Eleccións parlamentarias de Chile de 1945

As eleccións parlamentarias de Chile de 1945 celebráronse o 4 de marzo. Correspondentes ao período 1945-1949, escolléronse 147 deputados e renováronse 25 dos 45 postos de senador. A dereita, conformada por conservadores e liberais, logrou impoñerse esta vez á radical-socialista Alianza Democrática, por unha ampla marxe, recuperando o control do congreso. As eleccións xerais anteriores foran en 1941 e as posteriores foron en 1949.

Os partidos de goberno uníronse na Alianza Democrática, integrada por radicais, socialistas, democráticos e comunistas. A Falanxe Nacional integrou nalgunhas circunscricións listas comúns coa Alianza Democrática, pero noutras pactou coa dereita.

O Partido Socialista Auténtico, partido escindido do partido socialista por unha disputa entre as seccións de Marmaduque Grove e Salvador Allende, presentou listas propias na maioría do territorio, aliándose coa oposición noutras.

Durante estas eleccións o Partido Comunista de Chile atoparase fóra da legalidade polo decreto de Arturo Alessandri, chamado Lei de Seguridade Interior del Estado, que evitaba a existencia de partidos revolucionarios. O Partido Comunista presentouse baixo o nome de Partido Progresista Nacional.

Tras a elección, o presidente Juan Antonio Ríos formou o 14 de maio de 1945 un novo gabinete integrado polos partidos Radical, Democrático, Socialista Auténtico e Falanxe Nacional.

 Eleccións á Cámara de Deputados 
 Pacto  Sigla Número de votos  Porcentaxe  Deputados electos1.Alianza DemocráticaADCh42,20%66 Partido RadicalPR89.92220,00%39 Partido Comunista (1)PPN44.13310,20%14 Partido SocialistaPS32.3147,20%6 Partido DemocráticoPDo21.4634,80%62.Dereita45,60%73 Partido ConservadorPC106.26423,60%36 Partido LiberalPL80.57917,90%31 Partido Liberal Progresista PLP9.8492,20%3 Partido AgrarioPA8.7501,90%33.Partido Socialista AuténticoPSA25.1045,27%34.Falanxe NacionalFN11.5652,60%35.Alianza Popular Libertadora APL6.2971,40%16.Partido Demócrata PDa4.9521,10%17.Independentesind4.0250,90%0Total 453.829 100% 147Poboación total 5 541 000 Total de electores habilitados 641.485  Validamente emitidos  449.930 70,10%Abstención electoral 151.656  29,90%

 Fonte: Jaime Etchepare Jensen, Surgimiento y evolución de los partidos políticos en Chile, 1857-2003 , Concepción, Universidade Católica de la Santísima Concepción, 2006, p. 127.

(1) O 12 de febreiro de 1937, Arturo Alessandri Palma ditaminou a "Lei de Seguridade Interior do Estado", por medio da cal o Partido Comunista quedaba ilegalizado e en clandestinidade. Os seus líderes decidiron inscribir o partido baixo outro nome, primeiro Partido Nacional Democrático, e para as eleccións de 1941 ocupou o de Partido Progresista Nacional.

 Presidentes da Cámara de Deputados 
 Inicio  Fin   Presidentes   Partido  Imaxe 15 de maio de 1945  15 de maio de 1949   Juan Antonio Coloma Mellado  PC   

