Gobernadores civís da Coruña

Esta é unha lista dos gobernadores civís da Coruña, tomando como punto de arranque a reforma territorial implementada por Javier de Burgos no Real Decreto do 30 de novembro de 1833Gazeta de Madrid, 3-12-1833, pp. 1 e ss.. O posto de Gobernador civil inicialmente recibiu os nome de Subdelegado de Fomento, Xefe Superior Político, Xefe Político e mesmo Gobernador Civil durante os primeiros anos. A partir de 1836 empregouse unicamente a denominación de Xefe político, ata que quedou fixado en 1847 co nome de Gobernador CivilO Real Decreto publicado no 30 de setembro de 1847 distinguíu entre gobernadores civís xerais (para tódala rexión) dos gobernadores civís de provincia (Disposicións orgánicas para a gobernación civil do Reino).. Non obstante, aínda se mantivo a denominación de xefe político da provincia durante un par de anos, ata que o Real Decreto de 28 de decembro de 1849 (publicado o día 30) determinou que os xefes políticos provinciais (os gobernadores civís de provincia) e intendentes subdelegados de rendas provinciais pasaban a integrarse nunha única autoridade civil chamada gobernador civil provincial.

 Reinado de Isabel II 
Rexencia de María Cristina de Borbón (29/09/1833 - 17/10/1840)
 10/12/1833-14/04/1834: Miguel Gayoso de Mendoza, Señor de Rubianes, Grande de EspañaArchivo Histórico Nacional. Fondos Contemporáneos, Ministerio del Interior, Serie Xeral, leg. 404, núm. 14. Foi nomeado Subdelegado de Fomento da provincia da Coruña.
 14/04/1834-11/11/1834: Antonio Loriga RegueraGazeta de Madrid, 18-4-1834, p. 264. Con data de 14 de abril, nomeouse a Antonio Loriga Subdelegado de Fomento da provincia da Coruña. En datas posteriores, pasou a ser denominado Gobernador civil.
 11/11/1834-18/05/1835: José Taboada
 18/05/1835-xuño 1836: Ventura de Córdoba
 xuño 1836-?: Benito Fernández Pereira
 ?-abril 1837: José María Bermúdez-de CastroXefe político interino.
 abril 1837-outubro 1837: Manuel García BarrosXefe político.
 outubro 1837-xaneiro 1838: Francisco Agustín Silvela BlancoXefe político. Deixou o posto para tomar posesión dunha praza de deputado a Cortes.
 xaneiro 1838-marzo 1839: Francisco de Gálvez Fernández
 marzo 1839-22/04/1840: Miguel Dorda 
 22/04/1840-04/07/1840: Nicolás Sanz SotoXefe político interino, nomeado como Gobernador militar da Coruña.
 04/07/1840-12/09/1840: José María Cambronero
 12/09/1840-xaneiro 1841: Victoriano de Esaín ElcanoXefe Político interino, nomeado pola Xunta Provisional Gobernativa da Coruña. O 11 de novembro é ratificado polo Ministerio da Gobernación. Ao falecer o intendente da provincia, José Loredo, substitúeo o propio Esain, polo que este deixa a xefatura política.

Rexencia de Espartero (17/10/1840 - 23/07/1843)
 xaneiro 1841-04/03/1841: Vicente Alsina SelisisXefe político. Deixou o cargo por ser deputado electo a Cortes. (1ª vez) 
 04/03/1841-27/03/1841: Joaquín Gómez Barreda
 27/03/1841-22/02/1842: Fernando Corradi GómezXefe político en propiedade. Os derradeiros meses estivo ausente da provincia, probablemente substituído polo intendente subdelegado de rendas, Victoriano Esain.
 22/02/1842-07/01/1843: Fernando Madoz Ibáñez
 07/01/1843-?: Juan GutiérrezXefe político, non chegou a tomar posesión. (1ª vez)
 ?-15/04/1843: Rafael García-Pizarro Zaldúa-de Gamboa, II Marqués de Casa PizarroXefe político interino, como Intendente Subdelegado de Rendas da provincia da Coruña. (1ª vez)
 15/04/1843-xullo 1843: Ramón Martelo Núñez-de Leis
 xullo 1843-01/08/1843: Rafael García-Pizarro Zaldúa-de Gamboa, II Marqués de Casa Pizarro (2ª vez)

