All-Ireland Senior Football Championship

O All-Ireland Senior Football Championship (en ) é a principal competición de fútbol gaélico no mundo. Este campionato é unha serie anual de partidos xogados en Irlanda durante o verán e o comezo do outono organizado pola Asociación Atlética Gaélica (GAA). O trofeo lévase xogando dende o ano 1887 coa excepción do ano 1888 no que non se disputou.

 Historia 
O primeiro campionato celebrouse con clubs que representaron a condados. A primeira final xogárona con equipos de 21 xogadores, os Comerciais de Limerick e os Xoves Irlandeses de Louth. O partido disputouse en Beech Hill, Clonskeagh o 29 de abril de 1888. A vitoria foi para os de Limerick que gañaron 1-4 a 0-3. A diferenza de competicións posteriores do All-Ireland, daquela non habían campionatos provinciais e a competición era máis aberta.

En 1892, os equipos entre condados foron introducidos na competición. O congreso garantiu o permiso para que o equipo gañador utilizase xogadores doutros clubs da provincia. As regras do fútbol gaélico e do hurling tamén foron cambiadas: os goles tomaron un valor de cinco puntos e os conxuntos pasaron de ter 21 xogadores a 17. En 1903, o campionato foi por primeira vez para Kerry, quen máis tarde se fixo o rei de títulos.

A primeira metade do século XX, trouxo xunto a el varios equipos que lograron conseguir 2 ou 3 títulos nesa época pero que máis tarde non lograron ningún título como: Kildare, Maio, Cavan, Wexford ou Roscommon. Dende o quinto título conseguido por Cavan en 1952, este club e máis Wexford non volveron disputar outra final do All-Ireland. Maio apareceu en 7 final dende 1989 pero non venceu en ningunha. Nos anos 1990, tivo lugar un significativo cambio, xa que un equipo do Ulster venceu durante catro anos consecutivos (1991-94). Dende entón Ulster é a provincia que conseguiu máis campionatos. Estas eliminatorias introducíronse no ano 2001. Nese ano, grazas ao novo sistema de porta atrás, Galway converteuse no primeiro equipo en gañar o All-Ireland sen ser campión no seu respectivo Campionato Provincial. Na tempada 2013, introduciuse o "ollo de Falcón" nos partidos disputados en Croke Park durante o campionato. Tamén no ano 2013, disputouse o primeiro partido de fútbol gaélico un venres pola noite. Este foi un partido de primeira rolda das eliminatorias entre Laois e Carlow.

 Formato 
Normalmente, a final xógase o segundo domingo de setembro no templo dos deportes gaélicos, Croke Park, que serve como culminación dunha serie de partidos xogados durante os meses de verán. O gañador da final lévase a Sam Maguire Cup. Nos seus comezos, o campionato foi unha competición de eliminación directa na que só xogaban os campións de cada provincia irlandesa. Durante os anos 1990, a competición ampliouse, incorporando en primeiro lugar un "sistema de porta atrás" e despois unha fase de grupos de todos contra todos. Actualmente o All-Ireland consta de varias etapas.

 Formato actual 
No actual formato, o trofeo empeza a finais de maio cos campionatos provinciais de Connacht (incluídos Londres e Nova York), Leinster, Ulster e Munster. O único condado que non participa no campionato é o de Kilkenny. Os campionatos provinciais dispútanse co sistema de eliminación durante os meses de maio, xuño e xullo. O gañador de cada un dos catro campionatos provinciais logra unha praza nas series do All-Ireland que desenvolven entre agosto e setembro.

Cada eliminatoria dispútase a un só partido. Se ese partido finaliza cun resultado de empate, dispútase outro partido de repetición. Se ese partido de repetición remata empatado xógase un tempo extra. Se ambos conxuntos empatan de novo ao final dese tempo extra, días máis tarde xógase outra repetición.

Os vinte e nove equipos que non lograron gañar no seu respectivo Campionato Provincial teñen outra oportunidade de meterse nas Series do All-Ireland xogando nas "Eliminatorias". Estas eliminatorias teñen lugar nos meses de xuño e xullo.

