Castiñeiro americano

miniatura|240px|Ourizos (calibios) in situ.
miniatura|240px|Follas
O castiñeiro americanoNome vulgar recomendado polo Servizo de Normalización Lingüística da USC a través de Buscatermos - https://aplicacions.usc.es/buscatermos/publica/buscas/busca.htm#24874684, Castanea dentata, é un castiñeiro (familia Fagaceae), que, como o seu nome indica, é nativo de América do Norte.

 Descrición 
Son árbores que poden acadar os 30 m de altura, mais hoxe en día, por mor á destrución xeneralizada por fungos (Phytophthora infestans ou Alternaria solanii), só fican gomos multicaules duns 5–10 m. Ten casca de cor cinsenta, lisa cando é novo, sucada coa idade e coas franzas glabras. As follas, cun pecíolo de 8–40 mm, teñen un limbo estreitamente obovado a oblanceolado, de 9-30 por 3–10 cm, de base cuneada e marxes marcadamente aserrados, cos dentes triangulares, diminuíndo gradualmente deica o ápice. As flores masculinas organízanse en amentos erectos ou pénsiles coñecidos popularmente coma candeas. A inflorescencia feminina consta de 3 flores por cúpula. O froito é unha noz con calibio (ourizo) cuberto de espiños esencialmente glabras, con 4 valvas dehiscentes por 4 suturas irregulares. Hai 3 aquenios por froito, obovados, de 18-25 por 18–25 mm, aplanados nun ou ambos lados.Castanea dentata en Flora of North America

 Hábitat e distribución 
É unha especie nativa dos bosques caducifolios e mixtos dos Estados Unidos; florece en xuño-xullo a altitudes comprendidas entre o nivel do mar e 1200 m nos Estados orientais e do sur de Alabama, Connecticut, Delaware, Florida, Xeorxia, Illinois, Indiana, Kentucky, Luisiana, Maine, Maryland, Massachusetts, Míchigan, Mississippi, Missouri, Nova Hampshire, Nova Jersey, Nova York, Carolina do Norte, Carolina do Sur, Ohio, Pensilvania, Rhode Island, Tennessee, Vermont, Virxinia e Wisconsin; tamén en Ontario (Canadá)

 Usos 
O castiñeiro americano foi unha das máis importantes árbores forestais do leste de América do Norte antes de 1930, cando as poboacións foron case destruídas polo chancro do castiñeiro, causado polo fungo introducido Cryphonectria parasitica.

Despois de 1930, os individuos foron na súa maioría rebentos que rara vez, ou nunca, producen sementes viábeis.

Os froitos secos, comestíbeis, eran un doce apreciado no leste dos Estados Unidos.

A madeira é lixeira, forte e resistente á descomposición, así que se utiliza amplamente para a construción, mobles e elementos decorativos. A casca úsase para curtir peles.

Nativos americanos utilizaron diversas partes da árbore con fins medicinais en forma dun xarope para a tose e para o tratamento da tose ferina, para problemas do corazón, e en forma de po para a pel irritada.

 Taxonomía 
Castanea dentata foi descrito primeiro por Humphrey Marshall como Fagus dentata (basiónimo) en Arbust. amer., 46 en 1785 e trasladado ao xénero Castanea por Moritz Balthasar Borkhausen en Theor. Prakt. Handb. Forstbot., 1: 741 en 1800 
Etimoloxía
 Castanea: nome xenérico que deriva do grego χάστανον e despois do latín castănĕa, -ae, nome do castiñeiro e da castaña (Virxilio, Bucolicas,1, 82), esta última tamén chamada castanea nux (Virxilio, Bucolicas, 2, 52), a noz do castiñeiro.Gaffiot F., Dictionnaire Latin-Français, p. 271, Hachette, Paris, 1934 Tamén podería derivar de Castanaea, -ae ou Castana, -ae, cidade de Asia Menor ou, segundo outros, do nome armenio desta árbore.
 dentata: epíteto latino de sentido evidente, dentado.

Sinonimia
 Castanea americana (Michx.) Raf.	
 Castanea sativa var. americana (Michx.) Sarg.	
 Castanea sativa var. pendulifolia Lavallée	
 Castanea vesca var. americana Michx.	
 Castanea vesca var. denuda Alph.Wood	
 Castanea vulgaris var. americana (Michx.) A.DC.	
 Fagus castanea var. dentata Marshall	
 Fagus dentata Marshallen The Plant List

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Características das fagáceas
 Castiñeiro
 Ligazóns externas 
 Flora of North America
 RangeMap:
 The American Chestnut Foundation
 American Chestnut Cooperators Foundation
 Canadian Chestnut Council
 American Chestnut Research and Restoration Center, SUNY-ESF
 National Geographic article
 Castanea dentata images at bioimages.vanderbilt.edu
 Rare American Chestnut Trees Discovered The Washington Post, 19 de maio de 2006)
 American Chestnut Restoration Breakthrough: The Tale of a Tree (GreenXC.com, 28 de xuño de 2011)
 The Chestnut Resurrection

Categoría:Castanea
Categoría:Flora de América do Norte
Categoría:Oleaxinosas
Categoría:Castaña
Categoría:Madeiras
Categoría:Plantas descritas en 1800