Maioría de Idade (23/07/1843 - 03/05/1844)
 01/08/1843-03/09/1843: Hipólito Otero MaquieiraXefe político en comisión da provincia da Coruña.
 03/09/1843-11/09/1843: Francisco Moreno
 11/09/1843-04/11/1843: José Sandino Miranda
 04/11/1843-11/01/1844: Enrique de Vedia GoossensXefe do Goberno político.
 11/01/1844-outubro 1846: José Martínez de San MartínReúnese o Goberno civil e o militar da provincia da Coruña na mesma persoa, que ata o momento levaba a só o Goberno militar. O 13 de outubro xa estaba substituído polo seu sucesor.

Década Moderada (03/05/1844 - 18/07/1854)
 outubro 1846-13/11/1846: Nicolás Fernández BolañoXefe político interino, como Conselleiro Provincial da Coruña. (1ª vez)
 13/11/1846-03/03/1847: Ventura Díaz-Astillero de los Ríos
 03/03/1847-17/03/1847: Nicolás Fernández Bolaño (2ª vez) 
 17/03/1847-17/12/1847: José March LaboresXefe político da provincia da Coruña.
 17/12/1847-31/01/1849: Francisco Belza García-IriarteXefe político da provincia da Coruña. Tomou posesión o 17 de decembro de 1847. Por disposición publicada o 11 de marzo de 1848, a Raíña revogou o seu traslado á xefatura de Málaga, deixándoo no mesmo destino.
 31/01/1849-29/10/1849: Manuel de la CuestaXefe político da provincia da Coruña. Por motivos de saúde, déuselle o 9 de setembro de 1849 dous meses de licenza, o que ao final desembocou na súa substitución.
 29/10/1849-28/12/1849: Bartolomé Hermida SantabaiaAta o 1 de novembro de 1849 foi Xefe político interino da provincia da Coruña, por enfermidade do antecesor, como Intendente Subdelegado de Rendas provincial da Coruña. Despois desa data, pasou a ser Xefe político provincial en propiedade. (1ª vez)
 28/12/1849-19/06/1850: José Fernández Enciso Foi o primeiro xefe político en recibir a denominación de gobernador civil da provincia da Coruña, segundo as novas disposicións.
 19/06/1850-24/01/1851: José Rafael Guerra
 24/01/1851-08/04/1851: Antonio Tenreiro-Montenegro Cabeda, II Conde de Vigo
 08/04/1851-19/10/1853: Bartolomé Hermida Santabaia (2ª vez)
 19/10/1853-25/01/1854: Bartolomé Velázquez Gaztelu
 25/01/1854-14/08/1854: Fernando Zappino

Bienio Progresista (18/07/1854 - 14/07/1856)
 16/08/1854-26/09/1854: Vicente Alsina Selisis (2ª vez)
 26/09/1854-18/10/1854: Ramón Pasarón LastraGobernador civil en comisión.
 18/10/1854-25/10/1854: Ramón Keiser MorenoNon tomou posesión por ser destinado ao goberno de Valencia. (1ª vez)
 25/10/1854-03/11/1854: Antonio Falcón
 03/11/1854-22/02/1856: Juan Gutiérrez (2ª vez)
 22/02/1856-25/07/1856: Ramón Keiser Moreno (2ª vez)

Bienio Moderado (14/07/1856 - 30/06/1858)
 25/07/1856-agosto 1856: Pedro Carvajal Sanjurjo
 Agosto 1856-20/08/1856: Bartolomé Hermida SantabaiaNon tomou posesión. (3ª vez)
 20/08/1856-14/10/1856: Mariano del Castillo JiménezTomou posesión o 23/09/1856, ostentando a interinaxe ata entón Pedro Carvajal Sanjurjo. (1ª vez)
 14/10/1856-09/07/1858: José María Michelena

