Balea cinsenta do Pacífico

miniatura|250px|Esqueleto dunha balea cinsenta do Pacífico.

A balea cinsenta do Pacífico,Lahuerta e Vázquez (2000), p. 309. tamén coñecida como balea cincenta, (Eschrichtius robustus) é unha especie de mamífero da orde dos cetáceos, suborde dos misticetos, a única representante da familia dos escrictíidos (Eschrichtiidae).

 Taxonomía 
 Descrición 
 Familia  
A familia foi descrita en 1951 polos zoólogos J. R. Ellerman e T. C. S. Morrison-Scott.Ellerman, J. R. & Morrison-Scott, T. C. S. (1951): "Checklist of Palaearctic and Indian Mammals 1758 to 1946". British Museum (Natural History), pp. 1–810.Eschrichtiidae Ellerman and Morrison-Scott, 1951 en MSWEschrichtiidae Ellerman and Morrison-Scott, 1951 no ITIS., en Checklist of Palearctic Indian Mammals: 713.

 Xénero 
O xénero describírao en 1864 o naturalista británico John Edward Gray,Eschrichtius Gray, 1864 en MSW.Eschrichtius Gray, 1864 no ITIS. en Ann. Mag. Nat. Hist., ser. 3, 14: 350.

 Especie 
A especie fora descrita en 1861 polo zoólogo sueco Wilhelm Lilljeborg,Eschrichtius robustus Lilljeborg, 1861 en MSW]., baixo o nome de Balaenoptera robusta.

 Etimoloxías 
 Xénero 
O nome actual do xénero, Eschrichtius é unha homenaxe ao zoólogo danés Daniel Frederik Eschricht, que se lle fixo un ano dspois da súa morte, acontecida en 1863. E o nome da familia fomouse, como é norma, engadíndolle á raíz do seu xénero tipo (e neste caso único), Eschrichti-, o sufixo do latín científico -ĭdae, empregado para construír os nomes das familias de animais. (De aí que este nome sexa proparoxitono).

 Especie 
O epíteto específico, robustus, é a primeira persoa do singular do adxectivo latino rōbustus, -a, -um, 'robusto', 'vigoroso', 'forte'.

 Sinónimos 
 Familia 
 Rhachianectidae Weber, 1904.

 Xénero 
 Cyphonotus  Rafinesque, 1815
 Cyphonotus  Gray, 1850
 Rhachianectes  Cope, 1869.

 Especie 
 Eschrichtius gibbosus (Erxleben, 1777)
 Eschrichtius glaucus (Cope, 1868).
 Balaenoptera robusta Lilljeborg, 1861 (epónimo)

 Nomes vulgares 
Ademais do nome balea cinsenta do Pacífico coa que adoita denominarse en galego (e en portugués), noutros idiomas europeos coñécese como balea gris (cos adaptacións pertientes de cada lingua), de acordo co seu nome inglés, gray whale.

 Clasificación 
Como quedou dito, esta especie é a única do seu xénero, e da súa familia:

Familia Eschrichtiidae Ellerman & Morrison-Scott, 1951
 Xénero Eschrichtius Gray, 1864
 Eschrichtius robustus (Lilljeborg, 1861)

 Características 
Ao igual que Caperea marginata, a balea anana, trátase dunha especie de características intermedias entre as das familias dos balénidos (as baleas verdadeiras) e dos balenoptéridos (os rorcuais).

É ben coñecida polos seus hábitos migratorios que a levaban a reproducirse no inverno nas costas de California para desprazarse logo ás áreas de verán, no estreito de Bering, nunha longa viaxe de até 20 000 km ao longo da costa norteamericana.

Carece de aleta dorsal e, no seu lugar, mostra unha corcova baixa, situada moi posteriormente, seguida de 6 a 12 vultos ou nós lineais até a aleta caudal.

A cabeza está arqueada, entre os espiráculos e o fociño, e mostra numerosas calosidades formadas por colonias de crustáceos que se fixan á pel. Baixo a boca posúe dous sucos curtos, paralelos ou en forma de V, ocasionalmente entre 3 e 7.

