Cortes de Castela e León

As Cortes de Castela e León (en castelán: Cortes de Castilla y León) son o órgano lexislativo da comunidade autónoma de Castela e León. Os seus membros chámanse procuradores e o seu cometido é o de representar aos cidadáns casteláns e leoneses. Son elixidos por sufraxio universal, libre, directo e secreto. A súa sede está situada na Praza das Cortes de Castela e León, 1, Valladolid.

 Historia 
En 1983, coa aprobación do Estatuto de Autonomía de Castela e León, constitúense como órgano lexislativo, sendo elixido de xeito democrático. Inicialmente a sede era o castelo de Fuensaldaña.

 Posición estatutaria 
 Asignación de escanos 
De acordo co artigo 19 da Ley 3/1987, de 30 de marzo, Electoral de Castilla y León o decreto de convocatoria deberá especificar o número de Procuradores que integrarán as Cortes de Castela e León, e o que corresponda elixir en cada circunscrición electoral, en aplicación do disposto no artigo 18. O censo de poboación de dereito da Comunidade Autónoma, vixente na data da convocatoria, servirá de base para determinar os Procuradores que corresponda elixir en cada circunscrición electoral. Ata a IX Lexislatura, as Cortes de Castela e León estiveron compostas por 84 procuradores, pero na X lexislatura baixaron aos 81 actuais. Estes son elixidos polas nove circunscricións electorais castelás e leonesas que, á súa vez, corresponde coas nove provincias da comunidade autónoma. Cada unha delas elixe a un número diferente de deputados. A cada provincia asígnaselle un número inicial de tres Procuradores e un máis por cada 45.000 habitantes ou fracción superior a 22.500. Nos últimos comicios celebrados (13 de febreiro de 2022) a distribución de escanos produciuse da seguinte forma:
 Provincia de Ávila: 7 procuradores
 Provincia de Burgos:11 procuradores
 Provincia de León: 13 procuradores
 Provincia de Palencia: 7 procuradores
 Provincia de Salamanca: 10 procuradores
 Provincia de Segovia: 6 procuradores
 Provincia de Soria: 5 procuradores
 Provincia de Valladolid: 15 procuradores
 Provincia de Zamora: 7 procuradores

 Composicións históricas 

 Funcións da Cámara 
Segundo os artigos 23 e 24 (Capítulo Primeiro do Título Segundo) do Estatuto de Autonomía de Castela e León, as funcións das Cortes de Castela e León son as seguintes:
 Elixir entre os seus membros ao Presidente, á Mesa e á Deputación Permanente. Corresponderá ao Presidente o exercicio en nome das Cortes de todos os poderes administrativos e facultades de policía no interior da súa sede.
 Establecer o seu propio Regulamento, cuxa aprobación e reforma requirirán a maioría absoluta nunha votación final sobre a súa totalidade. Así mesmo, aproban o Estatuto do Persoal das Cortes de Castela e León e establecen autonomamente os seus presupostos.
 Exercer a potestade lexislativa da Comunidade nos termos establecidos pola Constitución, polo presente Estatuto e polas leis do Estado que lles atribúan tal potestade.
 Controlar e impulsar a acción política e de goberno da Xunta e do seu Presidente.
 Aprobar os Presupostos da Comunidade e os das propias Cortes, así como a rendición anual de contas de ambos.
 Elixir de entre os seus membros ao Presidente da Xunta de Castela e León.
 Designar aos Senadores que representarán á Comunidade, segundo o previsto no artigo 69.5 da Constitución. Os Senadores serán designados en proporción ao número de membros dos grupos políticos representados nas Cortes de Castela e León.
 Solicitar do Goberno a adopción dun proxecto de lei, o remitir á Mesa do Congreso dos Deputados unha proposición de lei nos termos que establece o artigo 87, apartado 2, da Constitución.
 Interpoñer recursos de inconstitucionalidade, de acordo co que establece o artigo 162, apartado 1.a), da Constitución, e a Lei Orgánica do Tribunal Constitucional.
 Exercitar a iniciativa de reforma da Constitución, nos termos previstos na mesma.
 Facilitar ao Goberno as previsións de índole política, social e económica a que se refire o artigo 131, apartado 2, da Constitución.
 Establecer e esixir tributos de acordo coa Constitución, o presente Estatuto e as correspondentes leis do Estado.
 Aprobar transferencias de competencias da Comunidade aos municipios, provincias e outras entidades locais da mesma, salvo o que determina o presente Estatuto ou dispoña unha previa lei da propia Comunidade.
 Ratificar os convenios que a Xunta conclúa con outras comunidades autónomas para a xestión e prestación de servizos propios das mesmas. Ditos convenios serán comunicados de inmediato ás Cortes Xerais.
 Ratificar os acordos de cooperación que sobre materias distintas ás mencionadas no número anterior conclúa a Xunta con outras comunidades autónomas previa autorización das Cortes Xerais.
 Validar os Decretos Leis aprobados pola Xunta, de acordo co disposto no artigo 25.4 do presente Estatuto.
 Exercer cantos outros poderes, competencias e atribucións lles asignen a Constitución, o presente Estatuto e as leis.

