Eleccións xerais de España de 1933

O 19 de novembro de 1933 celebrouse a primeira volta das segundas eleccións xerais da Segunda República Española para as Cortes e foron as primeiras nas que as mulleres exerceron o dereito ao voto. As eleccións deron a maioría aos partidos de centro-dereita e de dereitas, o que deu lugar ao denominado bienio radical-cedista ou bienio negro dos anos 1933-1936.

 A convocatoria das eleccións 
O presidente da República Niceto Alcalá-Zamora decidiu resolver a crise suscitada pola disolución da coalición republicano-socialista que sustentara o goberno de Manuel Azaña durante o primeiro bienio coa disolución das Cortes elixidas en xuño de 1931, porque creu que estas xa non representaban á opinión pública dominante nese momento logo das fortes reaccións e tensións que se viviron en España como consecuencia da política reformista emprendida polo goberno social-azañista. E por iso buscou orientación e harmonía definitiva, acudindo á consulta directa da vontade xeral, tal como dicía no preámbulo do decreto de convocatoria das eleccións.

A nova lei electoral aprobada o 27 de xullo de 1933 introduciu algúns cambios respecto da que se aplicou nas eleccións anteriores de xuño de 1931: elevouse ao 40% a cantidade de votos requirida por unha candidatura para triunfar na primeira volta, mentres que na segunda, que se celebraría se ningún candidato chegaba a esa cifra, só podían participar quen alcanzasen o 8% dos votos. Ademais posibilitouse o cambio na composición das candidaturas entre a primeira e a segunda voltas. Pero mantívose o esencial: era un sistema electoral maioritario de listas abertas que premiaba ás candidaturas que obtivesen máis votos, polo que os partidos que conseguisen presentarse en coalición conseguían un maior número de deputados que si se presentaban en solitario.

 Resultados das eleccións 
 Composición do Congreso dos Deputados 
← Eleccións Xerais en España, 19 de novembro de 1933 → Partido Escanos % Esc. Dif. Confederación Española de Derechas Autónomas (CEDA) 115 24,3 - Partido Republicano Radical (PRR) 102 21,6 12 Partido Socialista Obrero Español (PSOE) 59 12,5 -56 Partido Agrario Español (PAE) 30 6,3 15 Lliga Regionalista 24 5,1 22 Comunión Tradicionalista (CT) 20 4,2 16 Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) 17 3,6 -12 Partido Republicano Conservador (PRC) 17 3,6 - Renovación Española (RE) 14 3,0 - Partido Nacionalista Vasco (PNV) 11 2,3 4 Partido Republicano Liberal Demócrata (PRLD) 9 1,9 5 Partido Republicano Galego (PRG) 6 1,3 -9 Acción Republicana (AR) 5 1,1 -21 Partido Republicano Democrático Federal (PRDF) 4 0,8 -12 Partido Republicano Radical Socialista Independente (PRRSI) 3 0,6 - Partido Republicano Progresista (PRP) 3 0,6 - Uniu Socialista de Catalunya (USC) 3 0,6 -1 Partido Republicano de Centro 2 0,4 = Partido Comunista de España (PCE) 1 0,2 1 Partido Republicano Radical Socialista (PRRS) 1 0,2 -60 Partido Nacionalista Español (PNE) 1 0,4 - Falange Española (FE) 1 0,4 - Unió de Rabassaires 1 0,4 1 Partido Rexionalista de Mallorca (PRM) 1 0,4 - Independentes de dereitas 18 3,8 9 Republicanos de centro independentes 5 1,1 -3 TOTAL 473 100,00 3

 Resultados nas circunscricións galegas 

miniatura|Emilio González López.
miniatura|José Calvo Sotelo.
miniatura|Santiago Casares Quiroga.

 A Coruña 
17 escanos a elixir. As dereitas, vencedoras en votos, obteñen 8 deputados; fronte aos tamén 8 da segunda lista máis votada, a formada pola coalición entre o Partido Republicano Gallego e o Partido Radical. O PRC obtén o escano restante.
 Benito Blanco-Rajoy
 Felipe Gil Casares
 Emilio González López
 Ángel Aperribay y Pita da Veiga
 Eduardo O'Shea y Verdes Montenegro
 José Calvo Sotelo
 José María Méndez Gil Brandón
 Antonio Rodríguez Pérez
 José Miñones Bernárdez
 Manuel Iglesias Corral
 José del Moral Sanjurjo
 Alejandro Rodríguez Cadarso
 Eugenio Vázquez Gundín
 Santiago Casares Quiroga
 José Reino Caamaño
 José García Ramos y Segond
 Leandro Pita Romero

 Lugo 
10 escanos a elixir. Imponse con 6 escanos a coalición PRR-PRC, fronte aos 4 deputados electos polas dereitas.
 Manuel Becerra Fernández
 Enrique Gómez Jiménez
 Gumersindo Rico González
 Luis Rodríguez de Viguri
 Felipe Lazcano Morales de Setién
 Ángel López Pérez
 José María Montenegro Soto
 Manuel Saco Rivera
 Luis Recasens Siches
 Ubaldo de Azpiazu Artazu

 Ourense 
9 escanos a elixir: as dereitas obtiveron 5, fronte aos 4 do Partido Radical.
 José Sabucedo Morales
 José Calvo Sotelo
 Basilio Álvarez Rodríguez
 Justo Villanueva Gómez
 Antonio Taboada Tundidor
 Luis Fábrega Santamarina
 Fernando Ramos Cerviño
 Andrés Amado y Reygondaud de Villebardet
 Carlos Taboada Tundidor

 Pontevedra 
13 escanos a elixir: os 10 das maiorías gañounos a coalición entre PRR, PRC e PRLD, mentres os 3 das minorías adxudicáronllos as dereitas.
 Emiliano Iglesias Ambrosio
 Alfredo García Ramos
 Severino Barros de Lis
 Víctor Lis Quibén
 Isidoro Millán Mariño
 Nicasio Guisasola Domínguez
 José López Varela
 Vicente Sierra Martínez
 Fernando Villamarín Rodríguez
 Honorio Maura Gamazo
 Ramón Salgado Pérez
 Antonio Prieto Rivas
 Luis Fontaiña Serrapio

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 



 Outros artigos 
 Segunda República Española
 Eleccións Xerais en España

 Ligazóns externas 
 Buscador Histórico de Diputados, Congreso dos Deputados. 

1933
Categoría:Segunda República Española
Categoría:1933