Fagáceas

A das fagáceas,fagáceas no Dicionario da RAG. cientificamente Fagaceae, é unha familia de plantas anxiospermas pertencente á orde das fagales, que comprede preto de 927 especies coñecidas vulgarmente como carballos e especies afíns, castiñeiros e especies afíns e faias.

 Características xerais 
As fagáceas son árbores e arbustos caducifolios ou perennifolios caracterizados polas súas follas simples, alternas e con nervadura pinnada, flores unisexuais reunidas de amentos e froitos envolvidos, total ou parcialmente, nun invólucro denominado cúpula,cúpula, 3ª acep. no Dicionario da RAG.Font Quer, P. (1993): Diccionario de botánica. Barcelona: Editorial Labor, S. A. ISBN 84-335-0078-3, p. 161. ou calibio.Font Quer, P. (1993): Diccionario de botánica. Barcelona: Editorial Labor, S. A. ISBN 84-335-0078-3, p. 161. As follas moitas veces son lobuladas e xeralmente están presentes nelas tanto pecíolos como estípulas. Os froitos carecen de endospermo e encóntranse nunha casca escamosa ou espiñenta (a cúpula) que pode encerrar, ou non, todas as landras, castañas ou os froitos das faias,Chamados en asturiano fayucus. que poden conter dunha a sete sementes. Nos carballos e especies similares (xénero Quercus), o froito, que xeralmente contén unha soa semente, a landra ou belota, de forma oval e coa casca, na maioría dos casos, é reducida e en forma de cunca. Outros membros da familia teñen as sementes completamente encerradas (como no caso das castañas e dos froitos das faias).

 Utilidade 
A das fagáceas é unha des familias de plantas leñosas máis importantes ecoloxicamente no hemisferio norte, xa que os carballos e similares forman a columna vertebral dos bosques temperados en Europa, América do Norte e Asia, e son unha das fontes máis importantes de alimento para os animais silvestres e algúns domésticos (especialmente para o porco), e en moitos casos, tamén para os humanos. Ademais son unha importante fonte de madeira e, no caso da sobreira, de cortiza.

 En Galicia 
Algunhas das principais especies arbóreas de Galicia son fagáceas: os diferentes tipos de carballos e similares (incluíndo o  cerquiño, a sobreira e a aciñeira), o castiñeiro ou a faia. Así mesmo as principais formacións arbóreas do país, como carballeiras, fragas e soutos, están dominados por fagáceas.

 Taxonomía 
 Descrición 
A familia foi descrita en 1829 polo político e botánico belga Barthélemy Charles Joseph Dumortier, na súa obra Analyse des familles des plantes, avec l'indication de principaux genres qui s’y rattachen. Tournay: Imprimerie de J. Casterman, aîné, 104 pp.

 Etimoloxía 
O nome científico Fagacea está formado, segundo a norma, pola raíz Fag- do nome do seu xénero tipo, Fagus, coa adición do sufixo do latín científico -acea, propio do nome das familias dos vexetais.Font Quer, P. (1993): Diccionario de botánica. Barcelona: Editorial Labor, S. A. ISBN 84-335-0078-3, p. 455.Fagaceae no Merriam-Webster Dictionary.  

 Sinónimos 
Ademais de polo nome actualmente válido a familia coñeceuse tamén polos sinónimos: Fagaceae Dumort. no GBIF.Fagaceae no ITIS.
 Castaneaceae Brenner
 Quercaceae Martinov

 Notas taxonómicas  
1. A clasificación que aparece no cadro de "Clasificación científica" está de acordo co clásico sistema de Cronquist (1981), no que Hamamelididae era unha subclase de plantas dicotiledóneas (Magnoliopsida) dividida en 11 ordes. Porén, na actualidade, desde o Sistema de clasificación filoxenética APG II (2003) esta subclase 'non existe' «porque constitúe un grupo polifilético»,Savolainen, V.; M. W. Chase; S. B. Hoot; C. M. Morton; D. E. Soltis; C. Bayer; M. F. Fay; A. Y. De Bruijn; S. Sullivan & Y.-L. Qiu (2000): "Phylogenetics of flowering plants based on combined analysis of plastid atpB and rbcL gene sequences". Syst. Biol. 49: 306-362. situación que se mantén no Sistema APG III (2009).

2. Por outra parte, o xénero Nothofagus hoxe está separado das fagáceas, e constitúe por si só a nova familia das notofagáceas (Nothofagaceae).Nothofagus Blume en Tropicos. Consultada o 13 de xullo de 2020. (Véxase tamén "Filoxenia" máis abaixo).

 Xéneros 
Na actualidade recoñécense, segundo o Reais Xardíns Botánicos de Kew, dentro da familia os seguintes xéneros:World Checklist of Selected Plants Families. KewScience . Consultado o 6 de xullo de 2020.
 Castanea - 8 especies de castiñeiros
 Castanopsis - unhas 125-130 especies do Sueste Asiático
 Chrysolepis - 2 especies dos Estados Unidos de América
 Fagus - 10 especies de faias
 Lithocarpus - entre 330 e 340 especies de carballos de pedra, de Asia
 Nothofagus - 35 especies das zonas temperadas de América do Sur e Oceanía (Véxase nota taxonómica 2) 
 Quercus - contra 500 especies de carballos (inclúe especies como a sobreira ou a aciñeira)
 Trigonobalanus - 3 especies (2 do Sueste Asiático e 1 de Colombia)

Porén o Sistema Integrado de Información Taxonómica só admite:
 Castanea
 Castanopsis
 Chrysolepis
 Fagus
 Lithocarpus
 Quercus 

 Filoxenia 
A moderna filoxenia molecular suxire as seguintes relacións filoxenéticas entre os xéneros:
Manos P. S.; Cannon C. H. & Oh, S.-H. (2008):  "Phylogenetic relationships and taxonomic status of the paleoendemic Fagaceae of Western North America: recognition of a new genus, Notholithocarpus"  Madroño 55 (3): 181–190.Xiang, X.-G.; Wang, W.; Li, R.-Q.; Lin, L.; Liu, Y.; Zhou, Z.-K.; Li, Z.-Y. & Chen, Z.-D. (2014): "Large-scale phylogenetic analyses reveal fagalean diversification promoted by the interplay of diaspores and environments in the Paleogene". Perspectives in Plant Ecology, Evolution and Systematics 16 (3): 101–110.

 Galería  

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Govaerts, R. et al. (2014): Fagaceae , en World Checklist of Selected Plant Families. The Board of Trustees of the Reais Xardíns Botánicos de Kew. Consultado o 4 de xullo de 2020.
 Tropicos Org. (2020): Fagaceae Dumort.. Consultada o 4 de xullo de 2020.
 Wolfe, Jack A. (1968): "Paleogene biostratigraphy of nonmarine rocks in King County, Washington". U.S. Geological Survey Professional Paper 571.
 Wolfe, Jack A. & Wehr, Wesley C. (1987): "Middle Eocene Dicotyledonous Plants from Republic, Northeastern Washington". United States Geological Survey Bulletin 1597: 13.

 Outros artigos 
 Fagales
 Flora de Galicia

 Ligazóns externas 
 Información sobre Fagales - Angiosperm Phylogeny Website .
 Imaxes e descrición de familias de anxiospermas - segundo sistema Cronquist .


Categoría:Flora de Galicia