Rutabaga

A rutabagaNome vulgar galego preferido en Vocabulario do medio agrícola, Santiago de Compostela, Dirección Xeral de Política Lingüística, 1988; e Termos esenciais de botánica Santiago de Compostela, 2004. A RAG non recolle nome vulgar ningún para esta especie (Brassica napobrassica, ou Brassica napus var. napobrassica), é unha raíz comestíbel que se orixinou nun cruzamento entre o repolo (Brassica oleracea var. viridis) e o nabo (Brassica rapa). Cultívase especialmente no norte de Europa e América do Norte, onde forma parte da gastronomía popular. Non é un cultivo popular hoxe en día en Galiza.

 Descrición 
A planta ten uns 25 cm de altura e se estende por uns 35 cm. A raíz ten 10 cm de lonxitude e 9 cm de diámetro, con exterior acastañado e polpa amarela ou abrancazada. O sabor é moderadamente doce e se asemella ao do nabo, mais con gusto a repolo. A aparencia tamén é semellante ao nabo mais cambia na cor da polpa e que a raíz é máis mesta, con máis rebentos, colleitándose cando acadan un talle maior. A diferenza do nabo ten as follas máis suaves e cerosas.

 Historia 
miniatura|Colleita de rutabagas en Suecia.
miniatura|150px|Corte da raíz
A primeira mención escrita é do botánico sueco Gaspard Bauhin en 1620, que menciona que medra brava en Suecia.
Adóitase considerar orixinaria de Escandinavia ou Rusia.Hawkes, Alex D. 1968. A World of Vegetable Cookery. New York: Simon and Schuster. Cara finais do século XVII introduciuse en Inglaterra e Francia e algunhas partes dos Estados Unidos coma Illinois (referencias do seu cultivo en 1817).Sturtevant, E. L. 1919. Sturtevant's Notes on Edible Plants. Albany, NY: J. B. Lyon Company, p. 105.

 Historia botánica 
A taxonomía sobre a rutabaga sufriu moitos cambios. O botánico sueco Gaspard Bauhin, en 1620 deulle o nome de Brassica napobrassica na súa obra Prodromus. Carl von Linné en 1753 no seu libro Species Plantarum considerouna coma unha variedade botánica de B. oleracea: B. oleracea var. napobrassica. Posteriormente tense considerado noutros táxones coma variedade subespecie ou elevada ao nivel de especie como se vai facer en 1768 baixo o nome de Brassica napobrassica que é o que actualmente se acepta.

 Cultivo 
Cómpre das mesma condicións de crecemento ca o nabo, clima fresco para medrar axiña e con calidade. Plántase na primavera cando o terreo xa se pode traballar, puidéndose tamén sementar polo outono en climas de invernos non moi fríos. Lévalle un mes e medio menos en madurar ca o nabo.
 Aspectos nutritivos 

Son plantas ricas en betacarotenos. Cociñada ten moi baixo nivel calórico: 39 calorías por 100 gramos.. 1,3 gramos de proteínas e 6 gramos de graxas. Salientan os 326 gramos de potasio.

 Uso 
200px|miniatura|esquerda|Peladora de rutabagas de Nicolaes Maes.
Emprégase moito na gastronomía do norte de Europa, coma no prato alemán coñecido coma Steckrübeneintopf (en lingua alemá a rutabaga chámase Steckrübe), tamén na Hamburger National e no Lübecker National (a denominación National adóitase engadir aos pratos que levan esta raíz). É moi empregada tamén en toda Escandinavia.
Pódese comer crúa ou cociñada. O puré de rutabaga é moi común. Pódese comer gratinada con queixo, sofrixida ou conservada en aceite e especias. En ensaladas tállase en toros ou pauciños. Crúa é lixeiramente docehttp://elpinareco.wordpress.com/2010/10/06/colinap-colinabo-o-colirrabano-en-español/
Algunhas variedades empréganse para a alimentación de vacas leiteiras.

 Denominacións noutras linguas europeas 
En castelán coñécese tamén coma colinabo. En inglés coma swede turnip ou simplemente  swede. En francés coma navet de Suède, rutabaga ou chou navet. O portugués coincide co galego. En alemán chámanlle Steckrübe.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Nabo
 Ravo
 Ligazóns externas 

 www.hort.purdue.edu - Alternative Field Crops Manual: Rutabaga
 https://web.archive.org/web/20130730180930/http://www.formulaforlife.com.au/asp/vegetables.asp?cmd=show&vegetableid=46&letter=S
 Discussion of this vegetable in detail
 More information and links, both serious and less so

Categoría:Brassica
Categoría:Hortalizas
Categoría:Plantas bulbosas
Categoría:Plantas forraxeiras
Categoría:Órganos de almacenamento vexetais
Categoría:Flora de Europa
Categoría:Plantas descritas en 1753
Categoría:Raíces e tubérculos comestibles