Cotoneáster

Os cotoneásterNome vulgar galego en Termos esenciais de botánica, Universidade de Santiago de Compostela, 2004 (Cotoneaster) é un xénero de plantas leñosas na familia das rosáceas (Rosaceae), en PlantList nativas da rexión Paleártica (Europa, norte de África, rexión temperada de Asia) cunha máxima diversidade nas montañas de suroeste da China e o Himalaia. Están relacionados cos estripeiros (Crataegus), espiños de fogo (Pyracantha), fotinias (Photinia) e capudres (Sorbus). Atópamos en Galicia as especies coma ornamentais en xardíns, especialmente o cotoneáster común (Cotoneaster lacteus).

 Descrición 
A maioría das especies son arbustos a partir de 0,5 até 5 m de alto, variando os seus portes desde as plantas de talos rastreiros polo chan, ás que gabean para se erguer coma arbustos; algúns, como o C. frigidus, son miúdos, outros son árbores de até 15 m de altura e de 75 cm de diámetro de toro. As especies de porte pequeno sepecialmente plantas alpinas que medran nas zonas de alta montaña (e.g. C. integrifolius, que medra de 3000 a 4000 m nos Himalaias), mentres que as especies máis grandes, arbustos e árbores, atópanse nas altitudes máis baixas.

Os talos son dimorfos, cos talos longos (10 a 40 centímetros de longo) que producen crecemento estrutural da póla, e os talos curtos (0.5 a 5 centímetro de longo) levando as flores; este padrón que desenvolve a miúdo un xeito de ramificación como a espiña dun arenque. As follas dispóñense de xeito alterno, de 0.5 a 15 centímetros de longo, de ovadas a lanceoladas, enteiras. Hai especies que se presentan como planta de folla perenne e outras de folla caediza.

As flores prodúcense no extremo dos talos, en solitario ou dentro dun corimbo de até 100 xuntas; son dun diámetro de 5 a 10 milímetros, e teñen cinco pétalos, de cor branca crema en inicio para pasar a cor rosa, de 10 a 20 estames e até cinco estilos.

O froita é un pomo cun diámetro pequeno de 5 a 12 milímetros, vermello brillante cando está chagado, contendo dunha a tres (raramente até cinco) sementes.

Ás especies de Cotoneaster úsanse coma fonte de alimentación para as larvas dalgunhas especies de Lepidoptera incluídas as Grey Dagger, Mottled Umber, Short-cloaked Moth e a medidora de inverno.

 Especies 
[[Ficheiro:Cotoneaster horizontalis.jpg|thumb|240px|Cotoneaster horizontalis.]]
Dependendo da definición usada nas especies, hai entre 70 e 300 especies de Cotoneaster, con moitas microespecies apomícticas tratadas como especies por algúns autores, mais soamente como variedades por outros.

As especies divídense en dúas ou máis seccións:

