Prunus

Prunus é un xénero de árbores e arbustos, que inclúe varias especies cultivadas polos seus froitos, como a ameixeira (Prunus domestica), a cerdeira, o pexegueiro, o abruñeiro, o loureiro real ou a amendoeira. Algunhas especies son propias de Galicia, aparecendo bravas en bosques, sebes e fragas, como a cerdeira brava ou o abruñeiro (escambrón). Ademais cultívanse dende a antigüidade no país como árbores froiteiras.

 Descrición 
 Flor 
As flores dos Prunus teñen cinco pétalos e cinco sépalos con cores que van do branco ao rosa. Poden ficar separadas, mais en acios ou en umbelas.

 Follas 
As follas son simples e xeralmente lanceoladas. O bordo é dentado.
 Froito 
O froito de todos os Prunus é unha baga (drupa) cunha carabuña de consderábel tamaño.

 Usos 
miniatura|left|Cerdeira xaponesa (Prunus serrulata) a florecer
miniatura|upright|A cerdeiras son propensas á gomose.

O xénero Prunus inclúe todos os cultivares desenvolvidos para froitas comerciais como améndoas, albaricoques, cereixas, pexegos e ameixas (incluíndo abruños). A parte comestíbel da améndoa é en realidade a semente da carabuña; polo que o froito da amendoeira é realmente unha drupa, e non unha noz ou froito seco.

Algunhas especies, híbridos, e cultivares, tamén se empregan coma ornamentais, xeralmente pola floración que teñen, ás veces pola follaxe e forma, e, ocasionalmente, pola cortiza. Estas ornamentais inclúen os abruñeiros dos xardíns ou o grupo que poderíamos chamar cerdeiras de flor (sakura), as sonadas cerdeiras xaponesas usadas en xardinaría.

Outras especies coma o espiñento abuñeiro (Prunus spinosa), empréganse para formar sebes e valados nas estremas de leiras e xardíns.

A madeira dalgunhas especies (especialmente da cerdeira) son moi apreciadas en ebanistaría pola gran calidade.

Moitas especies botan resina aromática das feridas do troco; que ás veces ten uso medicinal ou coma tinturas.

Polo seu considerábel valor, tanto coma alimento, coma ornamental, moitas especies de Prunus foron introducidas en lugares do mundo onde non eran autóctonas, resultando, ás veces, naturalizadas.

Os Prunus serven de alimento a moitas larvas de lepidópteros, coma bolboretas e avelaíñas.

 Etimoloxía 
O nome do xénero Prunus vén do nome do froito en latín:prǔnu (ameixa). A verba galega bruño/abruño/abruñeiro viría directamente deste termo.

 Taxonomía 
Prunus foi descrito por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 473–475, no ano 1753. en Trópicos A especie tipo é: Prunus domestica L.

A taxonomía é obxecto dalgunhas disputas; a meirande parte dos autores colócano dentro de Rosaceae, como a subfamilia Prunoideae ou Amygdaloideae, porén ocasionalmente considérsae unha familia de seu: Prunaceae ou Amygdalaceae.
O gran número de especies de Prunus existentes aumenta significativamente as posibilidades de hibridación entre elas, polo que se dificulta unha correcta clasificación botánica, a isto cómpre engadirmos a importancia económica e alimentaria que ten o xénero, polo que a industria experimenta constantemente con hibridacións e novos cruzamentos.Bouhadida, Mariem (2006): "Análisis de la diversidad genética en melocotonero [P. persica (L.) Batsch] y en patrones del género Prunus". Tesis doctoral. Fac. Ciencias. Univ. Zaragoza.
 Subxéneros 
Dentro de Prunus distínguense seis subxéneros:
 Amygdalus, que comprende o pexegueiro e a amendoeira, con floración a comezos da primavera, caracterizado por presentar gomos axilares en grupos de tres, drupas marcadas por unha depresión a un dos lados, e vaíñas das sementes sucadas profundamente;
 Prunus, que comprende o albaricoqueiro (Prunus armeniaca) e mais a ameixeira, con floración a comezos da primavera, caracterizado por presentar gomos axilares solitarios, drupas marcadas por unha depresión a un dos lados, e vaíñas das sementes brugosas;
 Cerasus, que comprende a cerdeira, con floración a comezos da primavera, caracterizado por presentar gomos axilares solitarios, drupas e vaíñas das sementes lisas;
 Lithocerasus, que comprende as cerdeiras ananas, con floración a comezos da primavera, caracterizado por presentar gomos axilares en grupos de tres, drupas e vaíñas das sementes lisas;
 Padus, con floración en acios a finais de primavera, caracterizado por presentar gomos axilares solitarios, dupas e vaíñas das sementes lisas;
 Laurocerasus, perenne, con floración en acios a comezos da primavera, caracterizado por presentar gomos axilares solitarios, drupas e vaíñas das sementes lisas.