 Lista de deputados 1945-1949 
ComunasN°DeputadoPartidoArica1Ricardo Fonseca AgüayoPPNIquique2Luis Eduardo Undurraga CorreaPLPisagua3Óscar Quina PipperPR4Radomiro Tomic RomeroFNAntofagasta5Bernardo Leighton GuzmánFNTaltal6Carlos Souper MaturanaPLTocopilla7Bernardo Ayala Zulueta (1)PPN8José Celestino Díaz IturrietaPPN9Víctor Benito Contreras Tapia PPN10Pedro Oyarzún CallejasPR11Fernando Cisterna Ortíz (2)PRCopiapó-Freirina12Carlos Melej NazarPRChañaral-Huasco13Andrés Walker ValdésPCLa Serena14Gustavo Olivares Faúndez PRElqui15Edmundo Pizarro CabezasPDaCoquimbo16Hugo Alejandro Zepeda BarriosPLOvalle17Raúl Marín BalmacedaPLCombarbalá18Cipriano Pontigo UrrutiaPPNIllapel19Humberto Abarca CabreraPPN20Estenio Meza CastilloPSPetorca21Pedro Jara del VillarPRLa Ligua22José Echavarría Moorhouse (3)PCSan Felipe-Los Andes23Marcelo Pizarro HerreraPLValparaíso24Raúl Le Toy Le RoyFNQuillota25Francisco Palma SanguinettiPCLimache26Juan Escala Garnham (4)PC27Alfredo Silva CarvalloPC28Alberto Ceardi FerrerPC29Fernando Máximo Lorca CortínezPL30Fernando Vial LetelierPL31Alfredo Escobar ZamoraPPN32Juan Vargas PueblaPPN33Luis Bossay LeivaPR34Ismael Carrasco Rábago (5)PR35Alfredo Nazar FeresPSA1º Distrito Metropolitano:36Guillermo González PratsPCSantiago37Juan Antonio Coloma MelladoPC38Enrique Cañas FloresPC39José Domínguez EcheniquePC40Arturo Droguett del FierroPC41Pedro Cárdenas NúñezPDo42Roberto Barros TorresPL43Carlos Atienza PedrazaPL44Paul Aldunate PhillipsPL45Cesar Godoy UrrutiaPPN46Andrés Escobar DíazPPN47Tomás Ríos ValdiviaPR48Ángel Faivovich HitzcovichPR49Isidoro Muñoz AlegríaPR50Manuel Cabezón Díaz (6)PR51Juan Rossetti Colombino PRS52Alfonso Tapia MoorePS53Luis González OlivaresPS2º Distrito Metropolitano:54Enrique Alcalde CruchagaPCTalagante55Carlos Germán Valdés RiescoPC56Óscar Baeza Herrera PPN57Miguel Luis Amunátegui JohnsonPL58Ramiro Sepúlveda AguilarPS3º Distrito Metropolitano: 59Julio Pereira LarraínPCPuente Alto60Luis Arturo Gardeweg VillegasPC61Hermes Ahumada PachecoPR62Raúl Vives VivesPL63Carlos Cifuentes SobarzoPDoMelipilla64Sergio Fernández LarraínPCSan Bernardo65Luis Valdés LarraínPCSan Antonio66Luis Valenzuela ValenzuelaPPN67Enrique Madrid Osorio (7)PL68Raúl Brañes FarmerPRRancagua69Salvador Correa LarraínPCCaupolicán70Francisco Labbé LabbéPCSan Vicente71Humberto Yáñez VelascoPL72Fernando Morandé DávilaPL73Sebastián Santandreu HerreraPR74Carlos Rosales GutiérrezPPNSan Fernando75Francisco Bulnes SanfuentesPCSanta Cruz76Ismael Pereira LyonPC77Eduardo Mella Mella PR78Jorge Errázuriz EcheniquePLCuricó79Luis Cabrera FerradaPCMataquito80René Benedicto León EchaizPL81Raúl Juliet Gómez PRTalca82Juan de Dios Reyes MoyaPCCurepto83Camilo Prieto ConchaPCLontué84Guillermo Donoso Vergara PL85Óscar Commentz VaccaroPL86Marcelo Ruiz SolarPRConstitución87Eduardo Alessandri RodríguezPLCauquenes88Raúl Irarrázaval LecarosPCChanco89Amílcar Chiorrini AlvetiPRLinares90Alberto del Pedregal ArtigasPAParral91Pedro Opazo CousiñoPLLoncomilla92Carlos Rozas LarraínPC93Alejandro Vivanco SepúlvedaPRItata94Lucio Aníbal Concha MolinaPCSan Carlos95Manuel Montt Lehuedé PL96Carlos Montané CastroPRChillán97Carlos Izquierdo EdwardsPCBulnes98Rafael Cifuentes Latham (8)PCYungay99Ignacio Urrutia de la SottaPL100Néstor Sandoval VargasPR101Roberto Gómez PérezPRConcepción102Enrique Curti CannobioPCTalcahuano103Luis Luco CruchagaPDoYumbel104Dionisio Garrido SeguraPDo105Víctor Santa Cruz SerranoPL106Damián Uribe CárdenasPPN107Ángel Muñoz GarcíaPR108Lionel Edwards Atherton (9)PR109Fernando Maira CastellónPR110Natalio Berman BermanPSArauco111Luis Martínez SaraviaPRLebu-Cañete112Manuel Montalva VegaPCLaja113Manuel Moller BordeuPRNacimiento114Víctor Ríos PadillaPCMulchén115Julio René De La Jara ZúñigaPL116Héctor Barrueto HermosillaPRAngol117Osvaldo García BurrPLTraiguén118Lisandro Fuentealba TroncosoPLVictoria119José Manuel Huerta MaturanaPLCollipulli120Juan Arnoldo Smitmans LópezPLP121José Osorio Navarrete (10)PR122Manuel Uribe BarraPRTemuco123Venancio Cueñepán HuenchualAPLImperial124Julián Abel Echevarrí ElorzaPAVillarrica125Juan Bautista Chesta Pastoureaud (11)PA126Gustavo Loyola VásquezPC127Moisés Ríos Echagüe PDo128Roberto Gutiérrez Prieto PDo129Alfonso Salazar RavanalPL130Julio Durán NeumannPR131Carlos Ferreira Martínez PR132Armando Holzapfel ÁlvarezPRValdivia133Jorge Bustos LeónPLPLa Unión134Carlos Acharán Pérez de ArcePLRío Bueno135Carlos Moyano FuschlocherPR136Juan Pulgar Montoya PR137Clemente Escobar DelgadoPSAOsorno138Félix Calderón BarrientosPRRío Negro139Quintín Barrientos VillalobosPR140Ricardo Herrera Lira PCLlanquihue141Alfredo Brahm AppelPCPuerto Varas142Pedro Medina Romero PRAysén143Alfonso Campos MenéndezPLAncud144Juan Rafael Del Canto Medán (12)PLPQuinchao145Héctor Alejandro Correa LetelierPCCastro-Palena146Exequiel González MadariagaPRMagallanes147Juan Efraín Ojeda OjedaPS

