Corniños

Os corniños (Lotus corniculatus L.) tamén coñecida coma zoco de noiva ou trevo de cornosNomes comúns galegos en Nomenclatura vernácula da flora vascular galega Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1991, é unha planta fanerógama pertencente á familia das leguminosas (Fabaceae), nativa de pradeiras temperadas de Eurasia e norte de África. É común en Galiza.

O xénero Lotus sp. comprende unhas 100 especies distintas, dentro das cales o Lotus corniculatus é a máis interesante en canto a aproveitamentos forraxeiros.

 Descrición botánica 
Trátase dunha especie perenne xeralmente coa base leñosa, de talle variábel até os 40 cm de lonxitude, aínda que adoita ficar nos 20 cm polo seu porte decumbente e rastreiro. Tralo seu primeiro ano de crecemento desenvolve a coroa da que nacen axilarmente as ramificacións. Desta tamén xorde unha raíz pivotante.
miniatura|Inflorescencia.

Presenta follas sésiles (sen pecíolo) de cinco folíolos dispostos coma os dedos dunha man: un terminal, dous opostos e outros dous na base do raque, a xeito de estípulas desenvolvidas. Os folíolos acadan unha lonxitude nunca superior aos 17 cm, cunha forma ovoide.

O pedúnculo no que se insire a inflorescencia en umbela é de orixe axilar. A súa corola é amarela, coa forma típica que presentan as leguminosas: de simetría zigomorfa con cinco pétalos (vexilo, carena e dúas ás). O cáliz presenta sépalos de igual lonxitude e dereitos. O androceo non conta con máis de 11 estames.

O froito é un legume de dehiscencia lonxitudinal, de menos de 4 mm de grosor. Ten a forma característica dunha pata de paxaro (carácter do que colle o seu nome común en inglés: “birdsfoot trefoil”). O legume contén de 10 a 30 sementes e ten un alto grao de dehiscencia na madurez, retorcéndose en forma de espiral, especialmente cando a súa humidade é inferior ao 40%.

A semente é arredondada de 1 a 1,5 mm de diámetro, de cor marrón, ás veces punteadas de violeta.

 Distribución e hábitat 
É orixinaria do oeste de Europa e o norte de África. Distribúese tamén polo nordés e o oeste central dos Estados Unidos (preto de 1 millón de ha cultivadas), o sueste do Canadá (200.000 ha cultivadas) e o sur de América latina.
É unha planta característica dos pisos montano e subalpino. Pódese incluír nas dúas clases de comunidades vexetais, ambas as dúas das zonas eurosiberiana e mediterránea:
 Clase Molinio – Arrhenatheretea. 
 Clase Festuco – Brometea.

Pódese atopar en toda a Península Ibérica, predominando na zona norte. Segundo E. Muslera

 Aproveitamentos forraxeiros 
É un pasto excelente para o gado ovino, xa que ao pacer eliminan as especies máis altas que poderían ser un inconveniente para o seu crecemento.
O seu aproveitamento no verán é moi interesante, xa que nesta época os rendementos das leguminosas, agás a alforfa, vense moi comprometidos.
Produce un feo de moi boa calidade con alta proporción de follas e talos finos, para o que deberá cortarse en plena floración. Tamén é indicado para a ensilaxe.

 Contido de proteína bruta 
Como % da materia seca, para Lotus corniculatus (adaptado de Echeverría et al., 1986)
 Estado fenolóxico 
 Vexetativo: 27,1
 Plena floración: 15,9
 Dehiscencia de sementes: 11,6Miñón, D.P.; G. H. Sevilla; L. Montes; O. Fernández, "Lotus tenuis y corniculatus: leguminosas forrajeras para la pampa deprimida", en Boletín Técnico N° 98, INTA E.E.A Balcarce, 1990. Arxentina.

 Outros usos 
Unha variedade de floración dupla lanzouse coma planta ornamental.

É unha importante planta apícola, polo seu néctar para moitos insectos; e é comida por larvas de moitas especies de Lepidoptera (bolboretas) como Zygaena filipendulae. É regularmente incluída como compoñente da flora silvestre de Europa.

 Sinónimos 
 Lotus ambiguus Spreng. 
 Lotus arvensis Pers. 
 Lotus balticus Miniaev 
 Lotus carpetanus Lacaita 
 Lotus caucasicus Kuprian. 
 Lotus ciliatus sensu Schur 
 Lotus komarovii Miniaev 
 Lotus major Scop. 
 Lotus olgae Klokov 
 Lotus ruprechtii Miniaev 
 Lotus tauricus Juz. 
 Lotus zhegulensis Klokov

 Variedades 
 Lotus corniculatus var. crassifolia Fr. 
 Lotus corniculatus var. kochii Chrtková 
 Lotus corniculatus var. maritimus Rupr. 
 Lotus corniculatus ssp. afghanicus Chrtková
 Lotus corniculatus ssp. carpetanus (Lacaita) Rivas Mart.
 Lotus corniculatus ssp. corniculatus L.
 Lotus corniculatus ssp. frondosus Freyn
 Lotus corniculatus ssp. fruticosus Chrtková
 Lotus corniculatus var. japonicus Regel

 Notas 

 Véxase tamén 
 Ligazóns externas 

 Fotos 
 Outras fotos no suroeste de Inglaterra

Categoría:Lotus
Categoría:Flora de Galicia
Categoría:Flora de Europa
Categoría:Fabáceas
Categoría:Plantas forraxeiras
Categoría:Pastos
Categoría:Plantas descritas en 1753