Pyrus

Pyrus, as pereiras, son un xénero de árbores froiteiras pertencentes á familia das rosáceas, a mesma á que pertencen as maceiras. O xénero ten arredor de 30 especies con froitos carnosos. O seu cultivo está moi espallado, principalmente para a obtención do froito, chamado pera. É orixinario da zona temperada de Europa e Asia. Ao longo dos séculos seleccionáronse variedades a partir das pereiras bravas europeas de montaña (Pyrus pyraster) e as especies de pereiras asiáticas.

En Galiza atopamos unha especie espontánea nos montes: a pereira brava (Pyrus cordata) (que dá unhas periñas miúdas denominadas peros), ademais das variedades de pereira doméstica que atopamos en pomares de todo o país dende tempos ben antigos.

 Descrición 
As pereiras acostuman adoptar forma arbórea. Son árbores de tamaño mediano, que acadan de media 10–17 m de alto, a miúdo cunha coroación alta e estreita; unhas poucas especies son arbustivas. A pereira brava é unha arboriña pero pode acadar os 20 metros de alto, que é o que tamén poden acadar algunhas variedades cultivadas. As especies máis miúdas teñen o seu límite nos 12 metros, como ocorre coa pereira de follas de amendoeira (Pyrus amygdaliformis) e a pereira das neves (Pyrus nivalis). A casca das pereiras é parda escura, con placas nodosas e oblongas na pereira común e con gretas transversais e lonxitudinais na pereira brava. Dentro deste ton, hai especies coa casca pardo cinsenta máis clara (como a pereira nashi (Pyrus pyrifolia)) e outras que o teñen máis escuro, coma a pereira de follas de amendoeira ou a das neves. Acada a cor negra na pereira de follas de salgueiro (Pyrus salicifolia).

Unha característica das pólas ou gromos das pereiras bravas é que son espiñentas, malia non ocorrer nas pereiras domésticas. As follas son alternas e de formas variadas, mais en termos xerais podemos dicir que son ovais, pecioladas e agudas. A lonxitude das follas na pereira común sitúase entre os 3 e os 8 cm. As da pereira brava adoitan ser miúdas, menos de 4 cm. As maiores son as da pereira nashi que chegan até os 10 centímetros. O bordo acostuman ser finamente serrado, porén algunha especie carece de tales dentes, coma a Pyrus salvifolia.miniatura|Flores da pereira.|alt=|esquerdaAs flores das pereiras agrúpanse en corimbos. Son hermafroditas, pentámeras e de cor branca. Os estames son purpúreos, o que en moitas especies dan un matiz rosado ao aspecto da árbore florida como na pereira brava (Pyrus cordata) e pereira do Himalaia. Os froitos son pomos de forma arredondada ou piriforme, comestíbeis e son máis grandes e carnosos nas variedades cultivadas que nas bravas. Nestas últimas acostuman ter uns 4 cm, así ocorre na pereira brava na das neves. Porén, noutras son bólas miudiñas (chamadas peros), de 2 cm, como ocorre na pereira brava galega, a pereira do Himalaia e tamén na nashi.

 Distribución e hábitat 
miniatura|Casca da nashi (P. pyrifolia var. culta).
miniatura|Casca da pereira brava de montaña (P. pyraster).
Por mor ao seu cultivo para a produción de peras, trátase dunhas árbores moi estendidas. As pereiras son orixinarias das rexións temperadas e costeiras de Eurasia, dende o occidente europeo até Asia, pasando polo norte de África. A pereira cultivada en pomares prefire zonas de clima máis ben fresco e húmido, mais con veráns calorosos. Para que prospere ben o cultivo cómpre unha zona aberta e ben drenada, polo que non é unha árbore apropiada para vales fechados, sombrizos, lamacentos ou anubrados. A especie de pereira favorita para a produción de peras comestíbeis na China é a Nashi. A pereira brava de montaña (Pysrus pyraster) prefire bosques e matogueiras en zonas de media montaña, xunta carballos e lamigueiros. Pódeselle atopar dende as chairas até as montaña. Na zona alpina medran pereiras bravas até os 850 msnm.

