Soprano coloratura

Unha soprano coloratura (en italiano soprano d'agilitá e en alemán Koloratursopran) é un tipo de voz de soprano especializada en música con pasaxes rápidos e saltos áxiles, nun estilo ornamentado ou con embelecementos elaborados, incluídas as pasaxes rápidas de escalas e os trilos, sexan escritas ou improvisadas.«Las sopranos de coloratura» en Clasica2.com (consultado o 19-11-2012). O termo coloratura refírese ás elaboradas ornamentacións dunha melodía, que é un compoñente típico da música escrita para esta voz. Dentro da categoría coloratura, existen roles escritos especificamente para voces lixeiras coñecidas como soprano lírica de coloratura e outros para voces grandes coñecidas como soprano dramática de coloratura, así como outros roles que poden ser cantados por calquera das dúas.

 Descrición 
A soprano coloratura é unha voz de moita axilidade, que adoita ter unha tesitura bastante exposta e xeralmente con capacidade para manexar o rexistro de asubío. No sentido estrito, o termo coloratura non se restrinxe a describir ningunha gama da voz. Dependendo da tesitura e cor da voz da soprano, as cantantes e os roles de coloratura pódense dividir en dous grupos. Polo que dentro da clasificación de matices vocais, a soprano de coloratura pode ser unha soprano lixeira, lírica, lírica lixeira ou dramática de coloratura.

 Soprano lírica de coloratura 
Unha voz moi lixeira e áxil cun rexistro agudo moi amplo (aproximadamente dun Do4 a un Fa6 segundo o índice acústico científico) e con capacidade para unha rápida coloratura vocal. Este tipo de cantantes ás veces son denominadas soprano leggero se o seu timbre vocal ten un matiz máis cálido. A soprano leggero é tamén moi típica, mais non chega tan agudo como as outras coloraturas, chegando ata un Mi6.Dolmetsch Online - Music Dictionary Vm - Vz Os papeis de bel canto eran escritos xeralmente para esta voz, e unha gran variedade de compositores escribiron tamén partes para coloratura. Na música barroca, música antiga e ópera barroca hai moitos papeis para esta voz.Boldrey (1994),Guide to Operatic Roles and Arias

 Sopranos líricas de coloratura 

 Arleen Auger
 Kathleen Battle (soprano leggero)
 Erna Berger (soprano leggero)
 Harolyn Blackwell
 Patrizia Ciofi 
 Laura Claycomb
 Mary Costa
 Emma Shapplin
 Violetta Villas  Toti Dal Monte (soprano leggero) 
 Natalie Dessay
 Amelita Galli-Curci
 Rosario García Orellana
 Rachele Gilmore
 Kathryn Grayson
 Ingeborg Hallstein
 Sumi Jo
 Nellie Melba
 Mady Mesplé  Anna Moffo
 Antonina Nezhdanova
 Lina Pagliughi
 Adelina Patti
 Roberta Peters 
 Lily Pons
 Lucia Popp
 Dilber 
 Mado Robin  Erna Sack
 Renata Scotto (soprano leggero)
 Luciana Serra 
 Shin Youngok
 Beverly Sills
 Erna Spoorenberg (soprano leggero)
 Rita Streich
 Ruth Ann Swenson
 Luisa Tetrazzini
 Ruth Welting
 Siobhan Stagg