 Especies en Galiza 
 Bravas 
 Prunus avium, cerdeira brava
 Prunus lusitanica, acereiro (moi escasa hoxe en día) 
 Prunus spinosa, abruñeiro, ameixeira brava
 Prunus padus, pau de san Gregorio (escaso hoxe en día en Galiza)

 Froiteiras 
 Prunus avium, cerdeira
 Prunus cerasus, guindeira
 Prunus domestica, ameixeira
 Prunus persica, pexegueiro
 Prunus armeniaca, albaricoqueiro (cultivo escaso en Galiza)
 Prunus dulcis, amendoeira (cultivo escaso en Galiza)

 Ornamentais 
 Prunus laurocerasus, loureiro real
 Prunus cerasifera, abruñeiro dos xardíns

 Listaxe xeral de especies no xénero Prunus 
Esta listaxe é incompleta, mais inclúe a maioría das especies coñecidas.

 Hemisferio oriental 

 Prunus africana
 Prunus apetala
 Prunus armeniaca - Albaricoqueiro.
 Prunus avium - Cerdeira brava.
 Prunus bifrons
 Prunus buergeriana
 Prunus campanulata
 Prunus canescens
 Prunus cerasifera - Abruñeiro dos xardíns
 Prunus cerasoides
 Prunus cerasus - Guindeira
 Prunus ceylanica
 Prunus cocomilia
 Prunus cornuta
 Prunus crassifolia
 Prunus davidiana
 Prunus domestica - Ameixeira.
 Prunus dulcis - Amendoeira.

 Prunus fruticosa
 Prunus geniculata
 Prunus glandulosa
 Prunus gracilis
 Prunus grayana
 Prunus incana
 Prunus incisa
 Prunus insititia
 Prunus italica 
 Prunus jacquemontii
 Prunus japonica
 Prunus korshinskyi
 Prunus kotschyi
 Prunus laurocerasus - Loureiro real, loureiro romano, loureira.
 Prunus laxinervis
 Prunus lusitanica - Acereiro.
 Prunus maackii
 Prunus mahaleb

 Prunus mandshurica
 Prunus maximowiczii
 Prunus minutiflora
 Prunus mume
 Prunus murrayana
 Prunus myrtifolia
 Prunus nipponica
 Prunus occidentalis
 Prunus padus - Pau de san Gregorio, gregoriño.
 Prunus persica - Pexegueiro.
 Prunus pleuradenia
 Prunus pseudocerasus
 Prunus prostrata
 Prunus rivularis
 Prunus salicina
 Prunus sargentii
 Pruns scoparia
 Prunus serrula

 Prunus serrulata
 Prunus sibirica
 Prunus simonii
 Prunus sogdiana
 Prunus speciosa
 Prunus spinosa - Abruñeiro ou ameixeira brava.
 Prunus spinulosa
 Prunus ssiori
 Prunus subhirtella
 Prunus tenella
 Prunus tomentosa
 Prunus triloba
 Prunus ursina
 Prunus vachuschtii
 Prunus verecunda
 Prunus × yedoensis
 Prunus zippeliana

 Hemisferio occidental 

 Prunus alabamensis
 Prunus alleghaniensis
 Prunus americana
 Prunus andersonii
 Prunus angustifolia
 Prunus buxifolia
 Prunus caroliniana

 Prunus emarginata
 Prunus eremophila
 Prunus fasciculata
 Prunus fremontii
 Prunus geniculata
 Prunus havardii
 Prunus hortulana
 Prunus huantensis

 Prunus ilicifolia
 Prunus integrifolia
 Prunus maritima
 Prunus mexicana
 Prunus munsoniana
 Prunus nigra
 Prunus pensylvanica
 Prunus pumila

 Prunus rigida
 Prunus serotina
 Prunus sphaerocarpa
 Prunus subcordata
 Prunus texana
 Prunus umbellata
 Prunus virginiana

 Notas 

 Véxase tamén 

Categoría:Árbores
Categoría:Froiteiras