Stiffelio

Stiffelio é unha ópera en tres actos con música de Giuseppe Verdi e libreto en italiano de Francesco Maria Piave, baseado na obra teatral Le Pasteur, ou l'Évangile et le Foyer de Émile Souvestre e Eugène Bourgeois. Foi estreada o 16 de novembro de 1850 no Teatro Grande de Trieste, resultando un fracaso que obrigou a Verdi a alterar radicalmente a ópera aumentándoa nun acto (pasando polo tanto a ter catro actos) e pasando a acción a transcorrer na Idade Media; esta nova versión foi presentada baixo o título de Aroldo en 1857 cun grande éxito e cunha crítica máis favorable.

Esta ópera represéntase pouco na actualidade, aparecendo nas estatísticas de Operabase con só 7 representacións no período 2005-2010, sendo a 79ª ópera máis representada en Italia e a 20ª de Verdi.

 Personaxes 
PersonaxeTesituraElenco na estrea, 16 de novembro de 1850(Director: -)Stiffelio, PastortenorGaetano FraschiniLina, dona de Stiffelio sopranoMarietta GazzanigaConde Stankar, pai de Lina barítonoFilippo ColiniRaffaele, amante de LinatenorRanieri Dei Jorg, PastorbaixoFrancesco Reduzzi Dorotea, curmá de LinamezzosopranoViezzoli de SilvesstriniFederico, amante de DoroteatenorGiovanni Petrovich

 Argumento 
 Acto I 
Stiffelio, un pastor protestante, volve ao castelo do seu sogro Stankar logo de terse adicado á predicación. É acollido co calor da súa familia e os seus amigos. Só a súa dona Lina mostra un comportamento axitado. O pastor é reclamado para ofrecer o seu parecer esclarecedor sobre unha cuestión delicada: viuse fuxir a un home, na noite, por un balcón do castelo, mais na fuxida perdeu unhas follas. Stiffelio sospeita que se trata dun adulterio -sen sospeitar mínimamente da súa muller- e decide magnánimamente lanzar as follas ao lume. Lina suspira aliviada, mais logo, soa na súa habitación, decide escribir ao seu home para revelarlle o seu segredo. Entón aparece Stankar, que lle impón á súa filla a prohibición de revelarlle ao seu home un asunto tan vergoñento.
Entrementres, Raffaele, o sedutor, tenta comunicarse con Lina deixando soltando un billete nun libro (O Mesías de Klopstock) que o curmán Federico deberá facer chegar a Lina. O ancián Jorg, ministro protestante e amigo de Stiffelio, asiste á escena sen ser visto e, engañándose, conclúe que o amante é Federico e denuncia o feito a Stiffelio.
Durante unha cerimonia na súa honra, Stiffelio diríxese con severidade a Federico, esixíndolle o a entrega de O Mesías. Entón cae o billete de Raffaello, Stankar apresúrase a recollelo para que o xenro non poida ler o seu contido.

 Acto II 
De noite. Lina prega á súa nai no antigo camposanto do castelo. Aquí é sorprendida por Raffaello, que lle declaro o seu amor. Chega Stankar e impón ao sedutor baterse en duelo. Mais o ruído das espadas fai que chegue Stiffelio, quen ordena aos contendentes que se reconcilien no nome de Deus. Stankar, furibundo, non pode conterse e revela ao seu xenro a verdade. Stiffelio, trastornado, quere matar a Raffaele coas súas propias mans, cando sente a un coro de penitentes que entoa un salmo. Jorg pídelle a Stiffelio que entre na igrexa para celebrar a función. Atordado por todo o ocorrido, e polo violento contraste entre o seu instinto e a súa fe, Stiffelio cae ao pé da Cruz.

 Acto III 
Nunha sala do castelo, Stankar reflexiona sobre a deshonra que caeu sobre a súa familia, pensando no sucedido: mais cando Jorg lle comunica que Raffaele está volvendo ao castelo para entrevistarse con Stiffelio, decide aproveitar a situación para asasinalo. Stiffelio entrégalle á súa dona un escrito para que o asine, autorizando o divorcio. Lina prégalle entre bágoas que abandone esa idea, mais finalmente cede e asina. Dirixíndose non ao home, senón ao pastor, pídelle confesión. A muller admite o adulterio mais afirma ter permanecido sempre fiel ao seu home no máis profundo do seu corazón. Cando queda só, Stiffelio pregúntase como debe comportarse ante o seu rival, cando ve aparecer a Stankar coa espada ensanguentada coa que acaba de matar a Raffaele.
Stiffelio, absorto nos seus pensamentos, disponse a celebrar a misa, mentres o sabio Jorg recoméndalle deixarse inspirar pola Biblia. Dende o alto do púlpito, Stiffelio le publicamente a parábola da adúltera, que dirixida a Lina, equivale ao perdón.

