Ducado de Milán

O Ducado de Milán, tamén chamado Milanesado ou  Estado de Milán, foi durante a Idade Media a principal potencia do norte de Italia.

O ducado foi creado en 1395 por Gian Galeazzo Visconti, señor de Milán. Cando a dinastía Visconti se extinguiu en 1447, Milán foi declarado unha República, a pesar das pretensións do duque de Orleáns, lexítimo herdeiro. Orleáns foi incapaz de tomar posesión da súa herdanza, pero a República durou pouco. O aventureiro Francesco Sforza, casado cunha filla do último Visconti, tomou Milán en 1450, autoproclamándose duque.

Dominio francés
En 1498 o fillo do duque de Orleáns converteuse en rei de Francia como Lois XII e pretendeu facer efectivas as reclamacións do seu pai sobre Milán, invadíndoo e expulsando a Ludovico Sforza en 1499. Este dominio francés durou até 1513, cando forzas suízas repuxeron ao fillo de Ludovico, Massimiliano, no trono. En 1515 os franceses, baixo Francisco I de Francia, venceron na batalla de Marignano, capturando a Massimiliano e retomando o ducado. De novo foron expulsados en 1521; desta vez, as forzas austríacas coroaron ao irmán de Massimiliano, Francesco II Sforza.

Despois da decisiva derrota francesa na Batalla de Pavia (1525), que deixou a Carlos I de España como principal forza en Italia, Francesco uniuse á Liga de Cognac, xunto ás repúblicas de Venecia, Florencia, o papa Clemente VII e os franceses en contra de Carlos V. Isto levou á rápida expulsión de Francesco de Milán por forzas imperiais, aínda que mantivo algún control sobre outras cidades do ducado, e acabou recuperando Milán polo Tratado de Cambrai (1529).

Dominio español
Cando Francesco morreu sen herdeiros en 1535, abriuse unha pugna entre Francisco I de Francia e o emperador Carlos V pola súa sucesión. Despois varias guerras, o emperador anexionou o ducado, investindo ao seu fillo Filipe como duque. Finalmente, o Tratado de Cateau-Cambrésis de 1559 recoñeceu a anexión do Milanesado por parte de España.

O ducado de Milán seguiu sendo español até a Guerra de Sucesión Española, no século XVIII. Despois da morte de Carlos II herdou as súas posesións Filipe de Anjou, ao que se opuxo o Arquiduque Carlos de Austria quen tamén tiña pretensións á coroa española.

Dominio imperial
miniatura|300px|Italia setentrional en 1796

O 26 de setembro de 1706 as tropas austríacas tomaron Milán, que pasou a mans do Arquiduque de Austria. Esta situación de dominación austríaca confirmouse legalmente no Tratado de Utrecht. O ducado foi definitivamente ratificado como posesión dos Habsburgo polo Tratado de Baden de 1714.

Dominio napoleónico
Así permaneceu até a súa conquista por parte de Napoleón Bonaparte, durante as Guerras napoleónicas, en 1796. O ducado foi cedido polo Tratado de Campoformio á nacente República Cisalpina.

Unificación italiana
A restauración, despois do Congreso de Viena, significou o seu retorno a Austria, aínda que pronto foi obxectivo do nacionalismo italiano, sendo conquistado polo reino do Piemonte durante as guerras que levaron á unificación italiana.

Gobernantes do Ducado de Milán
A seguinte é unha lista dos gobernantes de Milán desde o século XIII até 1859, cando Milán e o resto da Lombardía foron incorporados ao Reino de Piemonte-Sardeña.

