Pedro María de Cisneros

Pedro María de Cisneros de Castro e Ulloa, segundo conde de Ximonde, tamén coñecido como Pedro María de Cisneros, Pedro Cisneros de Castro ou simplemente como o Conde de Ximonde (por antonomasia), nado o 2 de decembro de 1770 en San Miguel de Sarandón (hoxe no concello de Vedra) e finado en Santiago de Compostela o 12 de xullo de 1824Héitor Picallo. Casa de Maíndo (A Estrada Pontevedra): Espazo xeográfico, humano e histórico no dominio do Condado de Ximonde., foi un nobre e destacado político galego.Na historiografía galega cando se cita ao "Conde de Ximonde" faise referencia ao segundo, Pedro Cisneros, así como cando se fala da "Condesa de Ximonde" trátase da súa filla Xacoba, terceira e última portadora deste título.

 Traxectoria 
miniatura|O Pazo de Ximonde, soar dos Castro.
Era fillo de Xoán Antonio Cisneros de Castro (1725-1798), rexedor perpetuo da cidade de Santiago de Compostela, e de Manuela de Ulloa e Cadórniga. O seu pai recibiu o título de Conde de Ximonde do rei Carlos III de España, co vizcondado previo de Soar, por decreto dado no Palacio Real de El Pardo o 14 de xaneiro de 1766. Cando faleceu o seu pai, o 20 de decembro de 1798, herdou o título e as extensas propiedades do primeiro conde. Foi rexedor perpetuo de Santiago, e un importante mecenas da cultura gallega.

Casou con Agustina de Puga e Araúxo, con que tivo unha única filla, Xacoba Cisneros de Castro, III condesa de Ximonde.

No campo político, durante a Guerra da Independencia española foi membro da Soberana Xunta Suprema do Reino de Galicia, e despois da Xunta Suprema Central que gobernou España durante dita guerra.Manuel Blanco Rey. D. Luciano Mª Puga Blanco (1842–1899): un personaje rescatado del olvido. Anuario Brigantino, Betanzos, 1999.miniatura|Real cédula a favor de la compañía de comercio de el Reyno de Galicia.
 Membro da Xunta Suprema do Reino de Galicia 

Durante a Guerra da Independencia española o II conde de Ximonde tivo un papel moi importante. Como rexedor de Santiago e, na súa su representación, foi membro da Xunta Suprema do Reino de Galicia que se constituíu o día 5 de xuño de 1808 na Coruña para coordinar e organizar a resistencia e funcionar como organismo reitor do Reino de Galicia, ante o baleiro de poder xerado pola guerra.

O conde de Ximonde foi o presidente das sesións da Xunta, actuando ao mesmo tempo como membro da Xunta Provincial de Santiago.

Así mesmo participou na organización do exército para activar o levantamento do Reino de Galicia.Archivo Histórico Nacional. Sección de Guerra. Galicia. Auxilios al Ejército de Galicia, comisiones a Galicia para su sublevación y toma de Vigo.

 Membro da Xunta Suprema Central 
miniatura|O conde de Floridablanca.Retrato por Pompeo Batoni. 
miniatura|G. M. de Jovellanos.Retrato por Goya. 

En setembro do mesmo ano, como político moderado e ilustrado, pero patriota e non afrancesado, foi elixido polas Xuntas Supremas de Galicia, Castela e León reunidas en Lugo,González López, Emilio (1975): El águila gala y el búho gallego. La insurrección gallega contra los franceses. Centro Gallego de Buenos Aires: Ediciones Galicia. para representar o Reino de Galicia, xunto con Manuel Avalle, na Xunta Suprema Central de 34 membros, que se constituíu formalmente en Aranjuez o 23 de setembro de 1808, presidida por Floridablanca, para gobernar España durante o cativerio de Fernando VII.

A Xunta Suprema Central, tamén chamada Xunta Suprema, Xunta Central ou Xunta Central Suprema, e cuxa denominación oficial era Xunta Suprema Central e Gobernativa do Reino, foi o órgano que asumiu os poderes executivo e lexislativo españois durante a ocupación napoleónica de España. Constituíuse o 25 de setembro de 1808 tras a vitoria na batalla de Bailén e despois de que o Consello de Castela declarase nulas as abdicacións de Baiona. O seu mandato concluíu o 30 de xaneiro de 1810, coa constitución da Xunta de Rexencia e a convocatoria das Cortes de Cádiz.