 Estrutura 
 Sinfonia
 Acto I 
 1 Introduzione
 Introduzione Oh santo libro (Jorg, Stiffelio, Stankar) Escena I-II
 Racconto Di qua varcando sul primo albore (Stiffelio, Stankar, Raffaele, Lina) Escena II
 Scena Son molti giorni? (Stankar, Stiffelio, Lina, Raffaele, Jorg) Escena II
 Settimino Colla cenere disperso (Stiffelio, Stankar, Raffaele, Lina, Jorg, Dorotea, Federico) Escena II
 Seguito e Stretta dell'Introduzione Viva Stiffelio! viva! (Stiffelio, Stankar, Raffaele, Lina, Jorg, Dorotea, Federico, Coro) Escena III
 2 Scena e Aria di Stiffelio
 Scena Non ha per me un accento!... (Stiffelio, Lina) Escena IV
 Aria Vidi dovunque gemere (Stiffelio) Escena IV
 Tempo di mezzo Cielo, che orror! (Lina, Stiffelio) Escena IV
 Cabaletta Ah, v'appare in fronte scritto (Stiffelio, Lina, Stankar) Escena IV-V
 3 Scena e Preghiera di Lina
 Scena Tosto ei disse!... (Lina) Escena VI
 Preghiera A te ascenda, o Dio clemente (Lina) Escena VI
 4 Scena e Duetto di Lina e Stankar
 Scena Verrà... dovrò risponder! (Lina, Stankar) Escena VI-VII
 Duetto Dite che il fallo a tergere (Stankar, Lina) Escena VII
 Tempo di mezzo Basti adesso, quel pianto tergete (Stankar, Lina) Escena VII
 Cabaletta Or meco venite, il pianto non vale (Stankar, Lina) Escena VII
 5 Scena, Coro, Finale I
 Scena M'evitan!... ma il colloquio (Raffaele, Jorg, Federico) Escena VII-IX
 Coro Plaudiam! Di Stiffelio - s'allegri il soggiorno (Coro, Stiffelio, Jorg) Escena X-XI
 Finale I Cugino, pensate al sermone? (Dorotea, Federico, Lina, Raffaele, Stiffelio, Coro) Escena XI
 Settimino Oh, qual m'invade ed agita (Stiffelio, Stankar, Raffaele, Lina, Jorg, Dorotea, Federico) Escena XI
 Stretta del Finale I Chi ti salva, o sciagurato (Stiffelio, Stankar, Raffaele, Lina, Jorg, Dorotea, Federico, Coro) Escena XI
 Acto II 
 6 Scena e Aria di Lina
 Scena Oh cielo!... ove son io!... (Lina) Escena I
 Aria Ah, dagli scanni eterei (Lina) Escena I
 Tempo di mezzo Lina... Lina? (Raffaele, Lina) Escena II
 Cabaletta Perder dunque voi volete (Lina) Escena II
 7 Duetto di Raffaele e Stankar, Quartetto e Finale II
 Scena Io resto. - Allor Rodolfo saprà tutto. (Raffaele, Lina, Stankar) Escena III
 Duetto Scegli... - Un duello? (Stankar, Raffaele) Escena IV
 Scena Qual rumore!... Un duello!... (Stiffelio, Raffaele, Stankar, Lina) Escena V-VI
 Quartetto Ah!... Era vero?... (Stiffelio, Raffaele, Stankar, Lina) Escena VI
 Finale II Dessa non è, comprendilo (Stankar, Stiffelio, Raffaele) Escena VI
 Preghiera nel Finale II Non punirmi, Signor, nel tuo furore (Coro, Jorg, Stiffelio) Escena VI-VII
 Acto III 
 8 Scena e Aria di Stankar
 Scena Ei fugge!... e con tal foglio (Stankar) Escena I
 Aria Lina, pensai che un angelo (Stankar) Escena I
 Tempo di mezzo Ah, si finisca... (Stankar, Jorg) Escena II-III
 Cabaletta Oh gioia inesprimibile (Stankar) Escena III
 9 Scena e Duetto di Lina e Stiffelio
 Scena Dite ai fratei che al tempio (Stankar, Jorg, Stiffelio, Raffaele, Lina) Escena IV-V-VI
 Duetto Opposto è il calle che in avvenire (Stiffelio, Lina) Escena VI
 Tempo di mezzo Ma colui!... - Fu tradimento... (Stiffelio, Lina, Stankar) Escena VI-VII
 Cabaletta Ah sì, voliamo al tempio (Stiffelio, Lina) Escena VIII
 10 Preghiera e Finale ultimo
 Preghiera Non punirmi, Signor, nel tuo furore (Coro, Dorotea, Federico, Stankar, Lina) Escena IX
 Scena finale Stiffelio? - Eccomi... (Jorg, Stiffelio, Lina, Coro) Escena X

 Edición crítica 
A edición crítica de Stiffelio, editada por Kathleen Kuzmick Hansell, foi publicada por University of Chicago Press e Ricordi.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Tornando a Stiffelio, actas do Simposio Internacional de Estudos (Venecia, 17-20 de decembro de 1985), editado por Giovanni Morelli, Olschki, Firenze 1987 - ISBN 88-222-3484-7

Categoría:Óperas de Verdi
Categoría:Óperas en italiano
Categoría:Óperas estreadas en Trieste
Categoría:Óperas de 1850