Le Havre

Le Havre (/ləˈɑvʁ/ en francés) é unha cidade e unha comuna do noroeste de Francia, no departamento de Seine-Maritime (Normandía). Está situada na marxe dereita do estuario do río Sena, á beira do canal da Mancha.
O seu porto é o segundo máis importante de Francia despois do de Marsella. Le Havre é unha subprefectura, a máis grande de Francia e a cabeceira (bureau centralisateur en francés) de seis cantóns. 

Le Havre foi fortemente bombardeado durante a segunda guerra mundial. Para iso, foi condecorada coa Legion d'Honneur en 1949. A zona destruída foi reconstruída entre 1945 e 1964, segundo o plan dun equipo dirixido polo arquitecto Auguste Perret. En 2005, a Unesco inscribiu o Centro Reconstruído de Le Havre no Patrimonio da Humanidade, acollendo a "explotación novedosa do potencial do formigón". O espazo de 133 hectáreas onde se sitúa representa, segundo a UNESCO, "un exemplo excepcional de arquitectura urbana da posguerra", e é un dos poucos lugares deste tipo rexistrados en Europa.

O seu alcume é Porta oceánica. Arquitectonicamente, esta designación baséase na “porta” que forma o edificio ao final da avenida Foch, que desemboca no mar. É o segundo porto francés, a primeira cidade normanda e a segunda área metropolitana da Alta Normandía.

Segundo o censo de 2019 tiña 168.290 habitantes.

 Xeografía 
thumb |550px|center |A praia de Le Havre e unha parte da cidade reconstruída.
 Estado 
Le Havre está situado no suroeste do Pais de Caux. A cidade limita co litoral ao oeste, a ría do Sena ao sur e a costa ao norte. O Sena sempre foi unha fronteira natural entre a Alta Normandía e a Baixa Normandía. Polo tanto, Honfleur está, segundo a expresión dos havreses, "do outro lado da costa da auga". Para facer fronte a esta relativa limitación, multiplicáronse as solucións: a máis prestixiosa é a ponte de Normandía que une as dúas ribeiras do Sena, e sitúa a Honfleur a só un cuarto de hora de Le Havre. Os xeógrafos e funcionarios crearon unha nova entidade ao redor das dúas marxes da ría, xestionada pola "Axencia de Urbanismo da Rexión do Havre e a Ría do Sena".

thumb |Mapa de Le Havre.

 Relevo e xeomorfoloxía 
A cidade de Le Havre está formada por dous conxuntos naturais separados por un cantil ou costa:

A cidade baixa comprende o porto, o centro urbano e os barrios periféricos, e construíuse sobre antigos pantanos que foron desecados dende o século XVI. O solo está formado por aluvións depositados polo Sena. O centro urbano, reconstruído despois da segunda guerra mundial, descansa sobre máis dun metro de entullos rasados.

A cidade alta comprende barrios residenciais ricos, de clase media ou desfavorecidos (Mont-Gaaillard, Caucriauville, Mare Rouge). Son dúas mesetas abertas nos vales secos (vallon d'Ignauval) e campos en socalcos. A parte noroeste da cidade alta (Sainte-Adresse e Dollemard (un distrito de Le Havre) é a máis alta (entre 90 e 115 metros de altitude). O Cap de Héve está situado a uns 100 metros de altitude. 

 Tempo 
Debido á súa situación na costa da Mancha, o clima de Le Havre é oceánico. Os días nos que non hai o máis mínimo vento son excepcionais, os ventos dominantes veñen do suroeste e determinan as influencias marítimas ao longo do ano. Segundo os datos da estación meteorolóxica de Cap de Héve (1970-1999), hai 24 días ao ano nos que a temperatura baixa por debaixo dos 0 °C e 14 días nos que supera os 25 °C.


Historia

Cando se fundou en 1517, a cidade recibiu o nome de Franciscópole en honor de Francisco I de Francia. Posteriormente chamárona Le Havre-de-Grâce ("Porto de Graza, de aí Havre de Grace, Maryland). Ordenouse a súa construción para substituír os antigos portos de Honfleur e Harfleur, cuxa utilidade diminuíra debido á sedimentación.

