Nébeda

Non confundir con "néboda", de nome científico Potentilla erecta

A nébeda ou calaminta (Calamintha nepeta (L.) Savi 1798) é unha especie botánica herbácea perenne. É un membro da familia das mentas, e é usada en Galicia para cocer coas castañas e facelas máis dixestíbeis. Tamén é común na cociña italiana onde lle chaman mentuccia, nipitella ou nepitella. En galego tamén recibe como nomes calaminta e a variante néboda.

 Distribución 
É nativa do norte de África (Alxeria, Marrocos, Tunisia); oeste asiáico: (Turquía), Cáucaso (Armenia, Azerbaidján, Xeorxia, Rusia, Ciscaucasia, Daxestan); Europa: Reino Unido, Austria, Hungría, Suíza, Moldova, Ucraína [incl. Crimea], Albania, Bulgaria; Grecia [incl. Creta]; Italia [incl. Sardeña, Sicilia]; Iugoslavia, Francia [incl. Córsega]; España [incl. Baleares, Portugal. Tamén aparece en Galiza.)

 Hábitat 
Medra en bosques pouco mestos, sebes e lugares incultos, ao pé dos valados e muros.

 Descrición 
É unha herba perenne, fanerógama da familia das labiadas, vivaz, moi ramificada, de 40 a 80 cm de altura, coas follas opostas, as flores brancas ou purpúreas reunidas nunha inflorescencia espiciforme e cun cheiro agradable e intenso.

 Subespecies 
 Satureja calamintha glandulosa: baixo cecemento, moi recendente, sur de Europa e Gran Bretaña
 Satureja calamintha officinalis: perenne, con cheiro a menta, de centro e sur de Europa 

 Usos 
Planta ornamental, e medicinal. Úsase para a cocedura das castañas xunto a outras herbas como o fiúncho. Os seus compostos químicos son mentol, pulegona e piperitona.

 Propiedades 
Principios activos: A esencia contén até o 57% de pulegona, l-mentona e l-alfa-pineno.

Indicacións: é tónico, estomacal, sudorífico, carminativo, antiespasmódico, expectorante, adstrinxente, emenagogo.

Cocemento: Unha chisca de follas nunha cunca de auga a ferver.

 Sinonimia 
 Calamintha officinalis  (L.) Savi 
 Calamintha nepetoides Jord.
 Satureja calamintha (L.) Scheele
 Clinopodium nepeta (L.) Kuntze
 Melissa calamintha
 Melissa nepeta L. (basónimo)
 Satureja calamintha (L.) Scheele var. nepeta (L.) Briq.  
 Satureja calamintha (L.) Scheele var. nepetoides (Jord.) Briq.  Satureja nepeta (L.) Scheele
 Calamintha byzantina  K.Koch
 Calamintha glandulosa (Req.) Bentham
 Calamintha nepeta subsp. glandulosa (Req.) P.W.Ball
 Calamintha officinalis subsp. glandulosa (Req.) P.Fourn.
 Calamintha officinalis Moench
 Calamintha spruneri Boiss.
 Satureja glandulosa (Req.) CaruelSinónimos en Real Jardín Botánico

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 USDA, ARS, National Genetic Resources Program.
 Ligazóns externas 
 Debuxos da especie
 Imaxes da especie 
 Ficha en USDA National Plant Data Center 
 Calamintha nepeta (L.) Savi en Germplasm Resources Information Network GRIN 

Categoría:Herbas aromáticas
Categoría:Calamintha
Categoría:Especias
Categoría:Plantas medicinais
Categoría:Flora de Galicia