Auroraliiga

A Auroraliiga (anteriormente denominada Jääkiekon naisten SM-sarja entre 1982 ata 2017, e Naisten Liiga dende 2017 ata 2024) é a máxima categoría do hóckey sobre xeo feminino en Finlandia. A competición naceu na tempada 1982-83 e na actualidade intégrana nove equipos.

A meirande parte dos campionatos foron gañados por Espoo Blues (16) Tampere Ilves (10), mentres que os 10 restantes se reparten entre 6 equipos. Os Blues dominaron a competición a principios do novo século, cun récord de títulos acadados entre 1999 e 2005, mentres que Ilves conseguiu a meirande parte dos seus títulos entre 1985 e 1993 con oito títulos en nove anos.

 Historia 
 Antecedentes e creación 
Os primeiros equipos femininos de hóckey sobre xeo de Finlandia comezaron a aparecer a principios da década de 1970, aínda que pasaron varios anos ata que se disputara a primeira competición no país. Esta primeira competición, non oficial, denominouse Lipstick-turnaus (en galego Torneo Lipstick) e disputouse durante varios anos, sendo a súa primeira edición en 1978.
300px|miniatura|esquerda|A Sammon Malja, trofeo entregado ao equipo campión da SM-sarja ata 2010.
Non foi ata a tempada tempada 1982-82 cando comezou a organizarse o campionato feminino finlandés oficial, inicialmente denominado Naisten SM-sarja. Na primeira edición do campionato participaron un total de dez equipos divididos en dous grupos: EVU (Vantaa), Haukat (Järvenpää), HIFK (Helsinqui), HJK (Helsinqui), Ilves (Tampere), Jäähonka (Espoo), SaiPa (Lappeenranta), Shakers (Kerava), Tiikerit (Hämeenlinna) e Ässät (Pori). O primeiro equipo en coroarse campión finlandés na primavera de 1983 foi o HJK, logo de impoñerse no torneo final disputado en Tampere.

 Dominio de Ilves 
A medida que o número de equipos de mulleres aumentou, a liga pasou a xogarse nun único grupo na tempada 1985-86, cando se fundou ademais a segunda categoría, a I-divisioona. O Ilves de Tampere dominou a segunda metade da década de 1980, cando gañou un total de catro títulos consecutivos (1985-1988) antes de que o EVU de Vantaa curtara a racha na primavera de 1989.

Logo do título logrado polo EVU en 1989, Ilves volveu gañar o campionato na tempada 1989-90, cando se introduciron os play-offs. O equipo de Tampere revalidou o título nos tres anos seguintes. Os primeiros anos da década de 1990 viron o crecemento do Shakers, que pasou a converterse no máximo rival do Ilves e rompeu a segunda racha de catro campionatos consecutivos do equipo do lince en 1994. Mentres tanto, os tempos de 20 minutos establecéronse en 1992.

 Shakers e JYP 
A segunda metade da década de 1990 estivo marcada principalmente por dous equipos: Shakers e JYP. A pesar de ser un dos equipos fundadores da Naisten SM-Sarja, o papel das Shakers nas tres primeiras tempadas da competición fora moi pobre, xa que contou todos os seus partidos por derrotas. Ao seu regreso á máxima competición na tempada 1986-87 convertéronse nun equipo competitivo e gañou a medalla de bronce ese mesmo ano, e na tempada 1993-94, logo de chegar tres anos consecutivos ás finais fronte o Ilves, conquistaron o campionato. Parte do éxito do equipo de Kerava veu da dianteira Riikka Välilä, quen tamén fora fundamental no éxito do EVU en 1989.

O éxito das Shakers durou dous anos máis nos a rivalidade co Ilves acabou dando paso á loita coas Kärpät de Oulu na tempada 1995-96, cando a final entre os dous equipos pasou á historia como unha das máis reñidas e igualadas da historia do campionato feminino finlandés. Ese mesmo ano foi o primeiro no que o que fora o gran dominador, o Ilves de Tampere, non conseguiu ningunha medalla.

Na tempada 1996-97, a Naisten SM-sarja viu a chegada dun novo equipo campión, o JYP de Jyväskylä, que se impuxo ás Shakers nas finais por un contundente 3-0. O JYP conquistou o seu segundo campionato consecutivo fronte ás Kärpät un ano despois (3-0) malia a terse clasificado na cuarta posición (a última que daba acceso aos play-offs) e enfrontarse ás campioas da liga regular, as mulleres do K-Espoo (2-1).