As súas barbas son máis curtas, anchas e en menor número que no resto dos misticetos, característica relacionada cos seus hábitos alimenticios: come moi preto do fondo e inxire lama, area e pedras coa auga.

 Bioloxía e ecoloxía 
miniatura|250px|Balea cinsenta do Pacífico saltando.
 Hábitat e distribución 
As baleas cinsentas do Pacífico son pouco frecuentes en relación ás outras baleas grandes. Aliméntanse principalmente no fondo e, polo tanto, a súa diustribución está restrinxida ás augas pouco profundas da plataforma continental para a súa alimentación. Son, por tanto, en gran parte costeiras, aínda que se encontran tamén a maiores distancias da costa na plataforma continental pouco profunda dos mares de Bering e de Chukchi.Rice, D. W. and Wolman, A. A. (1971): "The life history and ecology of the gray whale (Eschrichtius robustus)". American Society of Mammalogists, Special Publication '3: 142 pp.

Distribúense polas rexións costeiras do Canadá, a China, os Estados Unidos, Federación Rusa, México e o Xapón. Están probabelmente extinguidas en ambas as Coreas e Islandia, a súa presenza é incerta en  Vietnam, e están extinguidas no Reino Unido.

 Nutrición 
Aliméntanse principalmente de cardumes de mísidos (crustáceos da superclase dos peracáridos), anfípodos que habitan en tubos e vermes poliquetos tubícolas, nas  partes máis norteñas da súa área de distribución, pero se sabe que tamén toman cangrexos, carnada e outros alimentos (larvas de cangrexos, anfípodos móbiles, ovos e larvas de arenques, e de cefalópodos, larvas de Megalops (peixes osteíctios da orde dos elopiformes) de maneira oportunista ou fóra das principais áreas de alimentación.Nerini, M. (1984): "A review of gray whale feeding ecology". En:  M. L. Jones, S. L. Swartz and S. Leatherwood (eds), The gray whale Eschrichtius robustus. San Diego, California: Academic Press. ISBN 978-0-0809-2372-7, pp.423-450. Nunha das súas áreas de alimentación principais no mar de Chukchi, as densidades de balenas cincentas son maiores en zons con alta abundancia de anfípodos bentónicos.Brower, A. A., Ferguson, M. C., Schonberg, S. V., Jewett, S. C. and Clarke, J. T. (2016): "Gray whale distribution relative to benthic invertebrate biomass and abundance: Northeastern Chukchi Sea 2009–2012". Deep Sea Research Part II: Topical Studies in Oceanography 144: 156-174. A alimentación das baleas cinsentas do Pacífico pode ter un efecto negativo considerábel  nas comunidades de invertebrados bentónicos.Oliver, J. S. and Slattery, P. N. (1985): "Destruction and opportunity on the sea floor: effects of gray whale feeding!. Ecology, 66 (6): 1965-1975.

 Depredadores 
As baleas cinsentas do Pacífico moitas veces son cazadas polas candorcas.Lowry, L. F., Nelson, R. R. and Frost, K. J. (1987): "Observations of killer whales, Orcinus orca, in western Alaska: sightings, strandings, and predation on other marine mammals". Canadian Field-Naturalist 101: 6-12.Matkin, C. O., Barrett-Lennard, L. G., Yurk, H., Ellifrit, D. and Trites, A. W. (2007): "Ecotypic variation and predatory behavior among killer whales (Orcinus orca) off the eastern Aleutian Islands, Alaska". Fishery Bulletin 105 (1): 74-88.

 Ameazas 
As baleas cinsentas do Pacífico foron obxecto de caza desde tempos prehistóricos, e eran particularmente vulnerábeis aos baleeiros modernos debido á súa escasa velocidade de natación e á súa distribución costeira. A poboación do Atlántico Norte extinguiuse a principios do século XVIII, aínda que no está claro se isto se debeu principalmente á caza.Mead, J. G. and Mitchell, E. D. (1984): "Atlantic gray whales". En: M. L. Jones, S. L. Swartz, and S. Leatherwood (eds), The Gray Whale Eschrichtius robustus. Orlando, Florida: Academic Press, pp. 33–53. Estas baleas foron cazadas en tempos prehistóricos en ambos os lados do Pacífico Norte, pero as capturas dos aborixes diminuíeron a nivies relativamente baixos a principios do século XX debido en gran parte ao esgotamento das poboacións pola caza comercial.Mitchell, E. (1979): "Comments on the magnitude of the early catch of east Pacific gray whale (Eschrichtius robustus)". Report of the International Whaling Commission. 29: 307-314.

