Avespa asiática

A avespa asiática, Vespa velutina, é unha especie de avespa orixinaria de Asia. Procede da China, a India e Indonesia. Considérase unha especie invasora en Galicia.

Existen numerosas subespecies de vespa velutina; unha delas é a Vespa velutina nigrithorax (Carpenter & Kojima, 1997),. descrita en 1905 por du Buysson de Darjeeling (India). Aclimatada de xeito natural a un medio de temperado a subtropical, esta subespecieLe traité rustica de l’apiculture, rustica éditions, 2011, ISBN 978-2-8153-0157-2, p.112. foi introducida en Francia (probablemente antes do 2004Jean Haxaire, Jean-Pierre Bouguet et Jean-Philippe Tamisier (2006). « Vespa velutina Lepeletier, 1836, une redoutable nouveauté pour la faune de France (Hym., Vespidae) » , Bulletin de la Société entomologique de France, 111(2):194.Claire Villemant, Jean Haxaire, Jean-Claude Streito (2006). Premier bilan de l’invasion de Vespa velutina lepeletier en France (Hymenoptera, Vespidae) , Bulletin de la Société entomologique de France, 111(4):535.). Atópase na Asia continental ata o norte da India e nas montañas da China, zonas xeográficas nas que o clima é comparable ó de gran parte de Francia ou o norte de España, Galicia incluída, o que explicaría que fose posible a súa instalación e colonización de novos territorios en Europa.Villemant, C., Barbet-Massin, M., Perrard, A., Muller, F., Gargominy, O., Jiguet, F., Rome, Q., 2011. Predicting the invasion risk by the alien bee-hawking yellow-legged hornet Vespa velutina nigrithorax across Europe and other continents with niche models. Biological Conservation 144, 2142–2150.

 Características 
A Vespa velutina triplica en tamaño a abella europea, pois as mestras chegan a medir 40 mm, aínda que o resto dos individuos non pasan dos 30 mm. Distínguese da Vespa cabro en que esta ten o tórax vermello e o abdome negro e amarelo, mentres que o abdome da Vespa velutina é negro ou marrón cunha franxa caudal amarela e a cabeza negra coa fronte laranxa. Os extremos das súas patas tamén son amarelos. A Vespa velutina nigrithorax é depredadora da Apis mellifera, a abella doméstica, á que mata por decapitación para alimentar con ela as súas larvas. Tamén devoran as crías de abella dentro da colmea. Aniñan no alto das árbores en colonias de máis de mil individuos ..

Distribución
Esta especie é orixinaria de Asia, Afganistán, India, península Indochina, China e as illas indonesias e de Hong Kong.

En Europa detectouse a presenza da Vespa velutina nigrithorax tras a chegada dunha colonia nun barco mercante ó porto de Bordeos no ano 2005. A partir dese momento expandiuse por máis de 30 departamentos de Francia, con especial incidencia na rexión de Aquitania. En novembro de 2010 foi detectada a súa presenza en Guipúscoa . En Galicia detectouse por vez primeira en Burela en 2012, espallándose despois por outras zonas costeiras principalmente. A principios de 2013 déronse avisos en Lobios (Ourense), As Neves, Ponteareas e Lira (en Pontevedra). Ameaza a supervivencia das poboacións de abellas, polo que a Xunta puxo en marcha un programa de eliminaciónhttp://www.lavozdegalicia.es/noticia/galicia/2014/08/18/expertos-afirman-avispa-asiatica-comun-agresivas/0003_201408G18P6994.htm Artigo en La Voz de Galicia.

 Depredadores 
En Europa, o abázcaro europeo (Vespa crabro) ten depredadores como o picanzo vermello (Lanius collurio), o abelleiro europeo (Pernis apivorus) e o abellaruco europeo (Merops apiaster), sendo por iso potenciais depredadores. Aves como a pega, e tamén as galiñas, poderían ser tamén depredadores da avespa asiática.

 Defensa das abellas 
Na zona de orixe da Vespa velutina nigrithorax a abella máis común, a Apis cerana, desenvolveu un método de defensa consistente en agruparse arrodeando as avespas intrusas para elevar a temperatura do seu corpo ata matala. Estase a observar que as abellas europeas comezan a desenvolver a mesma estratexia de defensa que as súas compañeiras asiáticas: Cobren a avespa invasora, provocando unha subida de temperatura, ata os 45 °C. A avespa asiática (Vespa velutina), despois dalgúns minutos, morre de hipertermia (a abella soporta temperaturas superiores de ata 50 °C). É posible que esta adaptación varíe a velocidade de expansión das vespas.

En Galiza desenvolveuse un dispositivo eléctrico (arpa eléctrica) capaz de electrocutar ás velutinas respectando as abellas. Este arpa desprega fios paralelos, que alternan a corrente positiva e negativa, a unha distancia na que as velutinas, máis grandes, tocan nos dous fios e son electrocutadas.

miniatura|Niño de velutina nunha torre eléctrica en Piñeira, Ribadeo.

 Perigosidade para o ser humano 
A avespa asiática (Vespa velutina), ao igual que o abázcaro europeo (Vespa crabro), pode inocular o seu veleno ao ser humano. Segundo os datos recompilados en Europa, a avespa asiática non representa máis perigo que o seu parente europeo. Este último prefire a fuxida antes que o ataque. Non se denunciaron aumentos de picaduras nas zonas onde se estableceu a avespa asiática. Só se denunciou un caso de envelenamento grave, despois de 12 picaduras cefálicas de Vespa velutina. Os casos de ataques denunciados ocorreron case sempre na proximidade do niño. O perigo para o ser humano preséntase en caso de picadas múltiples, picada única en mucosa (tecido que recobre as superficies internas do corpo) ou en persoas que padezan alerxia ao veleno de himenóptero.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Ligazóns externas 
 Acceso a un vídeo onde se pode ver un exemplar capturado en novembro do 2011 en Vigo
 Programa de vixilancia e control fronte á avespa asiática (Vespa velutina) 2014, Xunta de Galicia, febreiro 2014.

Categoría:Vespidae
Categoría:Especies invasoras animais
Categoría:Animais descritos en 1836