Goberno da Unión Liberal (30/06/1858 - 02/03/1863)
 09/07/1858-28/01/1859: Valentín de los Ríos Ríos, Marqués de Santa Cruz de Aguirre
 28/01/1859-12/07/1861: José María Palarea Soto 
 12/07/1861-25/05/1863: Ramón María Suárez Pedregal

Crise Final (02/03/1863 - 19/09/1868)
 25/05/1863-31/10/1863: José María Bremon CabelloO 31 de outubro nomeóuselle Xefe da Sección de Construcións Civís do Ministerio da Gobernación e o día 3 de novembro Director Xeral de Lotarías, aínda que o 6 de novembro estaba a asinar ordes como Gobernador civil da Coruña.
 31/10/1863-25/11/1863: Juan María Villar de la TorreGobernador Civil interino, como Secretario do Goberno Civil da Coruña.
 25/11/1863-25/01/1864: Cástor Ibáñez de Aldecoa
 25/01/1864-12/03/1864: Vicente Pablo Calderón Oreiro, III Conde de San Juan (1ª vez)
 12/03/1864-16/03/1864: Antonio de Medina Canals (1ª vez)
 16/03/1864-26/07/1864: Antonio López de Letona
 26/07/1864-05/10/1864: Antonio Fernández-de Heredia Valdés, Vizconde del Cerro
 05/10/1864-09/10/1864: Antonio de Medina Canals (2ª vez)
 09/10/1864-06/12/1864: Joaquín Alonso SorianoDeixou o cargo para ocupar o de deputado á Cortes por Lleida.
 06/12/1864-28/06/1865: Paulino Souto SánchezFoi Gobernador civil interino entre o 6 de febreiro de 1864 e o 1 de febreiro de 1865, data na que obtén o cargo en propiedade. (1ª vez)
 28/06/1865-14/07/1865: Antonio de Medina Canals (3ª vez)
 14/07/1865-12/07/1866: José Joaquín Barreiro FerroO 16 de outubro de 1865 déuselle o cargo en propiedade, que viña executando en comisión como deputado á Cortes.
 12/07/1866-13/10/1868: Paulino Souto Sánchez (2ª vez)

 Goberno Provisional 
Período que se estende entre o 19 de setembro de 1868 e o 2 de xaneiro de 1871.
 13/10/1868-02/03/1870: Mariano del Castillo Jiménez (2ª vez)
 02/03/1870-29/03/1870: Bernardo Iglesias Tineo
 29/03/1870-12/01/1871: Pedro Celestino Argüelles

 Reinado de Amadeu I 
Período que se estende entre o 2 de xaneiro de 1871 e o 11 de febreiro de 1873.
 12/01/1871-14/10/1871: Constantino Vázquez Rojo (1ª vez)
 14/10/1871-15/01/1872: Laureano Rodríguez Malvares
 15/01/1872-11/06/1872: José Gómez Díez
 11/06/1872-18/06/1872: Joaquín HelgueroNon tomou posesión polo seu traslado ao Goberno Civil de Valencia, ao que finalmente tampouco chegou.
 18/06/1872-26/09/1872: Constantino Vázquez RojoDeixou o cargo por incompatibilidade co cargo de deputado a Cortes. (2ª vez)
 26/09/1872-10/10/1872: Francisco Amarelle Rodríguez
 10/10/1872-19/02/1873: Fausto Garagarza Dugiols

 Primeira República 
Período que se estende entre o 11 de febreiro de 1873 e o 29 de decembro de 1874.
 19/02/1873-25/02/1873: Alberto Aguilera VelascoNon tomou posesión por deixar o Ministerio o nomeamento sen efecto.
 25/02/1873-26/08/1873: Manuel Pedregal Cañedo
 26/08/1873-07/10/1873: Fermín Villaamil Cancio
 07/10/1873-31/01/1874: Zacarías Ruiz LlorenteO seu cargo foi o de Delegado Especial do Poder Executivo, nunha reformulación dos órganos republicanos.
 31/01/1874-09/01/1875: Francisco Cantillo Aquino