 Composición das Cortes na XI lexislatura 
 Resultado electoral 

Nas eleccións ás Cortes de Castela e León de 2022, celebradas o domingo 13 de febreiro, o Partido Popular de Castela e León gañou as eleccións, quedando o Partido Socialista de Castela e León en segundo lugar, Vox en terceiro lugar, Unión del Pueblo Leonés en cuarto lugar, Soria ¡Ya! en quinto lugar, Unidas Podemos en sexto lugar, Ciudadanos en sétimo lugar e Por Ávila en oitavo lugar. Os datos máis destacables da xornada electoral foron a diminución de escanos do Partido Socialista de Castela e León e de Ciudadanos, pasando de 35 procuradores a 28 e de 12 procuradores a 1, respectivamente, o aumento de 12 escanos de Vox pasando a ter 13 procuradores e a irrupción de Soria ¡Ya! con 3 escanos. Deste modo, os resultados nas eleccións foron os seguintes:

150x150pxEleccións ás Cortes de Castela e León de 2022Partido Candidato Votos Deputados25pxPartido Popular de Castela e León Alfonso Fernández Mañueco 382.157 31,05% 31  225pxPartido Socialista de Castela e León Luis Tudanca 365.434 29,70% 28  725pxVox Juan García-Gallardo 214.668 17,44% 13  1225pxUnión del Pueblo Leonés Luis Mariano Santos 52.098 4,23% 3  225pxSoria ¡Ya! Ángel Ceña 19.385 1,57% 3 Novo25pxUnidas Podemos Pablo Fernández 62.138 5,05% 1  120pxCiudadanos-Partido de la Ciudadanía Francisco Igea 54.721 4,45% 1  1125pxPor Ávila Pedro Pascual 13.875 1,13% 1 Fonte: Xunta Electoral de Castela e León

 Órganos das Cortes 
O Estatuto de Autonomía e o Regulamento das Cortes de Castela e León prevén a existencia dunha serie de órganos dentro do Parlamento para asegurar o seu funcionamento.
 Órganos funcionais 
Son os órganos que están facultados para expresar a vontade política das Cortes: o Pleno, as Comisións e a Deputación Permanente.
 O Pleno 
O Pleno é o órgano máis importante das Cortes de Castela e León, pois reúne á totalidade dos Procuradores que compoñen a Cámara. Nesta XI lexislatura está integrado por 81 Procuradores, que son elixidos por sufraxio universal en cada unha das nove circunscricións provinciais coas que conta a Comunidade Autónoma.

Para a determinación do número de Procuradores, séguese a norma do artigo 21.2 do Estatuto de Autonomía, segundo a cal se asigna a cada provincia un número mínimo de tres Procuradores, e un máis por cada 45.000 habitantes ou fracción superior a 22.500 habitantes.

