Xurxo

Xurxo é un nome propio masculino galego. Ten a súa orixe no grego Geṓrgios, derivado de  geōrgós 'labrego, agricultor', a través do latín tardío Georgius.

En xaneiro de 2023 existían 503 varóns en Galicia co nome Xurxo, cunha media de idade de 23,6 anos.Nome Xurxo na Web do Instituto Galego de Estatística

 Etimoloxía 
O nome deriva da lingua grega coma γεωργός (geōrgos), "labrego", "o que traballa a terra",γεωργός, Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, on Perseus que se converteu no antropónimo grego: Γεώργιος (Geōrgios), e o seu correspondente latino: Georgius. A palabra "γεωργός" é un composto formado polas verbas, γῆ (gē), "terra", "solo"γῆ, Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, on Perseus e mais ἔργον (ergon), "traballo".ἔργον, Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, on Perseus Na Grecia actual, a forma Γιώργος (Yórgos) é a comunmente empregada de xeito coloquial. 
Do latín Georgius ([γeorγius]) pasou ao galego antigo coma Jorge e Jurjo ([ʒuɾʒo] ou [tsurtso]) evolucionando ao galego como Xurxo.

 Historia 
En Occidente, o nome coñécese a partir do século XI grazas ás cruzadas. O nome espallouse por mor á popularidade de San Xurxo e a súa lenda Áurea, moi estendida nas cortes europeas do século XIII, onde aparecía a coñecida lenda do santo mailo dragón.

O nome fica sorprendentemente popular nos últimos 1500 anos e supera facilmente en número a nomes coma Santiago, Carlos, Henrique, Ricardo, Lois, Paulo ou Miguel. O nome tamén é común no Reino de Galiza, onde xa aparece en documentos medievais coma Jorje ou Jurjo.
No reino de Aragón San Xurxo equiparouse co de Xacobe ou Santiago: as populares festas de "Mouros e Cristiáns" de Alcoi teñen a súa orixe na tradición que fixo aparecer a San Xurxo durante un asedio; é unha lenda paralela á de Clavijo.
En Alemaña, o nome foi moi popular dende a Idade Media, decaendo o seu uso posteriormente. Na Gran Bretaña, malia ser San Xurxo o padroeiro de Inglaterra dende o século XIV, o nome non se popularizou até o século XVIII a raíz da entronización de Xurxo I de Gran Bretaña. Nos EUA, as estatísticas de metade do século XIX colocábano entre os cinco nomes máis populares dados aos meniños. A tendencia mantívose até os anos 1950, nos que o nome comezou a perda da súa popularidade. A mesma tendencia deuse en Francia: de ser un dos dez nomes máis populares a comezos do século XX, logo pasou á posición 20.
En Galiza, como ocorre coa maioría dos antropónimos, é máis común a versión castelá do nome Jorge que a galega Xurxo, que só a levan 390 varóns novos. Moi diferente é o caso de Cataluña, onde en 2001 Jordi foi o 10.° nome máis popular para meniños varóns, sendo a frecuencia absoluta de "Jordi" 72.500 persoas. Neste caso semella que o nome se popularizou no século XX. Nos anos 30 e 40 a popularidade era só do 8% aproximadamente.