 Restauración borbónica 
Reinado de Alfonso XII (29/12/1874 - 25/11/1885)
 09/01/1875-17/09/1875: Vicente Pablo Calderón Oreiro, III Conde de San Juan (2ª vez)
 17/09/1875-16/10/1876: Alejandro Marquina ÁlvarezFaleceu no cargo.
 16/10/1876-28/10/1876: Cesáreo del Villar Larrazábal
 28/10/1876-06/03/1880: Antonio Candalija Uribe
 06/03/1880-12/02/1881: Enrique de Leguina Vidal
 12/02/1881-11/10/1881: Joaquín Couder Roquebert (1ª vez)
 11/10/1881-28/02/1882: Ramón Serrano Coello
 28/02/1882-13/07/1882: Francisco de Paula Banquells Rascón
 13/07/1882-29/01/1883: Joaquín Couder Roquebert (2ª vez)
 29/01/1883-08/02/1883: Alfredo Gómez Zaragoza
 08/02/1883-03/11/1883: Guillermo Laá Rute
 03/11/1883-20/01/1884: Enrique Sors Martínez
 20/01/1884-07/03/1885: José Antonio Gutiérrez de la Vega
 07/03/1885-01/12/1885: Calixto Varela-de Montes Recamán (1ª vez)

Rexencia de María Cristina (26/11/1885 - 17/05/1902)
 01/12/1885-27/06/1886: Teodoro Baró Sureda
 27/06/1886-30/06/1886: Eduardo de la Loma SantosNon tomou posesión, por deixar sen efecto o seu nomeamento días despois de producirse.
 30/06/1886-07/01/1887: José María Pérez Caballero
 07/01/1887-12/01/1888: José Escrig Font
 12/01/1888-27/06/1889: Julián Morés Sáenz
 27/06/1889-10/07/1890: Rafael Sarthou Calvo
 10/07/1890-23/11/1892: Maximiliano Linares Rivas
 23/11/1892-17/12/1892: Calixto Varela-de Montes Recamán (2ª vez)
 17/12/1892-31/03/1895: Lorenzo Moncada Guillén
 31/03/1895-08/01/1897: Silverio Moreda AlvariñoO seu 2º apelido tamén aparece como Albareño e Alvareño, segundo outras fontes.
 08/01/1897-14/01/1897: Enrique de Ureña Barthé (1ª vez)
 14/01/1897-09/10/1897: Filiberto Abelardo Díaz Donderis
 09/10/1897-19/10/1897: Enrique de Ureña BarthéGobernador Civil interino, como Secretario do Goberno Civil da Coruña. O día 9 de outubro desígnase Gobernador civil a Antonio Dieffebruno de Montoya, pero o día 12 é mudado polo Sr. La Paliza, quen no toma posesión ata o día 19. (2ª vez)
 19/10/1897-20/12/1897: Manuel de La Paliza Rodríguez-Guerra Foi nomeado o día 12 de outubro, non tomando posesión ata o 19. Faleceu por unha pulmonía o 20 de decembro.
 20/12/1897-17/01/1898: Ricardo Ballester Martínez
 17/01/1898-12/11/1898: Cristino Martos LlovetDeixou A Coruña o 14 de novembro, trala toma de posesión do seu sucesor no cargo.
 12/11/1898-07/03/1899: Antonio Díaz Valdés
 07/03/1899-22/06/1899: Pedro Miranda Cárcer
 22/06/1899-07/08/1901: Eusebio Salas Rodríguez
 07/08/1901-13/02/1902: Fernando Soldevilla Ruiz
 13/02/1902-11/12/1902: Felipe Romero Donallo (1ª vez)