 Eliminatorias
 Rolda 1: Todos os equipos que non conseguen chegar ás semifinais do seu campionato provincial (16 equipos en total) compiten na primeira rolda. Un sistema emprégase para dividir aos equipos en oito encontros individuais. Os oito conxuntos que saen gañadores pasan á seguinte fase, á rolda 2, mentres que os oito que saen derrotados quedan eliminados.
 Rolda 2: Os oito equipos gañadores da rolda 1, xogan contra os oito perdedores das semifinais de cada campionato provincial. Os oito clubs gañadores avanzan á terceira rolda e oito perdedores quedan eliminados.
 Rolda 3: Os oito equipos que avanzaron da segunda fase divídense en catro encontros individuais. Os enfrontamentos decídense mediante un sorteo. Os catro gañadores avanzan á seguinte rolda e os catro perdedores caen eliminados.
 Rolda 4: Os catro conxuntos que pasaron da rolda 3 xogan contra os perdedores das finais dos catro campionatos provinciais. Os catro equipos vencedores pasan aos cuartos de final das series do All-Ireland nas que se enfrontan aos vencedores dos campionatos provinciais. Os equipos derrotados caen eliminados.
 As Series do All-Ireland: Todos os partidos destas series dispútanse en Croke Park, incluída a final.
 Cuartos de final: O gañador de cada Campionato Provincial enfróntase contra un dos gañadores da Rolda 4. Os 4 gañadores dos cuartos de final pasan ás semifinais do campionato.
 Semifinais: Os conxuntos que avanzaron dos cuartos enfróntanse entre si nas semifinais. Os dous gañadores xogan a final.
 Final: Estes dous equipos xogan o terceiro domingo de setembro. O equipo que gaña o partido é coroado como campión do All-Ireland Senior Football Championship coa Sam Maguire Cup.