 Traducións 

 Albanés: Gjergj
 Alemán: Jörg, Georg, Jürgen, Jorn, Jurgen, Gorgel, Görries (s. XVI), Görris (s. XVI), Jeorg, Jorg, Gorg, Gerg,
 dialecto suavo: Schorsch, Jörg
 dialecto austríaco: Girgel
 baixo alemán: Gorch
 dialecto silesio: George, Georgius, Jorge, Jörg, Jurg, Jürge, Jurge, Jörgl, Gurge
 Árabe:  (Jirjis),  (Jirjís),  (Jurj)
 Aragonés: Chorche, ChorchiEDACAR Nº 9 - Antroponimia Aragonesa. Nombres de persona en aragonés. Comisión d'Onomastica de l'Academia de l'Aragonés. ISSN: 1988-8139. Marzo de 2014. 
 Armenio: Գէորգ
 Asturiano: Xurde
 Búlgaro: Георги, Джордж
 Castelán: Jorge
 Catalán: Jordi
 Checo: Jiří; diminutivos: Jíra, Jirka, Jiřík, Jiříček, Jiroušek, Jiran, Jiránek
 Chinés simplificado: 乔治 (George ing.), 佐殊 (Georges fr.), 豪尔赫 (Jorge es.)
 Chinés tradicional: 喬治 (George ing.), 豪爾赫 (Jorge es.).
 Coreano: 영국왕의 이름, 조지상, 갈색 토기의 큰 물주전자, 성 조지, 자동 조종 장치, 근사한 것], 근사한 사람, 뛰어난 것, 뛰어난 사람
 Córnico: Jory; diminutivos: Jord, Jorj, Joran
 Corso: Ghjorghju; diminutivos: Giogi, Giorgetti
 Copto: Γεώργιος
 Croata: Goran, Georgije
 Danés: Jørgen, Georg, Jørn, Jörn, Jorck, Jorre, Jory, Joris
 Escocés: Seòras, Seòrsa, Deòrsa, Dod
 Eslovaco: Džordž, Juraj
 Esloveno: Jure, Georgius, Jurij, Juraj
 Esperanto: Georgo
 Estoniano: Jüri
 Éuscaro: Gorka (forma inventada por Sabino Arana), Jurgi, Jurtzi (formas medievais)
 Feroés: Jorgen
 Finés: Yrjö, Jorre, Jyrki, Jori, Yjo, Yrjänä
 Francés: Georges, Jorioz (en Savoia), Jore (en Normandía); diminutivos: Jojo, Zizi
 Frisón: Jörn, Joren, Jurg; diminutivo: Joris
 Friulano: Zorç
 Galego: Xurxo, Jurjo (reintegracionista), Xurdo, Xorxe.
 Galés: Siôrs, Siôr, Siors, Siorys
 Grego: Γεώργιος, Γιώργος
 Hawaiano: Keoki
 Hebreo: בוסתנאי (Bustenai, equivalente arameo que significa xardineiro ou granxeiro)
 Húngaro: György, Gyuri, Gyurika
 Inglés: George, Jorin, Yorick; diminutivos: Geordie, Geordi, Georgie
 irlandés: Seoirse
 Islandés: Jörgen, Georg
 Italiano: Giorgio, Iorio; diminutivos: Gino, Giorgino
 Latín: Georgius
 Letón: Juris, Jurģis, Georgs, Jorens
 Lituano: Jurgis
 Maltés: Ġorġ
 Manx: Shorys
 Maorí: Hori
 Neerlandés: Joris, Joren, Sjors, Jorre, Goris, Ioris, Jurg, Youri, Joeri
 Noruegués: Georg, Jörgen
 Occitano: Jòrdi, Jordi (antic), Jòrgi, Jòrli, Jòri
 Persa: ﺟﻮﺭﺝ
 Polonés: Jerzy,; diminutiu: Jurek
 Portugués: Jorge
 Romanés: Gheorghe, Iorghu, Iorgu; diminutivos: Gheorgan, Gheorghian, Ganea, Ghica, Gorghie, Gorghe, Gog, Goga, Gogan, Gogancea, Gogea, Gogotă, Gogu, Giura, Giurău, Giurcan, Iorga, Iordache, Iorgan, Iorgu, Iorgache, Iuca, Iorda, Giurgiu, Giurgică, Giurgilă, Jurj, Jury, Jurg, Jurga, Jurja, Jura, Iurg, Iurga, Iuga, Gociu, Gorea, Gaţa, Goţi, Gotea, Gheţea, Zorez, George, Gică, Egor, Ghera, Gherea
 Ruso: Юрий, Георгий, Егор, Егорий, Джордж; diminutivos: Гога, Гора, Гоша, Юра, Жора, Жорочка, Гошенька, Жорка, Гошка
 Serbio: Ђорђе
 Serbocroata: Džordž
 Sorbio: Jurij
 Sueco: Göran, Örjan, Jörgen, Jöran, Georg, Goran
 Sundanés: Jurgis
 Turcomán: Jorj
 Turco: Jorj
 Ucraíno: Георгій, Георгіие, Юра, Джордж
 Xaponés: ジョージ (George ing.), ジョルジョ (Giorgio it.), ゲオルギオス (Γεώργιος gri.), ヨルゴス (Γιώργος gri.), イェーオリ (Georg sue.), ホルヘ (Jorge esp.), イジー (Jiří che.), ギオルグ i ギオル (Georg dan.), ヨーウエン (Jørgen dan.), ヨーアン (Jorn dan.), ジェルジ (György hun.), ジョルジュ (Georges fra. i George neerlandés), ジョルジェ (Jorge por.), ゲオルギウス (Georgius lat.), ゲオルギイ (Георгий rus.), ユーリイ(Юрий rus.), ゲオルク (Georg ale.).
 Xeorxiano: გიორგი
 Yiddish: Georg

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Xurxo de Capadocia
 Lista de nomes masculinos en galego
 Lista de nomes masculinos galegos máis comúns
 Ligazóns externas 
 Guía de nomes galegos. Nomes masculinos Real Academia Galega

Categoría:Nomes masculinos de orixe grega
Categoría:Nomes masculinos galegos