Profeta Habacuc (Donatello)

O profeta Habacuc chamado popularmente Zuccone, é unha escultura realizada por Donatello para as fornelas da terceira orde do lado norte do Campanario de Giotto da Catedral de Santa María del Fiore, que data de 1423-1435. Realizado en mármore branco, a tamaño natural (195 x 54 x 38 cm), consérvase no Museo dell'Opera del Duomo de Florencia. É a primeira obra asinada por Donatello.Janson & Janson (1988), p. 193

 Historia 
O profeta Habacuc estaba tan pouco idealizado, con trazos faciais irregulares e cabelo case completamente rapado, que os florentinos o alcumaron "Zuccone" (en galego, cabeza de cabaza). As estatuas deste lado foron as catro últimas esculpidas entre 1420 e 1435 e estaban destinadas orixinalmente ao lado norte, o menos visible porque era o máis próximo á parede da catedral. Porén, unha vez rematadas, os responsables da Catedral quedaron tan satisfeitos coas obras que as colocaron no lado oeste, o máis importante porque ía paralelo á fachada, trasladando as máis antigas de Andrea Pisano e o seu obradoiro. Co adianto de 22 floríns recibidos pola obra, Donatello puido aboar os seus impostos atrasados.

As outras tres estatuas deste lado son un Profeta, anteriormente identificado como o Xoán Bautista, de Nanni di Bartolo (c. 1425; a sinatura de Donatello na base é certamente posterioVV. AA. (2000), p. 105), o Profeta Xeremías, tamén de Donatello (1427-1435), e o Abdías, tamén de Nanni di Bartolo (c. 1422).

Vasari, nas súas Le Vite, lembra como o Zuccone foi retratado como un adversario dos Medici, un tal Giovanni Chiericini, que se fixera rico do nada e morrera en Florencia en 1416. Vasari tamén relata varias anécdotas sobre a estatua, como que Donatello xuraba por ela, como se xura pola cousa máis prezada, ou o feito de que a miúdo a convidaba a falar:Pijoan (1916), p. 84 un topos ligado ás grandes obras mestras da escultura, segundo as cales o único que lles falta é a fala para estar vivas, debido ao seu extraordinario realismo.

As estatuas dos nichos foron trasladadas ao museo en 1937 e substituídas no exterior por copias. Ennegrecidas polos elementos, en 2022 estaban a ser limpas e restauradas. O Zuccone está entre as xa restauradas.

 Descrición e estilo 
O suxeito da estatua non se identifica con absoluta certeza, debido a un posible intercambio de posicións co Xeremías nun momento non especificado. Non obstante, os nomes das dúas estatuas quedaron inextricablemente ligados ao longo dos séculos, facendo que a cuestión fose secundaria (de certo, Pijoan afirma que o Zuccone é a representación de Xeremías). Ademais, a iconografía de Habacuc é a dun ancián, mentres que Xeremías aparece de mediana idade. A obra está asinada na basecoa inscrición: Opus Donatelli.

Habacuc é quizais a estatua máis lograda de toda a serie do campanario, considerada entre as obras mestras de Donatello e da escultura renacentista en xeral. En comparación coas obras anteriores de Donatello (como as tres estatuas do lado leste), mostra un forte naturalismo e unha significativa intensificación da expresión.

O profeta está retratado completamente calvo (de aí o nome popular) e asceticamente delgado, vestindo unha longa túnica que cae do seu ombreiro esquerdo, creando profundos pregamentos verticais —anticlásicos porque non se adaptan ao corpo— que enfatizan a maxestade da figura, pero tamén o seu tormento interior. A boca entreaberta, os ollos afundidos e a calvicie penetran nos trazos do suxeito, transcendendo calquera sensación grotesca cun intenso realismo. A mirada é intensa e dirixida cara abaixo, cara aos espectadores ideais da obra, cuxo nicho estaba situado a unha altura considerable.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 






 Outros artigos 
 Profeta imberbe
 Profeta pensativo
 Profeta Xeremías

Categoría:Esculturas do Renacemento
Categoría:Esculturas de Donatello