Anxélica brava

A anxélica brava (Angelica sylvestris) é unha especie da familia das umbelíferas, nativa do oeste e norte de Europa, Laponia, Groenlandia, países escandinavos e Rusia. Aparece tamén nos Alpes, Pireneos, Apeninos e o Cáucaso.

 Descrición 
De 1 a 2 m de altura. A súa raíz que é bianual, é moi carnosa, máis ben longa e grosa e ascende dela un talo groso, acanalado, fistuloso, ramificado e articulado, de cor purpúrea. As follas son grandes, pinnadas, con folíolos de bordos serrados, lanceolados-ovalados e agudos e con pecíolos envolventes. As flores son dunha cor amarela averdada e se dispoñen en grandes umbelas de 30 a 40 flores que, cando madurecen, convértense nunhas umbeliñas máis miúdas porén máis compactas.
 Historia 
Do grego anghelos, anxo, polas súas virtudes. Na zona do Val de Arán e en Le Couserans (Pireneos), os talos floridos pendurábanse do teito para afastar da casa os maos espíritos. A raíz usábase como amuleto polos xogadores. Considerouse un talismán para os cativos.
 Propiedades 
Principios: Aceite esencial, ácido anxélico, resina, tanino, pectina. Na esencia identificouse: felandreno, furfurol, alcois metílico e etílico. As follas teñen un 1%. A densidade oscila do 0,8 ó 0,9, sendo solúbel en tres volumes de alcol a 90°.

Indicacións: é recendente, carminativo, emenagogo, antiespástico, anafrodisíaco.

Pode provocar fotosensibilización e dermatite de contacto. A doses elevadas deprime o sistema nervioso central.

Úsanse a raíz e as sementes. Apáñase en setembro, de preferencia exemplares de solos secos, que teñen maior riqueza nos seus principios activos.

Outros usos: as sementes esmagadas úsanse coma insecticida. Os talos queimados nas brasas, ceiban un fume recendente que disque provoca estados visionarios ao alentalo.

 Taxonomía 
Angelica sylvestris foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 251. 1753.
Etimoloxía
Angelica: nome xenérico que deriva do latín para "angelical", en referencia ás propiedades medicinais da planta, que se di que foi revelada a un monxe por un anxo que lle dixo que era unha cura para unha praga.En Nomes Botánicos

sylvestris: epíteto que significa "que medra bravo".En Epítetos Botánicos
Sinonimia
 Angelica apiifolia  Sennen
 Angelica elatior (Wahlenb.) Fritsch
 Angelica macrophylla Schur
 Angelica montana Brot.
 Angelica nemorosa Ten.
 Angelica villosa Lag.
 Angelica zapateri Pau
 Athamanta sylvestris (L.) F.H.Wigg.
 Peucedanum angelica Caruel in Parl.
 Selinum angelica Roth
 Selinum pubescens Moench
 Selinum sylvestre CrantzSinónimos en Real Xardín Botánico Español 
 Angelica alpina Krock. ex Steud.	
 Angelica brachyradia Freyn	
 Angelica ebulifolia Lapeyr.	
 Angelica elata Velen.	
 Angelica flavescens Hoffm.	 Angelica globifera Freyn	
 Angelica illyrica K.Malý	
 Angelica major Lag.	
 Angelica minor Gilib.
 Angelica pancicii Vandas ex Velen.
 Angelica pratensis J.Presl & C.Presl
 Angelica razulii All.
 Angelica reuteri Boiss.	
 Angelica ruthenica Schott ex Ledeb.	
 Angelophyllum dahuricum Rupr.	
 Archangelica major Lag.	
 Imperatoria angelica Borkh. ex P.Gaertn., B.Mey. & Scherb.	
 Imperatoria flavescens Besser	
 Imperatoria montana DC.	
 Imperatoria sylvestris Lam.	
 Selinum agriangelica E.H.L.Krause[  en PlantList]

 Nome común 
 Galego:anxélica brava, herba dos lazarosos, herba da raña, herba da sarnaNomes vulgares galegos en "Os cultivos agrícolas" en Vocabulario do medio agrícola, Santiago de Compostela, Dirección Xeral de Política Lingüística, 1988; Termos esenciais de botánica, Universidade de Santiago de Compostela, 2004; Vocabulario de ciencias naturais, Santiago de Compostela, Xunta, 1991; Gran dicionario Xerais da lingua galega, Vigo, Xerais, 2009.

 Galería de imaxes 
Detalles da planta:

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Plantas para el futuro: 
 Bailey, L. H. & E. Z. Bailey. 1976. Hortus Third i–xiv, 1–1290. MacMillan, Nova York.
 Fernald, M. 1950. Manual (ed. 8) i–lxiv, 1–1632. American Book Co., Nova York.
 Scoggan, H. J. 1979. Dicotyledoneae (Loasaceae to Compositae). Part 4. 1117–1711 pp. In Fl. Canada. National Museums of Canada, Ottawa.

Categoría:Angelica
Categoría:Arbustos de Galicia
Categoría:Flora de Europa
Categoría:Plantas medicinais
Categoría:Taxons descritos por Linné