 Nome Mandato  NotasSeñores de Milán, casas de della Torre (tamén coñecida como Torriani) e Visconti (1197–1395) Pagano I della Torre  1197–1241  Pagano II della Torre  1247–1257  Manfredo Lancia  1253–1256  Martín della Torre  1257–1259  Oberto Pelavicino  1259–1264  Filipe della Torre  1263–1265  Napoleón della Torre  1265–1277  Otón Visconti, Arcebispo de Milán  1277–1294  Mateo I Visconti  1294–1302  Guido della Torre  1302–1311   Mateo I Visconti  1311–1322  (reposto) Galeazzo I Visconti  1322–1327   Azzone Visconti  1329–1339   Luchino Visconti  1339–1349   Giovanni Visconti, Arcebispo de Milán  1349–1354  Mateo II Visconti  1349–1355  Galeazzo II Visconti  1349–1378  Bernabé Visconti  1349–1385   Gian Galeazzo Visconti  1378–1395  Duques de Milán, casa de Visconti (1395–1447) Gian Galeazzo Visconti  1395–1402   Giovanni Maria Visconti  1402–1412  Fillo de Gian Galeazzo; asasinado Filipe María Visconti  1412–1447  Irmán de Gian MaríaRepública Ambrosiana (1447–1450)República AmbrosianaDuques de Milán, casa de Sforza (1450–1499) Francisco I Sforza  1450–1466  casado cunha filla de Filipe María Galeazo María Sforza  1466–1476  Fillo de Francisco Gian Galeazzo Sforza  1476–1494  Fillo de Galeazzo María Ludovico Sforza  1494–1499  fillo de FranciscoDuques de Milán, alternancia das casas de Sforza e Valois - guerras hispano-francesas de Milán (1499–1540) Lois XII de Francia  1499–1500  neto de Valentina, filla de Gian Galeazzo Visconti Ludovico Sforza  1500  (reposto) Lois XII de Francia  1500–1512  (reposto) Maximiliano Sforza  1512–1515  fillo de Ludovico Francisco I de Francia  1515–1525  bisneto de Valentina Francisco II Sforza  1525–1535  fillo de Ludovico, irmán de MaximilianoDuques de Milán, casas de Austria e de Borbón - goberno español (1540–1706) Filipe II de España  1540–1598  Despois da morte de Francisco II, o emperador Carlos V reclamou o ducado para o seu fillo Filipe. Filipe III de España  1598–1621  fillo de Filipe II Filipe IV de España  1621–1665  fillo de Filipe III Carlos II de España  1665–1700  fillo de Filipe IV Filipe V de España  1700–1706  bisneto de Filipe IVDuques de Milán, casa de Habsburgo - goberno austríaco (1706-1797) Carlos VI  1706–1740  bisneto de Filipe III María Tareixa I de Austria  1740–1780  filla de Carlos VI Xosé II de Habsburgo  1780–1790  fillo de María Teresa Leopoldo II de Austria  1790–1792  irmán de Xosé II Francisco I de Austria  1792–1797  fillo de Leopoldo IIRepública Cisalpina (1797–1799)República CisalpinaDuques de Milán, casa de Habsburgo - goberno austríaco (1799-1800) Francisco I de Austria  1799–1800  (reposto) Comisión Imperial do conde de Mantua 1800República Cisalpina restaurada (1800–1805) Comisión Extraordinaria de Goberno  1800–1802  Napoleón Bonaparte 1802–1805  Presidente da República CisalpinaReis de Reino de Italia, casa Bonaparte - goberno francés (1805-1814) Napoleón Bonaparte 1805–1814  previamente Presidente da República Cisalpina Eugène de Beauharnais 1805–1814 Vicerri do Reino de ItaliaReis de Lombardía-Venecia, casa de Habsburgo - goberno austríaco (1814-1859) Francisco I de Austria  1814–1835  previamente Duque de Milán Príncipe Henrique XV Reuss zu Plauen 1814–1815 Vicerrei de Francisco I Conde Federico Henrique von Bellegarde 1815–1816 Vicerrei de Francisco I Arquiduque Antón Vítor de Austria 1816–1818 Vicerrei de Francisco I Arquiduque Rainiero de Austria  1818–1835 Vicerrei de Francisco I Fernando I de Austria  1835–1848  fillo de Francisco I Arquiduque Rainiero de Austria  1835–1848 Vicerrei de Fernando I Francisco Xosé I de Austria  1848–1859  primo de Fernando IConde Joseph Radetzky von Radetz  1848–1857 Vicerrei de Francisco XoséArquiduque Maximiliano de Austria 1857–1859 Vicerrei de Francisco XoséConde Ferencz Gyulai1859 Vicerrei de Francisco XoséBaron Heinrich Hermann von Hess1859 Vicerrei de Francisco Xosé

Véxase tamén
Bibliografía
Cappelli, Adriano (1898): Cronologia Cronografia e Calendario Perpetuo. Milán: Hoepli. ISBN 88-203-2502-0
VV. AA. (1844): Milano e il suo territorio, Volume 1, Ed. Picola, páx. 85

Outros artigos
Gobernadores do Milanesado.
Imperio austríaco.
Guerras napoleónicas.
Unificación italiana.
Historia de Italia.

Categoría:Historia de Italia
Categoría:Estados cristiáns
Categoría:Estados da Idade Moderna