Michael Gambon

Sir Michael John Gambon, OBE, nado en Dublín, Irlanda, o 19 de outubro de 1940 e finado en Witham o 27 de setembro de 2023, foi un actor británico de orixe irlandesaI suppose I can't get away from it, I'm English, aren't I? ,  theartsdesk Q&A: Actor Michael Gambon, 21 de decembro de 2020 que traballou no teatro, televisión e no cine. É un actor moi respectado e prolífico no teatro, pero é recoñecido internacionalmente polo seu papel como Philip Marlow da serie de televisión da BBC, The Singing Detective e por encarnar a Albus Dumbledore nos filmes de Harry Potter, en substitución do xa falecido actor Richard Harris.

Gañador de catro premios BAFTA e tres premios Laurence Olivier e nomeado tamén ós Globos de Ouro, ós Emmy e ós Premios Tony. A súa carreira abrangue case 5 décadas e inclúe unha gran variedade de papeis de teatro, televisión e cine.

En 1998, a raíña Sabela II nomeouno coa Orde do Imperio Británico. En 2020, apareceu no posto 28 da lista de mellores actores irlandeses segundo The Irish Times.

 Traxectoria 
Gambon naceu o 19 de outubro de 1940 en Cabra, un suburbio ó norte de Dublín, durante a segunda guerra mundial. O seu pai, Edward Gambon, un enxeñeiro, decidiu procurar traballo na reconstrución de Londres, e así Gambon e a súa nai, Mary Gambon (Hoare de solteira), unha costureira, trasladáronse a Mornington Crescent, ó norte de Londres, cando Gambon tiña só 5 anos.

Adquiriu a Cidadanía Británica por orde do seu pai e recibiu unha estrita educación católica. Anos máis tarde asistiu a unha escola de Kent, antes de deixar os estudos ós 15 anos. Gañou unha bolsa con Vickers Armstrong para ser enxeñeiro e así seguir as pegadas do seu pai. O tempo dedicado foi até os dezasete anos, mais logrou ser un enxeñeiro plenamente cualificado, aínda que só mantivo o posto de traballo dous anos, xa que se sentía atraído pola interpretación.

 Comezos  
Á idade de dezanove anos graduouse na Royal Academy of Dramatic Art (RADA), en Londres e máis tarde incorporouse á compañía de teatro de Kings Cross. Cinco anos máis tarde, escribiu unha carta a Michael MacLiammoir, o empresario irlandés do Gate Theatre, en Dublín, para facer alí as súas primeiras representacións.

Fixo o seu debut profesional en 1962, con Otelo (a súa obra predilecta), comezando despois unha xira por Europa. Un ano máis tarde, fixo o seu primeiro papel protagonista en Ricardo III. Sir Laurence Olivier, tras asistir á representación de Ricardo III, ofreceulle a oportunidade de ser un dos oito membros fundadores do novo Royal National Theatre, en Londres, coñecido entón como Olivier Theatre.

Gambon foi contratado para tomar parte en diversas producións. A máis coñecida e premiada  foi Hamlet, dirixida por Olivier e protagonizada por Peter O´Toole. Permaneceu durante catro anos como secundario e protagonista en moitas producións de teatro, algunhas delas coa colaboración de grandes directores como William Gakill e John Dexter. Durante eses anos fixo numerosos papeis en obras do director Alan Ayckbourn.

 Traxectoria 
Está considerado como un dos mellores actores do teatro británico aínda que tamén é un prolífico actor de cine e televisión.
A causa do falecemento de Richard Harris no 2002, Michael Gambon foi convocado para encarnar ó mago Albus Dumbledore a pesar de que recoñeceu que non lera ningún dos libros da saga e que só tiña en conta os guións para a súa interpretación, xa que: "Non quería ser como eses actores que se queixan porque as súas escenas son máis curtas que na historia orixinal":

Gambon tamén compuxo ó director de Hogwarts cun leve acento irlandés que tanto el como o realizador consideran un tributo ó seu antecesor, que era orixinario de Irlanda.