Reinado de Alfonso XIII (17/05/1902 - 13/09/1923)
 11/12/1902-11/04/1903: Alfonso González Núñez
 11/04/1903-21/12/1903: José Martos O’Neale
 21/12/1903-05/01/1905: Alberto Aparicio Ruiz
 05/01/1905-08/06/1905: Luis Soler CasajuanaDeixou A Coruña o 8 de xuño e, aínda que o día 15 estaba facendo xestións pola Coruña en Madrid, o mando efectivo estivo no seu Secretario posto que sábese que Soler non vai regresar á Coruña.
 08/06/1905-27/06/1905: Arturo López LlaseraGobernador Civil interino como Secretario do Goberno Civil da Coruña por marcha do anterior a Madrid, que terminou por ser definitivo. (1ª vez)
 27/06/1905-26/10/1905: Luis de Armiñán Pérez
 26/10/1905-01/12/1905: Leopoldo Serrano Domínguez (1ª vez)
 01/12/1905-31/01/1906: Marcelino Dafonte BermúdezGobernador Civil interino por unha viaxe do gobernador Serrano que supuxo o seu cesamento provisional. Dafonte era deputado provincial e encargouse do Goberno civil porque o Secretario do mesmo estaba sendo cambiado nese intre.
 31/01/1906-23/05/1906: Leopoldo Serrano DomínguezO 30 de abril foi destinado a Málaga, pero tivo que regresar á Coruña para ocuparse da seguridade ante a posible chegada do Rei. (2ª vez)
 08/05/1906-26/07/1906: Arturo López Llasera (2ª vez)
 26/07/1906-15/01/1907: Enrique Altamirano Salcedo
 15/01/1907-26/01/1907: Germán Avedillo Suárez
 26/01/1907-21/07/1907: Luis Moyano Treviño
 21/07/1907-27/11/1907: Valentín Gómez Gómez
 27/01/1907-03/01/1908: Fernando Casado AndrianiGobernador Civil interino, como Secretario do Goberno Civil da Coruña.
 03/01/1908-26/10/1909: Felipe Crespo de LaraO día 3 de xaneiro foi o día de chegada á Coruña, non a data de nomeamento.
 26/10/1909-19/11/1910: Luis Alvarado González
 19/11/1910-03/07/1913: Felipe Romero Donallo (2ª vez)
 03/07/1913-30/10/1913: Evasio Rodríguez Blanco
 30/10/1913-29/05/1915: Severo Gómez Núñez No 22/06/1914 foi nomeado para substituirlle Eusebio Salas, pero foi revogado o nomeamento.
 29/05/1915-11/12/1915: Andrés Garrido Sánchez (1ª vez)
 11/12/1915-25/02/1916: Benito del Campo Otero
 25/02/1916-08/03/1916: Alejandro Blin Granados
 08/03/1916-14/06/1917: José Boente Sequeiros
 14/06/1917-04/12/1917: Andrés Garrido Sánchez (2ª vez)
 04/12/1917-17/04/1919: Enrique Toral Sagristá
 17/04/1919-22/04/1919: Felipe Crespo de Lara
 22/04/1919-01/08/1919: Antonio Alcántara Betegón (1ª vez)
 01/08/1919-05/07/1920: Andrés Garrido Sánchez (3ª vez)
 05/07/1920-26/07/1920: José Luis Castillejo GutiérrezRedactor de "El Heraldo de Madrid", coñecido polo pseudónimo de "Licenciado Vidriera".
 26/07/1920-03/09/1921: Luis Argüelles Argüelles
 03/09/1921-13/09/1922: Antonio Alcántara Betegón (2ª vez)
 13/09/1922-11/12/1922: Francisco Martín Moreno
 11/12/1922-15/09/1923: Juan Antonio García Morante

Ditadura de Miguel Primo de Rivera (13/09/1923 - 14/04/1931)
 15/09/1923-10/12/1924: Pío López PozasXeneral e Gobernador Militar da Coruña, é nomeado Gobernador civil interino, pola destitución de todos os Gobernos civís.
 10/12/1924-14/05/1925: Rafael Barón Martínez-Agulló
 14/05/1925-20/05/1925: Pedro Lozano González
 20/05/1925-28/04/1926: Pedro Llosas Badía
 28/04/1926-30/04/1928: José Pérez García-de Argüelles
 30/04/1928-15/02/1930: Rafael Muñoz Garde
 15/02/1930-16/04/1931: Luis Maraver Serrano