No Pleno, os procuradores agrúpanse nos seguintes grupos parlamentarios:
+160pxGrupos parlamentarios (XI lexislatura)Grupo parlamentarioIntegrantesVoceiroLíderDeputadosPopularalt=|22x22px Partido Popular de Castela e LeónRaúl de la HozAlfonso F. Mañueco31Socialistaalt=|20x20px Partido Socialista de Castela e LeónLuis Tudanca28VOX Castela e León22x22px VoxCarlos MenéndezJuan García-Gallardo13UPL-SORIA ¡YA!20px Unión del Pueblo Leonés: 3alt=|20px Soria ¡Ya!: 3Luis Mariano SantosLuis Mariano SantosÁngel Ceña6Mixto 20px Unidas Podemos: 120px Ciudadanos-Partido de la Ciudadanía: 120px Por Ávila: 1Francisco IgeaPablo FernándezFrancisco IgeaPedro Pascual3Fonte: Cortes de Castela e León

 As Comisións 
As Comisións son órganos constituídos no seo das Cortes de Castela e León por un número reducido de procuradores, seleccionados por razón da súa competencia, que se especializan nunha determinada materia ou ás que se encomenda un asunto concreto. As comisións poden ser:
 Permanentes: son estabelecidas pola Mesa, previo acordo da Xunta de Voceiros, ao comezo de cada lexislatura.
 Non permanentes: créanse para un traballo concreto e extínguense á finalización do mandato encomendado e, en todo caso, ao concluír a lexislatura. A esta clase pertencen as Comisións de Investigación.
 40px|center Comisións das Cortes de Castela e León Comisión PresidenciaGrupoComisións permanentes lexislativasAgricultura, Gandaría e Desenvolvemento RuralAna Rosa Hernando RuizVoxCultura, Turismo e DeporteJosé Antonio Palomo MartínVoxEconomía e FacendaMaría Paloma Vallejo QuevedoPPCyLEducaciónPedro Antonio Heras JiménezPPCyLFamilia e Igualdade de OportunidadesMaría Inmaculada Ranedo GómezPPCyLIndustria, Comercio e EmpregoFrancisco Javier Carrera NoriegaVoxMedio Ambiente, Vivenda e Ordenación do TerritorioVacantePPCyLMobilidade e Transformación DixitalEmilio José Berzosa PeñaPPCyLPresidenciaRamiro Felipe Ruiz MedranoPPCyLSanidadeMaría Ángeles García HerreroPPCyLEstatutoNoemí Rojo SahagúnPPCyLComisións permanentes non lexislativasProcuradoresNoemí Rojo SahagúnPPCyLRelacións co procurador do ComúnJavier Bernardo Teira LafuenteVoxRegulamentoCarlos Pollán FernándezVox

 A Deputación Permanente 
A Deputación Permanente é un órgano permanente das Cortes cuxa función é velar polos poderes das Cortes de Castela e León cando estas non se encontran reunidas, ben pola finalización da lexislatura (por expiración natural do seu mandato ou por disolución anticipada), ou ben por atoparse en período de vacacións parlamentarias.

En canto á súa composición, este órgano está formado polo presidente das Cortes, que a presidirá, polos demais membros da Mesa (que, co presidente, constituirán a Mesa da Deputación Permanente) e polos Procuradores que designen os Grupos Parlamentarios.

