Lingua lakota

A lingua lakota (tamén chamada lakhota, teton, teton sioux) é unha lingua síux falada pola tribo síux dos lakota. É considerada unha lingua separada, malia que é mutuamente intelixible con outras dúas linguas (cf. dakota occidental e oriental), e é considerada por moitos lingüistas unha das tres variedades da lingua síux. A lingua lakota é o idioma dunha das maiores comunidades lingüísticas nativo americanas dos Estados Unidos, con aproximadamente 6.000 falantes. A maioría deles viven nos estados das grandes chairas, en Dacota do Norte e Dacota do Sur.Lakota. Versión en liña de: Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World (15th ed.). Dallas: SIL International. Consultado o 16 de maio de 2009. O lakota está clasificado como en perigo crítico polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

miniatura|Junior Garcia, un activista e mestre da Nación Lakota, falando a lingua.
Foi usada por primeira vez na escritura por misioneiros cara ao ano 1840, e dende entón evolucionou para reflectir as necesidades e usos contemporáneos.

 Fonoloxía 
 Vogais 
O lakota ten cinco vogais orais, , e tres vogais nasais,  (foneticamente ). O  e o  son máis abertos que as vogais cardinais correspondentes, máis achegado ó  e ó . Ortograficamente, as vogais nasais son escritas ,  ou ; historicamente, eran escritos con ogonek, .Elementary Bilingual Dictionary English-Lakhóta Lakhóta-English (1976) CU Lakhóta Project University of Colorado

 Anterior Central PosteriorPechada oral i  u nasal iŋ  uŋ Media  e  oAberta oral  a  nasal  aŋ 

 Consoantes 
BilabialDentalAlveolarPostalveolarVelarUvularRood, David S., e Taylor, Allan R. (1996). "Sketch of Lakhota, a Siouan Language, Part I ". Handbook of North American Indians, Vol. 17 (Languages), pp. 440–482.(2004). Lakota letters and sounds.GlotalNasais  Oclusivase africadas Xordas      Sonoras   Exectivas    Fricativa Xorda    Sonora    <small>Exectiva   Aproximantes    

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 

 Ullrich, Jan, with Black Bear, Ben, Jr. (2016). Lakota Grammar Handbook. Lakota Language Consortium. .
 Ullrich, Jan. (2008). New Lakota Dictionary. Lakota Language Consortium. .
Buechel, Eugene. (1983). A Dictionary of Teton Sioux. Pine Ridge, SD: Red Cloud Indian School.
 DeMallie, Raymond J. (2001). "Sioux until 1850". In R. J. DeMallie (Ed.), Handbook of North American Indians: Plains (Vol. 13, Part 2, pp. 718–760). W. C. Sturtevant (Gen. Ed.). Washington, D.C.: Smithsonian Institution. .
 de Reuse, Willem J. (1987). "One hundred years of Lakota linguistics (1887-1987)". Kansas Working Papers in Linguistics, 12, 13-42. Versión en liña .
 de Reuse, Willem J. (1990). "A supplementary bibliography of Lakota languages and linguistics (1887-1990)". Kansas Working Papers in Linguistics, 15 (2), 146-165. (Studies in Native American languages 6). Versión en liña .
 Parks, Douglas R.; & Rankin, Robert L. (2001). "The Siouan languages". In Handbook of North American Indians: Plains (Vol. 13, Part 1, pp. 94–114). Washington, D.C.: Smithsonian Institution.
Trechter, Sarah. (1999). "Contextualizing the Exotic Few: Gender Dichotomies in Lakhota". In M. Bucholtz, A.C. Liang, e L. Sutton (Eds) Reinventing Identities (pp. 101–122). Nova York: Oxford University Press. 


Categoría:Linguas síux
Categoría:Linguas amerindias do Canadá
Categoría:Linguas dos Estados Unidos de América
Categoría:Cultura lakota
Categoría:Revitalización de linguas nativas americanas