Actinidia

ActinidiaSunset Western Garden Book, 1995:606–607 é un xénero of leñosas e, cunhas poucas excepcións, caducifolias nativas de zonas temperadas do leste de Asia, medrando na meirande parte da China, Taiwán, Corea e o Xapón, e estendéndose cara ao norte até o sur de Siberia e cara ao sur até a Indochina. O xénero inclúe arbustos que medran até 6 m de alto, rubideiras vizosas e resitentes, que poden medrar até os 30 m polas copas das árbore.

As follas son alternas, simples, coa marxe dentada e un longo pecíolo. As flores son solitarias ou cimosas, con cinco pétalos miúdos. A maioría das especies son dioicas con individios masculinos e femininos por separado; aínda que as hai monoicas. O froito é unha baga grande que contén numerosas sementiñas; en moitas especies o froito é comestíbel. En particular este xénero é coñecido pola planta do kiwi (Actinidia deliciosa), que dá o kiwi, e pola especie de xardinaxe A. kolomikta.

 Especies 

Hai arredor de 40–60 especies de Actinidia:
 Actinidia arguta - Kokuwa, Viña tara, ou Kiwi duro
 Actinidia arguta var. cordifolia
 Actinidia arguta var. giraldii
 Actinidia arguta var. nervosa
 Actinidia arguta var. purpurea
 Actinidia arisanensis
 Actinidia callosa
 Actinidia callosa var. acuminate
 Actinidia callosa var. discolor
 Actinidia callosa var. ephippioides
 Actinidia callosa var. formosana
 Actinidia callosa var. henryi
 Actinidia callosa var. strigillosa
 Actinidia carnosifolia
 Actinidia carnosifolia var. glaucescens
 Actinidia chengkouensis
 Actinidia chinensis
 Actinidia chinensis var. hispida
 Actinidia chinensis var. jinggangshanensis
 Actinidia chinensis var. setosa
 Actinidia chrysantha
 Actinidia cinerascens
 Actinidia cinerascens var. longipetiolata
 Actinidia cinerascens var. tenuifolia
 Actinidia cordifolia
 Actinidia coriacea
 Actinidia cylindrica
 Actinidia cylindrica f. obtusifolia
 Actinidia deliciosa - a planta do kiwi (en chinés Mi Hou Tao(彌猴桃) e durante tempo coñecida coma grosella chinesa)
 Actinidia eriantha
 Actinidia farinosa
 Actinidia fasciculoides
 Actinidia fasciculoides var. cuneata
 Actinidia fasciculoides var. orbiculata
 Actinidia fortunatii
 Actinidia fulvicoma
 Actinidia fulvicoma var. lanata
 Actinidia fulvicoma Hance var. lanata f. arachnoidea
 Actinidia fulvicoma Hance var. lanata f. hirsuta
 Actinidia fulvicoma var. pachyphylla
 Actinidia glauco-callosa
 Actinidia glaucophylla
 Actinidia glaucophylla var. asymmetrica
 Actinidia glaucophylla var. robusta
 Actinidia globosa
 Actinidia gracilis
 Actinidia grandiflora
 Actinidia hemsleyana
 Actinidia hemsleyana var. kengiana
 Actinidia henryi
 Actinidia henryi var. glabricaulis
 Actinidia henryi var. polyodonta
 Actinidia holotricha
 Actinidia hubeiensis Actinidia indochinensis
 Actinidia kolomikta
 Actinidia laevissima
 Actinidia lanceolata
 Actinidia latifolia
 Actinidia latifolia var. mollis
 Actinidia leptophylla
 Actinidia liangguangensis
 Actinidia lijiangensis
 Actinidia linguiensis
 Acinidia longicarpa
 Actinidia macrosperma
 Actinidia macrosperma var. mumoides
 Actinidia maloides
 Actinidia maloides f. cordata
 Actinidia melanandra
 Actinidia melanandra var. cretacea
 Actinidia melanandra var. glabrescens
 Actinidia melanandra var. kwangsiensis
 Actinidia melanandra var. subconcolor
 Actinidia melliana
 Actinidia obovata
 Actinidia persicina
 Actinidia pilosula
 Actinidia polygama (Viña prateada)
 Actinidia purpurea
 Actinidia rongshuiensis
 Actinidia rubricaulis
 Actinidia rubricaulis var. coriacea
 Actinidia rubus
 Actinidia rudis
 Actinidia rufa
 Actinidia rufotricha
 Actinidia rufotricha var. glomerata
 Actinidia sabiaefolia
 Actinidia sorbifolia
 Actinidia stellato-pilosa
 Actinidia styracifolia
 Actinidia suberifolia
 Actinidia tetramera
 Actinidia tetramera var. badongensis
 Actinidia trichogyna
 Actinidia ulmifolia
 Actinidia umbelloides
 Actinidia umbelloides var. flabellifolia
 Actinidia valvata
 Actinidia valvata var. boehmeriaefolia
 Actinidia venosa
 Actinidia venosa f. pubescens
 Actinidia vitifolia
 Actinidia zhejiangensis

 Usos 
Para a froita comestíbel, véxase kiwi, que é un cultivar de Actinidia deliciosa, e a especie Actinidia arguta. Algunhas especies cultívanse coma ornamentais, principalmente A. kolomikta.

Actinidia arguta ten un froitiño de 10–15 g, cunha pela verde comestíbel e unha polpa tamén verde, algo máis dura ca A. deliciosa.

No Xapón, Actinidia polygama (viña prateada) coñécese por ter un efecto nos gatos como a herba gateira (Nepeta cataria). Aparece no refrán xaponés 猫にまたたび、女郎に小判 (neko ni matatabi, jorō ni koban, "A viña prateada é para un gato, coma unha moeda dun koban para unha prostituta"

Actinidia kolomikta é a especie máis resitente (atura os -40 °C), e ten unha follaxe singular variegada con manchas brancas e rosadas. O froito é moi miudiño, 8 g ou menos.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Kiwi (planta)
 Kiwi (froita)

 Ligazóns externas 

 Images : Actinidia kolomikta (Maxim. et Rupr.) Maxim. - Flavon's Secret Flower Garden ("en inglés")

Categoría:Actinidia
Categoría:Plantas rubideiras