Aceite vexetal

dereita|miniatura|250px|Aceite de cacahuete
miniatura|250px|Aceites vexetais en saquetas de plástico para a venda, na provincia de Samut Prakan, Tailandia.
O aceite vexetal é un composto orgánico obtido a partir de sementes ou outras partes das plantas en cuxos tecidos acumúlase como fonte de enerxía.

Algúns non son aptos para consumo humano, como o de rícino ou o de algodón.

Como todas as graxas está constituído por glicerina e tres ácidos graxos.

 Fontes 
 Uso alimentario 
 Aceite de oliva (froito da oliveira)
 Aceite de xirasol
 Aceite de soia
 Aceite de palma, procedente do froito ou do óso da palma aceiteira.
 Aceite de coco
 Aceite de sésamo
 Aceite de cacahuete
 Aceite de arroz
 Aceite de millo
 Aceite de liñaza
 Aceite de cártamo, do cártamo
 Aceite de colza, da colza, en especial a variedade canola (canadian oil low acid) orixinaria do Canadá, que é unha variedade apta para consumo humano.
 Aceite de améndoa, das améndoas
 Aceite de noz
 Aceite de abelá
 Aceite de carabuñas do bago, dos bagos ou uvas.
 Aceite de sementes de papoula
 Aceite de pebidas de cabaza
 Aceite de rícino.
 Aceite de copaiba (especies do xénero Copaifera)
 Aceite de sementes de cánabo.
 Aceite de macadamia.
 Aceite de argán.
 Aceite de abeluria.
 Aceite de anacardio.

 Esenciais 

 O néroli (aceite da flor da laranxeira)
 Aceite de craveiro da India
 Aceite de citronela (Cymbopogon citratus, a herba limoeira)
 Aceite de cidra
 Aceite esencial de Ferulo gummosa
 Aceite esencial de flores de cánabo
 Aceite de xasmín
 Aceite de cantroxo
 Aceite de hortelá (Mentha spicata)
 Aceite de piñeiro anano ou piñeiro das montañas (Pinus mugo)
 Aceite de Nardostachys grandiflora (nardo índico)
 Aceite de bergamota (da bergamoteira: Citrus × bergamia)
 Aceite de Opopanax chironium.
 Aceite de petitgrain (laranxeira amarga).
 Aceite esencial de piñeiro rubio e outros piñeiros.
 Aceite esencial de rosa (Rosa damascena (roseira de Damasco) e Rosa centifolia)
 Aceite de sándalo (Santalum album).
 Aceite esencial de Ylang ylang (Cananga odorata)

 Cosméticos e outros 
 Aceite de piñón manso (Jatropha curcas)
 Aceite de xoxoba (Simmonsdia chinensis)
 Aceite de nim, da árbore do nim
 Aceite de algodón
 Aceite de aguacate
 Aceite de albaricoque.
 Manteiga de cacao
 Manteiga de carité
Segundo o Departamento de Agricultura dos Estados Unidos o consumo mundial no ano 2007/08 de aceites vexetais foi:

 Soia  37,54 MMT (millóns de toneladas) Palma  41,31 MMT Colza  18,24 MMT Xirasol  9,91 MMT Cacahuete  4,82 MMT Semente de cotón  4,99 MMT Óso de palma  4,85 MMT Coco  3,48 MMT Oliva  2,84 MMT

 Uso alimentario 
Moitos aceites vexetais son preferíbeis ás graxas animais para o consumo humano. Isto débese a que son ricos en ácidos graxos mono ou poliinsaturados, unha cualidade moi importante para a transformación de graxa no organismo humano. Porén, algúns aceites vexetais conteñen unha elevada proporción de graxas saturadas (coco e palma).

Desde o 2014 é obrigatorio especificar na etiquetaxe a orixe concreta do aceite engadido na elaboración do alimento, trala entrada en vixencia do Regulamento 1169/2011 sobre información alimentaria facilitada ó consumidor. Ata ese momento permitíase indicar este ingrediente, simplemente, como "aceite vexetal", sen especificar.

 Outros usos 
A maior parte dos aceites vexetais úsanse para alimentar o gando. O aceite vexetal máis usado para consumo humano é o de xirasol.

O aceite de palma, que é sólido a temperatura ambiente, usábase especialmente para xabóns e cosméticos, pero tamén está presente en gran número de alimentos.

A maior parte do aceite de colza producido en Europa úsase para produción de biodiésel, aínda que pode ser producido con outros como o de xirasol ou o de cánabo. Aínda que tamén se ten estendido o uso destes aceites vexetais como combustíbeis para os motores diésel.

O aceite vexetal tamén se pode utilizar como combustíbel en vehículos híbridos ou adaptados (melkin).

 Obtención 
O aceite vexetal pódese obter de xeito mecánico ou químico, e xeralmente úsase algunha combinación de ambas as dúas técnicas.

No método mecánico as sementes e froitos oleaxinosos sométense a un proceso de prensado. Os residuos deste prensado aprovéitase como alimento para o gando, por ser un produto moi rico en proteínas. Finalmente sométese o aceite extraído a outro proceso de refinamento.

O método químico utiliza disolventes químicos que resultan máis rápidos e baratos, ademais de dar mellor rendemento. O solvente xeralmente usado é o hexano.

Os aceites hidroxenados fórmanse a partir de aceite e hidróxeno. A combinación de ambos realízase en quente e a presións elevadas, de xeito que o aceite líquido transfórmase en graxas ou nunha substancia semisólida coa que se elaboran as margarinas. Estes aceites hidroxenados son perniciosos (nocivos) para a saúde, xa que contribúen ao aumento dos niveis de colesterol en sangue, moito máis que as graxas vexetais ou as animais; por mor do seu contido en ácidos graxos trans. Por este motivo, moitos nutricionistas e médicos, están en contra do seu uso na alimentación.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Planta oleaxinosa
 Aceite esencial
 Lípido
 Graxa
 Nutrición
 Aceite de oliva
 Etiquetaxe dos alimentos