Goiabeira

A goiabeiraGran dicionario Xerais da lingua galega. Vigo, Xerais, 2009. (Psidium guajava L.) é unha pequena árbore froiteira tropical, nativa de toda a América, agás CanadáTropicos.org. Missouri Botanical Garden. 13 Sep 2009. O froito é coñecido como goiaba ou guaiaba.VV. AA. (2012): Dicionario de alimentación e restauración, pax. 127. Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega. ISBN 978-84-453-5056-0

No Brasil é coñecida polo nome de araçá.

Presenta tres variedades: 
 Psidium guajava var. cujavillum (Burman) Krug & Urb. 1894
 Psidium guajava var. guajava
 Psidium guajava var. minor Mattos 1976

 Distribución e hábitat 
É un arbusto ou arboriña natural da América tropical. Moi cultivada para a produción de froitos, en pomares domésticos ou comerciais, medra espontaneamente en todo o Brasil. Hoxe atópase brava noutras zonas tropicais do planeta, coma en África do Sur. É considerada planta invasora nos EUA.

 Descrición 
Pequena árbore semidecidua de até 6 m de altura.

Tronco tortuoso, pólas novas cuadrangulares e pubescentes. A madeira é dura, a casca, lisa, con taninos e de cor cinsenta, escama con frecuencia e presenta manchas.

Follas ovais, opostas, sinxelas, cartáceas, de até 12 cm de longo e cor verde clara.
Flores pequenas, brancas, solitarias ou en pequenos acios, formadas na primaveraLorenzi, Harri: Árvores brasileiras: manual de identificação e cultivo de plantas arbóreas do Brasil, vol. 1. Instituto Plantarum, Nova Odessa, SP, 2002, 4a. edição. ISBN 85-86174-16-X.

Os froitos son bagas verdes ou amarelas de pela rugosa, con polpa suculenta doce acidulada aromática, branca, rósea, avermellada ou arroxada, con moitos "carozos" (sementes). Madurecen no verán.
Os catro sépalos da flor persisten na extremidade da goiaba.

Na natureza, a goiaba é case sempre atacada polo bicho da goiaba, larva da mosca do xénero Anastrepha.

 Usos 
As goiabas consómense principalmente frescas ou en forma de doces (goiabada), compotas, xeleas, zumes e sorbetes. Úsanse moito na industria.

Son ricas en vitamina C, con de 180 a 300 miligramos de vitamina por 100 gramos de froita (mais cá laranxa ou o limón). Ten cantidades razoábeis de vitaminas A e do complexo B, alén de sales minerais, como calcio, fósforo e ferro.

 Uso medicinal 
En etnofarmacoloxía a raíz é usada para diarreas na infancia. A infusión, en gargarexos ou gargarismos, é usado para inflamacións da boca e da gorxa ou en lavaduras de úlceras e na leucorreaMatos, F.J.A. 2002. Farmácias Vivas - sistema de utilização de plantas medicinais projetado para pequenas comunidades, 4a. edição. Edições UFC, Fortaleza. (citado en Lorenzi, Harri; Abreu Matos, Francisco José de: Plantas medicinais no Brasil: nativas e exóticas cultivadas. Instituto Plantarum, Nova Odessa, SP, 2002. ISBN 85-86714-18-6)Carriconde, C. 2000. Introdução ao uso de fitoterápicos nas patologias de APS. CNMP, Olinda (citado en Lorenzi, Harri; Abreu Matos, Francisco José de: Plantas medicinais no Brasil: nativas e exóticas cultivadas. Instituto Plantarum, Nova Odessa, SP, 2002. ISBN 85-86714-18-6).

As follas teñen un aceite volátil rico en sesquiterpenos, entre eles o bisaboleno, alén do dietoximetano e dietoxetano que dan o aroma dos froitos. O principal compoñente do aceite das sementes é o ácido linoleicoCraveiro, A.A., G.F. Fernandes, C.H.S. Andrade et al., 1981. Óleos essenciais de plantas do Nordeste. Edições UFC, Fortaleza (citado en Lorenzi, Harri; Abreu Matos, Francisco José de: Plantas medicinais no Brasil: nativas e exóticas cultivadas. Instituto Plantarum, Nova Odessa, SP, 2002. ISBN 85-86714-18-6)Robineau, L.G. (ed.) 1995. Hacia una farmacopea caribeña/TRAMIL. Enda-Caribe UAG & Universidad de Antioquia. Santo Domingo (citado en Lorenzi, Harri; Abreu Matos, Francisco José de: Plantas medicinais no Brasil: nativas e exóticas cultivadas. Instituto Plantarum, Nova Odessa, SP, 2002. ISBN 85-86714-18-6).

O extracto acuoso do "ollo" (gromo) da goiabeira ten unha intensa actividade contra Salmonela, a Serratia e Staphylococcus, grandes responsábeis das diarreas de orixe microbiana. A actividade é máis forte na variedade de polpa vermella, e máis fraca nas follas adultas e na casca. A polpa é usada para tratar parasitos intestinais coma Giardia lamblia e lombrigas (Enterobius vermicularis).

 Sinonimia 
 Myrtus guajava (L.) Kunze 1898
 Psidium cujavus L. 1754
 Psidium pomiferum L. 1762
 Psidium pyriferum L. 1762
 Psidium cujavillus Burm.f. 1768
 Psidium angustifolium Lam. 1789
 Psidium pumilum Vahl 1791
 Psidium vulgare Rich. 1792
 Psidium sapidissimum Jacq. 1798
 Psidium pumilum var. guadalupense DC. 1828
 Psidium aromaticum Blanco 1837, nom. illeg.
 Psidium pyriferum var. glabrum Benth. 1840
 Psidium fragrans Macfad. 1850
 Psidium intermedium Zipp. ex Blume 1850
 Psidium prostratum O.Berg 1856
 Guajava pumila (Vahl) Kuntze 1891
 Guajava pyrifera (L.) Kuntze 1891
 Syzygium ellipticum K.Schum. & Lauterb. 1900
 Psidium igatemyense Barb.Rodr. 1903.Sinónimos en Kew

 Notas 

 Véxase tamén 
 Psidium
 Arazá

Categoría:Froiteiras
Categoría:Plantas medicinais
Categoría:Psidium