Portunoideos

miniatura|180px|Geryon longipes (xeriónidos)
miniatura|180px|Cangrexo real (xeriónidos)
miniatura|180px|Necora puber. (portúnidos)

A dos portunoideos (Portunoidea) é unha superfamilia de crustáceos decápodos brauiúros que agrupa once familias, das cales catro só albergan formas fósiles.

As máis coñecidas son as dos xeriónidos (cangrexos de mar aberto), portúnidos (cangrexos nadadores) e tricodactílidos (cangrexos de auga doce).

Foi creada en 1815 polo naturalista estadounidense Constantine Samuel Rafinesque (1783-1840).Portunoidea Rafinesque, 1815 no WoRMS.

 Descrición 
A casca, algo plana e lisa, é xeralmente máis ancha que longa, e de forma hexagonal, subhexagonal, rectangular ou transversalmente ovalada. É xeralmente máis ancha entre as espiñas dorsais detrás do bordo dianteiro; pode ter até 9 pares destas espiñas dorsais, con algunhas máis pequenas á dereita sobre o rostro, pero faltan nalgunhas especies.Karasawa, H. & Schweitzer, C. E. (2006): "A new classification of the Xanthoidea sensu lato (Crustacea: Decapoda: Brachyura) based on phylogenetic analysis and traditional systematics and evaluation of all fossil Xanthoidea sensu lato". Contributions to Zoology 75(1/2): 23-73. PDF texto completo 

En varias especies, o primeiro pleópodo do endopodio é lobulado e forma o característico lóbulo portúnido. As quelas (pinzas) son robustas e, ás veces, o último par de pleópodos presenta unha pinza ovalada.

As suturas do esterno entre os segmentos 4 e 8 son xeralmente incompletas e, na familia dos portúnidos, as oito partes do esterno son usualmente visíbeis se se observan desde abaixo, e presentan un suco penial.

Nos machos, os somitos abdominais están todos libres ou do terceiro ao quinto están fundidos, pero conservando a miúdo as suturas. O primeiro gonopodio é moi curvado, en forma de gancho, e coa base inchada.

 Familias 

Segundo o WoRMS, comprende as seguintes familias:

 Carcinidae MacLeay, 1838
 Geryonidae Colosi, 1923
 Pirimelidae Alcock, 1899
 Polybiidae Ortmann, 1893
 Portunidae Rafinesque, 1815
 Thiidae Dana, 1852

Algún autores considera tamén a:
 Catoptridae Borradaile, 1902De Grave & al. (2009): "A classification of living and fossil genera of decapod crustaceans." Raffles Bulletin of Zoology. Suppl. 21: 1-109. texto orixinal .
 Macropipidae Stephenson & Campbell, 1960Schubart & Reuschel (2009): "A proposal for a new classification of Portunoidea and Carcroidea (Brachyura: Heterotremata) based on two independent molecular phylogenies". Decapod Crustacean Phylogenetics. 18: 533–549.Karasawa, H.; Schweitzer, C. R. & Feldmann, R. M. (2008): "Revision of the Portunoidea Rafinesque, 1815 (Decapoda: Brachyura) with emphasis on the fossil genera and families". Journal of Crustacean Biology, 28: 82-127.

A elas hai que engadir as extintas:
 Carcineretidae † Beurlen, 1930
 Lithophylacidae † Van Straelen, 1936
 Longusorbiidae † Karasawa, Schweitzer & Feldmann, 2008
 Psammocarcinidae † Beurlen, 1930Carcineretidae, unha familia fósil do cretáceo, adoita ser clasificada nesta superfamilia. Se iso é correcto, outra familia extinta, a dos Torynommidae, tamén debería ser incluída en Portunoidea.

A controversia sobre as familias que deben inluírse, ou non, nesta superfamilia deberá revisarse tras as oportunas análises filoxenéticos moleculares.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Rafinesque, C. S. (1815): Analyse de la Nature, ou Tableau de l’Univers et des Corps Organisés. Palermo: L'Imprimerie de Jean Barravecchia.
 De Grave et al., (2009): "A classification of living and fossil genera of decapod crustaceans". Raffles Bulletin of Zoology Suppl. 21: 1–109.texto orixinal .
 Türkay, M. (2001): "Decapoda" en: Costello, M. J. et al. eds. (2001): European register of marine species: a check-list of the marine species in Europe and a bibliography of guides to their identification''. Paris: Muséum national d'Histoire naturelle. Collection Patrimoines Naturels, 50': 284-292. ISBN 2-85653-538-0. 
 McLaughlin, P. A.; Lemaitre, R. & Sorhannus, U. (2007): "Hermit crab phylogeny: a reappraisal and its “fall-out”". Journal of Crustacean Biology, 27 (1): 97-115. Resume

 Outros artigos 
 Decápodos
 Braquiúros

Categoría:Braquiúros