A súa función xenérica é a de «velar polos poderes da Cámara». En concreto, podemos distinguir dous supostos:
 Nos períodos de vacacións parlamentarias, a única competencia que o Regulamento confía á Deputación Permanente é a de acordar por maioría absoluta a convocatoria das Cortes.
 Nos supostos de disolución anticipada das Cortes ou finalización do mandato parlamentario, correspóndelle exercer o control da lexislación delegada, autorizar créditos extraordinarios e suplementos de crédito e poderá acordar a interposición de recursos de inconstitucionalidade ou o planteamento pola Xunta de Castela e León de conflitos de competencia ante o Tribunal Constitucional (en supostos de urxencia, sempre que se pronuncien en tal sentido a maioría absoluta dos seus membros).
+40pxDeputación Permanente das Cortes de Castela e León (XI lexislatura)Mesa das CortesCargoTitularListaPresidenteCarlos Pollán Fernández20px VoxVicepresidente primeiroFrancisco Javier Vázquez Requero20px PPCyLVicepresidenta segundaAna Sánchez Hernández20px PSCyLSecretario PrimeiroDiego Moreno Castrillo20px PSCyLSecretaria SegundaRosa María Esteban Ayuso20px PPCyLSecretaria TerceiraMaría de Fátima Pinacho Fernández20px VoxTitularesGrupo parlamentarioTitularListaGP Popular7 membros(5 + 2 en Mesa) Raúl de la Hoz Quintano20px PPCyLMiguel Ángel García NietoMaría de las Mercedes Cófreces MartínÁngel Mariano Ibáñez HernandoÓscar Reguera AcevedoGP Socialista6 membros(4 + 2 en Mesa) Luis Tudanca Fernández20px PSCyLElisa Patricia Gómez UrbánÁngel Hernández MartínezNuria Rubio García GP VOX Castilla y León3 membros(1 + 2 en Mesa) Carlos Menéndez Blanco 20px Vox GP UPL-SORIA ¡YA!1 membro Luis Mariano Santos Reyero23x23px UPL GP Mixto1 membroFrancisco Igea Arisqueta23x23px CiudadanosFonte: Cortes de Castela e León

 Órganos de goberno e administración 
Están encargados de dirixir e impulsar a vida interna do Parlamento, organizando os seus traballos e xestionando os recursos persoais e materiais cos que conta para o desempeño das súas funcións. Son a Presidencia, a Mesa e a Xunta de Voceiros.

 A Presidencia 

A Presidencia é a máxima autoridade dentro da sede parlamentaria. Segundo o artigo 28 do Regulamento das Cortes de Castela e León, correspóndelle á Presidencia ostentar a representación da Cámara, asegurar a boa marcha dos traballos, dirixir os debates, manter a orde dos mesmos e ordenar os pagos, sen prexuízo das delegacións que poida conferir. Ademais, corresponde á Presidencia cumprir e facer cumprir o Regulamento, interpretándoo en caso de dúbida e suplíndoo en caso de omisión.

Como Presidencia das Cortes, correspóndelle tamén a Presidencia da Mesa (artigo 26 do Regulamento), da Xunta de Voceiros (artigo 37 do Regulamento) e da Deputación Permanente (artigo 55 do Regulamento). En canto representante do poder lexislativo da comunidade autónoma, e aos efectos do seu posterior nomeamento, comunica ao rei e ao Goberno de España a elección polo pleno da cámara do presidente de Castela e León.

É o máximo órgano de relación institucional co resto dos órganos políticos rexionais e nacionais, ocupando o segundo lugar no protocolo autonómico, despois do presidente da comunidade autónoma de Castela e León.
{| class="wikitable"
|+40pxPresidentes das Cortes de Castela e León
!Lexislatura
! colspan="2" |Presidente/a
!Partido
! Comezo de mandato
! Fin de mandato
!Circunscrición
|-
|I lexislatura
|bgcolor="#FF0000" |
|Dionisio Llamazares Fernández ||15px PSOECyL||21 de maio de 1983||1 de xullo de 1987
|Valladolid
|-
|II lexislatura
|bgcolor="#197E36" |
|Carlos Sánchez-Reyes de Palacio ||20px CDS||2 de xullo de 1987||20 de xuño de 1991
|Valladolid
|-
|III lexislatura
|rowspan=8 bgcolor="#1D84CE" |
|rowspan=3|Manuel Estella Hoyos||rowspan=8|20px PPCyL||21 de xuño de 1991||20 de xuño de 1995
| rowspan="3" |Salamanca
|-
|IV lexislatura
|21 de xuño de 1995||4 de xullo de 1999
|-
|V lexislatura
|5 de xullo de 1999||16 de xuño de 2003
|-
|VI lexislatura
|rowspan=2|José Manuel Fernández Santiago||17 de xuño de 2003||18 de xuño de 2007
| rowspan="2" |Ávila
|-
|VII lexislatura
|19 de xuño de 2007||13 de xuño de 2011
|-
|VIII lexislatura
|María Josefa García Cirac||14 de xuño de 2011||15 de xuño de 2015
|Zamora
|-
|rowspan=2|IX lexislatura
|Silvia Clemente Municio||16 de xuño de 2015||12 de marzo de 2019
|Segovia
|-
|Ángel Ibáñez Hernando||12 de marzo de 2019||20 de xuño de 2019
|Burgos
|-
|X lexislatura
|bgcolor="#EB6109" |
|Luis Fuentes Rodríguez||20px Cs||21 de xuño de 2019||align=center|9 de marzo de 2022
|Valladolid
|-
|XI Lexislatura
|bgcolor="#63BE21" |
|Carlos Pollán Fernández|| 20px Vox || 10 de marzo de 2022|| align=center|No cargo 
|León
|}