 Papeis para soprano lírica de coloratura 
 Adele, Die Fledermaus (Johann Strauss)
 Adina, L'elisir d'amore (Donizetti) 
 Agrippina, Agrippina (Händel)
 Alcina, Alcina (Händel)
 Almirena, Rinaldo (Händel)
 Alzira, Alzira (Händel)
 Amenaide, Tancredi (Rossini)
 Amina, La sonnambula (Bellini)
 Angelica, Orlando (Händel)
 Aspasia, Mitridate, rè di Ponto (Mozart)
 Blonde, The Abduction from the Seraglio (Mozart)
 Carolina, Il Matrimonio Segreto (Cimarosa)
 Celia, Lucio Silla (Mozart)  Cleopatra, Giulio Cesare (Händel)
 Cunegonde, Candide (Bernstein)
 Dalinda, Ariodante (Händel)
 Dorinda, Orlando (Händel)
 Elisa, Il rè pastore (Mozart)
 Elizabeth Doe, The Ballad of Baby Doe (Douglas Moore)
 Elvira, I puritani (Bellini)
 Elvira, L'Italiana in Algeri (Rossini)
 Gilda, Rigoletto (Verdi)
 Giulietta, I Capuleti e i Montecchi (Bellini)
 Ilia, Idomeneo (Mozart)
 Ismene, Mitridate, rè di Ponto (Mozart
 Juliet, Roméo et Juliette (Gounod)
 Lakmé, Lakmé (Delibes)  Léïla, Les pêcheurs de perles (Bizet)
 Linda di Chamounix, Linda di Chamounix (Donizetti)
 Lisa, La Sonnambula (Bellini)
 Lucy, The Telephone (Menotti)
 Madame Herz, Der Schauspieldirektor (Mozart)
 Marguerite, Faust (Gounod)
 Marie, La fille du régiment (Donizetti)
 Morgana, Alcina (Händel)
 The Nightingale, The Nightingale (Stravinskii)
 Norina, Don Pasquale (Donizetti)
 Olympia, The Tales of Hoffmann (Offenbach)  Ophélie, Hamlet (Ambroise Thomas)
 Oscar, Un ballo in maschera (Verdi) -- trouser role
 Philine, Mignon (Ambroise Thomas)
 The Queen of Chemakha, Le Coq d'Or (Nicolai Rimsky-Korsakov)
 Rosina, (in the Soprano key) The Barber of Seville (Rossini)
 Sylvia, Ascanio in Alba (Mozart)
 Tamyris, Il re pastore (Mozart)
 Tytania, A Midsummer Night's Dream (Britten)
 Venus, Ascanio in Alba (Mozart)
 Zemire, "Zemire et Azor" (Gretry)
 Zerbinetta, Ariadne auf Naxos (Richard Strauss)

 Soprano dramática de coloratura 
Unha soprano coloratura con gran flexibilidade nas pasaxes de velocidade no rexistro agudo, mais cun gran poder sustentador comparable ao dunha soprano spinto completa ou dramática. As dramáticas de coloratura teñen un rango aproximado de entre un Si3 e un Fa6. Varios papeis de soprano dramática de coloratura teñen diferentes esixencias vocais para as cantantes - por exemplo, a voz capaz de cantar o papel de Abigail en Nabucco (Verdi) é pouco probable que poida cantar o papel de Lucia en Lucia di Lammermoor (Donizetti), mais un factor en común é que a voz debe ser capaz de transmitir a intensidade dramática, así como a flexibilidade. Os papeis escritos especificamente para este tipo de voz inclúen os papeis femininos máis dramáticos de Mozart, o bel canto e os nas primeiras óperas de Verdi.Coffin (1960) Este rexistro vocal non é moi común, no que se precisan dunhas grosas cordas vocais para producir as notas longas e dramáticas, o que xeralmente diminúe a flexibilidade e as capacidades acrobáticas da voz. O exemplo máis significativo e destacado de soprano dramática de coloratura é Maria Callas, que foi quen de revivir moitos dos papeis esquecidos do repertorio de belcanto cun préstamo da técnica dos castrati (onde a liña vocal mantense cunha intensidade case luminosa) xunto co inmenso poder (ela comezou interpretando papeis do repertorio wagneriano) e as habilidades interpretativas que nunca chegaron a ser igualadas. Callas foi e segue a ser unha das máis significativas e expresivas artistas dramáticas musicais do século XX.

