Demografía do Brasil

A República Federativa do Brasil ten unha poboación de 208 896 840 habitantes no ano 2018 segundo estimacións do Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística,https://www.ibge.gov.br/apps/populacao/projecao/o que representa unha das maiores poboacións do mundo. A densidade de poboación é de 22 habitantes por quilómetro cadrado. Nos últimos anos, reduciuse o crecemento da poboación do país, moi elevado até a década de 1960, no ano 2000 había 171 279 882 habitantes contra os 118 562 549 de 1980. As razóns da diminución de crecemento da poboación están relacionadas coa urbanización e a industrialización e os incentivos para reducir a taxa de natalidade (como a difusión dos anticonceptivos), ademais do aumento da esperanza de vida.

 Organización territorial 

miniatura|200px|São Paulo, capital do Estado de São Paulo.
miniatura|200px|Río de Xaneiro, capital do Estado do Río de Xaneiro.
miniatura|200px|Salvador de Baía, capital do Estado de Baía.
miniatura|200px|Porto Alegre, capital do Estado de Río Grande do Sur.
 Nº1 Estado Código Pob. estimada (2018) Sup. (km²) Capital1  Acre  AC  876 600  153 149  Rio Branco2  Alagoas  Ao  3 326 875  27 933  Maceió3  Amapá  AP  833 203  143 453  Macapá4  Amazonas  AM  4 096 303  1 577 820 Manaus5  Baía  BA  14 828 905  567 295  Salvador6  Ceará  CE  8 090 230  146 348  Fortaleza7  Espírito Santo  ES  3 983 656  46 184  Vitória8  Goiás  GO  6 946 755  341 289  Goiânia9  Maranhão  MA  7 045 883  333 365  San Luís10  Mato Groso  MT  3 451 560  906 806  Cuiabá11  Mato Groso do Sur  MS  2 755 379  358 158  Campo Grande12  Minas Xerais  MG  21 073 176  588 383  Belo Horizonte13  Pará  PA  8 537 043  1 253 164  Belém14  Paraíba  PB  4 000 858  56 584  João Pessoa15  Paraná  PR  11 368 559  199 709  Curitiba16  Pernambuco  PE  9 513 335  98 937  Arrecife17  Piauí  PI  3 266 203  252 378  Teresina18  Río de Xaneiro  RJ  17 184 351  43 909  Río de Xaneiro19  Río Grande do Norte  RN  3 486 346  52.796  Natal20  Río Grande do Sur  RS  11 339 526  269 153  Porto Alegre21  Rondonia  RO  1 762 316  238 512  Porto Velho22  Roraima  RR  583 376  225 116  Boa Vista23  Santa Catarina  SC  7 096 159  95 442  Florianópolis24  São Paulo  SP  45 628 774  248 808  São Paulo25  Sergipe  SE  2 283 696  21 910  Aracaju26  Tocantins  TO  1 560 011  278 420  Palmas27  Distrito Federal  DF  2 981 846  5 822  Brasilia

Debido á súa gran poboación, Brasil ostenta tres megaciudades. (est. 2018)
 A Rexión Metropolitana de São Paulo con aproximadamente 21 millóns de persoas nunha superficie de 8.051 km². O que a converte na megalópole máis grande en extensión e en poboación de América Latina.
 A Rexión Metropolitana do Río de Xaneiro tamén superpoboada, con 12 millóns persoas.
 A Rexión Metropolitana de Belo Horizonte con aproximadamente 5 millóns de persoas.