Pensábase que a sobreexplotación provocara a extinción da poboación reprodutora do Pacífico noroccidental na década de 1970,Bowen, S. L. (1974): "Probable extinction of the Korean stock of the gray whale (Eschrichtius robustus)". Journal of Mammalogy 55: 208-209. pero a súa probábel existencia continuada de alguna forma sinala que medra. A poboación reprodutora do Pacífico nororiental alcanzara un número tan baixo ao final do século XIX que cesou a caza comercial de baleas, pero agora  recuperou case a súa capacidade de carga, e a súa abundancia mostra certa flutuación en resposta ás condicións ambientais.

Pero ademais, as baleas cinsentas do Pacífico están suxeitas a ameazas antropoxénicas, como os enredos nos aparellos de pesca e as folgas de barcos. Scordino et al. (2017) estimaron aproximadamente 10 mortes por ano no Pacífico nororiental oriental e no mar de Bering como resultado de incidentes coñecidos durante 2010-2015, dos cales aproximadamente o 80 % involucraron enredos en artes de pesca e aproximadamente o 20 % das folgas de barcos.Scordino, J.; Carretta, J.; Cottrell, P.; Greenman J.; Savage, K. & Wilkinson K. (2017): "Ship strikes and entanglements of gray whales in the North Pacific Ocean, 1924-2015". International Whaling Commission Scientific Committee doc. SC/67a/HIM06. A ameaza parece pequena en relación co tamaño da poboación, estimda entre os 25 000 e os 30 000 espécimes, pero existen pescarías con pouca cobertura de observadores, como as pescerías con redes de enmalle de Alasca, de modo que as taxas de mortalidade total poden seren máis altas.Carretta, J. V., Forney, K. A., Oleson, E. M., Weller, D. W., Lang, A. R., Baker, J., Muto, M. M., Hanson B., Orr, A. J., Huber, H., Lowry, M. S., Barlow, J., Moore, J. E., Lynch, D., Carswell, L. and Brownell, R. L. Jr. (2017): "U.S. Pacific Marine Mammal Stock Assessments: 2016". National Oceanic and Atmospheric Administration Technical Memorandum NMFS-SWFSC-577.

Encontráronse restos de plástico nos estómagos de baleas cinsentas do Pacífico mortas, pero non parece ser isto un factor significativo na morte dos individuos afectados.

 Status 
O tamaño estimado da poboación da balea cinsenta do Pacífico está por riba do limiar para calquera categoría de ameazada da Lista vermella da UICN, e esta poboación aumentou nas últimas tres xeracións, con algunhas flutuacións. A única poboación reprodutora definitivamente sobrevivente está no leste do Pacífico Norte. A poboación reprodutora do Atlántico Norte está extinta, e a poboación reprodutora do Pacífico noroccidental posibelmente estea extinta. Por estas razóns,  a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN), cualifica o status da especie como LC (pouco preocupante).

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Carwardine, Mark (1995): Ballenas, delfines y marsopas. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-1037-3.
 Lahuerta Mouriño, Fernando e Francisco X. Vázquez Álvarez (2000): Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos. Santiago: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8.
 Perrin, William F., Bernd Wursig & J. G. M. Thewissen (eds.) (2002): Encyclopedia of Marine Mammals. 2ª ed. San Diego, California, USA: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9.
 Wilson, D. E. & Reeder, D. M., eds. (2005): Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference'', 3ª ed. Baltimore, Maryland, USA: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0.

 Outros artigos 
 Cetáceos
 Misticetos
 Balénidos
 Balenoptéridos

 Ligazóns externas 
 Eschrichtius robustus. Gray whale na ADW.
 Gray whale (Eschrichtius robustus) en ARKive.
 Eschrichtius robustus Van Beneden e Gervais 1868 (gray whale)  en Fossilworks.

Categoría:Misticetos