 Palmarés 
 Ano Campión Subcampión Resultado Estadio IncidenciasNeste apartado indícanse os resultados dos partidos de desempate (cando se disputaban) ou das quendas de penaltis. 2015  Kerry  Dublín   Croke Park   2014  Kerry  Donegal  2-9 – 0-12  Croke Park  82.184 espectadores 2013  Dublín  Maio  2-12 – 1-14  Croke Park  82.274 espectadores 2012  Donegal  Maio  2-11 – 1-28  Croke Park  82.300 espectadores 2011  Dublín  Kerry  1-12 – 1-11  Croke Park  82.269 espectadores 2010  Cork  Down  0-16 – 0-15  Croke Park  81.604 espectadores 2009  Kerry  Cork  0-16 – 1-9  Croke Park  82.246 espectadores 2008  Kerry  Cork  3-13 – 1-9  Croke Park  82.204 espectadores 2007  Tyrone  Kerry  1-15 – 0-14  Croke Park  82.126 espectadores 2006  Kerry  Maio  4-15 – 3-5  Croke Park  82.289 espectadores 2005  Tyrone  Kerry  1-16 – 2-10  Croke Park  82.112 espectadores 2004  Kerry  Maio  1-20 – 2-9  Croke Park  79.749 espectadores 2003  Tyrone  Armagh  0-12 – 0-9  Croke Park  79.391 espectadores 2002  Armagh  Kerry  1-12 – 0-14  Croke Park  79.500 espectadores 2001  Galway  Meath  0-17 – 0-8  Croke Park  70.482 espectadores 2000  Kerry  Galway  0-14 – 0-14  Croke Park  63.349 espectadores   Kerry  Galway  0-17 – 1-10  Croke Park  61.094 espectadores 1999  Meath  Cork  1-11 – 1-8  Croke Park  62.989 espectadores 1998  Galway  Meath  0-17 – 0-8  Croke Park  70.482 espectadores 1997  Kerry  Maio  0-13 – 1-7  Croke Park  65.601 espectadores 1996  Meath  Maio  1-9 – 1-12  Croke Park  65.898 espectadores   Mealth  Maio  2-9 – 1-11  Croke Park  65.802 espectadores  Repetición 1995  Dublín  Tyrone  1-10 – 0-12  Croke Park  65.983 espectadores 1994  Down  Dublín  1-12 – 0-13  Croke Park  58.684 espectadores 1993  Derry  Meath  1-14 – 2-8  Croke Park  64.500 espectadores 1992  Donegal  Dublín  0-18 – 0-14  Croke Park  64.547 espectadores 1991  Down  Meath  1-16 – 1-14  Croke Park  64.500 espectadores 1990  Cork  Meath  0-11 – 0-9  Croke Park  65.723 espectadores 1989  Cork  Maio  0-17 – 1-11  Croke Park  65.519 espectadores 1988  Meath  Cork  0-12 – 1-9  Croke Park  65.000 espectadores   Meath  Cork  0-13 – 0-12  Croke Park  64.067 espectadores  Repetición 1987  Meath  Cork  1-14 – 0-11  Croke Park  68.431 espectadores 1986  Kerry  Tyrone  2-15 – 1-10  Croke Park  68.628 espectadores 1985  Kerry  Dublín  2-12 – 2-8  Croke Park  69.389 espectadores 1984  Kerry  Dublín  0-14 – 1-6  Croke Park  68.365 espectadores 1983  Dublín  Galway  1-10 – 1-8  Croke Park  71.988 espectadores 1982  Offaly  Kerry  1-15 – 0-17  Croke Park  62.309 espectadores 1981  Kerry  Offaly  1-12 – 0-8  Croke Park  61.489 espectadores 1980  Kerry  Roscommon  1-9 – 1-6  Croke Park  63.854 espectadores 1979  Kerry  Dublín  3-13 – 1-8  Croke Park  72.185 espectadores 1978  Kerry  Dublín  5-11 – 0-9  Croke Park  71.503 espectadores 1977  Dublín  Armagh  5-12 – 1-8  Croke Park  66.542 espectadores 1976  Dublín  Kerry  3-8 – 0-10  Croke Park  73.588 espectadores 1975  Kerry  Dublín  2-12 – 0-11  Croke Park  66.346 espectadores 1974  Dublín  Galway  0-14 – 1-6  Croke Park  71. 898 espectadores 1973  Cork  Galway  3-17 – 2-13  Croke Park  73.309 espectadores 1972  Offaly  Kerry  1-13 – 1-13  Croke Park  72.032 espectadores   Offaly  Kerry  1-19 – 0-13  Croke Park  66.136 espectadores  Repetición 1971  Offaly  Galway  1-14 – 2-8  Croke Park  70.798 espectadores 1970  Kerry  Meath  2-19 – 0-18  Croke Park  71.755 espectadores 1969  Kerry  Offaly  0-10 – 0-7  Croke Park  67.828 espectadores 1968  Down  Kerry  2-12 – 1-13  Croke Park  71.294 espectadores 1967  Meath  Cork  1-9 – 0-9  Croke Park  70.343 espectadores 1966  Galway  Meath  1-10 – 0-7  Croke Park  71.567 espectadores 1965  Galway  Kerry  0-12 – 0-9  Croke Park  77.735 espectadores 1964  Galway  Kerry  0-15 – 0-10  Croke Park  76.498 espectadores 1963  Dublín  Galway  1-9 – 0-10  Croke Park  87.106 espectadores 1962  Kerry  Roscommon  1-12 – 1-6  Croke Park  75.771 espectadores 1961  Down  Offaly  3-6 – 2-8  Croke Park  90. 