 Cidades máis poboadas 
{| class="infobox" style="text-align:center; width:97%; margin-right:10px; font-size:90%"

! colspan=1 |
! colspan="8" style="padding:0.3em 0; line-height:1.2em; |  Cidades máis poboadas do Brasil
! colspan=1 |

|-
! rowspan=11 |

! align=center style="background:#f5f5f5;" | Posición
! align=center style="background:#f5f5f5;" | Cidade
! align=center style="background:#f5f5f5;" | Estado
! align=center style="background:#f5f5f5;" | Poboación
! align=center style="background:#f5f5f5;" | Posición
! align=center style="background:#f5f5f5;" | Cidade
! align=center style="background:#f5f5f5;" | Estado
! align=center style="background:#f5f5f5;" | Poboación
! rowspan=11 | 

|- 
| align=center style="background:#f0f0f0;" | 1 ||align=left | São Paulo ||align=left | São Paulo || 12 176 866 || align=center style="background:#f0f0f0;" | 11 ||align=left | Porto Alegre ||align=left | Rio Grande do Sul || 1 436 123 
|-
| align=center style="background:#f0f0f0;" | 2 ||align=left | Río de Xaneiro ||align=left | Río de Xaneiro || 6 186 710 || align=center style="background:#f0f0f0;" | 12 || align=left | Guarulhos ||align=left | São Paulo || 1 299 283
|-
| align=center style="background:#f0f0f0;" | 4 ||align=left | Brasilia ||align=left | Distrito Federal || 2 606 885 |||| align=center style="background:#f0f0f0;" | 13 ||align=left | Goiânia ||align=left | Goiás || 1 281 975
|-
| align=center style="background:#f0f0f0;" | 3 ||align=left | Salvador ||align=left | Baía || 2 998 056 |||| align=center style="background:#f0f0f0;" | 14 ||align=left | Campinas ||align=left | São Paulo || 1 064 669
|-
| align=center style="background:#f0f0f0;" | 5 ||align=left | Fortaleza ||align=left | Ceará || 2 505 552 || align=center style="background:#f0f0f0;" | 15 ||align=left | São Luís ||align=left | Maranhão || 997 098
|-
| align=center style="background:#f0f0f0;" | 6 ||align=left | Belo Horizonte ||align=left | Minas Gerais || 2 452 617 || align=center style="background:#f0f0f0;" | 16 ||align=left | São Gonçalo ||align=left | Río de Xaneiro || 991 382
|-
| align=center style="background:#f0f0f0;" | 7 ||align=left | Curitiba ||align=left | Paraná || 1 851 215 || align=center style="background:#f0f0f0;" | 17 ||align=left | Maceió ||align=left | Alagoas || 936 314
|-
| align=center style="background:#f0f0f0;" | 8 ||align=left | Manaus ||align=left | Amazonas || 1 738 641 || align=center style="background:#f0f0f0;" | 18 ||align=left | Duque de Caxias ||align=left | Río de Xaneiro || 872 762
|-
| align=center style="background:#f0f0f0;" | 9 ||align=left | Recife ||align=left | Pernambuco || 1 561 659 || align=center style="background:#f0f0f0;" | 19 ||align=left | Nova Iguaçu ||align=left | Río de Xaneiro || 865 089
|-
| align=center style="background:#f0f0f0;" | 10 ||align=left | Belém ||align=left | Pará || 1 437 600 || align=center style="background:#f0f0f0;" | 20 ||align=left | São Bernardo do Campo ||align=left | São Paulo || 810 979 
|- 
| colspan="11" align=center style="background:#f5f5f5;" | {{small|Fonte: Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística, estimación de 2018'.}}
|}

 Relixión 
miniatura|300px|right|Catedral de Brasilia.
Segundo datos do censo do ano 2011, 50% dos brasileiros son católicos. Brasil ten a poboación católica máis numerosa no mundo, con máis de 100 millóns de seguidores. O número de protestantes creceu rapidamente e actualmente representa 43% da poboación. Outras relixións son o espiritismo (2%), as relixións afro-brasileiras (2%), outras (2%), ademais das persoas sen relixión (1%). A poboación xudía no Brasil é de 100 mil de persoas, principalmente en São Paulo e Río de Xaneiro.

As minorías están constituídas polos indíxenas que conservan a súa relixión e os seus costumes, especialmente no río Amazonas, tales como União do Vexetal e Santo Daime. Como resultado da escravitude negra, algúns afro-brasileiros practican crenzas africanas como o animismo, e outras como o candomblé e a umbanda. A chegada de inmigrantes procedentes de Asia trouxo consigo a práctica das seguintes relixións minoritarias respecto da globalidad do país: budismo, confucianismo, taoísmo, xintoísmo e islamismo, crecentes no país.