 Os anos 2000: Espoo Blues 
Logo de que o equipo das Shakers abandonara a competición antes da tempada 1998-99, as súas xogadoras pasaron a xogar no equipo de Espoo, chamado agora Espoo Blues, e no recentemente ascendido Itä-Helsingin Kiekko. Esa mesma tempada as Blues destronaron ao JYP, conseguindo o seu primeiro campionato logo de acadar varios bronces na década, e iniciando un período de sete anos consecutivos nos que o campionato quedou en Espoo.

Na primavera de 2011 a comunidade finlandesa do Canadá doou a Aurora Borealis Malja, o trofeo que dende entón é entregado ao equipo campión en substitución da Sammon Malja.Panel de descrición do obxecto na exposición do Museo finlandés do hóckey sobre xeo no verán de 2022 (consultado o 10 de xullo de 2022). O primeiro equipo que alzou a copa foi o HPK de Hämeenlinna, que derrotou ao Ilves na final.

Na 2015-16 as xogadoras de JYP proclamáronse campioas, un logro que o equipo de Jyväskylä non acadaba dende 1998. As xogadoras do equipo de Finlandia Central impuxéronse a HPK en tres partidos, disputando o último deles no seu estadio ante 1 600 persoas. Con todo, na tempada seguinte JYP renunciou á súa praza, que foi ofrecida a Lukko, que finalmente participou na seguinte edición.

 Nova denominación: a Naisten Liiga 
miniatura|250px|Logo da Naisten Liiga entre 2017 e 2020.
Na tempada 2017-18 a SM-sarja mudou a súa denominación a Naisten Liiga. Na tempada seguinte uníronse á liga Vaasan Sport e TPS, producíndose un aumento do número de equipos participantes de oito a dez.

A causa da pandemia por coronavirus, na tempada 2019-20 por primeira vez a liga non decidiu ningún equipo campión, cancelándose a tempada logo das semifinais, non disputándose a final entre Kiekko-Espoo e KalPa.

O 9 de setembro de 2022 a Federación Finlandesa de Hóckey sobre Xeo fixo público a través do seu sitio web que Aija Saha pasaría a presidir a Naisten Liiga a partir do 1 de outubro dese mesmo ano substituíndo a Eeva Perttula, e que Jukka Valtanen sería o vicepresidente.

 Cara a unha liga profesional 
miniatura|250px|Interior do Gatorade Center de Turku durante a primeira fin de semana de competición.
O 15 de agosto anunciouse un novo cambio de denominación da liga, que pasou a chamarse Auroraliiga. O obxectivo deste cambio foi o de desenvolver a liga co obxectivo de profesionalizala e facer do hóckey sobre xeo finlandés un deporte máis igualitario. En palabras da directora da Auroraliiga, Henni Laaksonen, o cambio de nome supuxo ademais un "importante acto simbólico", sinalando que "xa é hora de xogar ao hóckey sobre xeo sen prefixos", en alusión á eliminación da especificación "naisten" (traducible como "feminina" ou literalmente "de mulleres"). Ademais, anunciouse o acordo para a retransmisión da liga en televisión pola canle MTV Katsomo.

A nova etapa do campionato finlandés iniciarase o 6 de setembro de 2024 co partido inaugural entre o TPS e o K-Espoo no Gatorade Center de Turku, un pavillón con capacidade para 10 500 persoas e que será o escenario de oito dos nove partidos da primeira fin de semana de competición.

 Equipos 2025-26 
Dende a tempada 2023-24 a Auroraliiga está formada por nove equipos de 9 cidades distintas. Por rexións, 8 das 19 rexións de Finlandia estaban presentes na tempada 2022-23: Finlandia Propia, Laponia, Ostrobotnia do Norte, Ostrobotnia do Sur, Savonia do Norte, Pirkanmaa, Tavastia Propia e Uusimaa. Dos nove equipos que participan na tempada 2024-25 tan só o Ilves disputou todas as edicións do campionato finlandés feminino.

