Eryngium

Eryngium é un xénero de plantas anuais e perennes con follas glabras e xeralmente espiñentas, con umbelas en forma de cúpula que se semellan ás dos cardos (de feito moitas especies en galego reciben o nome vulgar de cardo). As súas case 300 especies teñen unha distribución xeneralizada por todo o mundo, principalmente en Eurasia, o norte de África e América do Sur.

En Galiza atopamos varias especies deste xénero:
 Cardo da ribeiraNome vulgar en Diccionario das ciencias da natureza e da saúde (A-C), A Coruña, Deputación da Coruña, 2000 e Termos esenciais de botánica, Universidade de Santiago de Compostela, 2004: (Eryngium maritimum) é unha perenne oriúnda de Europa que a miúdo se atopa preto da beiramar, acada os 50 cm de altura.
 Cardo corredorNome vulgar galego en Diccionario das ciencias da natureza e da saúde (A-C) A Coruña, Deputación da Coruña, 2000 e Vocabulario de ciencias naturais, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1991: (Eryngium campestre).
 Eryngium viviparum', especie ameazada que só se atopa no noroeste de Francia e en Galiza.

miniatura|240px|Eryngium paniculatum.
miniatura|240px| Cardo corredor (Eryngium campestre).
miniatura|240px| Cardo da ribeira (Eryngium maritimum).
miniatura

 Descrición 
Son herbas perennes oU bianuais, raramente anuais, xeralmente glabras e con frecuencia aculeadas. Follas lineares a orbiculares, simples, enteiras e paralelinervias ou con máis frecuencia pinnadamente ou palmadamente espiñento-lobadas ou -divididas e con nervadura reticulada; pecíolo envaiñador. Inflorescencias en capítulos solitarios a numerosos e arranxados en cimas, acios ou panículas, xeralmente involucrados, flores sésiles ou case sésiles, brancas a azuis ou moradas; cáliz con dentes prominentes e persistentes; pétalos co ápice frecuentemente lobado, adelgazado e inflexo; estilos máis longos ou máis curtos ca o cáliz; estilopodio e carpóforo ausentes. Froito globoso a obovoide, terete a dorsalmente aplanado, con comisuras largas e costelas obsoletas, densamente cuberto por tubérculos ou escamas, vitas inconspicuas.

Comprende 484 especies descritas e destas, só 263 aceptadas.
 Composición 
Investigacións fitoquímicas no xénero Eryngium demostraron a presenza de aceites esenciais, acetilenos, coumarinas, saponinas, flavonoides e derivados do ácido rosmarínico.

 Taxonomía 
O xénero foi descrito por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 232–233. 1753. A especie tipo é o cardo de ribeira: Eryngium maritimum L.

Etimoloxía

Eryngium: nome xenérico que probabelmente fai referencia á palabra que lembra ao ourizo: "Erinaceus" (especialmente desde o grego "erungion" = "ción"), pero que tamén podería derivar de "eruma" (= protección), en referencia ás follas espiñentas das plantas deste tipo.

 Especies 
 Eryngium agavifolium
 Eryngium alpinum
 Eryngium amethystinum
 Eryngium aquaticum
 Eryngium billardieri
 Eryngium bourgatii
 Eryngium bromelifolium
 Eryngium campestre (cardo corredor)
 Eryngium carlinae
 Eryngium caucasicum
 Eryngium corniculatum
 Eryngium creticum
 Eryngium cuneifolium
 Eryngium dichotomum
 Eryngium depressum
 Eryngium ebracteatum
 Eryngium eburneum
 Eryngium elegans
 Eryngium foetidum (coandro bravo)
 Eryngium galioides
 Eryngium giganteum
 Eryngium glaciale
 Eryngium humile
 Eryngium inaccessum
 Eryngium lassauxii
 Eryngium leavenworthii
 Eryngium maritimum (cardo da ribeira)
 Eryngium palmatum
 Eryngium pandanifolium
 Eryngium paniculatum
 Eryngium planum
 Eryngium postratum
 Eryngium proteiflorum
 Eryngium rostratum
 Eryngium servieum
 Eryngium serra
 Eryngium spinalba
 Eryngium tenue
 Eryngium tricuspidatum
 Eryngium triquetrum
 Eryngium variifolium
 Eryngium viviparum (endemismo de Galiza e NW de Francia)
 Eryngium yuccifolium

 Usos 
Moitas especies de Eryngium teñen un longo historial de uso. Empregáronse coma menciñas tradicionalmente para a preparación de remedios diuréticos, estimulantes do apetito, laxantes ou antiinflamatorios.
As raíces consómense coma verdura ou para facer cabelo de anxo. Os rebentos tenros e as follas ás veces coma substitutos do espárrago. As raíces das especies Eryngium yuccifolium e Eryngium maritimum (cardo da ribeira), son potentes antiinflamatorios e é posíbel que teñan outras propiedades, como anticonceptivos.
Eryngium foetidum, tamén chamada coandro bravo, é unha herba culinaria utilizada amplamente en América latina e Asia suroriental, coma sucedáneo do coandro.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Características das apiáceas
 Ligazóns externas 
 ITIS report for Eryngium
 Medicinal Eryngiums
 Pubmed Search on Eryngium Medicinal Uses
 Pictures of E. depressum , E. inaccessum , E. paniculatum , E. rostratum  e E. variifolium


Categoría:Taxons descritos por Linné