se definía tradicionalmente, sensu lato)
 Cordylus angolensis
 Cordylus aridus
 Cordylus barbertonensis
 Cordylus beraduccii
 Cordylus breyeri
 Cordylus campbelli
 Cordylus capensis ou Hemicordylus capensis
 Cordylus cataphractus
 Cordylus cloetei
 Cordylus coeruleopunctatus ou Ninurta coeruleopunctatus
 Cordylus cordylus
 Cordylus depressus
 Cordylus fasciatus
 Cordylus giganteus
miniatura|Cordylus giganteus.
 Cordylus imkeae
 Cordylus jonesii
 Cordylus jordani
 Cordylus langi
 Cordylus lawrenci
 Cordylus machadoi
 Cordylus macropholis
 Cordylus mclachlani
 Cordylus meculae
 Cordylus melanotus
 Cordylus microlepidotus
 Cordylus minor
 Cordylus mossambicus
 Cordylus namaquensis
 Cordylus nebulosus
 Cordylus niger
 Cordylus nyikae
 Cordylus oelofseni
 Cordylus peersi
 Cordylus polyzonus
 Cordylus pustulatus
 Cordylus rhodesianus
 Cordylus rivae
 Cordylus spinosus
 Cordylus subviridis
 Cordylus tasmani
 Cordylus transvaalensis
 Cordylus tropidosternum
 Cordylus ukingensis
 Cordylus vandami
 Cordylus vittifer
 Cordylus warreni

miniatura|dereita|Cordylus warreni.
miniatura|dereita|Un par de Cordylus cataphractus.

 Clasificación moderna 
Segundo The Reptile Database as especies son:
 Cordylus angolensis (Bocage, 1895)
 Cordylus aridus Mouton & Van Wyk, 1994
 Cordylus beraduccii Broadley & Branch, 2002
 Cordylus cloetei Mouton & Van Wyk, 1994
 Cordylus cordylus (Linnaeus, 1758)
 Cordylus imkeae Mouton & Van Wyk, 1994
 Cordylus jonesii (Boulenger, 1891)
 Cordylus machadoi Laurent, 1964
 Cordylus macropholis (Boulenger, 1910)
 Cordylus marunguensis Greenbaum, Stanley, Kusamba, Moninga, Goldberg & Bursey, 2012
 Cordylus mclachlani Mouton, 1986
 Cordylus meculae Branch, Rödel & Marais, 2005
 Cordylus minor Fitzsimons, 1943
 Cordylus niger Cuvier, 1829
 Cordylus nyikae Broadley & Mouton, 2000
 Cordylus oelofseni Mouton & Van Wyk, 1990
 Cordylus rhodesianus (Hewitt, 1933)
 Cordylus rivae (Boulenger, 1896)
 Cordylus tropidosternum (Cope, 1869)

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 
 Branch B. (1998). Field Guide to Snakes and other Reptiles of Southern Africa. Sanibel Island, Florida: Ralph Curtis Books Publishing. 399 pp.
 Broadley DG. (2006).
 FitzSimons VF. (1943). The Lizards of South Africa. Pretoria: Transvaal Museum Memoir.
 Spawls S, Howell K, Drewes R, Ashe J. (2002). A Field Guide to the Reptiles of East Africa. San Diego: Academic Press. 543 pp.
 Laurenti JN. (1768). Specimen medicum, exhibens synopsin reptilium emendatam cum experimentis circa venena et antidota reptilium austriacorum. Vienna: "Joan. Thom. Nob. de Trattnern". 214 pp. + Plates I- V. (Genus Cordylus, p. 51).

 Ligazóns externas 
 Tallbo
 Ovovivíparos
 Smaug giganteus
 Cordylus cataphractus

Categoría:Réptiles