Na Península Ibérica as plantacións de Pyrus communis nas súas variedades cultas (cultivada) atópanse nas provincias de Lleida, Badaxoz, Huesca, Valencia, Castelló e Zaragoza. A pereira brava de montaña (Pyrus pyraster) medra nas zonas montuosas, acompañando os bosques de faias e carballos, e non coincide coa oliveira. En Galiza é frecuente a especie de pereira brava (Pyrus cordata), que se dá en toda a beiramar atlántica.

 Taxonomía 
miniatura|Pereira de Callery (P. calleryana) con follas outonizas.
Pyrus foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 479–480, no ano 1753.Pyrus en Trópicos A especie tipo é a pereira doméstica: Pyrus communis L.

 Selección de especies 
O xénero Pyrus ten unhas 30 especies. Da pereira común Pyrus communis proceden a meirande parte das variedades que se cultivan para a produción de peras. Esta especie orixinouse en Europa do Leste e procede da Pyrus nivalis e da Pyrus caucasica.miniatura|Flor e follas da pereira de follas de salgueiro pénsil (P. salicifolia var. pendula).

 Pyrus amygdaliformis – Pereira de follas de amendoeira. (De Italia até Bulgaria)
 Pyrus armeniacifolia
 Pyrus austriaca – Pereira austríaca (Centro de Europa)
 Pyrus balansae
 Pyrus betulifolia
 Pyrus boissieriana
 Pyrus bourgaeana – Pereira ibérica (Península Ibérica, Marrocos)
 Pyrus calleryana – Pereira de Callery (Centro e Sur da China)
 Pyrus caucasica (De Grecia oriental até o Cáucaso)
 Pyrus communis – Pereira común
 Pyrus communis subsp. communis—Pereira europea (inclúe os cultivares Pera d'Anjou, Pera Williams ou Bartlett e Pera Bosc).
 Pyrus communis  subsp. caucasica (sin. P. caucasica)
 Pyrus communis subsp. pyraster — Pereira brava de montaña (sin. Pyrus pyraster)
 Pyrus cordata (sin. P. communis var. cordata) – Pereira brava (Vertente atlántica: Galiza, Asturias, Bretaña, Inglaterra)
 Pyrus cossonii – Pereira alxeriana
 Pyrus dimorphophylla
 Pyrus elaeagrifolia (Sueste de Europa, Crimea, Tunisia).
 Pyrus fauriei
 Pyrus gharbiana
 Pyrus glabra
 Pyrus hondoensis
 Pyrus kawakamii
 Pyrus koehnei- Pereira perenne do sur da China e Taiwán
 Pyrus korshinskyi
 Pyrus lindleyi
 Pyrus magyarica (Hungría)
 Pyrus mamorensis
 Pyrus nivalis – Pereira das neves (Dende Italia até Romanía)
 Pyrus pashia – Pereira afgá ou do Himalaia (Afganistán, China occidental)
 Pyrus persica
 Pyrus phaeocarpa
 Pyrus pseudopashia
 Pyrus pyraster – Pereira brava de montaña (Europa, Asia Occidental), sin: Pyrus communis subsp. Pyraster.
 Pyrus pyrifolia – Nashi (Oeste e centro da China)
 Pyrus regelii
 Pyrus rossica (Centro da Rusia europea)
 Pyrus salicifolia – Pereira de follas de salgueiro (Cáucaso e norte de Irán)
 Pyrus salvifolia (Europa)
 Pyrus serrulata
 Pyrus syriaca
 Pyrus ussuriensis (Nordés de Asia)
 Pyrus xerophila

Entre os híbridos máis frecuentes cómpre citar:
 Pyrus × bretschneideri – Pereira branca chinesa, tamén clasificada coma unha subespecie de Pyrus pyrifolia
 Pyrus x lecontei 
 Pyrus x michauxii - Pereira de Michaux.
 Pyrus × serrulata
 Pyrus × sinkiangensis- híbrido entre P. ×bretschneideri e Pyrus communis
 Pyrus ×phaeocarpa

 Usos 
miniatura|Pereiras
miniatura|right|Froito dunha pereira europea Clapps Favorite.
As pereiras cultívanse especialmente polo seu froito carnoso e zumarento, ben para consumo fresco, ben para procesalo como sidra de pera, obtida da pereira das neves ou para elaborar conservas, compotas e marmeladas.

