Virus de ARN

Un virus de ARN (ou virus ARN) é un virus que ten como material xenético o ácido ribonucleico (ARN).MeSH, retrieved on 12 April 2008. Este ácido nucleico é xeralmente monocatenario (ssRNA), pero pode ser tamén bicatenario (dsRNA). Os virus de ARN transmiten doenzas humanas importantes, como o SARS, gripe, hepatite C, febre do Nilo Occidental, polio e sarampelo.

O Comité Internacional de Taxonomía de Virus (ICTV) clasifica como virus de ARN os que pertencen aos seguintes grupos do sistema de clasificación de Baltimore: Grupo III, Grupo IV e Grupo V, e non considera como pertencentes ao grupo dos virus de ARN a aqueles que teñen intermediatos de ADN no seu ciclo de vida. Os virus que teñen ARN como material xenético pero con intermediatos de ADN no seu ciclo de vida denomínanse retrovirus, e son clasificados no Grupo VI da clasificación de Baltimore. Entre os retrovirus están o VIH-1 e o VIH-2, causantes da SIDA.

Outro termo utilizado para os virus de ARN que explicitamente exclúe aos retrovirus é ribovirus.

 Características 

 Virus de ARN monocatenario e sentido do ARN 
Os virus de ARN poden clasificarse de acordo co sentido ou polaridade do seu ARN en tres grupos: virus con ARN con sentido negativo (ou "antisentido"), virus con ARN de sentido positivo (ou "sentido"), ou virus con ARN ambisentido. O ARN viral de sentido positivo é similar ao ARNm e pode ser traducido inmediatamente polos ribosomas da célula hóspede. O ARN viral de sentido negativo é complementario ao ARNm que tería que ser traducido, polo que debe ser convertido primeiro nun ARN complementario de sentido positivo por unha ARN polimerase antes de que se poida realizar a tradución. Por tanto, un ARN purificado dun virus de sentido positivo pode causar directamente unha infección aínda que pode ser menos infeccioso ca a partícula completa do virus. O ARN purificado dun virus de sentido negativo non é infeccioso por si mesmo, xa que precisa ser transcrito a un ARN de sentido positivo; cada virión pode ser transcrito a varios ARNs de sentido positivo. Os virus con ARN ambisentido parécense aos de sentido negativo, excepto que tamén traducen xenes da cadea positiva.

 Virus de ARN bicatenario (dsRNA) 
Os virus de ARN bicatenario son un grupo moi diverso de virus que varían amplamente no seu rango de hóspedes aos que infectan (humanos, outros animais, plantas, fungos, e bacterias), número de segmentos xenómicos que posúen (dun a doce), e organización do virión (número T ou de triangulación, capas da cápside, ou torretas). Membros deste grupo son os rotavirus, que producen en todo o mundo gastroenterite en nenos pequenos, os picobirnavirus, que son os virus que se atopan con máis frecuencia en mostras fecais humanas e doutros animais con ou sen signos de diarrea. Os picobirnavirus foron atopados recentemente tamén en mostras do tracto respiratorio de porcos. O virus da lingua azul, é un patóxeno economicamente importante do gando vacún e ovino. Nos últimos anos fíxose un importante progreso na determinación, a nivel atómico e subatómico, das estruturas dun número chave de proteínas virais e das cápsides dos virións de varios virus de ARN de dobre cadea, o que salientou os significativos paralelismos en estrutura e procesos replicativos de moitos destes virus.

 Taxas de mutación 
Os virus de ARN teñen xeralmente unha taxas de mutación moi altas comparadas coas dos virus de ADN, porque as ARN polimerases virais carecen da capacidade de corrección de erros que teñen as ADN polimerases. Esta é unha das razóns polas que é máis difícil producir vacinas efectivas para previr as enfermidades causadas polos virus de ARN.
Os retrovirus teñen tamén altas taxas de mutación malia utilizaren un intermediato de ADN que se integra no xenoma do hóspede (e que está sometido á corrección de erros unha vez integrado), porque os erros producidos durante a reversotranscrición están presentes en ambas as cadeas do ADN antes da integración.
Algúns xenes de virus de ARN son importantes para os ciclos de replicación viral e neles non son toleradas as mutacións. Por exemplo, a rexión do xenoma do virus da hepatite C que codifica as proteínas core ten unha secuencia moi conservada, porque contén a estrutura do ARN implicada na formación dun sitio interno de entrada ao ribosoma ou IRES (que permite o inicio da tradución en medio do ARNm).

