Festuca

Festuca, as festucasNome vulgar das especies do xénero en Termos esenciais de botánica, Universidade de Santiago de Compostela, 2004; Gran dicionario Xerais da lingua galega, Vigo, Xerais, 2009; e Vocabulario ortográfico da lingua galega A Coruña, Real Academia Galega / Instituto da Lingua Galega, 2004, é un xénero de gramíneas (ou poáceas)(en inglés)  distribuídas nas rexións temperadas e en montañas de rexións tropicais. Comprende unhas 200 especies, moitas das cales considéranse excelentes forraxeiras e se cultivan para tal fin.
miniatura|250px|Festuca pratensis.

 Descrición 
O xénero Festuca inclúe a herbas perennes, con follas planas, convolutas ou conduplicadas e espículas dispostas en espigas.

As espículas son pauci- ou plurifloras, comprimidas lateralmente, con raquilla artellada por riba das glumas e entre os antecios. As glumas son lineal-lanceoladas ou lanceoladas, agudas, desiguais, sendo menor a gluma inferior. As lemmas son lanceoladas ou oblongo-lanceoladas, membranosas ou papiráceas, arredondadas no dorso, 5-nervadas, agudas, xeralmente arestadas no ápice. A lemma é bicarenada. As flores son hermafroditas ou ben, as superiores masculinas. Os estames son 1 a 3, os estilos son curtos con estigmas plumosos. O cariopse é oblongo ou lineal.

 Hábitat e distribución 
Aínda que en agricultura algunhas especies son consideradas malezas, pola súa gran capacidade de rexeneración e a súa resistencia a desaparecer, son un forraxe moi nutritivo para os herbívoros e se utilizan a estas especies para alimento da fauna salvaxe e o gado doméstico e en programas de control para evitar a erosión dos solos.

Son gramíneas achegadas a Lolium moi difundidas e capaces de se adaptar aos máis diversos tipos de solos e climas, moi resistentes ás pisadas, agresivas, invasivas e persistentes. Son plantas pioneiras que sobreviven onde moitas especies leñosas non son quen de facelo e constitúen nalgunhas áreas o único alimento dispoñíbel. Algunhas especies están adaptadas a solos áridos, calcarios, areentos, xesosos, salobres ou tóxicos, con exceso de aluminio, cobre, mercurio e outros metais. En zonas apropiadas forman pradarías mestas.

A súa distribución é mundial, agás na Antártida.

 Taxonomía 
O xénero foi descrito por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 73–76. 1753. A especie tipo é: Festuca ovina L.
Etimoloxía
O nome do xénero deriva do latín e significa talo de palla, tamén o nome dunha herba má entre o orxo.

Citoloxía
O número cromosómico básico do xénero é x = 7, con números cromosómicos somáticos de 2n = 14, 28, 35, 42, 56 e 70, xa que hai especies diploides e unha serie poliploide. Cromosomas relativamente "grandes".

 Especies 
 Festuca amethystina L.
 Festuca ampla Hack.
 Festuca amplissima Rupr.
 Festuca apheles Keng 
 Festuca arundinacea Schreb.
 Festuca baffinensis Polunin 
 Festuca brevifolia R.Br.
 Festuca bromoides Michx.
 Festuca burgundiana Auquier & Kerguélen
 Festuca burnatii St.-Yves
 Festuca capillifolia Dufour
 Festuca californica Vasey
 Festuca clementei Boiss.
 Festuca confinis Vasey
 Festuca confusa Piper
 Festuca coromotensis B. Briceño
 Festuca dasyclada Hack. 
 Festuca diandra Michx.
 Festuca dissitiflora Steud.
 Festuca dolichophylla J.Presl
 Festuca durandii Clauson
 Festuca earlei Rydb.
 Festuca elata Keng
 Festuca elegans Boiss.
 Festuca eskia Ramond ex DC.
 Festuca fuegiana Hook.
 Festuca glauca Vill.
 Festuca gracilenta Buckley 
 Festuca gracillima Rothm.
 Festuca gigantea (L.) Vill.
 Festuca gypsophila Hack. 
 Festuca hephaestophila Nees
 Festuca heterophylla Lam.
 Festuca howellii Hack. 
 Festuca hystrix Boiss.
 Festuca idahoensis Elmer 
 Festuca indigesta Boiss.
 Festuca ingrata Rydb.
 Festuca markgrafiae Veldkamp
 Festuca microstachys Nutt.
 Festuca microstachys Nutt.
 Festuca mirabilis Piper 
 Festuca nervosa Hook. 
 Festuca nevadensis (Hack.) Markgr.-Dann.
 Festuca occidentalis Hook. 
 Festuca ovina L.
 Festuca pacifica Piper 
 Festuca paniculata (L.) Schinz & Thell.
 Festuca pectinata Labill.
 Festuca plicata Hack.
 Festuca poaeoides Michx.
 Festuca potosiana Renvoize 
 Festuca pratensis Hudson
 Festuca pseudotrichophylla Patzke
 Festuca purpurascens Hook.f. 
 Festuca richardsonii Hook.
 Festuca rigida (L.) Link
 Festuca rubra L.
 Festuca rusbyi Hitchc. 
 Festuca saximontana Rydb. 
 Festuca scabrella Torr.
 Festuca scariosa (Lag.) Hackel
 Festuca sciurea Nutt. 
 Festuca soraria Piper 
 Festuca subbiflora Suksd.
 Festuca subulifolia Benth. 
 Festuca suksdorfii Piper 
 Festuca talamancensis Davidse 
 Festuca tenella Willd.
 Festuca tenuifolia Sibth.
 Festuca texana Vasey 
 Festuca trichophylla (Ducros ex Gaudin) K.Richt.
 Festuca triflora Desf.
 Festuca valentina (St.-Yves) Markgr.-Dann.
 Festuca vallicola Rydb. en PlantList

 Híbridos interxenéricos 
Téñense descrito híbridos interxenéricos (notoxéneros) entre Festuca con Vulpia (× Festulpia Melderis ex Stace & R.Cotton), con Lolium (× Festulolium Ascher & Graebn.) e con Bromus (× Bromofestuca Prodan)Bull. Grad. Bot. UNIV. Cluj 16, 93 (1936)

 Pragas e enfermidades 
Algunhas especies son parasitadas por fungos endófitos como Neotyphodium, Acremonium ou Claviceps, que se distribúen por toda a planta agás nas raíces e que produce substancias tóxicas alcaloides velenosas para o gado, que en cantidade elevada producen a morte, sendo tamén a causa de malpartos e anomalías físicas como peso baixo, malformacións ou ananismo.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Características das poáceas

 Bibliografía 
 Cabrera, A. 1970. Festuca. En: Flora de la Provincia de Buenos Aires. Tomo IV, Parte II. Instituto Nacional de Tecnología Agropecuaria, Colección Científica. Bos Aires, Arxentina
 Ligazóns externas 
 (en inglés) Grassbase - The World Online Grass Flora
 Imaxes en Google


Categoría:Plantas forraxeiras
Categoría:Pastos
Categoría:Flora de Galicia