 Evolución histórica 
miniatura|right|170px|Os portugueses tiveron forte influencia na poboación brasileira.
As diversas estimacións falan dunha poboación precolombiana de entre un e dez millóns de habitantes, dos cales máis da metade estaban na Amazonia. O contacto cos portugueses tivo fortes consecuencias sobre a súa poboación, a que se viu reducida polas pestes, guerras e destrución do seu modo tradicional de vida ademais que gran cantidade de tribos fuxiron á selva do interior, en cen anos a poboación aborixe caeu a 700.000 individuos con 100.000 membros doutros grupos étnicos. Unhas dúas centurias despois, en torno ao 1700 a poboación baixo control era de 300.000 brancos, mestizos, negros, mulatos e zambos sumandoseles unha poboación total amerindia era próxima ao 950 mil a un millón de individuos.Twentieth Century Atlas - Historical Body Count Ao redor de 1865 na rexión amazónica sen colonizar vivían até un millón de indíxenas, tras a colonización da zona quedaban preto de 80 a 200 mil en 1957, as enfermidades, alteración dos seus modos de vida, traballos forzados, traslados masivos e masacres foron as principais causas da caída de poboación. A pesar diso a protección dada polo Estado brasileiro ha permitido certa recuperación e o recoñecemento de persoas e comunidades como tales, en 1992 as Nacións Unidas estimábanlles en 1 500 000.

A poboación de maioría indíxena cambiou coa masiva inmigración de portugueses, o maior número de escravos exportados desde África, a asimilación de mestizos e amerindios e a colonización do Baixo Amazonas'' que custaría un gran número de vidas indíxenas. Entre 1500 e 1700 ingresarían á colonia uns 100.000 portugueses, moitos deles homes novos que casaron con mulleres indíxenas, pero a inmigración masiva daríase no século XVIII cando uns 600.000 lusitanos, familias enteiras, establecéronse, sobre todo para traballar nas minas de ouro recentemente descubertas. Tras a independencia liberouse o ingreso de inmigrantes de orixe europea ao país, dous millóns fixérono a fins do século XIX e 2,2 millóns a finais no primeiras tres décadas do século XX, por iso durante gran parte dese século a poboación brasileira foi clasificada de maioría branca xa que con esta inmigración produciuse un proceso importante de blanqueamiento de parte importante da poboación mestiza e mulata.

O caso da inmigración forzada de africanos foi aínda maior, desde 1550 a 1800 introducíronse para traballar principalmente nas plantacións e sobreviviron 2,2 a 3 millóns de escravos dos que polo menos 1 400 000 eran desde Angola, 600.000 desde o Congo e cen de mil desde outras rexións debido á alta mortalidade (10%) anual o seu crecemento era moi lento e debíase á chegada de novos embarques. Mentres que no século XVII introduciuse a dous millóns de negros aos que se lles sumaban 100 mil do século anterior para a centuria seguinte a cifra foi dun par máis de millóns individuos e 1 500 000 na primeira metade do século XIX, a pesar que unha gran porcentaxe morreu nos traballos aos que eran obrigados de realizar cando se produciu a independencia máis da metade da poboación era negra e escrava.

Brasil foi a rexión de América que máis escravos recibiu, outras estimacións falan de 50.000 chegados no século XVI, 500.000 no XVII e 1 700 000 no XVIII, para o 1800 o achegue africano total foi de 2,5 millóns de almas na colonia lusitana fronte ao millón ou millón e medio dos territorios españois, no caso do Caribe 610.000 negros chegaron a XamaicaHistoria: Trata de escravos e 700.000 a Cuba pero unha gran porcentaxe deles morreu. A gran maior parte dos africanos eran homes adultos (75%), e cunha expectativa de vida moi baixa.

