Voivodato de Serbia e Banato de Temesvar

O Voivodato de Serbia e Banato de Temesvar ou Voivodato serbio e Banato de Temesvar, tamén Voivodato serbio e Banato de Tamiš, foi unha provincia (ducado) do Imperio austríaco que existiu entre 1849 e 1860.

Era un territorio da coroa, separado, formado por dúas antigas provincias: a Voivodina serbia e o Banato de Temesvar.

O seu antigo territorio está hoxe dividido entre Serbia, Romanía e Hungría.

O Voivodato deu o seu nome á actual Provincia Autónoma de Voivodina, en Serbia.

 Nomes 
En alemán, o Voivodato coñecíase como  ou , en serbio como  /  ou  / , en húngaro como , e en romanés como .

En varias fontes (tanto serbias como alemás) aparecen dúas variantes do nome do voivodato, unha como Voivodato de Serbia e do Banato de Temesvar e a outra como Voivodina serbia e Banato de Temesvar (como se pode ver arriba).

 Historia 
miniatura|300px|Mapa do Voivodato.

O Voivodato foi formado por decisión do emperador austríaco en novembro de 1849, despois das Revolucións de 1848/1849.

Foi formado de acordo cos privilexios concedidos aos serbios polo emperador Habsburgo en 1691, recoñecendo o dereito dos serbios a unha autonomía territorial dentro da Monarquía dos Habsburgo. Consistía nas rexións do Banato, Bačka e os municipios de Ilok e Ruma, do norte de Sirmia (véxase mapa adxunto).

Un gobernador austríaco con sede en Temeswar (Tamiš en serbio, Timişoara en romanés) gobernaba o principado, e o título de voivoda pertenía ao propio emperador. O título completo do emperador era "Gran Voivoda do Voivodato de Serbia" (en alemán: Großwoiwode der Woiwodschaft Serbien). Incluso despois da abolición do Voivodato, o emperador retivo este título até o final da Monarquía Austrohúngara en 1918.

En 1860, o Voivodato de Serbia e Banato de Timisoara foi abolido e a maioría do seu territorio (Banato e Bačka) foi incorporado ao reino de Hungría dos Habsburgo, aínda que o goberno directo húngaro non empezou até 1867, tras o Compromiso Austrohúngaro, cando o reino de Hungría gañou autonomía dentro da nova monarquía dual Austrohúngara.

A diferenza do Banato e Bačka, en 1860 Sirmia foi incorporada ao reino de Eslavonia, outro territorio separado da coroa austrohúngara. O reino de Eslavonia, despois, uniuse ao reino de Croacia para formar o novo reino de Croacia-Eslavonia, que fixo un pacto co reino de Hungría en 1867, converténdose así nunha parte autogobernada do reino de Hungría dentro do Imperio Austrohúngaro

 Linguas 
As dúas linguas oficiais do Voivodato eran o alemán e o ilirio (que despois se convertería no serbocroata).

 Grupo étnicos 
O Voivodato era etnicamente moi diverso, coas partes meridionais de Sirmia, o Banato e Bačka con asentamentos compactos serbios non incluídas nel (formaban parte da Fronteira Militar); mentres no Banato oriental, con maioría romanesa, si estaba incluído.

 1846 
De acordo co censo de 1846, o territorio que formaba o voivodato incluía:Lazo M. Kostić, Srpska Vojvodina i njene manjine, Novi Sad, 1999.
 Valacos (Romaneses) = 417.000
 Serbios = 402.000
 Alemáns = 352.000
 Húngaros = 233.000
 Eslovacos = 27.000
 Búlgaros = 24.000
 Xudeus = 16.000
 Romanís = 12.000
 Rusinos (Rutenos) = 7.000
 Croatas = 3.000
 Gregos = 3.000

 1850/51 
De acordo co censo de 1850/51, a composición étnica do voivodato era a seguinte:Sima M. Ćirković, Srbi među evropskim narodima, Beograd, 2004.
 Romaneses = 347.459
 Alemáns = 335.080
 Serbios = 321.110 (*)
 Húngaros = 221.845
 Bunjevci e Šokci = 62.936 (*)
 Rusinos (Rutenos) = 39.914
 Eslovacos = 25.607
 Búlgaros = 22.780
 Xudeus = 15.507
 Romaneses = 11.440
 Checos = 7.530
 Croatas = 2.860 (*)
 Gregos e aromunes = 2.820

(*) O número total de ilirios eslavos (serbios, bunjevci, šokci, e croatas) era de 386.906.

