Cromosoma 1

O cromosoma 1 humano é un cromosoma pertencente a un dos 23 pares de cromosomas humanos. É o máis longo do noso cariotipo. Nas nosas células diploides temos dúas copias deste cromosoma (un par) e nas haploides unha, igual que ocorre cos outros autosomas. Pola posición do seu centrómero é un cromosoma metacéntrico. O cromosoma 1 comprende 249 millóns de pares de bases de nucleótidos,http://vega.sanger.ac.uk/Homo_sapiens/mapview?chr=1 Chromosome size and number of genes derived from this database, retrieved 2012-03-11. o que representa arredor do 8% do total de ADN dunha célula humana.

A identificación de xenes é unha activa área de investigación na que se usan diferentes métodos, que poden dar lugar a estimacións de números totais de xenes algo diferentes. Actualmente estímase que o cromosoma 1 ten 4.316 xenes, o que supera as predicións anteriores baseadas no seu tamaño. Foi o último cromosoma en completar a súa secuenciación, rematada dúas décadas despois de comezado o Proxecto Xenoma Humano.

 Xenes 
Os seguintes son algúns dos xenes situados nos dous brazos do cromosoma 1:

 Brazo p 
 ACADM: acil-Coencima A deshidroxenase, cadea recta C-4 a C-12 
 COL11A1: coláxeno, tipo XI, alfa 1
 CPT2: carnitina palmitoiltransferase II
 DBT: dihidrolipoamida cadea ramificada transacilase E2 
 DIRAS3: familia DIRAS, similar a RAS de unión ao GTP 3
 ESPN: espín (xordeira autosómica recesiva 36)
 GALE: UDP-galactosa-4-epimerase
 GJB3: proteína da unión comunicante, beta 3, 31kDa (conexina 31)
 HMGCL: 3-hidroximetil-3-metilglutaril-Coencima A liase (hidroximetilglutaricaciduria)
 KCNQ4: canle de potasio dependente de voltaxe, subfamilia similar a KQT, membro 4
 KIF1B: membro 1B da familia da cinesina
 MFN2: mitofusina 2
 MTHFR: 5,10-metilenotetrahidrofolato redutase (NADPH)
 MUTYH: homólogo de mutY (E. coli)
 NGF: factor de crecemento dos nervios
 PARK7: enfermidade de Parkinson (autosómica recesiva, de comezo temperán) 7
 PINK1: suposta quinase 1 inducida por PTEN
 PLOD1: procoláxeno-lisina 1, 2-oxoglutarato 5-dioxixenase 1
 TSHB: hormona estimulante da tiroide, beta
 UROD: uroporfirinóxeno descarboxilase (o xene causante da porfiria cutánea tarda)

 Brazo q 
 ASPM: determinante do tamaño do cerebro
 F5: factor V de coagulación (proacelerina, factor lábil)
 FMO3: monooxixenase 3 que contén flavina
 GBA: glicosidase, beta; ácido (inclúe glicosilceramidase) (xene causante da enfermidade de Gaucher)
 GLC1A: xene causante do glaucoma
 HFE2: hemocromatose tipo 2 (xuvenil)
 HPC1: xene causante de cáncer de próstata
 IRF6: xene causante da formación de tecido conectivo
 LMNA: lamina A/C
 MPZ: proteína cero da mielina (neuropatía de Charcot-Marie-Tooth 1B)
 MTR: 5-metiltetrahidrofolato-homocisteína metiltransferase
 PPOX: protoporfirinóxeno oxidase
 PSEN2: presenilina 2 (enfermidade de Alzheimer 4)
 SDHB: complexo da succinato deshidroxenase subunidade B 
 TNNT2: troponina cardíaca T2
 USH2A: síndrome de Usher 2A (autosómica recesiva, suave)