Nos meses que seguiron á súa fundación, a Xunta encargouse de organizar o país e de dirixir a guerra, destacando entre as súas accións o establecemento de tributos de guerra, a constitución do "Exército da Mancha" (mandado polo xeneral Aréizaga e a sinatura do Tratado de Alianza con Gran Bretaña (14 de xaneiro de 1809).

 Desprazamento da Xunta Central a Estremadura, Sevilla e Cádiz 

Coa chegada de Napoleón a España en novembro de 1808 e a capitulación de Madrid, a Xunta Suprema Central, da que formaba parte o conde de Ximonde, viuse obrigada a desprazarse a Estremadura, despois a Sevilla, onde residiría desde o 16 de decembro de 1808 e, en último lugar, á Vila da Real Illa de León, Cádiz, actual San Fernando, o 23 de xaneiro de 1810.

 Preparación do Regulamento das Cortes de Cádiz 

O conde de Ximonde formou parte, con Jovellanos e outros, da comisión da Xunta Central que se encargou de preparar o Regulamento das Cortes de Cádiz, e asinou na Illa de León o Decreto da Xunta Suprema Central de 29 de xaneiro de 1810 que convocou as Cortes,
así como o Decreto que nomeou unha Nova Xunta de Rexencia, presidida polo bispo de Ourense, Pedro de Quevedo e Quintano, á que a Xunta Suprema trasladou o poder para que preparase e organizase as Cortes.

 Constitución do Consello de Rexencia e regreso do conde de Ximonde a Galicia 

Cando se creou o Consello de Rexencia, desatouse unha reacción política contra os membros da anterior Xunta Suprema Central, e o conde de Ximonde abandonou por mar a illa de León, non chegando a participar nas Cortes que redactaron a Constitución de Cádiz, en cuxa convocatoria tivera unha directa intervención.

Regresou a Galicia na fragata Cornelia, en agosto de 1810.
 Protector da Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago 
O segundo conde de Ximonde sobresaíu como un membro moi destacado da ilustración galega de finais do século XVIII e comezos do XIX, chegando a ser, en palabras de Gozález López, "a gran figura da ilustración galega compostelá".

Foi un importante mecenas, distinguíndose como protector da Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago, que fora fundada en 1774, e creou e sufragou en 1805 unha Escola Gratuíta de Debuxo para promover a pintura galega.

Entre 1806 e 1809, foi profesor desta escola o pintor Plácido Fernández de Arosa que, en 1794, ingresara na Real Academia de Belas Artes de San Fernando, pensionado polo conde de Ximonde, onde coincidiu co seu irmán Tomé, tamén pintor.

O conde tamén foi mecenas do escultor Manuel de Prado, e do seu irmán o arquitecto Melchor de Prado e mais doutros artistas galegos da época.

 Reconstrución da igrexa de Cuntis 
miniatura|250px|Igrexa parroquial de Santa María dos Baños. Cuntis.
Reconstruíu á súa conta a igrexa de Cuntis, que fora queimada polos franceses durante a guerra da independencia, como consecuencia dos ataques que os veciños desta vila facían ás tropas francesas cando avanzaban cara á Estrada desde Santiago, na zona de Pontevea.

 Apoio aos baños termais de Cuntis 

En 1807 o conde de Ximonde creou en Cuntis unha Fundación Hospitalaria para que se puidesen beneficiar dos baños termais as persoas que carecesen de fondos suficientes, mandando construír baños para homes e mulleres, modernizando e mellorando a Casa de baños existente."Carta do párroco de Sta. María dos Baños sobre a Fundación Hospitalaria que o II conde de Ximonde creara en Cuntis". En Héitor Picallo. Casa de Maíndo (A Estrada Pontevedra): Espazo xeográfico, humano e histórico no dominio do Condado de Ximonde, Documento 6, pp. 218-219.

 Publicacións 
Interesado pola xenealoxía, foi autor dunha obra destacada sobre esta materia, o Libro dos escudos de armas. O seu nome completo é Libro que hago yo, el Conde de Gimonde, de varios escudos de armas, con las descripciones sacadas de varios libros de formado y manuscrito y de varias que adquirí.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Condado de Ximonde
 Cortes de Cádiz
 Guerra da Independencia española en Galicia
 Guerra da Independencia española
 Xunta Suprema do Reino de Galicia
 Xunta Suprema Central

Categoría:Nobres de Galicia
Categoría:Políticos de Galicia
Categoría:Nados en 1770
Categoría:Nados en Vedra
Categoría:Finados en 1824