De acordo con outra fonte, en 1850/1851, a poboación do voivodato ascendía a 1.426.221 habitantes, incluíndo:Dejan Mikavica, Srpska Vojvodina u Habsburškoj Monarhiji 1690-1920, Novi Sad, 2005.
 397.459 (27,87 %) Romaneses
 335.080 (23,49 %) Alemáns
 321.110 (22,52 %) Serbios
 221.845 (15,56 %) Húngaros

 1860 
En 1860, a poboación do voivodato ascendía a 1.525.523 habitantes, incluíndo:Dr Milenko Palić, Srbi u Mađarskoj - Ugarskoj do 1918, Novi Sad, 1995, páxina 285.
 432.523 Serbios
 414.490 Romaneses
 396.156 Alemáns
 256.164 Húngaros

 Relixión 
 1851 
En 1851, a poboación do voivodato ascendía a 1.426.221 habitantes, que profesaban as seguintes relixións:
 Cristiáns ortodoxos = 694.029 (48,66 %)
 Católicos = 624.839 (43,81 %)
 Evanxélicos-Luteráns = 51.724 (3,63 %)
 Evanxélicos-Reformados = 26.621 (1,87 %)
 Xudeus = 16.252 (1,14 %)
 Gregos católicos e católicos armenios = 12.756 (0,89 %)

 1857 
En 1857, a poboación do voivodato ascendía a 1.526.105 habitantes, que declaraban profesar as seguintes relixións:
 Católicos = 698.189 (45,75 %)
 Cristiáns ortodoxos = 691.828 (45,33 %)
 Evanxélicos-Luteranos = 56.871 (3,73 %)
 Evanxélicos-Reformados = 29.281 (1,92 %)
 Gregos católicos e católicos armenios = 26.244 (1,72 %)
 Xudeus = 23.203 (1,52%)
 outros = 489 (0,03 %)

 Divisións administrativas 
miniatura|250px|Mapa cos condados húngaros e croatas do Voivodato de Serbia a Banato de Temesvar despois de 1881.
Nun principio, o Voivodato foi dividido en dous distritos:
 Bačka-Torontal
 Timişoara-Caraş

Máis tarde, en cinco:Drago Njegovan, Prisajedinjenje Vojvodine Srbiji, Novi Sad, 2004.
 Lugoj (En 1850, a poboación do distrito ascendía a 229.363 habitantes, incluíndo: 197.363 romaneses, 21.179 alemáns, 8.305 búlgaros, 1.505 húngaros e 612 serbios)
 Timişoara (En 1850, a poboación do distrito ascendía a 316.565 habitantes, incluíndo: 159.292 romaneses, 101.339 alemáns, 34.263 serbios, 12.412 húngaros, 3.664 búlgaros, 2.307 šokci e 1.650 eslovacos)
 Torontal (En 1850, a poboación do distrito ascendía a 388.704 habitantes, incluíndo: 126.730 alemáns, 124.111 serbios, 60.781 húngaros, 58.292 romaneses, 11.045 búlgaros, 3.752 croatas, 2.562 eslovacos e 1.421 xudeus)
 Novi Sad (En 1850, a poboación do distrito ascendía a 236.943 habitantes, incluíndo: 100.382 serbios, 45.936 alemáns, 30.450 húngaros, 20.683 eslovacos, 13.665 šokci e 2.098 xudeus)
 Sombor

 Gobernantes 
miniatura|250px|Títulos do emperador dos Habsburgo nun documento histórico de 1851: entre outros títulos, o emperador Francisco Xosé I era tamén Gran Voivoda do Voivodato de Serbia (en alemán: Grosswojwod der Wojwodshaft Serbien).

 Grandes Voivodas 

 Francisco Xosé I, (1849–1916).
 Carlos I, (1916–1918).

Nota: o voivodato foi abolido en 1860, pero o emperador Francisco Xosé retivo o título de voivoda até a súa morte en 1916, e o título foi herdado polo último emperador Habsburgo Carlos I.

 Gobernadores 
Ferdinand Mayerhofer, gobernador (1849–1851).
Johann Coronini-Cronberg, gobernador (1851–1859).
Josip Šokčević, gobernador (1859–1860).
Karl Bigot de Saint-Quentin, gobernador (1860).

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 
 Clewing, Konrad: "Die doppelte Begründung der serbischen Wojwodschaft 1848–1851. Ethnopolitik im Habsburgerreich" in Konrad Clewing & Oliver Jens Schmitt (2005): Südosteuropa. Von vormoderner Vielfalt und nationalstaatlicher Vereinheitlichung. München: Verlag Oldenbourg. ISBN 3-486-57888-X

 Outros artigos 
 Voivodina
 Serbia

 Ligazóns externas 
 Títulos dos emperadores de Habsburgo ,  Consultada o 19/1/2012.
 Mapa
 Mapa 

Historia de Serbia
Historia de Romanía
Historia de Hingría
Categoría:Estados desaparecidos de Europa