Orcaella brevirostris

Orcaella brevirsotris é unha especie xénero de cetáceo odontoceto da familia dos delfínidos, coñecida na bibliografía internacional como golfiño do río Irrawaddy ou golfiño beluga (isto último debido á súa cor, ás veces moi clara, e ao aspecto xeral do seu corpo), que durante moito tempo foi considerada como monotípica, pero en 2005, a análise xenética demostrou que existe unha segunda especie, Orcaella heinsohni estreitamente ligada e ela.

Trátase dun golfiño que habita nas costas e estuarios do sueste asiático.Wilson & Reeder (2005),

 Taxonomía 
A especie foi descrita por Richard Owen en 1866.Gray, J. E. (1866): Cat. Seals Whales Brit. Mus.: p. 285, fig. 57. A súa aperencia é similar á da beluga, clasificándose antigamente na familia dos monodóntidos, pero hoxe en día existe un acordo extenso para clasificalo dentro da familia dos delfínidos.

 Descrición 
As características priuncipais deste golfiño son:Carwardine, M. (1995), pp. 222-223.
 Corpo de forma parecida á da beluga, de até uns 2,3 m de lonxutude e cun peso de máis de 130 kg, de coloración clara, especialmente na rexión ventral, que pode variar desde unha tonalidade gris azulada algo escura até a azul clara, pasando por unha gris intermedia. 
 Cabeza arredondada, roma, con melón de gran tamaño e con bico á penas marcado.
 Aleta dorsal, curta, tiangular e co ápice romo. En cambio as aletas pectorais son longas, anchas, espatuladas ou apuntadas, cos bordos anteriores moi curvos. O pedúnculo caudal é estreito, rematando nunha aleta caudal ancha, cunha profunda fendewdura media separando os dous lóbulos, que teñen os bordos posteriores lixeiramente cóncavos. 
 As crías miden 1 m ao nacer, e pesan cerca de 10 kg.
 A lonxevidade é de case 30 anos.

 Comportamento 

É un nadador lento. Emerxe cun movemento de xiro suave e lanto, como un balanceo. As inmersióins duran de 30 a 60 seg, e adoitan de ir seguidos de 3 respiracións en rápida sucesión. É capoaz de permanecer mergullado até 12 min. Amosa pouco de si mesmo na superficie, pero ás veces saca a cabeza da auga para vixiar, dá golpes coa cola na auga ou salta. Para facer inmersións profundas levanta a cola da auga arqueando o pedúnculo caudal.

 Distribución 

Aínda que na bibliografía adoita denominarse golfiño do río Irrawddy, realmente non é un golfiño de auga doce, senón un delfín oceánico, aínda que pasa a vida en augas costeiras pouco profundas da rexión Indo-pacífica, e pode internarse en esteiros e ríos, incluíndo o Ganxes e o Mekong, así como o río Irauadi (Irrawaddy), do cal toma o seu nome, e ás veces viaxa até 1 300 km contra corrente, sendo posíbel que algúns espécimes pasen toda a súa vida en augas doces.

A súa área de distribución se estende desde a baía de Bengala até a illa de Nova Guinea, as costas do sur de Filipinas e as do norte de Australia.

 Alimentación 
Aliméntase, en augas abertas e nos fondos, de camaróns e outros crustáceos, peixes e cefalópodos.

 Estado de conservación 
miniatura|200px|Orcaella brevirostris no río Mekong en Camboxa.
A especie foi catalogada pola IUCN como con datos insuficientes en 1996, pero unha gran cantidade de novas informacións sobre cinco subpoboacións fixeron que se considerarn como en perigo crítico desde aquel ano. Onde a especie foi máis estudada observáronse tamaños de poboacións xeralmente baixo (de 10 a 100 individuos) coa única excepción de Bangladesh (aproximadamente 5 800).

Os descensos da súa poboación foron significativos nos últimos anos, e foron ben documentadas diversas ameazas, especialmente a degradación dos seus hábitats, ameazas que seguen a ser graves e xeneralizadas. Incluso dentro da maior subpoblación coñecida (a de Bangladesh), observáronse mortes accidentais na pesca con redes de deriva, e informes de pescadores locais suxiren que as taxas de captura incidental non son sustentábeis.Smith, B. D., Ahmed, B., Mansur, R., Tint, T. e Mya, T. T. (2005): "New information on the status of finless porpoises Neophocaena phocaenoides and Irrawaddy dolphins Orcaella brevirostris in Bangladesh and Myanmar". Scientific Committee Document SC/57/SM4. International Whaling Commission.

Crese que se produciu unha redución de polo menos un 30 % no tamaño da poboación durante un período de tres xeracións (45-48 anos), baseándse no aumento dos niveis de captura incidental e a degradación do hábitat nos últimos anos. Polo tanto a especie foi cualificada en 2008 pola UICN "CD", vulnerábel.<ref name=LV>Reeves, R. R., Jefferson, T. A., Karczmarski, L., Laidre, K., O’Corry-Crowe, G., Rojas-Bracho, L., Secchi, E. R., Slooten, E., Smith, B. D., Wang, J. Y. & Zhou, K. (2008): Orcaella brevirostris. En [http://www.iucnredlist.org/details/15419/0 Lista vermella de especies ameazadas da UICN. Versión 2013.1.</ref>

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Carwardine, M. (1995): Ballenas, delfines y marsopas. Guía visual de todos los cetáceos del mundo. Barcelona: Omega. ISBN 84-282-1037-3.
 Perrin, William F., Bernd Würsig & J. G. M. Thewissen (eds.) (2002): Encyclopedia of Marine Mammals. 2ª ed. San Diego: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9
 Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference. 3ª ed. ISBN 0-8018-8221-4.

 Outros artigos 
 Cetáceos
 Odontocetos
 Delfínidos

 Ligazóns externas 
 Orcaella brevirostris en ADW . Contén abundante información sobre a especie. 
 Orcaella brevirostris en Arkive . Contén imaxes.

Categoría:Delphinidae
Categoría:Animais descritos en 1866