Xosé Estévez

Xosé Estévez Rodríguez, nado en Quiroga o 29 de agosto de 1943, é un historiador galego.

 Traxectoria 
Diplomado en Estudos Eclesiásticos, Seminario Maior Diocesano de Lugo, licenciado en Filosofía e Letras pola Universidade Complutense de Madrid en 1973, e doutor en Historia pola Universidade de Deusto, en 1990. 

Primeiro foi crego, un crego atípico, moi lembrado pola banda da Fonsagrada, que non cobraba nos enterros e participaba como un veciño máis en todos os traballos comunais. Secularizouse e fíxose historiador. Máximo especialista en Galeusca.

Trasladouse en 1973 ao País Vasco segundo as súas sus propias palabras "pola agradable chaamada do amor e o duro imperativo do traballo". Tivo dous fillos, e unha filla falecida en 2006.

Profesor na Universidade de Deusto, Campus de Donostia, de Historia Moderna desde 1973, de Historia Moderna e Contemporánea do País Vasco desde 1993, de Nacionalismos e Rexionalismos desde 1995, de Sociedade e Cultura na España Contemporánea desde 1999 e de Historia da España Actual tamén desde 1999 ata a súa xubilación. Tamén exerceu a docencia como profesor titular de FP-2 e de Bacharel LOGSE no Centro Nazaret, da Fundación Kutxa.

Socio de número da Real Sociedade Bascongada de Amigos do País, desde 1987, colaborador da Gran Enciclopedia Ilustrada do País Vasco e dos periódicos Deia, Gara e A Nosa Terra.

Grande amigo de Manuel María, publicou un estudo sobre a súa relación con Euskal Erria.

En 2017 foi o duodécimo Premio Galiza Mártir.

 Obra en galego 
 Ensaio 
 Impenitencias Galeuzcanas (1992). Ediciós do Castro.
 Manuel Martínez Murguía. De estirpe vasca e berce do nacionalismo galego/Manuel Martinez Murguia. Euskal jatorrikoa eta Galiziako Abertzaletasunaren Aintzindari (2000).  Gipuzkoako Foru Aldundia, Kultura, Euskara, Gazteria eta Kirol Departamentua. En galego e éuscaro.
 Castelao e o Galeuzca (2002). Laiovento.
 A Lagoa da memoria (2002). Trintxerpe. Guipúscoa: Fato Cultural Galego Daniel Castelao.
 Un crego atípico na Fonsagrada 1967-69 (2014). Museo da Fonsagrada.
 Da Galiza ao Galeusca. Memorias dun nacionalista e investigacións sobre as relacións entre Galiza, Euskadi e Catalunya (2020).  Instituto Galego de Historia, Monografías.
 O Val de Quiroga e Galiza na saudade do corazón (2020).
A presenza de Castelao en Euskadi (2021). Noia: Toxosoutos. 303 páxs. ISBN  978-84-123409-7-6

 Obras colectivas 
 Actas do Congreso Manuel María. Literatura e Nación (2009) Fundación Manuel María.

 Obra en castelán 
 Ensaio 
 Cultura Vasca (I) (1977).
 Euskal Herría. Historia y Sociedad (1985).
 Historia del País Vasco (Siglo XVIII) (1985).
 La Autodeterminación de los Pueblos. Un reto para Euskadi y Europa (1985).
 Leizaola, la lealtad del viejo roble (1989).
 De la Triple Alianza al Pacto de San Sebastián (1923-1930). Antecedentes del Galeuzca (1991). Universidade de Deusto = Deustuko Unibertsitatea, Servizo de Publicacións = Argitalpen Zerbitzua
 Antología del Galeuzca en el exilio (1939-1960) (1992).
 El Nacionalismo Vasco y los Congresos de Minorías nacionales de la Sociedad de Naciones (1916-1936) (1992).
 Ideología y Nacionalismo (1992).
 El Pueblo Vasco en el Renacimiento (1491-1521) (1994).
 Galeuzca (1994).
 Ehun Urte Euskal Herrian. Desarrollo nacional y social en el Siglo XX (1995).
 Historia de Euskal Herria. II. Del hierro al roble (1996).
 Las Juntas Generales de Gipuzko, (1996).
 Negociar (2000).
 El Contexto histórico-estructural de El Quijote (2005). Universidade de Deusto = Deustuko Unibertsitatea, Servizo de Publicacións = Argitalpen Zerbitzua.
 Galeuzca. La periferia contra el páramo (Nabarralde, 2023).

 Obra en éuscaro 
 Ensaio 
 Galiziako Historia (Finisterreko oroimena) (1994) Gaiak, D.L.
 Notas 

Categoría:Escritores de Galicia en lingua galega
Categoría:Escritores de Galicia en lingua castelá

Categoría:Ensaístas de Galicia
Categoría:Historiadores de Galicia
Categoría:Alumnos da Universidade de Deusto
Categoría:Alumnos da Universidade Complutense de Madrid
Categoría:Nados en Quiroga
Categoría:Nados en 1943