556 espectadores 1960  Down  Kerry  2-10 – 0-8  Croke Park 86.768 espectadores 1959  Kerry  Galway  3-7 – 1-4  Croke Park  85.897 espectadores 1958  Dublín  Derry  2-12 – 1-9  Croke Park  73.371 espectadores 1957  Louth  Cork  1-9 – 1-7  Croke Park  72.732 espectadores 1956  Galway  Cork  2-13 – 3-7  Croke Park  70.772 espectadores 1955  Dublín  Kerry  0-12 – 1-6  Croke Park  87.102 espectadores 1954  Meath  Kerry  1-13 – 1-7  Croke Park  72.276 espectadores 1953  Kerry  Armagh  0-13 – 1-6  Croke Park  86.155 espectadores 1952  Cavan  Meath  2-4 – 1-7  Croke Park  64.200 espectadores   Cavan  Meath  0-9 – 0-5  Croke Park  62.515 espectadoresRepetición 1951  Maio  Meath  2-8 – 0-9  Croke Park  78.201 espectadores 1950  Maio  Louth  2-5 – 1-6  Croke Park  76.174 espectadores 1949  Meath  Cavan  1-10 – 1-6  Croke Park  79.460 espectadores 1948  Cavan  Maio  4-5 – 4-4  Croke Park  74.645 espectadores 1947  Cavan  Kerry  2-11 – 2-7  Nova York  34.941 espectadores 1946  Kerry  Roscommon  2-4 – 1-7  Croke Park  75.771 espectadores   Kerry  Roscommon  2-8 – 0-10  Croke Park  65.661 espectadoresRepetición 1945  Cork  Cavan  2-5 – 0-7  Croke Park  67.329 espectadores 1944  Roscommon  Kerry  1-9 – 2-4  Croke Park  79.245 espectadores 1943  Roscommon  Cavan  1-6 – 1-6  Croke Park  68.023 espectadores   Roscommon  Cavan  2-7 – 2-2  Croke Park  47.193 espectadores 1942  Dublín  Galway  1-10 – 1-8  Croke Park  37.105 espectadores 1941  Kerry  Galway  1-8 – 0-7  Croke Park  45.512 espectadores 1940  Kerry  Galway  0-7 – 1-3  Croke Park  60.824 espectadores 1939  Kerry  Meath  2-5 – 2-3  Croke Park  46.828 espectadores 1938  Galway  Kerry  3-3 – 2-6  Croke Park  68.950 espectadores   Galway  Kerry  2-4 – 0-7  Croke Park  47.581 espectadoresRepetición 1937  Kerry  Cavan  2-5 – 1-8  Croke Park  52.325 espectadores   Kerry  Cavan  4-4 – 1-7  Croke Park  51.234 espectadores 1936  Maio  Laois  4-11 – 0-5  Croke Park  50.168 espectadores 1935  Cavan  Kildare  3-6 – 2-5  Croke Park  50.380 espectadores 1934  Galway  Dublín  3-5 – 1-9  Croke Park  36.143 espectadores 1933  Cavan  Galway  2-5 – 1-4  Croke Park  45.188 espectadores 1932  Kerry  Maio  2-7 – 2-4  Croke Park  25.816 espectadores 1931 Kerry  Kildare  1-11 – 0-8  Croke Park  42.350 espectadores 1930  Kerry  Monaghan  3-11 – 0-2  Croke Park  33.280 espectadores 1929  Kerry  Kildare  1-8 – 1-5  Croke Park  43.839 espectadores 1928  Kildare  Cavan  2-6 – 2-5  Croke Park  24.700 espectadores 1927  Kildare  Kerry  0-6 – 0-5  Croke Park  36.529 espectadores 1926  Kerry  Kildare  2-7 – 2-4  Croke Park  37.500 espectadores   Kerry  Kildare  1-4 – 0-4  Croke Park  35.500 espectadores 1925  Galway  Cavan 3-2 – 1-2  Croke Park  17.800 espectadores 1924  Kerry  Dublín  0-4 – 0-3  Croke Park  28.844 espectadores 1923  Dublín  Kerry  1-5 – 1-3  Croke Park  20.000 espectadores 1922  Dublín  Galway  0-6 – 0-4  Croke Park  11.792 espectadores 1921  Dublín  Maio  1-9 – 0-2  Croke Park  16.000 espectadores 1920  Tipperary  Dublín  1-6 – 1-2  Croke Park  17.000 espectadores 1919 Kildare  Galway  2-5 – 0-1  Croke Park  32.000 espectadores 1918  Wexford  Tipperary  0-5 – 0-4  Croke Park  12.000 espectadores 1917  Wexford  Clare  0-9 – 0-5  Croke Park  6.500 espectadores 1916  Wexford  Maio  3-4 – 1-2  Croke Park  3.000 espectadores 1915 Wexford  Kerry  2-4 – 2-1  Croke Park  27.000 espectadores 1914  Kerry  Wexford  1-3 – 2-0  Croke Park  13.000 espectadores   Kerry  Wexford  2-3 – 0-6  Croke Park  20.000 espectadoresRepetición 1913  Kerry  Wexford  2-2 – 0-3  Croke Park  17.000 espectadores 1912  Louth  Antrim  1-7 – 1-2  Jones's Road  13.000 espectadores 1911  Cork  Antrim  6-6 – 1-2  Jones's Road  11.000 espectadores 1910  Louth  Kerry     1909  Kerry  Louth  1-9 – 0-6  Jones's Road  16.000 espectadores 1908  Dublín  Londres  1-10 – 0-4  Jones's Road  10.000 espectadores 1907 Dublín  Cork  0-6 – 0-2  Tipperary  5.000 espectadores 1906  Dublín  Cork  0-5 – 0-4  Athy  8.000 espectadores 1905  Kildare  Kerry  1-7 – 0-5  Thurles  15.000 espectadores 1904  Kerry  Dublín  0-5 – 0-2  Cork  10.000 espectadores 1903  Kerry  Londres  0-11 – 0-3  Jones's Road  10.000 espectadores 1902  Dublín  Londres  2-8 – 0-4  Cork  10.000 espectadores 1901  Dublín  Londres  0-14 – 0-2  Jones's Road  2.000 espectadores 1900  Tipperary  Londres  3-7 – 0-2  Jones's Road  2.000 espectadores 1899  Dublín  Cork  1-10 – 0-6  Jones's Road  2.000 espectadores 1898  Dublín  Waterford  2-8 – 0-4  Tipperary  1.000 espectadores 1897  Dublín  Cork  2-6 – 0-2  Jones's Road  4.000 espectadores 1896  Limerick  Dublín  1-5 – 0-6  Jones's Road  3.500 espectadores 1895  Tipperary  Meath  0-4 – 0-3  Jones's Road  8.000 espectadores 1894  Dublín  Cork  0-6 – 1-1  Clonturk  2.000 espectadores   Dublín  Cork  0-5 – 1-2  Thurles 10.000 espectadoresRepetición 1893  Wexford  Cork  1-1 – 0-1  Phoenix Park  1.000 espectadores 1892  Dublín  Kerry  1-4 – 0-3  Clonturk  5.000 espectadores 1891  Dublín  Cork  2-1 – 1-1  Clonturk  2.000 espectadores 1890  Cork  Wexford  2-4 – 0-1  Jones's Road  1.000 espectadores 1889  Tipperary  Laois  3-4 – 0-0  Inchicore  1.500 espectadoresEn 1888 non se xogou 1887  Limerick  Louth  1-4 – 0-3  Clonskeagh  7.000 espectadores

