Epónimo

Un epónimo é un nome derivado dunha persoa que designa un pobo, lugar, concepto ou obxecto de calquera clase.

A eponimia é un costume xa presente en épocas arcaicas, en que non era infrecuente chamar a un período polo gobernante que ocupase o cargo; así, na Atenas clásica os anos levaban o nome do arconte epónimo, e na antiga Roma republicana os anos nomeábanse polos cónsules elixidos para o mesmo.

No Xapón o tempo mídese por eras, que son coincidentes coa duración do reinado dos seus emperadores; así, 2012 equivale ao ano 23 da era Heisei, do emperador Akihito.

Ao longo da historia, designouse o nome de unidades militares polo nome do seu comandante. E hoxe en día é frecuente nas ciencias; aínda que se trascenda do purismo etimolóxico, no presente é frecuente que se use cientificamente a palabra epónimo para designar xa non só a un personaxe, senón a un obxecto ou unha entidade da cal algo, por metonimia, o nome dun científico.Por exemplo, en Vipera seoanei, e nome específico seoanei é un epónimo de Seoane (o naturalista ferrolán Víctor López Seoane). En anatomía humana eran frecuentes os epónimos, pero na normativa terminolóxica actual non se recomenda o uso de epónimos (por exemplo, en vez de trompa de Falopio diríase tuba uterina).

 Epónimos famosos 
 Lugares 
 Américo Vespucio - mariño - América.
 Atenea - deusa grega - Atenas. 
 Simón Bolívar - político e militar - Bolivia, Repúblia Bolivariana de Venezuela, Repúblicas Bolivarianas.
 Cristovo Colón - navegante - Colombia, Columbia Británica, Distrito de Columbia. 
 Filipe II de España - rei de España - Filipinas.
 Ho Chi Minh - dirixente vietnamita - Cidade Ho Chi Minh

 Epónimos famosos 

 Alois Alzheimer – médico alemán - enfermidade de Alzhéimer.
 Aquiles - guerreiro mitolóxico grego - tendón de Aquiles, talón de Aquiles.
 Charles Cunningham Boycott - administrador inglés - boicot.
 Louis Braille - pedagogo e inventor - braille.
 Nicolas Chauvin, personaxe histórico da época napoleónica, chovinismo.
 Louis Daguerre - químico - daguerrotipo.
 Rudolf Diesel - enxeñeiro alemán - motor diésel.
 John Down - médico británico - síndrome de Down
 Joseph Ignace Guillotin - médico francés - guillotina.
 Gonzalo Rodríguez Lafora - médico español - enfermidade de Lafora
 Charles Lynch - xuíz estadounidense - linchamento.
 Miakhil Kaláshnikov - deseñador de armas de fogo ruso - fusil de asalto AK-47, máis coñecido como Kaláshnikov.
 Leopold von Sacher-Masoch - escritor - masoquismo.
 Samuel Finley Breese Morse - inventor - código morse.
 Viacheslav Mólotov - político soviético - cóctel molotov.
 Louis Pasteur - químico e microbiólogo - pasteurización.
 Donatien Alphonse François de Sade - escritor - sadismo.
 John Montagu IV - conde británico - sándwich.
 Adolphe Sax - músico - saxofón.
 Etienne de Silhouette - político francés - silueta.
 Ferdinand von Zeppelin - inventor alemán –  cepelín ou dirixible.

 Ámbitos especializados 
As seguintes persoas e os seus respectivos epónimos son coñecidos en ámbitos especializados.
 Ciencia e técnica 
 Joel Asaph Allen - biólogo que estableceu a regra ecolóxica que leva o seu nome - regra de Allen.
 Carl Bergmann - anatomista, fisiólogo e biólogo alemán - regra de Bergmann.
 Karl Wilhelm von Kupffer - anatomista alemán - célula de Kupffer.
 George Boole - matemático irlandés - álxebra de Boole.
 Robert Brown - botánico escocés - movemento browniano.
 Clarence L. Farrar - entomólogo e apicultor estadounidense - regra de Farrar.
 Guillaume de l'Hôpital - matemático francés - regra de l'Hôpital
 Pierre de Fermat - matemático francés - último teorema de Fermat- Wiles
 Constantin Wilhelm Lambert Gloger - biólogo alemán - regra de Gloger.
 Edward A. Murphy Jr. - enxeñeiro estadounidense - lei de Murphy.
 Blaise Pascal - filósofo e matemático francés - pascal, unidade de presión no Sistema Internacional, linguaxe Pascal (unha linguaxe de programación en informática).
 Pitágoras- matemático e filósofo da Grecia antiga - teorema de Pitágoras
 Víctor López Seoane - naturalista galego - víbora de Seoane.
 Alan Turing - matemático británico - máquina de Turing.

 Política 
 Iosif Stalin - político soviético - stalinismo
 Francisco Franco - militar e político español - franquismo
 Vladimir Ilyich Lenin - político bolxevique - leninismo 
 Mao Zedong - político chinés - maoísmo  
 Josip Broz Tito - militar e político iugoslavo - titoísmo

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Topónimo

Categoría:Etimoloxía