 Replicación 
Os virus de ARN animais clasifícanse ICTVdb en tres grupos dependendo do seu xenoma e modo de replicación (e os grupos numéricos baseados na vella clasificación de Baltimore):

 Virus de ARN bicatenario (Grupo III), que conteñen desde unha a unha ducia de moléculas diferentes de ARN, cada unha das cales codifica unha ou máis proteínas virais.
 Virus de ARN monocatenario de sentido positivo (Grupo IV), que utilizan o seu xenoma directamente como ARNm, o cal é traducido polos ribosomas do hóspede nunha soa proteína que é modificada polo hóspede e por proteínas virais para formar as diversas proteínas que cómpren para a replicación do virus. Unha delas é a ARN polimerase ARN-dependente (ou ARN replicase), que copia o ARN viral para formar unha forma replicativa de dobre cadea, que á súa vez dirixe a formación de novos virións.
 Virus de ARN monocatenario de sentido negativo (Grupo V), que deben copiar o seu xenoma utilizando unha ARN polimerase ARN-dependente para formar ARN de sentido positivo. Isto significa que o virus debe levar con el este encima ARN replicase. A molécula de ARN de sentido positivo actúa despois como ARNm viral, que é traducido a proteínas polos ribosomas do hóspede. As proteínas resultantes pasan a dirixir a síntese de novos virións, como as proteínas da cápside e a ARN replicase, que se usa para producir novas moléculas de ARN de sentido negativo.

Os retrovirus (Grupo VI) teñen un xenoma de ARN monocatenario pero non se consideran xeralmente dentro do grupo dos virus de ARN porque utilizan intermediatos de ADN para replicarse. O encima viral reversotranscriptase, que se encontra no interior do virus e se libera cando este se decapsida, converte o ARN viral nunha fibra complementaria de ADN, que despois se copia para producir a cadea complementaria orixinando unha molécula de ADN viral bicatenario. Despois este ADN intégrase nun cromosoma do hóspede utilizando o encima viral integrase. A expresión dos xenes codificados nese ADN integrado pode dar lugar á formación de novos virións.

 Clasificación 

A clasificación dos virus de ARN sempre foi un asunto complicado. En parte débese ás altas taxas de mutación que presentan os seus xenomas. A clasificación está baseada principalmente no tipo de xenoma (de dobre cadea, ou de cadea simple negativa ou positiva) e no seu número de xenes e organización. Actualemnte recoñécense 5 ordes e 47 familias de virus de ARN. Hai tamén un número de especies e xéneors non asignados.

Relacionados paro diferentes dos virus de ARN son os viroides e virus satélites de ARN, que se clasifican en grupos á parte.

 Filoxenia dos virus de ARN de cadea positiva 

Este é o grupo máis grande de virus de ARN con 30 familias. Fixéronse diversos intentos para agrupar estas familias en ordes. As propostas presentadas estaban baseadas na análise das ARN polimerases e están aínda sendo consideradas. Ata agora as suxestións propostas non tiveron ampla aceptación debido ás dúbidas sobre a conveniencia de que un só xene determine a taxonomía dun clado.

As clasificacións propostas para os virus de ARN de cadea positiva baseadas no estudo do xene da ARN polimerase ARN-dependente establecen tres grupos:

I. O grupo de tipo picorna ou Picornavirata, formado por: bimovirus, comovirus, nepovirus, nodavirus, picornavirus, potivirus, sobemovirus e un subconxunto de luteovirus (virus do amarelado da remolacha occidental e virus do enrolamento da folla da pataca).

II. O grupo de tipo flavi ou Flavivirata, que comprende: carmovirus, dianthovirus, flavivirus, pestivirus, tombusvirus, bacteriófagos de ARN monocatenarios, virus da hepatite C e un subconxunto de luteovirus (virus do anannismo amarelo da cebada).

III. O grupo de tipo alfa ou Rubivirata, que inclúe a: alfavirus, carlavirus, furovirus, hordeivirus, potexvirus, rubivirus, tobravirus, tricornavirus, timovirus, virus da mancha foliar clorótica da mazá, virus do amarelado da remolacha e virus da hapatite E.