(1) Bernardo Ayala Zuleta foi desaforado por un oficio do Presidente da Corte de Apelacións de Concepción o 4 de xaneiro de 1949, para ser procesado por unha investigación de corrupción. Ao ser desaforado, a Constitución de 1925 determinaba a inhabilitación da cota, polo que non se ocupou a vacante.

(2) Fernando Cisterna Ortíz aceptou dirixir a misión diplomática en marzo de 1947. O 9 de setembro de 1947 incorporouse substituíndoo o deputado José Avilés Avilés (PR), tras vencer nas eleccións complementarias para a vacante ao radical Humberto Rojas, ao democrático Máximo Venegas Sepúlveda e ao agrario laborista Ismael Valdés Alfonso (7.377 votos contra 3.744, 1.196 e 839 respectivamente).

(3) José Alberto Echeverría Moorhouse faleceu o 29 de agosto de 1948. A vacante non se ocupou, xa que restaban sete meses para a elección parlamentaria seguinte.

(4) Juan Escala Garnham faleceu o 28 de novembro de 1946. Levouse a cabo unha elección complementaria onde venceu Fernando Durán Villarreal (PC) ao candidato da Falanxe Nacional Raúl Oliva, incorporándose á Cámara de Deputados o 11 de febreiro de 1947.

(5) Ismael Carrasco Rábago faleceu o 5 de abril de 1946. Realizouse unha elección complementaria onde gañou o candidato conservador Enrique Wiegand Frödden (21.304 votos) contra os candidatos Rolando Rivas Fernández (PRDe, 7.177 votos), Esteban Delgadillo (PPN, 6.879 votos) e Francisco Vío (FN, 1.714 votos). Wiegand incorporouse á Cámara de Deputados o 25 de xuño de 1946.

(6) Manuel Cabezón Díaz incorporouse presuntivamente o 15 de maio de 1945. Mais Esteban Bedoya Hunsdoerff (PDo) incorpórase no seu lugar o 13 de xullo de 1945, tras un ditame do Tribunal Cualificador de Eleccións.

(7) Enrique Madrid Osorio faleceu o 16 de agosto de 1945. O 17 de outubro do mesmo ano incorporouse como substituto o liberal Eduardo Pompeyo Moore Montero, tras vencer ao radical Rafael Vergara nas eleccións complementarias para encher a vacante (8.350 contra 6.446 votos).

(8) Rafael Cifuentes Latham faleceu o 14 de setembro de 1945. Héctor Zañartu Urrutia (PC) incorporouse no seu lugar o 18 de decembro do mesmo ano, tras vencer nas eleccións complementarias, con 8.439 votos, ao democrático Miguel Ángel Vega (2.413 votos) e ao socialista Pedro Poblete Vera (1.654 votos).

