Bos

Bos é un xénero de mamíferos artiodáctilos ruminantesda familia dos bóvidos, subfamilia dos bovinos e tribo dos bovininos, que comprende, para a maioría dos autores, seis especies denominadas xenericamente bois, entre as cales están tanto o gando doméstico (Bos primigenius ou Bos primigenius taurus, segundo os autores) como outras especies domésticas e salvaxes.

Certos autores diferenciaron varios xneros para as especies agrupadas en Bos (Bos, Bibos, Novibos e Poephagus), pero os estudos morfolóxicos e xenéticos non deron lugar aínda a un acordo ao respecto. A postura que recoñece como xénero único a Bos é, porén, a maioritaria.

Aínda que ao longo da historia propuxéronse varias teorías no sentido de que varias especies de Bos deran lugar ao boi doméstico actual, hoxe prece que se pode afirmar que todas as razas descenden dun antepasado común, o uro (Bos primigenius), que persistiu nas chairas de Europa até o século XVII, no que se extinguiu debido á caza excesiva.

As especies actuais de Bos distribúense na maior parte do globo, abarcando África, América, Asia, Australia e Europa. Con ao redor de 1.300 millóns de cabezas, son un dos grupos de mamíferos máis populosos do planeta.

 Historia natural 
O hábitat das distintas especies varía amplamente, indo desde as praderías e bosques subtropicais até a alta montaña tibetana en que habita o iac (Bos grunniens).

As especies do xénero Bos forman mandas, cuxo tamaño oscila entre as decenas e as centenas de cabezas, que migran lentamente a medida que esgotan os pastos. As mandas non adoitan contar máis que cun macho adulto.

Son ruminantes, o que lles permite obter o máximo rendemiento dunha dieta de herbas rica en celulosa e pobre en nutrientes; a mayoría das especies pastan durante a maior parte do día, descansando durante os períodos máis calorosos, e durmindo pola noite.

A xestación dura entre nove e once meses, ao cabo dos cales nace unha ou, excepcionalmente, dúas crías.

Estes animais en estado salvaxe poden alcanzar os 25 anos.

 Taxonomía 
miniatura|250px|Iac (Bos grunniens).
miniatura|240px|Banteng (Bos javanicus).|alt=

O xénero Bos foi decrito po primeira vez en 1758 polo naturalista sueco Linnaeus na 10ª edición do seu Systema Naturae.

 Especies e subespecies 
Na actualidade recoñécense nel as seguintes especies e subespecies:Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (editors) (2005): Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (3ª ed).

Xénero Bos
 Bos frontalis - gaial
 Bos frontalis frontalis
 Bos frontalis laosiensis
 Bos frontalis sinhaleyus
 Bos gaurus - gauro
 Bos grunniens - iac
 Bos javanicus - banteng
 Bos javanicus javanicus
 Bos javanicus lowi
 Bos sauveli - cuprei
 Bos primigenius 
 Bos primigenius taurus - gando vacún doméstico
 Bos primigenius indicus - cebú
 Bos primigenius primigenius (†) - uro

 Outra clasificación (de especies), considerando os subxéneros 
miniatura|250px| Cuprei (Bos sauveli).
miniatura|250px|Reconstrución dun uro (Bos primigenius).
 Xénero Bos
 Subxénero Bos
 Bos primigenius (uro) †
 Bos taurus (boi, forma doméstica de Bos primigenius)
 Bos indicus (cebú, forma domesticada de Bos primigenius)
 Bos aegyptiacus (boi exipcio; nome non recoñcido polo SIIT) †
 Bos acutifrons †
 Bos planifrons †
 Subxénero Bibos
 Bos gaurus (gauro)
 Bos frontalis (gaial, froma doméstica de Bos gaurus)
 Bos javanicus (banteng)
 Bos palaesondaicus (banteng do plistoceno) †
 Subxénero Novibos
 Bos sauveli (cuprei)
 Subxénero Poephagus
 Bos grunniens (iac; tamén chamado Bos mutus)

En 2003, a Comisión Internacional de Nomenclatura Zoolóxica (ICZN) resolveu unha longa disputa sobre o nomen das especies de Bos (ou pares de especies) conteñen formas tanto silvestres como domesticadas. A Comisión "conserva o uso de 17 nomes específicos baseados en especies silvestres e as baseadas en formas domésticas", confirmando Bos primigenius para o uro e Bos gaurus para o gauro. Se o boi e o gaial domésticos son considerados como especies separadas, nomearanse como Bos taurus e Bos frontalis; porén, se se consideran parte da mesma especie que os seus parentes silvestres, as especies comúns deberán denominarse Bos primigenius e Bos gaurus.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Briggs, H. M. e Briggs, D. M. (1980): Modern Breeds of Livestock. Macmillan Publishing.
 Groves, C. P. (1981): "Systematic relationships in the Bovini (Artiodactyla, Bovidae). Zeitschrift für Zoologische Systematik und Evolutionsforschung, 4:264-278. Citado en: Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (editors) (2005): Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed).
 International Commission on Zoological Nomenclature (2003): Opinion 2027 (Case 3010). Usage of 17 specific names based on wild species which are pre-dated by or contemporary with those based on domestic animals (Lepidoptera, Osteichthyes, Mammalia): conserved. Bull. Zool. Nomencl., 60: 81-84.
 Kowalski, Kazimierz (1981): Mamíferos. Manual de teriología. Madrid: H. Blume Ediciones. ISBN 84-7214-229-9.
 Wilson, D. E. & D. M. Reeder, editors (2005): Mammal species of the world: a taxonomic and geographic reference. Third edition. The Johns Hopkins University Press. Baltimore, Maryland, USA. ISBN 0-8018-8221-4.

 Outros artigos 
 Bóvidos
 Bovinos
 Vaca
 Uro

 Ligazóns externas 
 Bos en ADW 
 Bos no SIIT 
 Bos no NCBI 
 Bos na UICN 
 Vasey, George (1862): A monograph of the genus Bos. The natural history of bulls, bisons, and buffaloes. Exhibiting all the known species, and the more remarkable varieties. With an introduction, containing an account of experiments on rumination, from the French of M. Flourens (1857)

Categoría:Bóvidos
Categoría:Taxons descritos por Linné