Poboación precolombiana do Brasil:

AutorRexión e/ou etniaPoboación Neto (1996)Carlos de Araujo Moreira Neto (1996). "Guía preliminar de fontes documentais etnográficas para o estudo dos pobos indíxenas de Iberoamérica". Madrid: Fundación Histórica Tavera. Brasil >6 000 000 Ibíd. Canle do Amazonas 1 500 000 Ibíd. Outras rexións da Amazonia 1 000 000 Ibíd. Sur do Brasil até São Paulo 1 000 000   Ibíd. Centro e Nordeste 600.000-800.000 IBGE (2000)"Brasil: 500 anos de povoamento".  Río de Xaneiro: IBGE, 2000. Estatísticas de 500 anos de povoamento, pp. 222.Hemming (1978)John Hemming (1978). Rede gold: the conquest of the Brazilian Indians. Cambridge: Harvard University Press, pp. 490 Brasil 2 431 000 Ibíd. Amazonía 950.000 Ibíd. Nordeste e Centro 899.000 Ibíd. Sur até São Paulo 582.000 Denevan (1977)Armin K. Ludwig (1985). Brazil: a handbook of historical statistics. Boston: G.K. Hall, pp. 66. ISBN 978-0-8161-8188-9. Brasil 3 625 000 Sapper (1928) Ibíd. 2 000 000-3 000 000 Clastres (1973) Ibíd. 3 000 000-4 000 000 Maddison (1999)McEvedy & Jones (1978)Rosenblat (1945) Ibíd. 1 000 000

Poboación do Brasil, segundo o seu grupo étnico, durante o período colonial (cifras principalmente de estimativas de Rosemblat):
AnoBrancosIndíxenasNegros e mulatosMestizosTotal 1500 - +1 000 000 - - +1 000 000 1570 s/i 800.000 s/i - 850.000 1600 30.000Angus Maddison (2007) [2001]. The world economy: a millennial perspective. Nova Deli: Academic Foundation, pp. 235. ISBN 978-81-7188-613-5. 700.000 70.000 - 800.000 1650 s/i 700.000 s/i - 950.000 1700 100.000 950.0001 000 000 200.000 - 1 250 0001 300 000 1819 1 360 000 696.000 2 040 000 300.000 4 396 000 1820 1 500 000 500.000 2 500 000 - 4 500 000

Evolución da poboación do Brasil desde a independencia, datos dos censos realizados polo estado brasileiro:http://www.scielo.br/scielo.php?pid=S0103-20702005000100014&script=sci_arttext
AnoBrancosNegrosIndíxenasPardosMulatosMestizosAsiáticosNon clasificados 1872 3 787 289 1 954 452 - 3 380 172  - - - - 1890 6 302 198 2 097 426 - 4 638 496 - 1 295 795 - - 1940 26 171 778 6 035 869 - 8 744 365 - - 242.320 41.983 1950 32 027 661 5 692 657 - 13 786 742 - - 329.082 108.255 1960 42 838 639 6 116 848 - 20 706 431 - - 482.848 46.604 1980 64 540 467 7 046 906 - 46 233 531 - - 672.251 517.897 1991 75 704 927 7 335 136 294.135 62 316 064 (22%) (12%) 630.656 534.878 2000 91 298 042 10 554 336 734.127 65 318 092 - - 761.583 1 206 675

 Indicadores básicos 
{| style="toc: 25em;  font-size: 85%; lucida grande, sans-serif;  text-align: left;" class="infobox"
|- 
!align="center" bgcolor="#00A859" colspan="2" style="cor:#FFCC29;" |Demografía do Brasil
|-
{{#if:Image:Panoramamty.PNG|

