Sapeli

O sapeliNome vulgar galego da especie e da madeira en Dicionario da Real Academia Galega A Coruña, RAG, 2012; Groba Bouza, F. (2006) Vocabulario galego-castelán de carpintaría de madeira. Universidade de Vigo Entandrophragma cylindricum, é unha especie botánica de grandes árbores pertencentes á familia Meliaceae.

O termo sapeli emprégase acotío en galego para designar a madeira desta árbore tropical, dura, de cor avermellada e boa de traballar, moi empregada en carpintaríaProposta de definición do Servizo de Normalización Lingüística da USC.

 Descrición 
É unha árbore grande, de até 45 m de alto (raramente 60 m), nativa de África tropical. As follas son caducifolias na estación seca, dispostas alternativamente, pinnadas, con 5-9 pares de folíolos, cada prospecto duns 10 cm de longo. As flores prodúcense en inflorescencias soltas cando a árbore fica sen follas, cada flor mide arrededor de 5 mm de diámetro, con cinco pétalos de cor amarelenta. O froito é unha cápsula pénsil duns 10 cm de longo e 4 cm de largo e, cando madurece divídese en cinco seccións para ceibar a 15-20 sementes.

 Distribución 
É natural de África tropical en Uganda, Camerún, República Centroafricana, República Democrática do Congo, Ghana, Nixeria, Serra Leoa e Togo.

 Utilización 
miniatura|left|180px|Unha array mbira (instrumento musical africano) feita de madeira de sapeli
A importancia comercial de madeira é unha reminiscencia da caoba. Emprégase en pavimentado de chans pola súa durabilidade e fermoso granulado. Tense tamén empregado moito en Galiza para fabricación de portas e caixas das persianas. Entre os seus usos máis exóticos atópase a fabricación de guitarras, ukeleles por mor da súa estética agradábel. A finais da década de 1990 empezou a utilizarse coma taboleiro do instrumento de percusión vasco: a txalaparta pola forza e claridade da súa calidade de son. Emprégase tamén na fabricación dos interiores dos automóbiles estadounidenses Cadillac.

 Taxonomía 
Entandrophragma cylindricum foi descrita por (Sprague) Sprague e publicado en Bulletin of Miscellaneous Information Kew 1910(6): 180. 1910.
Sinonimia
 Entandrophragma cedreloides Harms
 Entandrophragma lebrunii Staner	
 Entandrophragma pseudocylindricum Vermoesen	
 Entandrophragma rufum A.Chev.	
 Entandrophragma tomentosum A.Chev. ex Hutch. & Dalziel	
 Pseudocedrela cylindrica Sprague	
 ''Swietenia angolensis Welw. ex C. DC. en PlantList

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 
 Molina Rosito, A. 1975. Enumeración de las plantas de Honduras. Ceiba 19(1): 1–118.
 ORSTOM. 1988. List Vasc. Pl. Gabon Herbier National du Gabon, Yaounde.
 Ligazóns externas 

 Bulletin of Miscellaneous Information, Royal Gardens, Kew. Kew 1910:180. 1910

Categoría:Entandrophragma
Categoría:Flora de África
Categoría:Árbores forestais
Categoría:Madeiras
Categoría:Plantas descritas en 1910