Lingua o'odham

O o'odham (como se lle chama comunmente a dous pobos indíxenas cuxos dialectos son practicamente idénticos: os pápagos e os pimas) é unha lingua uto-azteca falada por indíxenas do estado de Arizona, nos Estados Unidos, e Sonora, en México, onde é lingua nacional. Posúe uns doce mil falantes en territorio estadounidense e unhas cantas centenas no territorio mexicano, onde está considerada unha lingua definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.. Segundo o Censo do 2000 dos Estados Unidos e outras enquisas lingüísticas, o o'odham é a sexta lingua indíxena con maior número de falantes, despois do navagho, o dakota, o iupik, o cherokee e o apache occidental.

O'odham ñiok (escrito tamén O'odham ñeok) é a designación nativa desta lingua, onde ñiok é a palabra que designa lingua ou fala, mentres que o'odham é o autónimo co que se chaman a si mesmos.

 Clasificación 
Segundo o Ethnologue a clasificación do ohodham é:
 Linguas uto-aztecas
 Uto-aztecas do sur
 Linguas tepimanas
 Lingua o'odham

 Status oficial 

Esta lingua, canda todas as linguas indíxenas de México e o español foron recoñecidas como "linguas nacionais" debido á Lei Xeral de Dereitos Lingüísticos dos Pobos Indíxenas promulgada e publicada no ano 2003.

 Fonoloxía 

 Vogais 
O pima ten cinco vogais, distinguindo ademais entre vogais longas e breves.

{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
! !! Anterior !! Central !! Posterior
|-
! Pechada
|  ||  || 
|-
! Media
| || || 
|-
! Aberta
| ||  ||
|}

 Consoantes 

O inventario de consoantes do o'odham inclúe:

{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
! colspan="2" | Labial
! colspan="2" | Alveolar
! colspan="2" | postalv. palatal
! colspan="2" | Velar
! colspan="2" | Glotal
|-
! oclusiva xorda
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
| colspan="2" |
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
|-
! oclusiva sonora
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
| colspan="2" |
|-
! africada
| colspan="2" | 
| colspan="2" |
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
| colspan="2" |
| colspan="2" |
|-
! fricativa
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
| colspan="2" |
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
|-
! líquida
| colspan="2" |
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
| colspan="2" |
| colspan="2" |
| colspan="2" |
|-
! nasal
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
| colspan="2" |
| colspan="2" |
|-
! semiconsoante
| colspan="2" style="font-size:larger;"|  
| colspan="2" | 
| colspan="2" |
| colspan="2" style="font-size:larger;"|
| colspan="2" | 
|}

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Linguas de México

Categoría:Linguas pimanas
Categoría:Linguas dos Estados Unidos de América
Categoría:Linguas de México
Categoría:Linguas aglutinantes