 (Rosaceae) Cotoneaster Ruppius—Fl. Jen. ed. Hall. 137 (1745); Medik. Phil. Bot. i. 155 1789 (IK) 
 (Rosaceae) Cotoneaster Medik.—Philos. Bot. (Medikus) 1: 154. 1789 [abr 1789] (GCI) 
 Cotoneaster acuminatus Lindl.
 Cotoneaster acutifolius Turcz.
 Cotoneaster adpressus Bois
 Cotoneaster aestivalis Wenz. 
 Cotoneaster affinis Lindl. 
 Cotoneaster alaunicus Golitsin
 Cotoneaster ambiguus Rehder & E.H.Wilson
 Cotoneaster amoenus E.H.Wilson 
 Cotoneaster apiculatus Rehder & E.H.Wilson 
 Cotoneaster applanatus Duthie ex J.H.Veitch
 Cotoneaster ascendens Flinck & B.Hylmö
 Cotoneaster astrophoros J.Fryer & E.C.Nelson
 Cotoneaster atropurpureus Flinck & B.Hylmö 
 Cotoneaster bacillaris Wall. ex Lindl. 
 Cotoneaster bilokonii Grevtsova 
 Cotoneaster bisramianus Klotz
 Cotoneaster boisianus G.Klotz
 Cotoneaster borealichinensis (Hurus.) Hurus. 
 Cotoneaster bradyi E.C.Nelson J.Fryer
 Cotoneaster bullatus Bois
 Cotoneaster buxifolius Wall. ex Lindl. 
 Cotoneaster calocarpus (Rehder & E.H.Wilson) Flinck & B.Hylmö - cotoneáster de Sikang
 Cotoneaster cambricus J.Fryer & B.Hylmö 
 Cotoneaster canescens Vestergr. ex B.Hylmö
 Cotoneaster cashmiriensis G.Klotz 
 Cotoneaster cavei Klotz
 Cotoneaster chengkangensis T.T.Yu
 Cotoneaster cinerascens (Rehder) Flinck & B.Hylmö
 Cotoneaster cinnabarinus Juz.
 Cotoneaster cochleatus (Franch.) G.Klotz 
 Cotoneaster confusus Klotz
 Cotoneaster congestus Baker 
 Cotoneaster conspicuus Comber ex C.Marquand & G.Klotz
 Cotoneaster cooperi C.Marquand 
 Cotoneaster coriaceus Franch.
 Cotoneaster dammeri C.K.Schneid.
 Cotoneaster dielsianus E.Pritz. ex Diels 
 Cotoneaster divaricatus Rehder & E.H.Wilson 
 Cotoneaster duthieanus (C.K.Schneid.) Klotz
 Cotoneaster ellipticus (Lindl.) Loudon
 Cotoneaster fangianus T.T.Yu 
 Cotoneaster foveolatus Rehder & E.H.Wilson
 Cotoneaster franchetii Bois 
 Cotoneaster frigidus Wall. ex Lindl. 
 Cotoneaster gamblei G.Klotz
 Cotoneaster glabratus Rehder & E.H.Wilson 
 Cotoneaster glaucophyllus Franch.
 Cotoneaster glomerulatus W.W.Sm.
 Cotoneaster gracilis Rehder & E.H.Wilson
 Cotoneaster granatensis Boiss.
 Cotoneaster harrovianus E.H.Wilson
 Cotoneaster harrysmithii Flinck & B.Hylmö
 Cotoneaster hebephyllus Diels
 Cotoneaster henryanus (C.K.Schneid.) Rehder & E.H.Wilson
 Cotoneaster hissaricus Pojark.
 Cotoneaster hjelmqvistii Flinck & B.Hylmö 
 Cotoneaster hodjingensis G.Klotz
 Cotoneaster horizontalis Decne.
 Cotoneaster hsingshangensis J.Fryer & B.Hylmö - cotoneáster de Hsing-Shan
 Cotoneaster hummelii J.Fryer & B.Hylmö - cotoneáster de Hummel
 Cotoneaster hupehensis Rehder & E.H.Wilson
 Cotoneaster hurusawaianus G.Klotz - cotoneáster de Hurusawa
 Cotoneaster hylmoei Flinck & J.Fryer - cotoneáster de Hylmö
 Cotoneaster ignavus E.L.Wolf
 Cotoneaster ignescens J.Fryer & B.Hylmö 
 Cotoneaster ignotus G.Klotz
 Cotoneaster induratus J.Fryer & B.Hylmö 
 Cotoneaster inexspectus Klotz
 Cotoneaster insculptus Diels 
 Cotoneaster insignis Pojark.
 Cotoneaster integerrimus Medik.
 Cotoneaster integrifolius (Roxb.) G.Klotz 
 Cotoneaster kullensis B.Hylmö
 Cotoneaster lacteus W.W.Sm. - cotoneáster común
 Cotoneaster laetevirens (Rehder & E.H.Wilson) G.Klotz
 Cotoneaster langei G.Klotz
 Cotoneaster laxiflorus Lindl.
 Cotoneaster lidjiangensis G.Klotz 
 Cotoneaster lindleyi Steud.
 Cotoneaster linearifolius (Klotz) Klotz
 Cotoneaster lucidus Schltdl. 
 Cotoneaster ludlowii Klotz
 Cotoneaster mairei H.Lév.
 Cotoneaster marginatus (Loudon) Schltdl.