A historia da cidade está inextricablemente ligada ao seu porto. No século XVIII, a medida que o comercio das Indias Occidentais se sumaba ao de Francia e Europa, Le Havre comezou a medrar. O 19 de novembro de 1793, a cidade cambiou o seu nome a Hâvre de Marat e máis tarde Hâvre-Marat en honra ao recentemente falecido Jean-Paul Marat, que foi visto como un mártir da Revolución Francesa. A principios de 1795, porén, a memoria de Marat quedou algo empañada, e o 13 de xaneiro de 1795, Hâvre-Marat cambiou o seu nome unha vez máis a simplemente Le Havre, o seu nome moderno. Durante o século XIX converteuse nun centro industrial.

Ao final da primeira guerra mundial, Le Havre xogou un papel importante como porto de tránsito utilizado para resolver os asuntos despois da guerra. Páxinas 102-110.

A cidade foi devastada durante a Batalla de Normandía cando 5.000 persoas morreron e 12.000 casas foron totalmente destruídas antes da súa captura na Operación Astonía. O centro reconstruíuse nun estilo modernista por Auguste Perret.

Toponimia
O nome da cidade testemúñase en 1489 na forma le Hable de Grace e despois Ville de Grace en 1516, dous anos antes da súa fundación oficial por parte de Francisco I de Francia.François de Beaurepaire (pref. Marianne Mulon), Os nomes das comunas e das antigas parroquias de Seine-Maritime, París, A. et J. Picard, 1979, 180 p., , , p. 92-93  Outros nomes que non se impuxeron foron o nome erudito e transitorio de Franciscopolis (en homenaxe ao mesmo rei atopado nalgúns documentos) así como o de Havre Marat (referíndose a Jean-Paul Marat durante a Revolución Francesa), aínda que este último explica por que o determinante complementario -de-Grace tampouco  se restaurase. Este cualificativo sen dúbida facía referencia á capela de Nôtre Dame situada no lugar da catedral do mesmo nome. A capela daba cara á capela Nôtre Dame de Grace de Honfleur, ao outro lado do esteiro.

O substantivo común havre que significa "porto" estaba sen uso no finais do século XVIII ou principios do XIX pero aínda se conserva na frase havre de paix que significa "refuxio seguro". Xeralmente considérase un préstamo do Holandés medio do século XII.Definicións lexicográficas e etymologie/Havre etimoloxías de Havre, TLFi, na páxina web da CNRTL  Unha orixe xermánica pode explicar a "aspiración" do h inicial.

Non obstante, as novas investigacións céntranse no feito de que o termo foi testemuñado moi cedo (século XII) e en textos normandos nas formas Hable, hafne, havene, havne e haule fan improbable unha orixe holandesa. Pola contra, unha etimoloxía do escandinavo é relevante dado o nórdico antigo höfn (xenitivo hafnar) ou hafn que significa "porto natural" ou "refuxio" e a evolución fonética do termo étrave, que seguramente é de orixe escandinava, tamén está testemuñada en formas similares como estable e probablemente orixinada no antigo stafn escandinavo.Elisabeth Ridel, Os viquingos e as palabras: a contribución do antigo escandinavo á lingua francesa, éditions errance, París, 2009, p. 203, 226, 227, 228. 

 Educación 
 École de management de Normandie

Notas

Véxase tamén

Ligazóns externas
 Le Havre Official website 
 Official tourism website 
 Le Havre Information website (Archive)
Le Havre on Lion1906
 Slave streets of Le Havre; article on the slave trade here in 17th and 18th century
 Le Havre on Google Maps
Le Havre on Géoportail, National Geographic Institute (IGN) website 
Le Havre on the INSEE website 
INSEE 

Categoría:Cidades de Francia
Categoría:Concellos do departamento de Sena Marítimo
Categoría:Patrimonio da Humanidade en Francia