 Enfermidades asociadas 
Coñécense 890 enfermidades asociadas con este cromosoma. Algunhas son a xordeira, enfermidade de Alzheimer, glaucoma e cancro de mama. Os rearranxos e mutacións no cromosoma 1 son frecuentes en cancros e outras enfermidades. Os patróns de variación de secuencia revelan signos dunha selección recente en xenes específicos que poden contribuír á adaptacións humanas, e tamén outras nas que non se ve unha función evidente.
As seguintes enfermidades son algunhas das máis importantes asociadas co cromosoma 1:
 síndrome da deleción 1q21.1
 síndrome da duplicación 1q21.1
 enfermidade de Alzheimer
 enfermidade de Alzheimer, tipo 4
 cancro de mama
 enfermidade de Brooke Greenberg (síndrome X)
 deficiencia en carnitina palmitoíltransferase II
 enfermidade de Charcot–Marie–Tooth, tipos 1 e 2
 colaxenopatía, tipos II e XI
 hipotiroidismo conxénito
 xordeira, xordeira autosómica recesiva 36
 síndrome de Ehlers-Danlos
 síndrome de Ehlers-Danlos, tipo cifoscoliose
 trombofilia do factor V Leiden
 polipose adenomatosa familiar
 galactosemia
 enfermidade de Gaucher
 enfermidade de Gaucher tipo 1
 enfermidade de Gaucher tipo 2
 enfermidade de Gaucher tipo 3
 enfermidade similar á de Gaucher
 distrofia corneal similar á gota xelatinosa
 glaucoma
 hemocromatose
 hemocromatose, tipo 2
 porfiria hepatoeritropoiética
 homocistinuria
 síndrome de proxeria de Hutchinson Gilford
 deficiencia de 3-hidroxi-3-metilglutaril-CoA liase
 cardiopatía hipertrófica, mutacións autosómicas dominantes do TNNT2; hipertrofia xeralmente suave; pode estar presente un fenotipo restritivo; alto risco de morte cardíaca súbita
 enfermidade urinaria do xarope de pradairo
 deficiencia na cadea media da acil-coencima A deshidroxenase
 microcefalia
 síndrome de Muckle-Wells
 xordeira non sindromática
 xordeira non sindromática, autosómica dominante
 xordeira non sindromática, autosómica recesiva
 oligodendroglioma
 enfermidade de Parkinson
 feocromocitoma
 porfiria
 porfiria cutánea tarda
 síndrome pterigo popliteo
 cáncer de próstata
 síndrome de Stickler
 síndrome de Stickler, COL11A1
 síndrome TAR
 trimetilaminuria
 síndrome de Usher
 síndrome de Usher tipo II
 síndrome de Van der Woude
 porfiria variegada

 Trastornos cromosómicos 
Os principais trastornos debidos a cambios na estrutura ou número de copias do cromosoma 1 son:

 Síndrome da deleción 1p36. É unha deleción dunha rexión do brazo curto. Orixina atraso mental, anormalidades corporais e características faciais.
 Neuroblastoma. Asociada tamén coa deleción 1p36. É un tipo de tumor de neuroblastos (células nerviosas inmaturas). Orixínase por mutacións somáticas (non conxénitas). A rexión delecionada debe incluír un xene supresor de tumores.
 Síndrome TAR (thrombocytopenia-absent radius). Causada pola deleción 1q21.1, rexión que contén 11 xenes. Orixina hemorraxias. Pero non toda a xente con esta deleción desenvolve a síndrome, polo que debe estar implicado tamén algún outro cambio xenético.
 Outros cancros de orixe somática (non conxénita) están asociados con delecións ou duplicacións no cromosoma 1, como tumores de cerebro, ou a síndrome mielodisplástica (anemia, risco de leucemia).
 Outros cambios no cromosoma 1 poden ser a trisomía parcial 1p ou 1q, a monosomía parcial 1p ou 1q, ou o cromosoma 1 anular.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 S. G. Gregory1,2, K. F. Barlow1, K. E. McLay1, R. Kaul3, D. Swarbreck1, A. Dunham1, C. E. Scott1, K. et al. The DNA sequence and biological annotation of human chromosome 1. Nature 441, 315-321 (18 de maio de 2006). doi: 10.1038/nature04727 




 Ligazóns externas 

 Reuters Wed, 17 de maio de 2006
 Final genome 'chapter' published BBC NEWS
 De acordo con  o cromosoma 1 contén 263 millóns de pares de bases.

Categoría:Cromosomas