 Segunda República 
Período que, na provincia da Coruña, se estende entre o 14 de abril de 1931 e o 20 de xullo de 1936.
 16/04/1931-11/06/1931: Joaquín García Labella
 11/06/1931-07/07/1932: César López Otero
 07/07/1932-05/11/1932: Alberto Paz MateosGobernador civil interino, como presidente da Audiencia.
 05/11/1932-13/09/1933: Gerardo Fentanes Portela
 13/09/1933-10/02/1934: Ricardo Gasset Alzugaray
 10/02/1934-27/05/1934: Manuel Asensi Maestre
 27/05/1934-21/12/1935: Emilio Novoa González
 21/12/1935-01/01/1936: Luis Pardo Argüelles
 01/01/1936-22/02/1936: José Cobreros de la Barrera
 26/02/1936-10/04/1936: José Sánchez GacioEntre a admisión da renuncia da anterior e o nomeamento do novo, pasaron uns días.
 10/04/1936-20/07/1936: Francisco Pérez Carballo

 Ditadura do xeneral Franco 
Período que, na provincia da Coruña, se estende entre o 20 de xullo de 1936 e o 15 de xuño de 1977.
 20/07/1936-outubro 1936: Florentino González Vallés
 outubro 1936-01/06/1937: Francisco de la Rocha Riedel
 01/06/1937-08/02/1938: José María Arellano Igea
 16/02/1938-09/11/1939: Julio Muñoz Rodríguez-de Aguilar
 09/11/1939-05/03/1945: Emilio Aspe Vaamonde
 05/03/1945-01/12/1945: Jesús María Iraola Palomeque
 01/12/1945-18/03/1949: Antonio Martín-Ballestero Costea
 18/03/1949-16/03/1951: Rafael Hierro Martínez
 16/03/1951-01/06/1951: Diego Delicado MarañónGobernador civil interino, como Presidente da Deputación da Coruña. (1ª vez)
 01/06/1951-08/11/1953: José Manuel Pardo-de Santayana Suárez
 08/11/1953-24/01/1958: Cristóbal Graciá Martínez
 24/01/1958- 09/05/1958: Diego Delicado Marañón (2ª vez)
 09/05/1958-06/03/1966: Evaristo Martín FreireTomou posesión o 24 de maio de 1958, foi cesado o 19 de febreiro de 1966 e deixou o posto o 6 de marzo.
 06/03/1966-15/04/1966: Rafael Puga Ramón
 15/04/1966-08/06/1968: Antonio Avendaño Porrúa
 08/06/1968-05/10/1972: Prudencio Landín Carrasco
 05/10/1972-21/08/1976: Miguel Vaquer Salort
 21/08/1976-05/08/1977: Fernando Gil NietoFoi nomedo o 10 de agosto e tomou posesión o 21.

 Transición e período constitucional actual 
Período que, na provincia da Coruña, se estende entre o 15 de xuño de 1977 e o 30 de maio de 1997Pola Lei 6/1997, de 14 de abril., data na que desaparecen os Gobernos civís para transformarse en subdelegacións do Goberno.
 05/08/1977-02/05/1978: Antonio Pol González
 02/05/1978-15/12/1982: Pedro Gómez Aguerre
 15/12/1982-29/08/1986: Domingo Ferreiro Picado
 29/08/1986-16/09/1988: Andrés Moreno Aguilar
 16/09/1988-04/04/1992: Ramón Berra Pereira
 04/04/1992-10/07/1992: ?
 10/07/1992-09/12/1994: María del Pilar Lledó Real
 09/12/1994-31/05/1996: Carlos Vacas Belda
 31/05/1996-30/05/1997: Fernando Rodríguez CorcobaA partir da data do seu cesamento pasa ser Subdelegado do Goberno na Coruña.

 Notas 

Referencias

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Historia de Galicia
 Provincia da Coruña


Categoría:Historia contemporánea de España
Categoría:Listas de políticos de Galicia
Categoría:Listas de personalidades de historia