Propúxose unha división do supergrupo de tipo alfa (os de tipo Sindbis) baseándose no estudo dun novo dominio localizado preto do extremo N-terminal de proteínas implicadas na replicación viral.Rozanov MN, Koonin EV, Gorbalenya AE (1992) Conservation of the putative methyltransferase domain: a hallmark of the 'Sindbis-like' supergroup of positive-strand RNA viruses. J Gen Virol 73 (8):2129-2134 Os dous grupos propostos son: o grupo dos "altovirus" (alphavirus, furovirus, virus da hepatite E, hordeivirus, tobamovirus, tobravirus, tricornavirus e probablemente rubivirus); e o grupo dos "tipovirus" (virus da mancha foliar clorótica da mazá, carlavirus, potexvirus e timovirus).

O supergrupo alfa pode ser ademais dividido en tres clados: o de tipo rubi, de tipo tobamo e de tipo timo.Koonin, EV, Dolja VV (1993) Evolution and taxonomy of positive-strand RNA viruses: implications of comparative analysis of amino acid sequences. Crit Rev Biochem Mol Biol 28:375-430

Traballos adicionais identificaron cinco grupos de virus de ARN de fibra positiva que conteñen, respectivamente, catro, tres, tres, thres e unha orde(s). Estas catorce ordes conteñen 31 familias de virus (incluíndo 17 familias de virus de plantas) e 48 xéneros (incluíndo 30 xéneros de virus de plantas). Esta análise suxire que os alphavirus e flavivirus poden separarse en dúas familias, os Togaviridae e os Flaviridae, pero suxire que outras asignacións taxonómicas poden ser incorrectas, como as dos pestivirus, virus da hepatite C, rubivirus, virus da hepatite E e arterivirus. Os coronavirus e torovirus parecen ser familias distintas de distintas ordes e non distintos xéneros da mesma familia como son clasificados actualmente. Os luteovirus parecen ser dúas familias e non unha e o virus da mancha foliar clorótica da mazá parece que non é un closterovirus senón un novo xénero de Potexviridae.

 Evolución

A evolución dos picornavirus baseada na análise das súas ARN polimerases e helicases parece datar a diverxencia dos eucariotas.Koonin EV, Wolf YI, Nagasaki K, Dolja VV (2008) The Big Bang of picorna-like virus evolution antedates the radiation of eukaryotic supergroups. Nat Rev Microbiol 6(12):925-939 Os seus supostos antepasados poderían ser os retroelementos de grupo II bacterianos, a familia de proteases HtrA e os bacteriófagos de ADN.

 Virus de ARN bicatenario 

Esta análise tamén suxire que os virus de ARN de dobre cadea non están estreitamente relacionados uns con outros senón que pertencen a catro clases adicionais (Birnaviridae, Cystoviridae, Partitiviridae e Reoviridae), e a unha orde adicional (Totiviridae) dun dos tipos de virus de ARN monocatenarios do mesmo subfilo ca os virus de ARN de cadea positiva.

 Grupo III - Virus de ARN bicatenario (dsRNA) 

Hai nove familias neste grupo e varios xéneros non asignados e especies recoñecidas.

 Familia Birnaviridae
 Familia Chrysoviridae
 Familia Cystoviridae
 Familia Endornaviridae
 Familia Hypoviridae
 Familia Megabirnaviridae
 Familia Partitiviridae
 Familia Picobirnaviridae
 Familia Reoviridae - inclúe Rotavirus
 Familia Totiviridae
 Xéneros non asignados
 Endornavirus
 Varicosavirus
 Especies non asignadas
 Virus asociado á debilitación de Sclerotinia sclerotiorum
 Botrytis porri RNA virus 1

 Grupo IV - Virus de ARN monocatenario de sentido positivo ((+)ssRNA) 
Comprende tres ordes e 33 familias recoñecidas. Ademais, hai varias especies e xéneros non clasificados.