 Sopranos dramáticas de coloratura 

 Maria Callas
 Louise Fribo
 Cristina Deutekom
 Rebeka Bobanj
 Violetta Villas  Mariella Devia
 Edita Gruberova
 Lilli Lehmann
 Caterina Mancini  Nelly Miricioiu
 Edda Moser
 Lillian Nordica
 Rosa Ponselle  Rita Shane
 Joan Sutherland
 Josepha Weber
 Virginia Zeani

 Papeis para soprano dramática de coloratura 
 Abigaille, Nabucco (Giuseppe Verdi)
 Amalia, I masnadieri (Giuseppe Verdi)
 Anne, The Rake's Progress (Igor Stravinskii)
 Armida, Rinaldo (George Frideric Handel)
 Armida, Armida (Gioachino Rossini)
 Ascanio, Ascanio in Alba (Wolfgang Amadeus Mozart) -- trouser role
 Chief of the Secret Police Gepopo, Le Grand Macabre (György Ligeti)
 Cleopatra, Giulio Cesare (George Frideric Handel)
 Electra, Idomeneo (Wolfgang Amadeus Mozart)  Elisabetta, Maria Stuarda (Gaetano Donizetti)
 Elvira, Ernani (Giuseppe Verdi)
 Esclarmonde, Esclarmonde (Jules Massenet)
 Fiordiligi, Così fan tutte (Wolfgang Amadeus Mozart)
 Giovanna, Giovanna d'Arco (Giuseppe Verdi)
 Giulietta, I Capuleti e i Montecchi (Vincenzo Bellini)
 Giulietta di Kelbar, Un Giorno di Regno (Giuseppe Verdi)
 Hélène, Jérusalem (Giuseppe Verdi)  Junia, Lucio Silla (Wolfgang Amadeus Mozart)
 Konstanze, Die Entführung aus dem Serail (Wolfgang Amadeus Mozart)
 Lady Macbeth, Macbeth (Giuseppe Verdi)
 Leonora, Il trovatore (Giuseppe Verdi)
 Lida, La battaglia di Legnano (Giuseppe Verdi)
 Lina, Stiffelio (Giuseppe Verdi)
 Lucia, Lucia di Lammermoor (Gaetano Donizetti)
 Luisa Miller, Luisa Miller (Giuseppe Verdi)
 Maria Stuarda, Maria Stuarda (Gaetano Donizetti)  Mathilde, Guillaume Tell (Gioachino Rossini)
 Medora, Il Corsaro (Giuseppe Verdi)
 Norma, Norma (Vincenzo Bellini)
 Odabella, Attila (Giuseppe Verdi)
 The Queen of the Night, The Magic Flute (Wolfgang Amadeus Mozart)
 Semiramide, Semiramide (Gioachino Rossini)
 Thaïs, Thaïs (Jules Massenet) 
 Violetta, La traviata (Giuseppe Verdi)
 Vitellia, La Clemenza di Tito (Wolfgang Amadeus Mozart)

 Soprano sfogato 

Algunhas sopranos de coloratura rara vez son capaces de cantar con gran facilidade por riba do Fa6. Tales coloraturas ás veces son denominadas sopranos sfogato.Apel, 1969. Tanto as coloraturas líricas como as dramáticas poden ser sopranos sfogato. Non obstante, unha das características definitorias do son sfogato é unha extensión superior lixera e doada por riba do Fa6; polo que é máis infrecuente que unha cantante cun timbre máis escuro ou máis groso sexa considerada unha soprano sfogato.«Sf - Si: Sfogato» en Diccionario de Música en liña Dolmetsch (consultado o 19-11-2012).

Entre os exemplos clásicos de soprano sfogato inclúense Mado Robin, Lily Pons, Toti Dal Monte e Amelita Galli-Curci. Algúns estudosos chegaron a especular que María Callas pertencía a este tipo de sopranos. Porén, esta opinión non é ámplamente sostida, xa que Callas posuía unha calidade vocal máis escura do que normalmente se considera típico nunha soprano sfogato.«Voice Categories»  en VoxMentor (consultado el 19-11-2012).

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 






 Ligazóns externas 
 Exemplo de soprano lírica de coloratura, Laura Claycomb no papel de Olympia en Les contes d'Hoffmann.

Categoría:Voces segundo rexistro