(9) Liolel Edwards Atherton faleceu o 24 de abril de 1948. Ao quedar menos de once meses para a seguinte elección parlamentaria, a Constitución de 1925 consagra que non se procede a ocupar a vacante.

(10) José Osorio Navarrete faleceu o 11 de setembro de 1948. Ao quedar menos de once meses para a seguinte elección parlamentaria, a Constitución de 1925 consagra que non se procede o posto libre.

(11) Juan Bautista Chesta Pastoureaud faleceu o 25 de marzo de 1948. Ao restar doce meses si se procede a ocupar a vacante por medio dunha elección complementaria. Na ocasión venceu o agrario laborista Braulio Sandoval Muñoz (11.341 votos) contra o radical Darío Cabrera (9.617 votos).

(12) Juan Rafael Del Canto Medán presuntivamente incorporouse como deputado o 15 de maio de 1945. Mais, por ditame do Tribunal Cualificador de Eleccións, incorporouse no seu lugar Jorge Rogers Sotomayor (FN), que ingresou na Cámara de Deputados o 24 de xullo de 1945.

 Eleccións ao Senado 
 Pacto  Sigla Número de votos  Porcentaxe  Deputados electos1.Alianza de Defensa da DemocraciaADD117.70348,03%12 Partido LiberalPL48.94121,04%7 Partido ConservadorPC35.73015,36%5 Partido Liberal Progresista PLP16.8547,24%0 Falanxe NacionalFN7.9593,42%0 Alianza Popular Libertadora APL1.5310,65%0 Partido AgrarioPA6880,29%02.Alianza DemocráticaADCh114.09149,05%13 Partido RadicalPR43.81918,84%7 Partido Progresista Nacional PPN31.70813,63%3 Partido SocialistaPS21.6259,29%2 Partido DemocráticoPDo10.1054,34%1 Partido Demócrata NacionalistaPDN3.1201,34%0 Partido Radical SocialistaPRS1.9810,85%0 Vangardia Popular SocialistaVPS1.7330,74%03.Independentes sen pactoind5.7142,45%0Nulos e brancosN / B 1.049 0,45%Total 232.557 100% 25Poboación total 5 541 000 Total de electores habilitados 303.870  Validamente emitidos  231.508 76,18%Abstención electoral 72.362  23,82%

 Presidentes do Senado 
 Inicio  Fin   Presidentes   Partido  Imaxe 15 de maio de 1945  15 de maio de 1949   Arturo Alessandri Palma  PL   40px|centro

 Lista de senadores 1945-1949 
As agrupacións provinciais que escolleron senadores nesta elección para o período 1945-1953 foron: Tarapacá e Antofagasta; Aconcagua e Valparaíso; O'Higgins e Colchagua; Ñuble, Concepción e Arauco; Valdivia, Osorno, Llanquihue, Chiloé, Aysén e Magallanes.

No cadro de distribución amósanse marcados en amarelo aqueles escanos que se decidiron nesta elección. Aquelas provincias que se encontran en cor celeste na lista que a continuación se entrega, corresponden aos senadores do período 1941-1949.