 Orde Nidovirales
 Familia Arteriviridae
 Familia Coronaviridae - inclúe Coronavirus, SARS
 Familia Mesoniviridae
 Familia Roniviridae
 Orde Picornavirales
 Familia Dicistroviridae
 Familia Iflaviridae
 Familia Marnaviridae
 Familia Picornaviridae - inclúe o Poliovirus, o virus do arrefriado común, o virus da hepatite A
 Familia Secoviridae inclúe a subfamilia Comovirinae
 Xénero Bacillariornavirus
 Xénero Labyrnavirus
 Orde Tymovirales
 Familia Alphaflexiviridae
 Familia Betaflexiviridae
 Familia Gammaflexiviridae
 Familia Tymoviridae
 Non asignados
 Familia Alphatetraviridae
 Familia Alvernaviridae
 Familia Astroviridae
 Familia Barnaviridae
 Familia Bromoviridae
 Familia Caliciviridae - inclúes o virus Norwalk
 Familia Carmotetraviridae
 Familia Closteroviridae
 Familia Flaviviridae - inclúe p virus da febre amarela, virus do Nilo Occidental, virus da hepatite C, virus do dengue
 Familia Leviviridae
 Familia Luteoviridae - inclúe o virus do ananismo anmarelo da cebada
 Familia Narnaviridae
 Familia Nodaviridae
 Familia Permutotetraviridae
 Familia Potyviridae
 Familia Togaviridae - inclúe o virus da rubéola, virus do río Ross, virus Sindbis, virus Chikungunya
 Familia Tombusviridae
 Familia Virgaviridae
 Xéneros non asignados
 Xénero Benyvirus
 Xénero Cilevirus
 Xénero Hepevirus - inclúe o virus da hepatite E
 Xénero Idaeovirus
 Xénero Negevirus
 Xénero Ourmiavirus Xénero Polemovirus Xénero Sobemovirus Xénero Umbravirus Especies non asignadas
 Virus da mancha en anel necrótica do arando
 Virus F de Botrytis
 Picodicistrovirus canino
 Virus satélite asociado á parálise crónica da abella
 Virus pequeno extra
 Virus ARN de Heterocapsa circularisquama
 Virus da mosca do quelpo
 Virus Le Blanc
 Virus Orsay
 Virus Santeuil
 Virus 2 de Solenopsis invicta
 Virus 3 de Solenopsis invicta

 Grupo V - Virus de ARN monocatenario de sentido negativo ((-)ssRNA) 

Comprende dúas ordes e oito familias recoñecidas. Tamén hai varias especies e xéneros non asignados.

 Orde Mononegavirales Familia Bornaviridae - virus da enfermidade Borna
 Familia Filoviridae - inclúe o virus Ebola, virus Marburg
 Familia Paramyxoviridae - inclúe o virus do sarampelo, virus das papeiras, virus Nipah, virus Hendra
 Familia Rhabdoviridae - inclúe o virus da rabia
 Familias non asignadas:
 Familia Arenaviridae - inclúe o virus Lassa
 Familia Bunyaviridae - inclúe o Hantavirus, o virus da febre hemorráxica Crimea-Congo
 Familia Ophioviridae' Familia Orthomyxoviridae - inclúe o virus da gripe
 Xéneros non asignados:
 Xénero Deltavirus Xénero Emaravirus Xénero NyavirusMihindukulasuriya K.A., Nguyen N.L., Wu G., Huang H.V., Travassos da Rosa A.P., Popov V.L., Tesh R.B., Wang D. (2009) Nyamanini and Midway viruses define a novel taxon of RNA viruses in the order Mononegavirales. J. Virol. - inclúe os virus Nyamanini e Midway
 Xénero Tenuivirus''
 Especies non asignadas:
 Virus das manchas das orquídeas
 Virus taastrup

Fonte:

 Virus fúnxicos 

A maioría dos virus fúnxicos son virus de ARN de dobre cadea. Tamén se describiu un pequeno número de virus fúnxicos de ARN de sentido positivo. Suxeriuse a posibilidade de que existan tamén virus fúnxicos de cadea negativa.Kondo H, Chiba S, Toyoda K, Suzuki N (2012) Evidence for negative-strand RNA virus infection in fungi. Virology pii: S0042-6822(12)00500-4. doi: 10.1016/j.virol.2012.10.002

 Notas 

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Virus
 Clasificación dos virus
 Retrovirus
 Virus de ADN
 Febre hemorráxica viral

 Ligazóns externas 
 MeshName - RNA+Viruses - 3=RNA Viruses 
 Virus animais

Categoría:Virus