Ribosa 5-fosfato

Ribosa 5-fosfato 200px Nome químico Ácido (2,3,4-Trihidroxi-5-oxo-pentoxi)fosfónico Fórmula química C5H11O8P Masa molecular 230.110 g mol−1 Número CAS [3615-55-2]

A ribosa 5-fosfato ou ribosa-5-fosfato MeSH Ribose-5-phosphate é o monosacárido ribosa cun fosfato esterificado no carbono 5. É un azucre de cinco carbonos (pentosa) cun grupo aldehido (aldosa) e un grupo fosfato ChemSpider D-ribose 5-phosphateCHEBI. Intervén na ruta da pentosa fosfato, no ciclo de Calvin da fase escura da fotosíntese e na síntese de nucleótidos.

Na ruta da pentosa fosfato
A ribosa 5-fosfato é o produto final da fase oxidativa da ruta da pentosa fosfato e un intermediario da mesma. Orixínase a partir da ribulosa 5-fosfato por acción do encima ribulosa 5-fosfato isomerase, que transforma unha cetosa nunha aldosa. 
ribulosa 5-fosfato → ribosa 5-fosfato

A ribosa 5-fosfato formada pode utilizarse para a síntese de nucleótidos ou pode seguir a fase non oxidativa da ruta da pentosa fosfato reaccionando coa xilulosa 5-fosfato en reacción catalizada pola transcetolase para producir unha molécula de gliceraldehido 3-fosfato e outra de sedoheptulosa 7-fosfato A. Lehninger. Principios de Bioquímica. (1988). Omega. Páxinas 456-457, 628, 665. ISBN 84-282-0738-0.
ribosa 5-fosfato + xilulosa 5-fosfato → gliceraldehido 3-fosfato + sedoheptulosa 7-fosfato

No ciclo de Calvin
miniatura|dereita|100 px|A ribosa 5-fosfato ciclada
A ribosa 5-fosfato intervén no ciclo de Calvin da fase escura da fotosíntese, no cal esta molécula realiza en sentido contrario as mesmas reaccións da ruta da pentosa fosfato. Orixínase na fase rexenerativa do ciclo a partir da reacción do gliceraldehido 3-fosfato coa sedoheptulosa 7-fosfato, e despois isomerízase a ribulosa 5-fosfato .
 gliceraldehido 3-fosfato + sedoheptulosa 7-fosfato → ribosa 5-fosfato + xilulosa 5-fosfato

ribosa 5-fosfato → ribulosa 5-fosfato

Síntese de nucleótidos
O fosforribosil pirofosfato (PRPP) utilízase na síntese de nucleótidos, xa que o azucre e o fosfato do nucleótido proceden del . O fosforribosil pirofosfato orixínase a partir de ribosa 5-fosfato pola acción do encima ribosa fosfato difosfoquinase. 
ribosa 5-fosfato + ATP → fosforribosil pirofosfato + AMP

O fosforribosil pirofosfato intervén tamén noutras reaccións, como a síntese de aminoácidos como o triptófano.

Notas

Categoría:Organofosfatos
Categoría:Monosacáridos
Categoría:Fotosíntese