 A Mesa 
A Mesa é o órgano reitor das Cortes e ostenta a súa representación colexiada nos actos aos que asista. Trala reforma do Regulamento das Cortes de 25 de novembro de 2015, a Mesa está composta polo presidente das Cortes, dous vicepresidentes e tres secretarios.

Reunirase por convocatoria do presidente, e considerarase validamente constituída cando estean presentes cando menos catro dos seus membros. O presidente dirixe e coordina a acción da Mesa. Esta adoptará os seus acordos por maioría dos presentes, e no caso de empate o presidente fará uso do seu voto de calidade.

Ten este órgano as funcións que normalmente lle asignan os regulamentos parlamentarios, así podemos citar: adoptar cantas decisións e medidas requiran a organización do traballo e o réxime e goberno interiores das Cortes, elaborar o proxecto de presuposto das Cortes, dirixir e controlar a execución do presuposto aprobado, aprobar o cadro do persoal das Cortes e as normas que regulen o acceso á mesma, ordenar os gastos das Cortes, etc.

Os acordos da Mesa tómanse por maioría dos presentes. Cando se produza empate, o presidente ou quen en aquel momento exerza as súas funcións fará uso do voto de calidade.

Os membros da Mesa serán elixidos na sesión constitutiva das Cortes. Para a elección dos vicepresidentes e dos secretarios, cada procurador escribirá un nome na papeleta e resultarán elixidos os que por orde correlativa obteñan o maior número de votos. Tanto uns coma outros exercen as funcións normais de substitución e asistencia ao presidente, respectivamente.
+40pxMesa das Cortes de Castela e León (XI lexislatura)La Mesa de las Cortes. Consultado o 10 de marzo de 2022.CargoTitularPartidoPresidenteCarlos Pollán Fernández20px VoxVicepresidente primeiroFrancisco Javier Vázquez Requero20px PPCyLVicepresidenta segundaAna Sánchez Hernández20px PSCyLSecretario primeiroDiego Moreno Castrillo20px PSCyLSecretaria segundaRosa María Esteban Ayuso20px PPCyLSecretaria terceiraMaría de Fátima Pinacho Fernández20px Vox

 A Xunta de Voceiros 
Este órgano colexiado está presidido polo presidente da Cámara, e nel intégranse os Voceiros dos distintos grupos parlamentarios e os membros da Mesa. O artigo 37 do Regulamento da cámara sinala que os Voceiros dos Grupos Parlamentarios constitúen a Xunta de Voceiros, que se reunirá baixo a presidencia do presidente das Cortes. Este convocaraa a iniciativa propia, a petición de dous Grupos Parlamentarios ou dun quinto dos membros das Cortes. A Xunta de Voceiros reunirase, ao menos, mensualmente durante os períodos ordinarios de sesións. Deberán asistir á Xunta de Voceiros, ao menos, un vicepresidente, un secretario da Cámara e un letrado da mesma.