 Títulos 
 Pos. Equipo Campión Títulos (anos) 1 20px|borderKerry 37 1903, 1904, 1909, 1913, 1914, 1924, 1926, 1929, 1930, 1931, 1932, 1937, 1939, 1940, 1941, 1946, 1953, 1955, 1959, 1962, 1969, 1970, 1975, 1978, 1979, 1980, 1981, 1984, 1985, 1986, 1997, 2000, 2004, 2006, 2007, 2009, 2014 2 20px|borderDublín 24 1891, 1892, 1894, 1897, 1898, 1899, 1901, 1902, 1906, 1907, 1908, 1921, 1922, 1923, 1942, 1958, 1963, 1974, 1976, 1977, 1983, 1995, 2011, 2013 3 20px|borderGalway 9 1925, 1934, 1938, 1956, 1964, 1965, 1966, 1998, 2001 4 20px|borderMeath 7 1949, 1954, 1967, 1987, 1988, 1996, 1999 4 20px|borderCork 7 1890, 1911, 1945, 1973, 1989, 1990, 2010 6 20px|borderDown 5 1960, 1961, 1968, 1991, 1994 6 20px|borderCavan 5 1933, 1935, 1947, 1948, 1952 6 20px|borderWexford 5 1893, 1915, 1916, 1917, 1918 9 20px|borderKildare 4 1905, 1919, 1927, 1928 9 20px|borderTipperary 4 1889, 1895, 1900, 1920 11 20px|borderTyrone 3 2003, 2005, 2008 11 20px|borderOffaly 3 1971, 1972, 1982 11 20px|borderMaio 3 1936, 1950, 1951 11 20px|borderLouth 3 1910, 1912, 1957 15 20px|borderRoscommon 2 1943, 1944 15 20px|borderLimerick 2 1887, 1896 15 20px|borderDonegal 2 1992, 2012 18 20px|borderArmagh 1 2002 1820px|borderDerry 1 1993

 Notas 

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Fútbol gaélico
 All-Ireland Senior Hurling Championship

 Ligazóns externas 
 Páxina oficial da GAA
 Información sobre o fútbol gaélico
 Resultados do campionato

Categoría:Competicións deportivas
Categoría:Competicións de fútbol gaélico