Xilulosa 5-fosfato

200px Nome IUPAC (2,3,5-Trihidroxi-4-oxopentil) dihidróxeno fosfato Outros nomes D-xilulosa-5-P 5-O-fosfonato-D-xilulosa ChemSpider 5-O-phosphonato-D-xylulose Fórmula empírica C5H11O8P Masa molecular 230,109 g/mol Estado físico/Cor  Número CAS 60802-29-1 Propiedades Densidade  Punto de fusión  Punto de ebulición  Solubilidade en auga 

A xilulosa 5-fosfato CHEBI D-xylulose 5-phosphate ou xilulosa-5-fosfato PubChem compuond Xylulose-5-phosphateMeSH xylulose-5-phosphate é unha molécula do monosacárido D-xilulosa cun fosfato esterificado no carbono 5. Trátase dun azucre de 5 carbonos (pentosa) cun grupo cetona (cetosa) no carbono 2, fosforilado no carbono 5. Intervén na ruta da pentosa fosfato e no ciclo de Calvin da fase escura da fotosíntese. Ademais desta función nesas rutas metabólicas, investigacións recentes atoparon que este azucre exerce tamén unha función no control da expresión xénica ao promover o factor de transcrición ChREBP (Carbohydrate Response Element Binding Protein) nos estados nos que hai abundancia de glicosa na célula. Este factor media a activación de varios encimas reguladores da glicólise e lipoxénese.

 Na ruta da pentosa fosfato 
Na ruta da pentosa fosfato a xilulosa 5-fosfato intervén en varias reaccións da fase non oxidativa desa ruta. Orixínase a partir da isomerización da ribulosa 5-fosfato pola acción do encima ribulosa 5-fosfato epimerase.
ribulosa 5-fosfato → xilulosa 5-fosfato
A xilulosa 5-fosfato formada reacciona despois cunha molécula de ribosa 5-fosfato en reacción catalizada pola transcetolase, orixinando unha molécula de gliceraldehido 3-fosfato e outra de sedoheptulosa 7-fosfato.
ribosa 5-fosfato + xilulosa 5-fosfato → gliceraldehido 3-fosfato + sedoheptulosa 7-fosfato
Outra reacción da ruta na que intervén ten lugar ao final da ruta e tamén está catalizada pola transcetolase. A xilulosa 5-fosfato e a eritrosa 4-fosfato reaccionan dando lugar a unha molécula de gliceraldehido 3-fosfato e outra de frutosa 6-fosfato.
eritrosa 4-fosfato + xilulosa 5-fosfato → gliceraldehido 3-fosfato + frutosa 6-fosfato

 No ciclo de Calvin 
Na fase rexenerativa do ciclo de Calvin da fase escura da fotosíntese, a xilulosa 5-fosfato intervén en reaccións que son as mesmas da ruta das pentosas, pero que funcionan en sentido contrario A. Lehninger. Principios de Bioquímica. (1988). Omega. Páxinas 665. ISBN 84-282-0738-0.

 gliceraldehido 3-fosfato + frutosa 6-fosfato → eritrosa 4-fosfato + xilulosa 5-fosfato

 gliceraldehido 3-fosfato + sedoheptulosa 7-fosfato → ribosa 5-fosfato + xilulosa 5-fosfato

xilulosa 5-fosfato → ribulosa 5-fosfato

 Notas 

 Véxase tamén 
 Xilulosa
 Ruta da pentosa fosfato

Categoría:Monosacáridos
Categoría:Organofosfatos
Categoría:Fotosíntese