Lonicera

thumb

Lonicera é un xénero de plantas con flores pertencente á familia Caprifoliaceae. As especies incluídas dentro deste xénero normalmente son coñecidas polo nome popular de madreselvasNome vulgar das distintas especies especies do xénero no Portal das Palabras ou chuchameles (ademais dos múltiplos nomes vulgares en galego das diferentes especies).

Son arbustos arqueados ou parras sarmentosas, a maioría con doces fragrancias, flores con forma de campá. Hai unhas 180 especies de madreselvas.

 Etimoloxía 
Sábese que o termo madreselva se usou durante moito tempo para designar as especies integrantes do xénero Lonicera, aínda que este apelativo deberíase aplicar só para designar a especie Lonicera caprifolium  L., planta sarmentosa que se encontra nos bosques europeos, e chamar todas as demais simplemente como loniceras.

O termo "Lonicera" foi usado por primeira vez por Linné en 1753 adaptando ao latín o apelido "Lonitzer", en honra ao botánico Adam Lonitzer (1528-1586), médico que exerceu en Frankfurt.<ref>[http://www.floradecanarias.com/lonicera.html  en http://www.floradecanarias.com]</ref>

 Outros nomes vulgares 
En galego existen multitude de nomes para as diferentes especies de Lonicera, ás veces uns mestúranse con outros. Entre eles: madreselva (var. madresilva), cabrifollo (var. cadrifollo), herba salgueira, bigorda, chuchamel (zugameles, sugamés, zugos), altasebes, garnicela etc.

 Descrición 
As follas son opostas, ovais simples, e de 1–10 cm de lonxitude. A maioría son caducifolias e algunhas son perennifolias. Moitas das especies presentan flores que presentan un olor perfumado, producindo un doce néctar comestible. A froita é unha baga de coloración roxa, azul ou negra contendo varias sementes; na maioría das especies as bagas son levemente tóxicas, porén algunhas (como a Lonicera caerulea) teñen bagas comestibles. Estas plantas son a base de alimentación das larvas dalgunhas especies de Lepidoptera.

A madreselva xaponesa e a madreselva de Amur (Lonicera maackii) están consideradas como plantas invasoras en EUA e Nova Zelandia. As madreselvas poden ser controladas: cortándoas, queimándoas, ou queimando as raíces e repetindo a operación ás dúas semanas até que as reservas das raíces se esgoten.

 Usos 
A Lonicera xylosteum é unha planta usada en homeopatía para tratamento de asmas, dificultades respiratorias e sífilis. A Lonicera periclymenum é usada como remedio homeopático para o tratamento da irritabilidade con explosións violentas.

A Lonicera caprifolium é moi apreciada como planta ornamental, debido ás súas bonitas e aromáticas flores.

 Especies 
 Especies máis comúns en Galiza 
 Lonicera periclymenum, herba salgueira, chuchamel;
 Lonicera caprifolium, cabrifollo dos xardíns;
 Lonicera implexa, cadrifollo, cabrifollo, chuchamel;
 Lonicera pyrenaica, madreselva dos Pireneos;
 Lonicera xylosteum 
 Lonicera japonica, madreselva do Xapón, (introducida e naturalizada).

 Listaxe xeral de especies 

Flora americana
 Lonicera albiflora Torr. & A.Gray 
 Lonicera arizonica Rehder - madreselva de Arizona
 Lonicera caerulea Gueldenst.
 Lonicera canadensis Muhl. ex Roem. & Schult. - madreselva do Canadá
 Lonicera chrysanthaTurcz. ex Ledeb.
 Lonicera ciliosa (Pursh) Poir. ex DC.
 Lonicera conjugialis Kellogg
 Lonicera dioica Lonicera flava Lonicera fragrantissima Lonicera hirsuta - madreselva pilosa
 Lonicera hispidula Lonicera interrupta - madreselva chaparral.
 Lonicera involucrata - madreselva de bagas de oso
 Lonicera korolkowii Lonicera morrowii Lonicera oblongifolia Lonicera orientalis Lonicera reticulata Lonicera sempervirens - madreselva trompeta
 Lonicera standishii Lonicera subspicata Lonicera utahensis - madreselva de Utah
 Lonicera villosaFlora asiática
 Lonicera japonica - madreselva do Xapón, naturalizada en toda Europa
 Lonicera maackii (Rupr.) Maxim. - madreselva de Maack Amur
 Lonicera ruprechtiana - madreselva de Manchuria
 Lonicera tatarica - madreselva de Tataria

Flora europea
 Lonicera alpigena - madreselva dos Alpes
 Lonicera arborea Lonicera biflora Lonicera caerulea - madreselva azul
 Lonicera caprifolium - cabrifollo dos xardíns
 Lonicera etrusca- madreselva etrusca
 Lonicera glutinosa Lonicera hellenica Lonicera implexa- cabrifollo
 Lonicera nigra - madreselva negra
 Lonicera nummulariifolia Lonicera periclymenum - herba salgueira, cabrifollo, bigorda, chuchamel, zugameles
 Lonicera pyrenaica - madreselva dos Pireneos 
 Lonicera spendida Lonicera stabiana Pasq. (madreselva de Stabia) endémica de Italia
 Lonicera xylosteum - madreselva das faias

 Híbridos naturais 
 Lonicera x bella Lonicera x heckrottii Lonicera x minutiflora Lonicera x notha Lonicera x xylosteoides Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 

 Harry Garms: Pflanzen und Tiere Europas, Taschenbuchausgabe, München (dtv) 1969, ISBN 3-423-03013-5
 Rubina Akhter: Lonicera in der Flora of Pakistan: En liña.
 Sunset Western Garden Book, 1995:606–607 
 Werner Rothmaler: Exkursionsflora für die Gebiete der DDR und der BRD, Gefäßpflanzen.'' 1. Aufl., Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin 1972

 Outros artigos 
 Herba salgueira

 Ligazóns externas 
 USDA Plants Database
 Flora Europaea: Lonicera
 Flora of China: Lonicera
 Clasificación das eudicotiledóneas - Proxecto Tree of Life 
 Sinónimos dos ordes - Angiosperm Phylogeny Website
 Germplasm Resources Information Network (GRIN)

Categoría:Lonicera
Categoría:Plantas medicinais
Categoría:Arbustos
Categoría:Plantas invasoras
Categoría:Plantas rubideiras
Categoría:Plantas ornamentais
Categoría:Plantas descritas en 1753