 Cotoneaster marquandii Klotz
 Cotoneaster matrensis Domokos
 Cotoneaster melanocarpus Lodd.
 Cotoneaster meuselii Klotz
 Cotoneaster meyeri Pojark.
 Cotoneaster microphyllus Wall. ex Lindl. 
 Cotoneaster mongolicus Pojark.
 Cotoneaster monopyrenus (W.W.Sm.) Flinck & B.Hylmö 
 Cotoneaster morrisonensis Hayata
 Cotoneaster moupinensis Franch. 
 Cotoneaster mucronatus Franch. 
 Cotoneaster multiflorus Bunge
 Cotoneaster nanshan M.Vilm. ex Mottet 
 Cotoneaster nebrodensis (Guss.) K.Koch
 Cotoneaster newryensis Lemoine
 Cotoneaster niger (Wahlb.) Fr.
 Cotoneaster nitens Rehder & E.H.Wilson 
 Cotoneaster nitidifolius Marquand
 Cotoneaster nitidus Jacques
 Cotoneaster nivalis (Klotz) G.Panigrahi & A.Kumar
 Cotoneaster nummularius Fisch. & C.A.Mey.
 Cotoneaster obscurus Rehder & E.H.Wilson 
 Cotoneaster obtusus Wall. ex Lindl.
 Cotoneaster oliganthus Pojark.
 Cotoneaster pannosus Franch. 
 Cotoneaster paradoxus Klotz
 Cotoneaster permutatus Klotz
 Cotoneaster perpusillus (C.K.Schneid.) Flinck & B.Hylmö 
 Cotoneaster poluninii Klotz
 Cotoneaster procumbens Klotz
 Cotoneaster prostratus Baker 
 Cotoneaster przewalskii Pojark.
 Cotoneaster pseudoambiguus J.Fryer & B.Hylmö 
 Cotoneaster racemiflorus K.Koch
 Cotoneaster radicans G.Klotz 
 Cotoneaster rehderi Pojark. 
 Cotoneaster reticulatus Rehder & E.H.Wilson
 Cotoneaster rhytidophyllus Rehder & E.H.Wilson
 Cotoneaster roseus Edgew.
 Cotoneaster rotundifolius Wall. ex Lindl. 
 Cotoneaster rubens W.W.Sm.
 Cotoneaster salicifolius Franch. 
 Cotoneaster sandakphuensis Klotz
 Cotoneaster sanguineus T.T.Yu
 Cotoneaster scandinavicus B.Hylmö
 Cotoneaster schantungensis G.Klotz
 Cotoneaster schlechtendalii Klotz
 Cotoneaster serotinus Hutch.
 Cotoneaster shannanensis J.Fryer & B.Hylmö 
 Cotoneaster sherriffii G.Klotz 
 Cotoneaster silvestrei Pamp.
 Cotoneaster simonsii Baker 
 Cotoneaster soongoricus (Regel & Herder) Popov
 Cotoneaster splendens Flinck & B.Hylmö 
 Cotoneaster staintonii Klotz
 Cotoneaster sternianus (Turrill) Boom
 Cotoneaster subadpressus T.T.Yu
 Cotoneaster submultiflorus Popov
 Cotoneaster tauricus Pojark.
 Cotoneaster taylorii T.T.Yu
 Cotoneaster tengyuehensis J.Fryer & B.Hylmö 
 Cotoneaster tenuipes Rehder & E.H.Wilson
 Cotoneaster thymifolius Wall. ex Lindl. 
 Cotoneaster tibeticus Klotz
 Cotoneaster tomentellus Pojark. 
 Cotoneaster tomentosus Lindl.
 Cotoneaster transens G.Klotz
 Cotoneaster turbinatus Craib
 Cotoneaster uniflorus Bunge
 Cotoneaster veitchii (Rehder & E.H.Wilson) G.Klotz 
 Cotoneaster verruculosus Diels
 Cotoneaster vestitus (W.W.Sm.) Flinck & B.Hylmö
 Cotoneaster villosulus (Rehder & E.H.Wilson) Flinck & B.Hylmö
 Cotoneaster vilmorinianus G.Klotz
 Cotoneaster virgatus Klotz
 Cotoneaster wardii W.W.Sm. 
 Cotoneaster wattii Klotz
 Cotoneaster wilsonii Nakai
 Cotoneaster zabelii C.K.Schneid. 
 Cotoneaster zayulensis Klotz|divcolend

 Cultivo 
Os cotoneáster son arbustos de xardín moi populares, cultivados polo seu atractivo porte e pola súa froita decorativa. Moitos dos arbustos de xardinaxe son cultivares, algúns de orixe híbrida; uns con procedencia familiar coñecida, outras non.

EtimoloxíaCotoneaster: nome xenérico que deriva de cotone, un antigo nome latino para o marmeleiro, e o sufixo -aster'' = 'semellante'.

 Galería de imaxes 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Ligazóns externas 
 Cotoneaster na Flora of China Online (inclúe a maioría das especies de cotoneáster que hai no mundo)