En Galiza dende a antigüidade a pereira brava (Pyrus cordata) usouse como patrón para enxertar a pereira europea doméstica e ultimamente tamén para a pereira asiática. O tamaño miúdo da pereira brava galega confírelle á árbore resultante certo ananismo, que unido á súa boa ancoraxe e adaptabilidade tanto a terreos secos como húmidos faina unha seria competidora do marmeleiro como patrón.

Tamén son usadas as pereiras coma ornamentais en parques e xardíns, sobre todo determinadas especies, como a de salgueiro especialmente os exemplares péndulos.

Da pereira obtense tamén madeira para a fabricación de instrumentos musicais por mor da dureza, gran e peso relativamente lene.

 Etnoloxía 
As pereiras téñense cultivado en Galiza dende a antigüidade polo valor nutritivo do seu froito, algúns refráns:
Algún día a miña pereira hame dar peras. Deus me dea a pereira e a min á súa beira. Ti amósame a pereira, que quero estar á súa beira cando teña peras.http://sli.uvigo.es/ddd/ddd_pescuda.php?pescuda=pereira&tipo_busca=lema

 Notas 

 Gregor Aas e Andreas Riedmiller: Gran Guía de la Naturaleza, editorial Everest, tradutor Eladio M. Bernaldo de Quirós, ISBN 84-241.2663.5, 4.ª edición, 1993.
 Owen Johnson e David More: Árboles: guía de campo, editorial Omega, tradutor Manuel Pijoan Rotger, ISBN 13: 978-84-282-1400-1, 2006. 
 "Peral", Gran Enciclopedia Ilustrada, ediciones Danae, S.A., 1981. ISBN 84-7505-275-4. Tomo 15.
 "PERAL", Enciclopedia de Ciencias Naturales, editorial Bruguera, S.A., 1967. Volume 4.

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Pereira común
 Pereira brava

 Ligazóns externas 
 Información sobre o cultivo da pereiras en infoagro.com 



ang:Peru (ofet)
ar:أجاص (جنس)
arc:ܟܡܬܪܐ
av:Гени
az:Armud
bat-smg:Grūšė
be:Груша
bg:Круша
bs:Kruška
ckb:ھەرمێ
cs:Hruška
cy:Gellygen
da:Pære
de:Birnen
dsb:Kšušcyna
dv:ނާޝްޕަތީ
el:Αχλάδι
eml:Pìr
en:Pear
eo:Piro
es:Pyrus
eu:Madari
fa:گلابی
fi:Päärynät
fr:Poire
fur:Piruçâr
ga:Piorra
gv:Peear
he:אגס
hi:नाशपाती
hr:Kruške
hsb:Krušwa
hu:Körte
id:Pir
ig:Ube
io:Piro
it:Pera
ja:ナシ属
ka:მსხალი
kaa:Almurt
ko:배나무속
ks:ٹَنگ
ky:Алмурут
la:Pyrus
lb:Bir
lt:Kriaušė
lv:Bumbieres
mdf:Груша
mi:Pea (huarākau)
mk:Круша
mrj:Грушаву
ms:Pear
nah:Pera
nl:Peer (vrucht)
nn:Pære
no:Pære
nrm:Peire
nv:Bilasáana bitseeʼ nineezígíí
oc:Pera
os:Кæрдо
pl:Grusza
pt:Pera
qu:Pira
ru:Груша
sco:Peir
simple:Pear
sl:Hruška (rod)
sq:Dardha
sr:Крушка
sv:Päronsläktet
ta:பேரி
tl:Peras
tr:Armut
uk:Груша
ur:ناشپاتی
vec:Perar
vi:Lê (chi thực vật)
wa:Poerî
zh:梨
zh-min-nan:Lâi-á
zh-yue:梨