N°SenadorPartidoProvincias1Fernando Alessandri RodríguezPLTarapacá-Antofagasta2Gabriel González Videla (1)PRTarapacá-Antofagasta3Elías Lafferte GaviñoPPNTarapacá-Antofagasta4Pedro Opitz VelásquezPRTarapacá-Antofagasta5Neftalí Reyes BasoaltoPPNTarapacá-Antofagasta6Humberto Álvarez SuárezPRAtacama-Coquimbo7Isauro Torres CerecedaPRAtacama-Coquimbo8Hernán Videla LiraPLAtacama-Coquimbo9Eliodoro Domínguez DomínguezPSAAtacama-Coquimbo10Guillermo Guevara VargasPPNAtacama-Coquimbo11Manuel Muñoz CornejoPCAconcagua-Valparaíso12Eleodoro Guzmán FigueroaPRAconcagua-Valparaíso13Carlos Alberto MartínezPSAconcagua-Valparaíso14Pedro Poklepovic NovilloPCAconcagua-Valparaíso15Alfredo Cerda JaraquemadaPCAconcagua-Valparaíso16Eduardo Cruz-Coke LassabePCSantiago17Carlos Contreras LabarcaPPNSantiago18Gustavo Jirón LatapiafPRSantiago19Horacio Walker LarraínPCSantiago20Marmaduke Grove VallejoPSSantiago21Florencio Durán BernalesPRO'Higgins-Colchagua22Diego Echenique Zegers (2)PLO'Higgins-Colchagua23Héctor Rodríguez de la SottaPCO'Higgins-Colchagua24Ladislao Errázuriz PereiraPLO'Higgins-Colchagua25Miguel Cruchaga TocornalPCO'Higgins-Colchagua26Ulises Correa CorreaPRCuricó-Talca-Linares-Maule27Ernesto Cruz ConchaPCCuricó-Talca-Linares-Maule28Maximiano Errázuriz ValdésPCCuricó-Talca-Linares-Maule29Pedro Opazo LetelierPLCuricó-Talca-Linares-Maule30Arturo Alessandri Palma (3)PLCuricó-Talca-Linares-Maule31Fernando Aldunate ErrázurizPCÑuble-Concepción-Arauco32Salvador Ocampo PastenePPNÑuble-Concepción-Arauco33Gustavo Rivera BaezaPLÑuble-Concepción-Arauco34Julio Eduardo Martínez MonttPDoÑuble-Concepción-Arauco35Alberto Moller BordeuPRÑuble-Concepción-Arauco36Rudecindo Ortega Masson PRBiobío-Malleco-Cautín37Jaime Larraín García-Moreno (4)PABiobío-Malleco-Cautín38Gregorio Amunátegui JordánPLBiobío-Malleco-Cautín39Joaquín Prieto ConchaPCBiobío-Malleco-Cautín40Humberto del Pino PereiraPABiobío-Malleco-Cautín41Alfonso Bórquez PérezPRValdivia-Llanquihue-Chiloé-Aysén-Magallanes42Carlos Haverbeck RitcherPLValdivia-Llanquihue-Chiloé-Aysén-Magallanes43Alfredo Duhalde VásquezPRValdivia-Llanquihue-Chiloé-Aysén-Magallanes44Salvador Allende GossensPSValdivia-Llanquihue-Chiloé-Aysén-Magallanes45José Maza FernándezPLValdivia-Llanquihue-Chiloé-Aysén-Magallanes

(1) Gabriel González Videla foi electo Presidente da República o 24 de outubro de 1946. Asumiu a presidencia o 3 de novembro do mesmo ano, procedeuse a unha elección complementaria, onde se presentou como candidato único o radical Ángel Custodio Vásquez Galdames, quen se incorporou o 11 de febreiro de 1947. 

(2) Diego Echenique Zegers faleceu o 6 de agosto de 1947. Procedeuse a unha elección complementaria onde triunfou o liberal Diego Francisco Bulnes Correa (19.648 votos) contra o conservador Miguel Concha Quezada (5.797 votos) e o socialista Eugenio González Rojas (2.449 votos). Incorporouse o 22 de outubro de 1947.

(3) Arturo Alessandri Palma foi electo o 8 de novembro de 1944 para substituír o senador Amador Pairoa Trujillo (PPN), falecido o 15 de xullo de 1944. Alessandri venceu na elección complementaria ao independente Guillermo del Pedregal Herrera e adxudicouse o período senatorial restante até 1949.

(4) Jaime Larraín García-Moreno foi electo para ocupar a vacante do falecido senador Darío Barrueto Molinet (PR), que morreu o 29 de decembro de 1944. Larraín foi electo o 10 de abril de 1945, tras vencer en elección complementaria ao radical Hernán Figueroa Anguita.

 Véxase tamén 
 Bibliografía 
 "Evolución y Funcionamiento del Sistema Político Chileno"; Matías Tagle Domínguez; Ediciones de la Université Catholique de Louvain; Bruxelas, Bélxica; 1982.
 "Historia Política de Chile y su Evolución Electoral desde 1810 a 1992"; Germán Urzúa Valenzuela, Editorial Jurídica de Chile, Santiago, 1992.
 "Chile en el Siglo XX"; Mariana Aylwin Oyarzún, Carlos Bascuñán Edwards, Sofía Correa Sutil, Cristián Gazmuri Riveros, Sol Serrano Pérez, Matías Tagle Domínguez. Editorial Planeta, Santiago, Chile, 1990.

Categoría:Eleccións en Chile
Categoría:Eleccións celebradas en 1945