Apio

O apioNome vulgar galego en diferentes fontes e o único que recolle a RAG: Termos esenciais de botánica, Santiago de Compostela, 2004. Gran dicionario Xerais da lingua galega, Vigo, Xerais, 2009. Dicionario da Real Academia Galega, A Coruña, RAG, 2012 (Apium graveolens) tamén chamado aipo e ampioAs fontes antigas galegas nomean especialmente ampio e aipo, máis que apio. Aipo coincide coa voz portuguesa actual. Martín Sarmiento de feito di que en Galiza chaman aypo ou ampio a esta planta é unha especie vexetal pertencente á familia das apiáceas, antigamente coñecidas coma umbelíferas. É unha hortaliza empregada en cociña.
miniatura|240px|Ilustración
miniatura|240px|Apium graveolens

 Descrición 
Posúe talos estriados que forman un gran mata con follas acuñadas. Toda a planta ten un forte sabor agre, aínda que o branqueo dos talos no cultivo fai que perdan estas cualidades, adquirindo un sabor máis doce e o característico recendo que o converte nun bo ingrediente de ensaladas e sopas.

Pódese atopar todo o ano, aínda que os mellores aparecen polo outono e polo inverno.

 Distribución 
É orixinario da zona mediterránea.

 Propiedades 

O apio vense empregando dende tempos históricos tanto na cociña coma na medicina naturista. É unha das verduras que máis propiedades medicinais posúe . Pódese inxerir cru, cocido ou no seu zume. Vai ben combinado coa cenoria e o tomate; o zume axuda a calmar os nervios e é un bo remineralizante. A ensalada de apio cun pouco sal pode usarse eficazmente para combater o exceso de acidez do tubo dixestivo e aliviar a colite. A ensalada de apio e aguacate recoméndase en caso de doenzas do estómago e intestino.

Axuda ao corpo a se desfacer de impurezas a través da súa función diurética (polo seu contido nun aceite volátil, o apiol). Caracterízase por ser carminativo, sedante, aperitivo, dixestivo (que non implica dixestibilidade doada polo seu alto contido en fibra), emenagogo, depurativo, rexenerador sanguíneo e lixeiramente laxante. Axuda na formación do esmalte dentario. Diminúe as enfermidades hepáticas, combate as infeccións, axuda á eliminación de cálculos renais, mellora a memoria e en uso externo adoita comportarse como un cicatrizante. Disque inxerir esta planta axuda a aumentar a libido.

O zume é eficaz para eliminar o exceso de ácido úrico, combater o reumatismo, o sobrepeso, flatulencias, padecementos nerviosos e menstruación escasa.

As sementes provocan unha maior diurese, sendo a cocedura destas útil en caso de hipertensión arterial, afección cardíaca conxestiva, ansiedade e insomnio. Así mesmo, a infusión das sementes de apio resulta beneficiosa para combater a síndrome premenstrual que produce incomodidades pouco antes da menstruación por mor á acumulación de líquido nos tecidos.

 Precaucións 
Os diuréticos poden esgotar o potasio e outros sales minerais almacenados no organismo, polo que as persoas que os usan deben comer alimentos con elevado contido de potasio, como bananas e verduras frescas, para substituír os sales minerais que se perden pola acción dos diuréticos.

 Contraindicacións 
Polo seu efecto emenagogo cómpre evitar consumir apio en calquera das súas formas durante a gravidez.

 Valor nutritivo 
O apio resulta moi positivo na dieta humana por mor ao seu alto contido de fibra dietética, vitaminas e minerais, ademais de ser considerado un bo diurético pola súa alta porcentaxe de auga.

 Composición (cada 100 g) 
 Enerxía: 57 kJ (13,62 kcal)
 Proteína: 0,7 g
 Graxa: 0,29 g
 Glícidos: 3 g
 Azucres: 1,4 g
 Fibra: 1,6 g
 Vitamina C: 3 mg

É rico en minerais:
 potasio
 sodio
 magnesio
 ferro
 xofre
 fósforo
 manganeso
 cobre
 aluminio
 cinc

Ademais é rico en:
 vitamina A
 vitamina C
 vitamina E
 vitamina B.
Contén grandes cantidades de auga e celulosa.

A cebola contén, ademais do aceite etéreo,
amidón,
azucres,
colina,
tirosina,
glutamina,
asparraxina e vitamina B-1 e B-2 que son necesarias para a función nerviosa e muscular. Polos seus compoñentes, o zume de apio restitúe o corpo despois de xornadas de exercicio intenso ou febres.

 Enfermidades 

 Septoria apiicola (aparecen tacas amarelas nas follas que acaban morrendo).

 Taxonomía 
Apium graveolens foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 264–265. 1753. en Trópicos 
Sinonimia:
 Apium dulce  Mill.
 Apium graveolens subsp. butronensis (D.Gómez & G.Monts.) Aizpuru 
 Apium graveolens subsp. dulce (Mill.) Lemke & Rothm.
 Apium graveolens var. butronensis D. Gómez & G. Monts. in Aseg. & al.
 Apium graveolens var. dulce (Mill.) Poir. in Lam.
 Apium graveolens var. rapaceum (Mill.) Poir. in Lam.
 Apium rapaceum Mill.
 Apium celleri Gaertn.	
 Apium decumbens Eckl. & Zeyh.	
 Apium integrilobum Hayata	
 Apium lobatum Gilib.
 Apium lusitanicum Mill.	 Apium maritimum Salisb.	
 Apium palustre Thore	
 Apium vulgare Bubani	
 Carum graveolens (L.) Koso-Pol.	
 Celeria graveolens (L.) Britton	
 Helosciadium ruta DC.	
 Helosciadium rutaceum St.-Lag.	
 Selinum graveolens Krause	
 Seseli graveolens Scop.	
 Sison ruta Burm.f.
 Sison trifidum Burm. ex DC.	
 Sium apium Roth	
 Sium graveolens Vest[  en PlantList]

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Aguilella, A.; Puche, F. Diccionari de Botànica. Col. Educació. Materials 71. València: Universitat de València; 2004
 Barceló MC, Benedí C (coord.), Blanché C, Hernández H, Gómez A, Martín J, Molero J, Ribera MA, Rovira MA, Rull J, Seoane JA, Simon J, Suárez M, Vallès J. Botànica Farmacèutica. Ensenyament de Farmàcia (pràctiques). Text-guia. Col·lecció Textos docents núm. 279. Barcelona: Edicions Universitat de Barcelona; 2008.
 Bolòs O, Vigo J, Masalles RM, Ninot JM. Flora manual dels Països Catalans. 3 ed. Barcelona : Pòrtic; 2005
 Sosa Gómez, Reinaldo. El Poder Medicinal de las Plantas. Asociación Publicadora Interamericana. México, 1998.

 Ligazóns externas 
 DiccionarioPlantas.org (propiedades medicinais do apio, en castelán).

Categoría:Hortalizas
Categoría:Apium
Categoría:Flora da conca mediterránea
Categoría:Plantas medicinais
Categoría:Plantas descritas en 1753