Corresponde á Xunta de Voceiros fixar os criterios que contribúan a ordenar e facilitar os debates e as tarefas das Cortes e participar, entre outros, nos seguintes asuntos: fixar a orde do día dos plenos, establecer o número de comisións permanentes lexislativas, fixar o número de membros de cada grupo parlamentario que deberán formar as comisións , etc.
+40pxXunta de Voceiros das Cortes de Castela e León (XI lexislatura)CargoTitularListaPresidenteCarlos Pollán Fernández20px VoxVicepresidente primeiroFrancisco Javier Vázquez Requero20px PPCyLVicepresidenta segundaAna Sánchez Hernández20px PSCyLSecretario PrimeiroDiego Moreno Castrillo20px PSCyLSecretaria SegundaRosa María Esteban Ayuso20px PPCyLSecretaria TerceiraMaría de Fátima Pinacho Fernández20px VoxVoceiros titularesVoceiro do GP PopularRaúl de la Hoz Quintano20px PPCyL Voceiro do GP SocialistaLuis Tudanca Fernández20px PSCyL Voceiro do GP VOX Castela e LeónCarlos Menéndez Blanco22x22px Vox Voceiro do GP UPL-SORIA ¡YA!Luis Mariano Santos Reyero20x20px UPL Voceiro do GP MixtoFrancisco Igea Arisqueta23x23px CSFonte: Cortes de Castela e León

 Senadores designados polas Cortes de Castela e León 
Unha das funcións que desempeñan as Cortes de Castela e León é a designación dos senadores que deben representar a Castela e León, conforme ao previsto na Constitución e na forma que determine a Lei de Designación de Senadores en representación de Castela e León.

A designación dos senadores castelán-leoneses produciuse o día 10 de maio de 2022 nas Cortes de Castela e León. Así, elixíronse a un representante do Partido Socialista de Castela e León e dous do Partido Popular de Castela e León. Polo tanto, a lista de senadores designados polas Cortes de Castela e León quedou da seguinte forma:
Partido Senadores Data comezoPPCyL Javier Ignacio Maroto Aranzábal 11 de maio de 2022Vidal Galicia Jaramillo11 de maio de 2022PSCyL Francisco Díaz Muñoz 11 de maio de 2022

 Sistema electoral 

A circunscrición para as eleccións ás Cortes, que xa ven establecida no Estatuto de Autonomía (artigo 21.2) e refrendada na Lei Electoral é a provincia. A saber: Ávila, Burgos, León, Palencia, Salamanca, Segovia, Soria, Valladolid e Zamora. O número de escanos de cada circunscrición non é fixo. Emprégase para a asignación de escanos o método D'Hondt.

+Escanos por circunscrición Eleccións  Ávila Burgos León Palencia Salamanca Segovia Soria Valladolid Zamora Total 1983 7 11 15 7 11 6 5 14 8 84 1987 7 11 15 7 11 6 5 14 8 84 1991 7 11 15 7 11 6 5 14 8 84 1995 7 11 15 7 11 6 5 14 8 84 1999 7 11 14 7 11 6 5 14 8 83 2003 7 11 14 7 11 6 5 14 7 82 2007 7 11 14 7 11 6 5 15 7 83 2011 7 11 14 7 11 7 5 15 7 84 2015 7 11 14 7 11 7 5 15 7 84 2019 7 11 13 7 10 6 5 15 7 81 2022 7 11 13 7 10 6 5 15 7 81

 Sede 
Ata a VI lexislatura (2003-2007), tiveron a súa sede provisional no Castelo de Fuensaldaña, en Fuensaldaña, nas inmediacións de Valladolid. Co arranque da VII lexislatura entra en funcionamento a nova e definitiva sede das Cortes na cidade de Valladolid, obra do arquitecto granadino Ramón Fernández Alonso e executada polos arquitectos valisoletanos Leopoldo Cortejoso García e Juan Antonio Coronado Sierra e situada no complexo Villa del Prado. O 4 de maio de 2016 o pleno reuniuse na Basílica de Santo Isidoro en León, homenaxeando así as Cortes de León de 1188.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Estatuto de Autonomía de Castela e León
 Xunta de Castela e León

 Ligazóns externas 
 Cortes de Castela e León  

Categoría:Política de Castela e León
Castela e León