Satélite (viroloxía)

En viroloxía un satélite é un axente subviral infectivo composto por un ácido nucleico que depende para a súa replicación da coinfección dunha célula xunto cun virus axudante (helper virus) específico. Os dous virus deben infectar á vez para que o satélite funcione. O satélite pode ter a súa propia cápside proteica ou non ter ningunha.

Cando o satélite codifica a proteína da súa cápside recibe o nome de virus satélite, xa que ten os dous compoñentes dun virus normal (cápside e ácido nucleico). Atopouse un virus satélite do mimivirus, chamado Sputnik, que inhibe a replicación do seu mimivirus axudante, polo que a este satélite se lle chama virófago. Pero o uso do termo virófago é controvertido, porque algúns autores opinan que non hai diferenzas fundamentais entre os virófagos e os virus satélites clásicos.

Outros satélites carecen de cápside, polo que se denominan ácidos nucleicos satélites, e dentro deles hainos de ADN, ARN, monocatenarios, bicatenarios, grandes, pequenos, lineais ou circulares. Os ARN satélites monocatenarios circulares denomínanse virusoides.

As partículas virais satélites non deben confundirse co ADN satélite obtido por ultracentrifugación do ADN cromosómico.

A maioría dos satélites afectan a plantas. Hai algúns que afectan a animais, como o virus delta da hepatite (hepatite D) humanoHughes SA, Wedemeyer H, Harrison PM. Hepatitis delta virus.
Lancet. 2011 Jul 2;378(9785):73-85. doi: 10.1016/S0140-6736(10)61931-9. Epub 2011 Apr 20. PMID 21511329. , que ten un xenoma de ARN monocatenario de sentido negativo con actividade de ribozima, e proteínas propias (antíxeno deltaRizzetto, M; Canese MG, Arico S, Criello O, Trepo C, Bonino F, Verme G (1997). "Immunofluorescence detection of new antigen-antibody system (delta/anti-delta) associated to hepatitis B virus in liver and in serum of HBsAg carriers". Gut 18 (12): 997–1003. doi:10.1136/gut.18.12.997. PMC 1411847. PMID 75123.) asociadas ao seu ARN (o que o diferencia dos virusoides, os cales non teñen proteínas). O seu virus axudante é o virus da hepatite B co cal debe coinfectar ou sobreinfectar. O xenoma do virus delta asociado co antíxeno delta ensámblase utilizando as proteínas de envoltura do virus da hepatite B, que pasan a formar parte da súa envoltura.Taylor JM. Replication of human hepatitis delta virus: recent developments. Trends Microbiol. 2003 Apr;11(4):185-90. PMID 12706997  Este virus delta xa foi secuenciado e estudada a estrutura do seu xenoma.Makino S, Chang MF, Shieh CK et al. (1987). "Molecular cloning and sequencing of a human hepatitis delta (delta) virus RNA". Nature 329 (6137): 343–6. doi:10.1038/329343a0. PMID 3627276.Wang, KS; Choo, QL, Weiner, AJ, Ou, JH, Najarian, RC, Thayer, RM, Mullenbach, GT, Denniston, KJ, Gerin, JL, Houghton, M (1986 Oct 9-15). "Structure, sequence and expression of the hepatitis delta (delta) viral genome". Nature 323 (6088): 508–14. doi:10.1038/323508a0. PMID 3762705.

 Clasificación 
 Virus satélites (teñen cápside propia)
 Virus satélites de ARN monocatenario
 Subgrupo 1: Virus satélite asociado coa parálise crónica das abellas
 Virus satélite da parálise das abellas crónica
 Subgrupo 2: Virus satélite da necrose do tabaco
 Virus satélite do mosaico de liña branca do millo
 Virus satélite do mosaico de Panicum
 Virus satélite do mosaico do tabaco
 Virus satélite da necrose do tabaco
 Ácidos nucleicos satélites (carecen de cápside)
 ADNs satélites monocatenarios
 Alfasatélites
 ADN satélite do virus da folla enroscada do tomate
 Betasatélites
 ARNs satélites bicatenarios
 Satélite do virus M de Saccharomyces cerevisiae
 Satélite do virus T1 de Trichomonas vaginalis
 ARNs satélites monocatenarios
 Subgrupo 1: ARNs satélites grandes
 ARN satélite grande do virus do mosaico de Arabis
 ARN satélite do virus do mosaico do bambú
 ARN satélite grande do virus das manchas amarelas da endivia
 ARN satélite do virus latente das vides búlgaras
 ARN satélite do virus das follas en abano das viñas
 ARN satélite do virus das manchas en anel latentes de Myrobalan
 ARN satélite do virus do anel negro do tomate
 ARN satélite do virus das manchas en anel da remolacha
 Subgrupo 2: ARNs satélites lineares pequenos
 ARN satélite do virus do mosaico do cogombro
 ARN satélite do virus das manchas en anel de Cymbidium
 ARN satélite do virus do mosaico da excrecencia de Pisum
 ARN satélite do virus da roseta do cacahuete
 ARN satélite pequeno do virus do mosaico de Pisum
 ARN satélite do virus da atrofia do cacahuete
 ARN satélite do virus da enruga do nabo
 ARN satélite do virus da atrofia tupida do tomate, B10
 ARN satélite do virus da atrofia tupida do tomate, B1
 Subgrupo 3: ARN satélites circulares ou "virusoides"
 ARN satélite pequeno do virus do mosaico de Arabis
 ARN satélite do virus RPV do ananismo amarelo dos cereais
 ARN satélite do virus das manchas amarelas da endivia
 ARN satélite do virus do veado transitorio da alfalfa
 ARN satélite do virus das manchas de Solanum nodiflorum
 ARN satélite do virus das manchas do trevo subterráneo
 ARN satélite do virus das manchas en anel do tabaco
 ARN satélite do virus das manchas do tabaco

 Notas 

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Virusoide
 Viroide
 Obelisco
 Prión
 Virus da hepatite D (é un virus satélite do virus da hepatite B)
 Clasificación dos virus
 Virófago Sputnik

 Ligazóns externas 
 ICTV
 Subcellular Life Forms

Categoría:Virus
Categoría:Microbioloxía
Categoría:Viroloxía
Categoría:Axentes subvirais