Focénidos

miniatura|200px|Phocoenoides dalli.

Os focénidos (Phocoenidae) son unha familia de cetáceos odontocetos da superfamilia dos delfinoideos, que inclúe as toniñas, touliñas ou marsopas, semellantes aos golfiños ou delfíns, pero máis pequenas e de corpo máis repoludo.

Son as especies máis pequenas da orde dos Cetacea, quitando a Cephalorhynchus commersonii, que pertence á familia dos delfínidos.

 Etimoloxía 
A familia dos Phocoenidae foi establecida, e bautizada, por John Edward Gray en 1825, que derivou o seu nome do xénero tipo, Phocoena (ás veces escrito Phocaena), coa desinencia do latín científico -idae, propia dos nomes das familias de animais.

O xénero Phocaena foi establecido ern 1816 por Cuvier, e é unha adaptación 
do termo grego φώκαινα fókaina, que era o nome da toniña común neste idioma.φώκαινα  en Axortagos.gr.

 Diferenzas entre toniñas e golfiños 
 Tamaño: as toniñas son máis pequenas (coa excepción citada antes), aínda que comparativamente máis robustas.
 Reprodución: as toniñas alcanzan a madurez sexual antes, e crían relativamente máis vástagos que os golfiños, poñendo o acento na cantidade e non na calidade da crianza, segundo os parámetros da teoría biolóxica da selección r.
 Dentes: as tomiñas teñen dentes aplanados en lugar de en forma cónica como os golfiños.
 Aleta dorsal: as tiniñas teñen unha aleta dorsal pequena e de forma triangular, e maesmo algunhas non a presentan, como no xénero Neophocaena, mentres que os golfiños teñen estas aletas de formas arredondadas.
 Fociño: arredondado nas toniñas, cos extremos da boca levantados no que parece un eterno soriso. Os delfíns adoitan ter en xeral un fociño aguzado en forma de bico.

 Taxonomía 
A familia dos focénidos está composta por 3 xéneros totalizando 6 especies.Phocoenidae en SIIT.

En 1984, Barnes agrupou os 3 xéneros de dúas subfamilias:Phocoeninae en WoRMS.Phocoenoidinae en WoRMS.

Familia Phocoenidae Gray, 1825
 Subfamilia Phocoeninae Barnes, 1984
 Xénero Neophocaena Palmer, 1899
 Neophocaena phocaenoides(Cuvier, 1829)
 Xénero Phocoena Cuvier, 1816
 Phocoena phocoena (Linnaeus, 1758) – toniña común
 Phocoena sinusNorris & McFarland, 1958
 Phocoena dioptricaLahille, 1912
 Phocoena spinipinnis(Burmeister, 1865)
 Subfamilia Phocoenoidinae Barnes, 1984
 Xénero Phocoenoides Andrews, 1911
 Phocoenoides dalli (True, 1885)

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Carwardine, M. (1995): Ballenas, delfines y marsopas. Guía visual de todos los cetáceos del mundo. Barcelona: Omega. ISBN 84-282-1037-3.

 Outros artigos 
 Cetáceos
 Odontocetos
 Toniña común

 Ligazóns externas 
 Phocoenidae en ADW.
 Phocoenidae en WoRMS.
 Phocoenidae en NCBI.
 Phocoenidae en Lista vermella de especias ameazadas da INCN

Categoría:Phocoenidae