José Baña Pose

José Baña Pose, coñecido como Pepe de Xan Baña, nado en Varilongo (na parroquia de Santa Sabiña do concello de Santa Comba) o 4 de xaneiro de 1872 e finado na Habana o 16 de outubro de 1945, foi un escritor galego.

 Traxectoria 
Asistiu a escola intermitentemente durante tres anos ata que o 17 de agosto de 1889 emigrou á Habana. Comezou traballando nunha adega, e despois estudou para cura, abandonando os estudos cando lle faltaba moi pouco para rematar. Acadou o título de mestre de instrución pública, e con el impartiu docencia en diversos lugares de Cuba, sendo o seu derradeiro destino a escola do barrio de Cayajabos, preto de Artemisa, na provincia de Pinar del Río. Colaborou literariamente no Diario de la Marina e participou no ambiente cultural do Centro Galego da capital cubana. Mantivo amizade con Manuel Curros Enríquez. Viaxou a Galicia en 1921, cando contaba con 49 anos. Pasou os últimos anos na sociedade La Benéfica, da que era socio de honra e na que recibiu todas as atencións e coidados médicos necesarios. Os seus restos descansan no Panteón do Centro Galego do Cemiterio de Colón da cidade da Habana.

Case sempre escribiu en galego.

 Obras 
 Vida e milagros de Pepe de Xan Baña en trinta anos de Cuba: Vindicación, 1921.
 Suspiros n’a terriña: depois de trinta e dous anos d’a Habana, 1922.

 Recoñecementos 
O colexio de primaria de Traba, na parroquia de Xallas de Castriz, unha asociación veciñal en Santa Sabiña e unha rúa en Santa Comba levan o seu nome.

 Véxase tamén 
 Bibliografía 


 Ligazóns externas 
José Baña Pose. Pionero en la escritura en gallego en Cuba
 Ficha en Santa Comba na memoria

 Vindicación. Vida e milagros de Pepe de Xan Baña en trinta anos de Cuba. Consello da Cultura Galega (2021)
Categoría:Personalidades de Galicia sen imaxes

Categoría:Escritores de Galicia en lingua galega
Categoría:Galegos de Cuba
Categoría:Nados en Santa Comba
Categoría:Nados en 1872
Categoría:Finados en 1945