Agás o Team Kuortane, un equipo feminino fundado en 2010 pola Federación Finlandesa de Hóckey sobre Xeo e cuxas xogadoras viven e estudan no Kuortaneen urheilulukio, todos os equipos da liga comparten os seus nomes con equipos profesionais masculinos da Liiga (HIFK, HPK, Ilves, KalPa, K-Espoo, Kärpät e TPS) ou a Mestis (RoKi)

NomeCidadeEstadioCapacidadeFundaciónTítulosStadin GimmatHIFK Naiset12px HelsinquiPirkkolan jäähalli1 10019822HPK12px HämeenlinnaMetritiski Areena70019291Ilves12px TampereTesoman jäähalli1 500193110KalPa12px KuopioKuopion jäähalli5 22419290Kiekko-Espoo12px EspooTapiolan harjoitusareena750198916Kärpät12px OuluOulun jäähalli6 61419903RoKi12px RovaniemiLappi-areena3 50020120Team Kuortane12px KuortaneKuortaneen jäähalli35020100TPS12px TurkuRajupaja-areena2 87519900

 Estrutura da tempada 
O 28 de abril de 2022 a Federación Finlandesa de Hóckey sobre Xeo anunción que a 40ª edición da Naisten Liiga mudaría o modelo respecto da tempada precedente, e que esta estrutura se mantería na tempada 2023-24. Deste xeito a competición dividiuse nunha liga regular e os play-offs polo título ou liguiña pola permanencia:

 Na liga regular os dez equipos xogan unha cuádrupla volta entre eles, de xeito que cada equipo disputa un total de 36 partidos. Ao finalizar a liga regular os oito mellores clasificados xogan os play-offs pola Aurora Borealis Malja, mentres que os dous equipos restantes deben xogar pola permanencia fronte aos dous mellores equipos da Naisten Mestis.
 Os play-offs polo título dispútanse en eliminatorias ao mellor de cinco encontros, coa excepción da medalla de bronce, que se decide a partido único. Pola súa banda, os dous peores equipos da liga regular xogan fronte aos dous mellores equipos da Naisten Mestis unha liguiña a dobre volta, na que os dous mellores clasificados disputarán a seguinte edición da máxima categoría.

 Palmarés 

miniatura|Partido das finais da tempada 2018-19 entre o Ilves e as Espoo Blues, os dous equipos máis laureados da competición.
Dende a primeira edición da liga na tempada 1982-83, oito equipos gañaron a Naisten Liiga. Dende 2011 o equipo campión recibe a Aurora Borealis Malja, mentres que o segundo e terceiro clasificados reciben medallas de prata e bronce. A seguinte táboa amosa os equipos campións do campionato finlandés feminino de hóckey sobre xeo:

TempadaCampiónResultadoFinalista —1º da liga regular 1982-83 12px|Helsinqui HJK Liguiña 12px|Tampere Ilves - Dous grupos 1983-84 12px|Helsinqui HJK Liguiña 12px|Vantaa EVU - Tres grupos 1984-85 12px|Tampere Ilves Liguiña 12px|Vantaa EVU - Tres grupos 1985-86 12px|Tampere Ilves Liga regular 12px|Helsinqui HJK - 1986-87 12px|Tampere Ilves  Liga regular 12px|Vantaa EVU - 1987-88 12px|Tampere Ilves Liga regular 12px|Vantaa EVU - 1988-89 12px|Vantaa EVU Partido único 12px|Tampere Ilves - 1989-90 12px|Tampere Ilves  2 - 0  12px|Vantaa EVU - 12px|Vantaa EVU 1990-91 12px|Tampere Ilves  2 - 0  12px|Kerava Shakers - 12px|Tampere Ilves 1991-92 12px|Tampere Ilves  2 - 0  12px|Kerava Shakers - 12px|Tampere Ilves 1992-93 12px|Tampere Ilves  3 - 0  12px|Kerava Shakers - 12px|Kerava Shakers 1993-94 12px|Kerava Shakers  3 - 0  12px|Tampere Ilves - 12px|Kerava Shakers 1994-95 12px|Kerava Shakers  3 - 0  12px|Tampere Ilves - 12px|Kerava Shakers 1995-96 12px|Kerava Shakers  3 - 2  12px|Oulu Kärpät - 12px|Kerava Shakers 1996-97 12px|Jyväskylä JYP  3 - 0  12px|Kerava Shakers - 12px|Oulu Kärpät 1997-98 12px|Jyväskylä JYP  3 - 0  12px|Oulu Kärpät - 12px|Espoo K-Espoo 1998-99 12px|Espoo Blues  3 - 1  12px|Jyväskylä JYP - 12px|Espoo Blues 1999-00 12px|Espoo Blues  3 - 0  12px|Oulu Kärpät - 12px|Espoo Blues 2000-01 12px|Espoo Blues  3 - 2  12px|Oulu Kärpät - 12px|Espoo Blues 2001-02 12px|Espoo Blues  3 - 1  12px|Helsinqui IHK - 12px|Espoo Blues 2002-03 12px|Espoo Blues  3 - 1  12px|Oulu Kärpät - 12px|Espoo Blues 2003-04 12px|Espoo Blues  3 - 0  12px|Tampere Ilves - 12px|Espoo Blues 2004-05 12px|Espoo Blues  3 - 0  12px|Tampere Ilves - 12px|Espoo Blues 2005-06 12px|Tampere Ilves  3 - 0  12px|Oulu Kärpät - 12px|Tampere Ilves 2006-07 12px|Espoo Blues  3 - 1  12px|Oulu Kärpät - 12px|Espoo Blues 2007-08 12px|Espoo Blues  4 - 0  12px|Tampere Ilves - 12px|Tampere Ilves 2008-09 12px|Espoo Blues  3 - 0  12px|Tampere Ilves - 12px|Espoo Blues 2009-10 12px|Tampere Ilves  3 - 2  12px|Espoo Blues - 12px|Hämeenlinna HPK 2010-11 12px|Hämeenlinna HPK  3 - 0  12px|Tampere Ilves - 12px|Hämeenlinna HPK 2011-12 12px|Oulu Kärpät  3 - 1  12px|Tampere Ilves - 12px|Tampere Ilves 2012-13 12px|Espoo Blues  3 - 2  12px|Jyväskylä JYP - 12px|Espoo Blues 2013-14 12px|Espoo Blues  3 - 2  12px|Jyväskylä JYP - 12px|Espoo Blues 2014-15 12px|Espoo Blues  3 - 2  12px|Jyväskylä JYP - 12px|Jyväskylä JYP 2015-16 12px|Jyväskylä JYP  3 - 0  12px|Hämeenlinna HPK - 12px|Jyväskylä JYP 2016-17 12px|Oulu Kärpät  3 - 2  12px|Espoo Espoo United - 12px|Oulu Kärpät 2017-18 12px|Oulu Kärpät  3 - 1  12px|Tampere Ilves - 12px|Tampere Ilves 2018-19 12px|Espoo Blues  3 - 0  12px|Tampere Ilves - 12px|Espoo Blues 2019-20Tempada cancelada 2020-21 12px|Espoo K-Espoo  3 - 1  12px|Kuopio KalPa - 12px|Espoo K-Espoo 2021-22 12px|Espoo K-Espoo  3 - 2  12px|Helsinqui HIFK - 12px|Espoo K-Espoo 2022-23 12px|Helsinqui HIFK  3 - 0  12px|Espoo K-Espoo - 12px|Helsinqui HIFK 2023-24 12px|Helsinqui HIFK  3 - 1  12px|Espoo K-Espoo - 12px|Helsinqui HIFK 2024-25 12px|Espoo K-Espoo  4 - 1  12px|Hämeenlinna HPK - 12px|Espoo K-Espoo

 Campionatos por equipo 
A seguinte táboa amosa o número total de campionatos acadados por cada club dende 1983:

NºTítulosEquipoCampionatos1712px|Espoo Blues / K-Espoo1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2007, 2008, 2009, 2013, 2014, 2015, 2019, 2021, 2022, 20251012px|Tampere Ilves 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1991, 1992, 1993, 2006, 2010312px|Oulu Kärpät2012, 2017, 2018312px|Kerava Shakers
|1994, 1995, 1996
|-
|align=center|3
|12px|Jyväskylä JYP1997, 1998, 2016212px|Helsinqui HJK1983, 1984212px|Helsinqui HIFK2023, 2024112px|Vantaa EVU1989112px|Hämeenlinna HPK2011

 Status das xogadoras 
A Naisten Liiga non é unha liga profesional. Na tempada 2022-23 tan só as xogadoras de HIFK e HPK non tiñan que pagar elas mesmas as tarifas de tempada para poder xogar. Nunha entrevista no sitio web especializado Jatkoaika, a ex xogadora Johanna Koivula sinalaba que tan só algúns dos equipos da liga estiveran dentro da estrutura dos equipos masculinos profesionais, o que na súa opinión levaría á competición a un camiño máis profesional e a poder competir coa SDHL sueca, onde as xogadoras si contan cun salario e á cal moitas xogadoras destacadas finlandesas como as internacionais Jenni Hiirikoski, Anni Keisala ou Petra Nieminen acaban marchando.

