Physalis

Physalis (os fisalis) é un xénero de plantas da familia das solanáceas (familia da tomateira e a pataqueira), nativo das rexións temperadas, cálidas e subtropicais de todo o mundo.

Como ocorre con outras especies e froitas exóticas, os fisalis medran moi ben nas condicións galegas e do norte da península en xeral.

 Nomes comúns 
Non ten a especie un nome vulgar galego agás o xenérico: fisalis, xa que non é unha planta europea.
No Perú coñécese como "aguaymanto" e "capulí".
No Ecuador coma "uvilla", en México co nome de coztomate e en lingua otomí como depe; en Colombia "uchuva".

 Descrición 
O xénero caracterízase polo seu froito arroibado, amarelento e miúdo, semellante en tamaño, forma e estrutura a un tomate, mais envolto en parte ou completamente por unha casca grande que deriva do cáliz.

O seu cultivo, orixinario de América do Sur, remóntase ao período dos Incas no Perú.

Caracterízase por ser unha baga carnosa, doce e un chisco aceda, bastante zumarenta en forma de globo ou ovoide cun diámetro. O seu peso aproximado varía entre 4 e 7 g de media, está cuberta por un cascabullo formado por cinco sépalos que o abeira de insectos, paxaros, patóxenos e condicións climáticas extremas.

 Naturalización 
En Galiza e cornixa cantábrica cultívase xeralmente coma aproveitamiento marxinal porque medra de xeito doado nos climas frescos e húmidos de influencia mariña. En Asturias atópase incluso como subespontánea.

 Propiedades 
Unha das principais características do froito son as súas excelentes cualidades nutricionais que foron pouco difundidas, especialmente as súas propiedades de redución de colesterol, o seu alto contido de fibra, vitamina A e apreciado polo seu excelente e alto contido de caroteno e vitamina C, e o seu baixo nivel de calorías. Rico en minerais, especialmente calcio, ferro e fósforo; contén niveis importantes de proteína. Fortalece o sistema inmunitario e a visión, ademais de funcionar como antioxidante. É ademais unha boa fonte de pectina. Outra das bondades do Physalis é a súa gran duración a temperatura ambiente da vida post colleita.

miniatura|240px|Ilustración de Hortus Elthamensis
 Composición nutricional (100 g de polpa) 

 Calorías: 54
 Auga g: 79
 Proteínas g: 1,1
 Graxas g: 0,4
 Glícidos: 13,1
 Fibra g: 4,8
 Cinsas g: 1
 Calcio mg: 7
 Fósforo mg: 38
 Ferro mg: 1,2
 Vitamina A (UI):648
 Tiamina mg: 0,18
 Riboflavina mg: 0,03
 Niacina mg: 1,3
 Ácido ascórbico mg: 20
 Polpa g /100 g froita: 70
 Pela/100 g froita: 3,5
 Sementes /100 g froita: 26,5

 Usos 
O seu consumo é en forma natural, en fondos de chocolate, repostaría, xeleas, zumes, xeados, doces, marmeladas, en mollos para carnes brancas e ensaladas e incluso coma decoración de pratos especiais. Internacionalmente considéraselle coma unha froita exótica. Industrialmente fabrícanse marmeladas, néctares, zumes turbios, e conservas con resultados moi satisfactorios, ofrecendo un rendimento de 83 a 86% en polpa.

 Especies 

Subxéneros, seccións e especies de Physalis
 Xénero (Physalis)
 Subxénero Physalis
 Physalis alkekengi L.-  Alquequenxe)
 Subxénero Physalodendron
 Physalis arborescens L.
 Physalis melanocystis Bitter
 Subxénero Quincula
 Quincula lobata (syn. Physalis lobata)
 Subxénero Rydbergis
 Sección Angulatae
 Physalis acutifolia (Miers) Sandwith
 Physalis ampla Waterf.
 Physalis angulata L.
 Physalis carnosa Standley
 Physalis crassifolia Benth.
 Physalis lagascae Roem. & Schult.
 Physalis microcarpa Urb. & Eckman
 Physalis philadelphica Lam.)
 Physalis solanacea (syn. Margaranthus solanaceous)
 Physalis sulphurea (Fernald) Waterf.
 Sección Campanulae
 Physalis campanula Standl. & Steyerm.
 Physalis glutinosa Schlecht.
 Sección Coztomatae
 Physalis aggregata Waterf.
 Physalis angustior Waterf.
 Physalis chenopodifolia Lam.
 Physalis coztomatl Dunal
 Physalis greenmanii Waterf.
 Physalis hintonii Waterf.
 Physalis lassa Standley & Steyerm. *
 Physalis lignescens Waterf. *
 Physalis longiloba Vargas, M. Martínez & Dávila *
 Physalis longipedicellata Waterf.
 Physalis mcvaughii Waterf. *
 Physalis orizabae Dunal *
 Physalis pennellii Waterf.
 Physalis philippiensis Fernald
 Physalis pringlei Greenm.
 Physalis sancti-josephi Dunal
 Physalis subrepens Waterf.
 Physalis waterfallii Vargas, M. Martínez & Dávila *
 Sección Epeteiorhiza
 Physalis angustiphysa Waterf.
 Physalis cordata Mill.
 Physalis grisea (Waterf.) M. Martínez
 Physalis ignota Britton
 Physalis latiphysa Waterf.
 Physalis leptophylla B.L. Rob. & Greenm.
 Physalis minuta Griggs
 Physalis missouriensis Mack. & Bush
 Physalis neomexicana Rydb.
 Physalis nicandroides Schlecht.
 Physalis patula Mill.
 Physalis porrecta Waterf.
 Physalis pruinosa L.
 Physalis pubescens L.
 Physalis tamayoi Vargas, M. Martínez & Dávila *
 Sección Lanceolatae
 Physalis caudella Standl.
 Physalis fendleri A. Gray
 Physalis gracilis Miers
 Physalis hastatula Waterf.
 Physalis hederifolia A. Gray
 Physalis heterophylla Nees
 Physalis ingrata Standley
 Physalis lanceolata Michx.
 Physalis longifolia Nutt.
 Physalis muelleri Waterf.
 Physalis peruviana L.)
 Physalis pumila Nutt.
 Physalis queretaroensis M. Martínez & L. Hernandez *
 Physalis sordida Fernald
 Physalis virginiana Mill.
 Physalis volubilis Waterf.
 Sección Rydbergae
 Physalis minimaculata Waterf.
 Physalis rydbergii Fernald
 Sección Tehuacanae
 Physalis tehuacanensis Waterf.
 Sección Viscosa Physalis angustifolia Nutt.
 Physalis cinerascens A. S. Hitchcock
 Physalis mollis Nutt.
 Physalis vestita Waterf.
 Physalis viscosa L.
 Physalis walteri'' Nutt.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Alquequenxe
 Ligazóns externas 
 ITIS 
 Sorting Physalis names
 Plants for a future


Categoría:Froiteiras
Categoría:Froitas exóticas
Categoría:Flora de América do Sur