Árbore da cola

Cola acuminata é unha especie de árbore pertencente á familia das malváceas coñecida coma cola ou  árbore da cola, cuxo froito recibe o nome de noz de cola. É orixinaria das zonas tropicais de África (procedente do vocábulo das linguas africanas: kola) e naturalizada na Centroamérica tropical.

 Descrición 
Son árbores monoicas ou dioicas de follas simples, palmatilobadas ou dixitadas, con pecíolos a miúdo provistos dun pulvínulo. As flores prodúcense en forma de acios ou panículas axilares sobre a madeira vella. Presentan un cáliz con 4 ou 5 lóbulos (podendo ás veces acadar os 7) e carecen de pétalos. As flores masculinas teñen de 5 a 12 estames dispostos en dous aneis sobre dunha coroa. Froito en folículo de 1 a 6 carpelos leñosos con dehiscencia lonxitudinal, que acostuman adoptar unha forma estrelada formada polos "lóbudos unidos a un eixo". No interior destes lóbulos atópanse de 5 a 14 sementes duras duns 25 gramos de peso e 3 ou 4 cm de lonxitude, chamadas noces de cola.

 Parte empregada 
Da noz de cola producíase outrora un extracto para refrescos polo seu alto contido de cafeína (até 5 %).

En África aínda se usan as sementes de forma tradicional.

 Principios activos 
 Bases xánticas (1,3-2,5 %): cafeína (1-2,5%), teobromina e teofilina (vestixios). 
 Taninos (5-10%): catecol, epicatecol; flobafenos, sales potásicas.

 Acción farmacolóxica 
Estimulante do sistema nervioso central (comparábel ao café ou té mais de efecto máis suave), combate a astenia e ten efecto cardiotónico, dixestivo, lipolítico e diurético.

 Efectos secundarios 
Excitación, un pouco de insomnio e en ocasións taquicardia. Pode provocar sobreexcitación en doses moi altas (sobredoses) seguida de leve depresión.

A noz de cola libera moi amodo a cafeína, polo que presenta un efecto estimulante máis suave ca o café e alonga o tempo de eliminación da cafeína, o que potencia o efecto excitante das bebidas refrixerantes nas que vai asociada a outras substancias con bases xánticas. Cómpre evitarmos as asociacións moi concentradas con café, algúns tés, mate en persoas con deficiencias cardiovasculares ou de temperamento nervioso. Porén, non hai estudos detallados de efectos secundarios graves en doses relativamente baixas e algúns recomendan unha inxesta diaria menor a 10 gramos do froito (noz).

 Sinonimia 
Esta especie recibiu ao longo da historia outros nomes científicos que se consideran sinónimos:
 Sterculia acuminata P.Beauv. basónimo
 Sterculia laxiflora Rusby

 Notas 

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Cola (xénero)
 Noz de cola (froito)
 Bebida de cola

 Bibliografía 
 Meletemata Botanica 33. 1832
 USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network - (GRIN) [Data from 07-Oct-06]. 
 Linares, J. L. 2003 [2005]. Listado comentado de los árboles nativos y cultivados en la república de El Salvador. Ceiba 44(2): 105–268.
 Reference article Molina R., A. 1975. Enumeración de las plantas de Honduras. Ceiba 19(1): 1–118.

 Ligazóns externas 

 http://www.ville-ge.ch/musinfo/bd/cjb/africa/details.php?langue=an&id=120874

Arbore da cola
Arbore da cola
Arbore da cola
Arbore da cola
Arbore da cola
Arbore da cola