A maior parte dos equipos da Naisten Liiga comparten os seus nomes cos equipos masculinos profesionais da Liiga ou a Mestis – HIFK, HPK, Ilves, KalPa, K-Espoo, Kärpät, Lukko, RoKi e TPS – mais os equipos femininos teñen recibido historicamente limitados recursos e promoción por parte dos equipos masculinos afiliados. Nos anos recentes producíronse progresos na construción dunha mellor relación entre os equipos femininos e masculinos; agora moitos equipos masculinos dan algo de apoio ás súas contrapartes femininas anunciando xuntos os seus partidos ou axudando a asegurar patrocinadores.

 Trofeos 

 Trofeos a equipos 
miniatura|250px|A Aurora Borealis Malja, o trofeo entregado ao equipo campión da Naisten Liiga.
 Aurora Borealis Malja (Copa Aurora Boreal): entregada anualmente ao equipo vencedor dos play-offs e campión da Naisten Liiga. É o trofeo principal da competición, doado pola comunidade finlandesa no Canadá en 2011, e o primeiro equipo en alzar o trofeo foi HPK. É o equivalente á Kanada-malja da Liiga (máxima competición do hóckey sobre xeo masculino en Finlandia) ou a Copa Stanley da National Hockey League (NHL).
 Medallas de prata e bronce para o segundo e terceiro equipos nos playoff respectivamente.
 Sammon Malja (Copa Sampo): trofeo entregado ao equipo campión da Naisten SM-sarja dende 1983 ata a súa substitución pola Aurora Borealis Malja en 2011. O primeiro equipo en alzar o trofeo foi o Helsingin Jääkiekkoklubi, montres que o Ilves foi o último campión que o recibiu.Panel de descrición do obxecto na exposición do Museo finlandés do hóckey sobre xeo no verán de 2022 (consultado o 10 de xullo de 2022).

 Trofeos individuais 
 Trofeo Riikka Nieminen: outorgado á mellor xogadora da Naisten Liiga dende a tempoda 2008-09.
 Trofeo Tuula Puputti: recompensa cada ano á mellor porteira da liga.
 Trofeo Päivi Halonen: entregado cada ano á mellor defensora da liga. Creado na tempada 2005-06, a primeira xogadora premiada foi Heidi Pelttari.
 Trofeo Katja Riipi: entregado cada ano á mellor dianteira da liga. Recibe o seu nome en honor á ex xogadora Katja Riipi.
 Trofeo Marianne Ihalainen: cada ano dende a tempada inaugural da Naisten Liiga, a Federación Finlandesa de Hóckey sobre Xeo entrega este galardón á mellor puntuadora da liga regular. Recibe o seu nome en honor á ex xogadora de Ilves e membro do Salón da Fama do hóckey finlandés Marianne Ihalainen.
Trofeo Tiia Reima: entregado dende a tempada inaugural pola Federación Finlandesa de Hóckey sobre Xeo á máxima goleadora da liga.
Trofeo Sari Fisk: dende a tempada 2010-11 se entrega o trofeo Sari Fisk á xogadora con mellor plus–minus ao final da liga regular.
Trofeo Karoliina Rantamäki: entregado dende a tempada 1999-2000 á MVP dos play-offs.
Trofeo Noora Räty: outorgado á mellor debutante na liga dende a tempada 2005-06.
Trofeo Emma Laaksonen: o premio ao xogo limpo entrégase dende a tempada 2011-12.
 Casco Dourado: entregado á mellor xogadora por votación das propias xogadoras. Se ben o trofeo entregues por primeira vez aos homes en 1987, na liga feminina non se entregou ata a tempada 2021-22.

 Estatísticas 
 Líderes históricas 
Na liga regular
miniatura|Karoliina Rantamäki é a máxima goleadora histórica da liga.
 Récord Nome Rexistro  Puntos  Riikka Noronen 775 Goles   Karoliina Rantamäki 375 Asistencias   Riikka Noronen 447  Partidos xogados   Riikka Noronen 644 Penalty minutes   Rosa Linstedt 483

Nos play-offs
miniatura|Linda Välimäki é a máxima puntuadora e asistente na historia dos play-offs.
 Récord Nome Rexistro  Puntos  Linda Välimäki 129 Goles   Karoliina Rantamäki 76 Asistencias   Linda Välimäki 72  Partidos xogados   Saija Tarkki 145 Penalty minutes   Tea Vilillä 129

 Notas 

Referencias

 Véxase tamén 

 Bibliografía 


 Ligazóns externas 
 Sitio web da Auroraliiga 

Categoría:Naisten Liiga