Actinopterixios

miniatura|230px|Anguía (Anguilla anguilla).
Os actinopterixios (Actinopterygii) son unha clase de peixes óseos (Osteichthyes).

Constitúen o grupo dominante entre os vertebrados, con máis de 27 000 especies actuais que desenvolveron estratexias adaptativas que lles permitiron colonizar toda clase de ambientes acuáticos, tanto mariños como dulciacuícolas.

Os peixes máis coñecidos pertencen a este grupo: troitas, salmóns, sardiñas, percas, arenques, atúns, linguados, carpas, anguías etc.

 Etimoloxía 
O termo Actinopterygii está formado polos elementos do latín científico aktino- que deriva do grego ακτίνος aktínοs, "raio" e -pterygii xenitivo plural derivado de πτερύγιον pterýgion, "aleta"; é dicir, literalmente "os de aletas con raios".

 Características 

A característica principal dos actinopterixios é a presenza dun esqueleto de espiñas óseas nas aletas (o termo Actinopterygii significa "os de aletas radiadas"). Teñen o cranio parcialmente calcificado e recuberto por ósos dérmicos, e un só par de aberturas branquiais protexidas por un opérculo.

Posúen escamas ganoides (carácter autapomórfico, é dicir, exclusivo do grupo). Nos peixes modernos a escama ganoide redúcese (leptoidea) e preséntanse dous tipos distintos: cicloides e ctenoideas, nas que só hai tecido óseo laminar (sen a ganoína e o tecido óseo esponxoso das escamas ganoides).

 Clasificación 
A clasificación taxonómica dun grupo con tantas e tan diversas especies é complexa e está suxeita a controversias, comezando pola súa integración nos osteíctios, xunto aos sarcopterixios, tendo presente que a clase Osteichthyes se considera actualmente un grupo parafilético. O World Register of Marine Species considera sinónimos Actinopterygii e Osteichthyes.Database Management Team Actinopterygii

Na maioría das clasificacións taxonómicas recoñécense tres subdivisións da clase Actinopterygii: Chondrostei, Holostei e Teleostei. Actualmente reagrupáronse en dúas, pois os holósteos constitúen un grupo parafilético, polo que tende a ser abandonado nos sistemas taxonómicos modernos baesados na cladística, que só admite grupos monofiléticos.

Polo tanto na actualidade admítense dúas subclases dentro dos actinopterixios:
 Subclase Chondrostei: formas primitivas e próximas aos membros extintos de Chondrostei. Comprende os acipenseriformes e os bichires.
 Subclase Neopterygii: grupo máis moderno, que inclúe a gran maioría das especies actuais dentro dos teleósteos.
 Infraclase Holostei
 Infraclase Teleostei

 Clasificación taxonómica 

A continuación inclúse unha listaxe dos grupos até o nivel de ordes, tabulados da forma que aparenta coincidir coa secuencia evolutiva até o nivel de superorde. A lista está recompilada de FishBaseFroese, R. e Pauly, D. FishBase, febreiro de 2006 con anotacións nas diverxencias respecto a Fishes of the World Nelson, Joseph S. Fishes of the World. John Wiley & Sons. ISBN 0-471-54713-1 e ITIS.ITIS–Actinopterygii. 3 de abril de 2006

 Subclase Chondrostei 
 Orde Acipenseriformes
 Orde Polypteriformes

 Subclase Neopterygii 
Infraclase Holostei
 Orde Amiiformes
 Orde Lepisosteiformes
Infraclase Teleostei

 Superorde Acanthopterygii
 Orde Atheriniformes
 Orde Beloniformes
 Orde Beryciformes
 Orde Cetomimiformes
 Orde Cyprinodontiformes
 Orde Gasterosteiformes
 Orde Mugiliformes
 Orde Perciformes
 Orde Pleuronectiformes
 Orde Scorpaeniformes
 Orde Stephanoberyciformes
 Orde Synbranchiformes
 Orde SyngnathiformesEn ITIS, Syngnathiformes considérase como suborde (Syngnathoidei) da orde Gasterosteiformes.
 Orde Tetraodontiformes
 Orde Zeiformes
 Superorde Clupeomorpha
 Orde Clupeiformes
 Superorde Cyclosquamata
 Orde Aulopiformes
 Superorde Elopomorpha
 Orde Albuliformes
 Orde Anguilliformes
 Orde Elopiformes
 Orde Notacanthiformes
 Orde Saccopharyngiformes
 Superorde Lampridiomorpha
 Orde Lampridiformes
 Superorde Ostariophysi
 Orde Characiformes
 Orde Cypriniformes
 Orde Gonorynchiformes
 Orde Gymnotiformes
 Orde Siluriformes
 Superorde Osteoglossomorpha
 Orde Hiodontiformes
 Orde Osteoglossiformes
 Superorde Paracanthopterygii
 Orde Batrachoidiformes
 Orde Gadiformes
 Orde Lophiiformes
 Orde Ophidiiformes
 Orde Percopsiformes
 Superorde Polymixiomorpha
 Orde Polymixiiformes
 Superorde Protacanthopterygii
 Orde Esociformes
 Orde Osmeriformes
 Orde Salmoniformes
 Superorde Scopelomorpha
 Orde Myctophiformes
 Superorde Stenopterygii
 Orde Ateleopodiformes
 Orde Stomiiformes

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Burton, Maurice & Robert Burton (1984): Encyclopedia of Fish. Saint Louis, EE.UU: BPC Publishing. ISBN 0-7064-0393-2.
 Nelson, Joseph S. (2006): Fishes of the World. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.

 Outros artigos 
 Osteíctios
 Peixes

 Ligazóns externas 
 Actinopterygii na Encyclopedia of Life
 Actinopterygii en UntamedScience.com

Categoría:Osteíctios