Marco Claudio Marcelo (cónsul 166 a. C.)

Marco Claudio Marcelo (en latín, M. Claudius M.f.M.n. Marcellus), nado cara o 209 a. C. e finado no 148 a. C., foi un cónsul romano durante a República. Durante a súa estancia en Hispania, fundou a cidade de Corduba, a actual Córdoba.

 Traxectoria 

 Familia 
Marcelo pertencía á rama plebea da Gens Claudia, que, segundo os historiadores, estaba inicialmente moi relacionada cos patricios da Gens Claudia: O primeiro Marcelo, que chegou ás maxistraturas, aínda puido ser un cliente dos Claudio Craso. O cognomen Marcellus é unha forma diminutiva do praenomen Marcus, aínda que Plutarco construíu a etimoloxía a partir do nome do deus romano da guerra, Marte. O primeiro portador deste apelido, mencionado nas fontes, foi cónsul no 331 a.C. 

Seu pai, tiña o seu mesmo nome e fora cónsul no ano 196 a.C.  e seu avó, tamén co mesmo nome, fora un dos heroes da Segunda guerra púnica e accedera ao consulado 5 veces.

 Carreira política 
A primeira mención se produce cando seu pai morre no 177 a. C. e Marcelo o sucede no cargo de pontífice.Tito Livio (2008), p. 29 (Libro XLI, 13-4)Broughton (1951), p. 399 Posteriormente, foi tribuno da plebeTito Livio (2008), p. 102 (Libro XLII, 32-7)Broughton (1951), p. 417 no 171 a. C. en neste momento, que se estaba a recrutar un exército para a Terceira guerra macedónica, os centurións queixáronse aos tribunos de estaren sendo recrutados sen atender a méritos anteriores. Tanto Marcelo como outro dose seus colegas, Marco Fulvio Nobilior, pretenderon deriva-la queixa aos cónsules, mais o resto dos tribunos se negaron e apoiaron as demandas dos centurións. 

No ano 169 a. C. foi pretor en Hispania das súas provincias, a Citerior e a Ulterior.Tito Livio (2008), p. 179 (Libro XLIII, 15-3)Broughton (1951), p. 424 Foi nesta etapa cando leva a cabo a fundación dunha colonia latina que dará orixe á cidade de Corduba (actual Córdoba). A localización, a carón do río Betis (actual Guadalquivir), xa coñecía da existencia dun poboado ibérico anterior e da creación dun campamento durante as guerras con Cartago. A nova cidade máis tarde se converteu no centro administrativo da provincia de Hispania Ulterior, posteriormente convertida na Bética.

 Primeiro (166 a. C. ) e segundo consulados (155 a. C.) 
No 166 a.C. foi nomeado cónsul de Roma, con Caio Sulpicio Galo. Neste mandato, conseguiu vencer a varias tribos dos galos dos Alpes e a varias tribos dos ligures polo que obtivo as honras do triunfo.Broughton (1951), p. 437 

No 155 a. C. volveu de novo ao consulado e venceu aos ligures celebrando un triunfo.Broughton (1951), p. 448 No 152 a. C. accedeu ao consulado pola terceira vez, xunto con Lucio Valerio Flaco, e foi enviado a Hispania para substituír a Quinto Fulvio Nobilior, que fora incapaz de facer fronte á rebelión dos celtiberos.Broughton (1951), p. 453 Malia conseguir que estes enviasen embaixadores a Roma e que os lusitanos aceptasen a paz, a súa actitude a prol da paz non foi aceptada en Roma e continuou a guerra.

 Terceiro consulado e guerras celtiberas 
No 152 a. C., foi nomeado cónsul por terceira vez, xunto con Lucio Valerio Flaco, e foi enviado a Hispania para substituír a Quinto Fulvio Nobilior, quen daba mostras de incapacidade para facer fronte á rebelión celtibérica, a Segunda guerra celtibérica. Marcelo tomou  diversas medidas militares que conseguiron controlar o val do Xalón e xunto con actos de clemencia e de visión política logrou atraer a simpatía dos celtiberos. Obtivo a rendición de Oscilis e os arévacos deciden concertar unha tregua. Apiano (1983), p. 146 (Libro VI: Sobre Iberia, 48)

Polo sur os vetóns e lusitanos sometéronse a Marco Atilio, acatando a súa obediencia, mais como este abandonou axiña a zona, volveron á revolta. Daquela, Marcelo tivo que acudir, de novo, conseguindo pacificalos e ocupando a cidade de Nertóbriga.Apiano (1980), p. 148 . Apiano menciona Nergóbriga da que se descoñece a situación. Na nota a pé de páxina indícase que está documentada unha Nertóbriga, actual Riela ou quizais Calatorao (Zaragoza), mais tamén existe outra Nertóbriga Concordia Iulia, a actual Fregenal de la Sierra (Badaxoz). 

No inverno do 152 ao 151 a. C. pasou a Córdoba, que pouco antes establecera como colonia, para pasa-lo inverno.  A embaixada dos arévacos a Roma non logrou concertar a paz, xa que o senado acusou a Marcelo de indolencia e non ratificou o acordo, elixindo a Lucio Licinio Lúculo como novo cónsul para continuar a guerra. Ao coñecer Marcelo a resolución, finxiu un ataque aos celtiberos, que se someteron incondicionalmente, quizais por medio dun pacto preestablecido, e que o cónsul aceptou, asinando a paz en Numancia, restablecendo os antigos tratados, e así entregou a provincia ao seu sucesor totalmente pacificada.

Porén, ao regreso a Roma, ao remate do consulado, non obtivo o dereito de triunfo. Segundo A. V. Korolenkov, "para Marcelo, dúas veces triunfante, isto non tivo unha importancia fundamental". No Templo da Honra e da Virtude, Marco Claudio colocou tres estatuas, a súa, a do seu pai e a do seu avó, coa inscrición: Tres Marcelli novies consules (en galego: Os tres Marcelos, que foron nove veces cónsules). 

Case ao mesmo tempo, no 151 a.C., Catón o Vello fixo un discurso no Senado no que reclamaba a prohibición de ser elixido por segunda vez para o consulado, pero non se sabe se se aprobou a lei correspondente. No 148 a. C. mentres se dirixía como embaixador a Masinisa de Numidia, o seu navío naufragou resultando morto.

 Recoñecementos 
Na cidade de Córdoba, que el fundou ten adicada unha rúa, a rúa, preto de onde estaba o foro romano antigo e un templo. Amais disto, no 2015, erixiuse unha estatua na súa honra, realizada polo escultor Marcos Augusto Dueñas.​

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 






 Outros artigos 

 Lista de cónsules romanos na República

Categoría:Cónsules da República romana
Categoría:Gobernadores romanos de Hispania
Categoría:Tribunos da plebe
Categoría:Finados en -148
Categoría:Claudios Marcelos
Categoría:Pretores
Categoría:Historia antiga de Italia