!style="background:#f0f0f0;" align="left" valign="top"|Poboación (2008)
|style="background:#f0f0f0;" align="right" valign="top"| 189 953 000 hab.
|-
!align="left" valign="top"|Homes
|align="right" valign="top"| 92 433 000 hab.
|-
!style="background:#f0f0f0;" align="left" valign="top"|Mulleres
|style="background:#f0f0f0;" align="right" valign="top"| 97 520 000 hab.
|-
!style="background:#f0f0f0;" align="left" valign="top"|Taxa bruta de natalidade
|style="background:#f0f0f0;" align="right" valign="top"| 16,1?
|-
!align="left" valign="top"|Taxa bruta de mortalidade
|align="right" valign="top"| 6,2?
|-
!style="background:#f0f0f0;" align="left" valign="top"|Crecemento natural
|style="background:#f0f0f0;" align="right" valign="top"| 9,9?
|-
!style="background:#f0f0f0;" align="left" valign="top"|Taxa de mortalidade infantil
|style="background:#f0f0f0;" align="right" valign="top"| 23,6?
|-
!align="left" valign="top"|Taxa global de fecundidade (2008)
|align="right" valign="top"| 1,89 fillos por muller
|-
!align="left" valign="top"|Esperanza de vida (2008)
|align="right" valign="top"|73 anos (69,3 homes - 76,8 mulleres)
|-
!align="left" valign="top"|Fonte
|align="right" valign="top"| Síntese de Indicadores Sociais 2009 - IBGE
|-
| align="center" bgcolor="lightblue" colspan="2"|
|}
O Brasil ten unha baixa densidade de poboación de 22 habitantes por km ², por baixo da media do planeta e moito menor que en países moi poboados como o Xapón (337 habitantes por km²). A distribución da poboación no Brasil é moi desigual, cunha concentración nas zonas costeiras, especialmente no sueste e o nordés do país. Outro núcleo importante é a rexión dos estados do sur. As zonas menos poboadas atópanse no Centro-Oeste e no Norte. Até hai pouco, a taxa bruta de natalidade no Brasil era elevada cun nivel similar ao doutros países en desenvolvemento. Con todo, houbo unha diminución significativa nos últimos anos, que pode ser explicada polo aumento da poboación urbana e á difusión do control da natalidade. Por outra banda, o custo social do mantemento e educación dos nenos é moi alta, especialmente nas zonas urbanas.

Dende a década de 1940, a taxa bruta de mortalidade do Brasil tamén diminuíu, o que reflicte unha serie de melloras como a expansión das condicións de servizo nos dispensarios médicos e a apertura nas zonas periféricas, as campañas da vacinación, e o aumento cuantitativo da asistencia médica e hospitalaria. A taxa bruta de mortalidade foi do 6,2% en 2008, alcanzándose un crecemento vexetativo do 9,9‰ (0,99%). Desta maneira consolídase unha baixa constante desde 2001 do crecemento natural da poboación, onde este indicador roldaba ese ano o 14,0‰ (1,4%). Existe pouca contribución da migración internacional ao crecemento da poboación brasileira. En tanto, na migración intrarregional obsérvase unha importante afluencia dos brasileiros dos estados do norteste cara aos mais desenvolvidos do sueste.

O Brasil ten unha taxa de mortalidade infantil do 23,6‰ en 2008, máis alta que noutros países da rexión como Chile, o Uruguai ou a Arxentina. Con todo, hai variacións deste indicador entre os estados do Norte e Nordés, os máis pobres, que teñen as maiores taxas de mortalidade infantil do país, diminuíndo nos estados do Sur. A esperanza de vida (2008) é de 73 anos, 69,3 anos para os homes e 76,8 para as mulleres, segundo o IBGE.

A taxa global de fecundidade tamén se reduciu de maneira significativa na última década pasando de 2,4 fillos por muller en 2001 a 1,89 en 2008, nivel por baixo do nivel de substitución da poboación. Brasil sempre ostentou altas taxas de fecundidade, xa que cara a mediados do século XX a taxa era de 6 fillos por muller, cunha importante redución como ocorreu na mayoria dos países en desenvolvemento. Os niveis máis baixos de fecundidade atópanse nos estados de São Paulo e Río de Xaneiro cunha taxa superior a 1,5 fillos por muller, ao mesmo nivel que os países europeos. A taxa de urbanización é do 83,8% en 2008 contra un 79,6% de 1998, confirmandóse un paulatino crecemento da urbanización do país. O nivel de alfabetización alcanza case o 90% da poboación.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Brasil

Categoría:Demografía do Brasil