Zifíidos

A dos zifíidos (Ziphiidae) é unha familia de mamíferos cetáceos odontocetos, a única da superfamilia dos zifioideos, que inclúe os zifios.

Trátase da familia de grandes mamíferos menos coñecida: varias das súas especies non se descubriron até as dúas últimas décadas do século XX.

Os zifios son o segundo grupo de cetáceos en canto a número de especies, despois da familia dos golfiños, e foron un dos primeiros que diverxeron da liñaxe ancestral.

Os fósiles máis antigos encontráronse en sedimentos do mioceno, de hai uns 20 millóns de anos.

 Características 
miniatura|240px|Zifio de Arnoux saltando, na Antártida.
Os membros desta familia teñen un tamaño medio (para cetáceos), comprendido entre os 2 e os 14 m de lonxitude, e un peso que vai desde 1 a 15 t. A súa principal característica distintiva é a presenza dun fociño fino, similar ao de moitos golfiños, pero aínda máis estreito e dous sucos que converxen na garganta. Tamén se caracterízan por teren a aleta caudal sen incisura, as pectorais e a dorsal pequenas, e esta última situada nunha posición moi posterior.Zifios  en Centro de Conservación Cetacea (CCC), de Chile.

Aínda que Tasmacetus shepherdi é unha excepción, a maioría das especies desta familia só teñen un ou dous pares de dentes, e incluso estes poden faltar nas femias. A miúdo presentan dimorfismo sexual marcado.

Coñécese moi pouco sobre a vida destes cetáceos, e mesmo algunhas especies, estudadas a partir de exemplares mortos, nunca se observaron en vida, probabelmente debido a que os seus hábitats están en augas oceánicas, moi afastadas das costas. Actualmente coñécense unhas 20 especies, pero podería haber outras aínda descoñecidas.

 Taxonomía 
 Descrición 
A familia foi descrita polo naturalista inglés John Edward Gray —segundo os autores— en 1850,Ziphiidae Gray, 1850 no WoRMS, en  Catalogue of the Mammalia in the collection of the British Museum, with descriptions of all the species and figures of the genera. Part I. Cetacea,Ziphiidae Gray 1850  en Fossilworks. ou en 1865, en Proc. Zool. Soc. Lond., 1865: 528.Ziphiidae en MSW.

 Etimoloxía 
O nome da familia, Ziphiidae, foi cuñado por Gray e está formado, como é obrigatorio, sobre a base da raíz do nome do xénero elixido como tipo, Ziphius, -is, en xenitivo, é dicir, Ziphi-, engadíndolle a desinencia -ǐdae, propia das familias dos animais.

 Sinonimia 
Ao longo do tempo, a familia dos Ziphiidae coñeceuse tamén polos sinónimos:
 Ananarcinae Gill, 1871 (incorrecto gramaticalmente)
 Heterodontidae Girard, 1852
 Hyperoodontidae Gray, 1846 
 Xiphidae Ameghino, 1889
 Ziphiinae Brandt, 1873 (Nota: véxase máis abaixo Subfamilia dos zifiinos.)

 Clasificación da familia dentro dos cetáceos 

A familia dos zifíidos comprende unha superfamilia con 6 xéneros actuais cun total de 21 especies.

Orde Cetacea
 Suborde Odontoceti
 Superfamilia Ziphioidea
 Familia Ziphiidae
 Subfamila Berardiinae
 Xénero †Archaeoziphius
 Xénero Berardius
 Berardius arnouxii – zifio de ArnouxLauherta e Vázquez (2000), pp. 313-314.
 Berardius bairdii 
 Xénero †Microberardius
 Subfamilia Hyperoodontinae
 Xénero †Africanacetus
 Xénero Hyperoodon
 Hyperoodon ampullatus – zifio caldeirón
 Hyperoodon planifrons – zifio caldeirón austral
 Xénero Indopacetus
 Indopacetus pacificus
 Xénero Mesoplodon
 Mesoplodon bidens – zifio de Sowerby
 Mesoplodon bowdoini
 Mesoplodon carlhubbsi
 Mesoplodon densirostris – zifio de Blainville
 Mesoplodon europaeus
 Mesoplodon ginkgodens
 Mesoplodon grayi
 Mesoplodon hectori
 Mesoplodon layardii
 Mesoplodon mirus – zifio de True
 Mesoplodon peruvianus 
 Mesoplodon perrini
 Mesoplodon stejnegeri
 Mesoplodon traversii
 Xénero Ziphius
 Ziphius cavirostris – zifio de Cuvier (Nota: véxase máis abaixo Subfamilia dos zifiinos.)
 Xéneros Incertae sedis
  †Nenga
  †Pterocetus
  †Xhosacetus

 Subfamilia dos zifiinos 
Algúns autotes consideran, ademais, a subfamilia dos zifiinos,Ziphiinae  no SLI da Universidade de Vigo.Ziphiinae Gray 1850  en Fossilworks. que incluiría, entre os taxons con especies actuais, ademais do xénero Ziphius, o xénero Tasmacetus, ambos monoespecíficos. Porén, a maioría das bases de datos de especies non recoñecen esta subfamilia, integrando ambas as especies na familia dos zifíidos.Ziphiinae Brandt, 1873 no WoRMS.

 Subfamilia Ziphiinae
 Xénero †Caviziphius?
 Xénero †Choneziphius
 Xénero †Globicetus
 Xénero †Imocetus
 Xénero †Izikoziphius
 Xénero †Tusciziphius
 Xénero Tasmacetus
 Tasmacetus sheperdi
 Xénero Ziphius
 Ziphius cavirostris

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Carwardine, Mark (1995): Ballenas, delfines y marsopas. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-1037-3.
 Díaz d'a Silva, J. I. e Cartelle, Y. (2007): Guía dos mamíferos de Galicia. A Coruña: Baía Edicións. ISBN 978-84-96893-20-7.
 Duguy, R. e Robineau, D. (1987): Guía de los mamíferos marinos de Europa. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-0811-5.
 Heyning, John E (2002): "Cuvier's Beaked Whale", en Jefferson, Thomas A. Encyclopedia of Marine Mammals, pp. 305–307. San Diego (California): Academic Press. ISBN 0-12-551340-2.
 Lahuerta Mouriño, Fernando e Francisco X. Vázquez Álvarez (2000): Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos. Santiago: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8.
 Perrin, William F., Bernd Wursig & J. G. M. Thewissen (eds.) (2002): Encyclopedia of Marine Mammals. 2ª ed. San Diego, California: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9.
 Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference. Third edition. ISBN 0-8018-8221-4.

 Outros artigos 
 Cetáceos
 Odontocetos
 Cetartiodáctilos

 Ligazóns externas 
 Ziphiidae na ADW .
 Ziphiidae  na EOL.
 Hyperoodontidae  na EOL.
 Ziphiidae  en Fossilworks.
 Ziphiidae Gray, 1850 no ITIS.
 Hyperoodontidae Gray, 1846 no ITIS.

Categoría:Ziphiidae