 Obra 
 Teatro 
Otelo 1962
Hamlet 1963
Saint Joan 1963
The Recruiting Officer 1963
Filoctetes 1964
Otelo 1964
The Royal Hunt of the Sun (Diego) 1964
The Crucible (Herrick) 1965
Mother Courage and Her Children (Eilif) 1965
Love for Love (Snap) 1965
Juno and the Paycock (Jerry Devine) 1966
The Storm 1966
Events While Guarding the Bofors Gun por John McGrath (Flynn) 1967
A Severed Head (Palmer Anderson) 1967
The Doctor's Dilemma (Patric Cullen) 1967
Saint Joan (Cauchon) 1967
Peer Gynt 1968
Otelo 1968
Macbeth 1968
In Celebration (Andrew) 1969
Coriolanus 1969
The Plebeians Rehearse the Uprising (Wiebe) 1970
Major Barbara (Charles Lomax) 1970
Henry VIII (Surrey) 1971
When Thou Art King (Hotspur) 1971
The Brass Hat (Guy Holden) 1972
Not Drowning But Waving  1973
The Norman Conquests (Tom) 1974
The Norman Conquests (Tom) 1975
The Zoo Story (Gerry) 1975
Otherwise Engaged (Simon) 1976 
Just Between Ourselves (Neil) 1977
Alice's Boys (Bertie) 1978
Betrayal (Jerry) 1978
Close of Play (Henry) 1979
Richard III  1980
Otelo (Roderigo) 1980
Sisterly Feelings (Patrick) 1980
The Life of Galileo 1980
King Lear 1982, 1983
Antony and Cleopatra (Antony) 1982, 1983
Tales from Hollywood 1983
Old Times (Deeley) 1985
A Chorus of Disapproval 1985
Tons of Money (Sprules) 1986
A View from the Bridge (Eddie Carbone) 1987
A Small Family Business (Jack McCracken) 1987
Mountain Language (Sarxento) 1988
Uncle Vanya 1988
Veterans' Day (Walter Kercelik) 1989
Man of the Moment (Douglas Beechey) 1990
Otelo 1991
Taking Steps 1981
Volpone 1995
Skylight (Sarxento Tom) 1995
Skylight (Sarxento Tom) 1996
Tom and Clem (Tom Driberg) 1997
The Unexpected Man 1998
Cressida 2000
The Caretaker (Davies) 2001
A Number (The Father) 2002
Endgame (Hamm) 2004
Henry IV, Parte 1 and Henry IV, Parte 2 2005
Celebration (Lambert) 2005
Eh Joe (Joe) 2006
No Man's Land (Hirst) 2008/09
Krapp's Last Tape (Krapp) 2010
All That Fall (Dan Rooney) 2012-2013
Eh Joe (Joe) 2013-2014Pinter One (O garda, voz) 2018

 Cinema 
dereita|miniatura|220px|Figura de cera de Michael Gambon como o personaxe de Albus Dumbledore.
 Ano  Título  Personaxe  Notas 1965  Othello  Company  1973  Nothing but the Night  Inspector Grant  1974  The Beast Must Die  Jan Jarmokowski  1985  Turtle Diary  George Fairbairn 1988  Paris by Night  Gerald Paige  Missing Link  Narrador (voz) 1989  The Rachel Papers  Doutor Knowd  Unha árida estación branca  Maxistrado  The Cook, the Thief, His Wife & Her Lover  Albert Spica  1991  Mobsters  Salvatore Maranzano  1992  Toys  Xeneral Leland Zevo 1994  A Man of No Importance  Ivor J. Garney  Clean Slate  Philip Cornell  Squanto: A Warrior's Tale  Sir George  The Browning Version  Doutor Frobisher 1995  Bullet to Beijing  Alex  Two Deaths  Daniel Pavenic  Nothing Personal  Leonard  Midnight in Saint Petersburg  Alex 1996  Mary Reilly  Mr. Reilly  The Innocent Sleep  Det. Insp. Matheson 1997  The Gambler  Fiódor Dostoievski  The Wings of the Dove  Lionel Croy 1998  Dancing at Lughnasa  Padre Jack Mundy  Plunkett & Macleane  Lord Gibson 1999  A Monkey's Tale  Master Martin (voz)   Dead on Time  Maurice  The Insider  Thomas Sandefur  The Last September  Sir Richard Naylor  Sleepy Hollow  Baltus Van Tassel 2001  Gosford Park  Sir William McCordle  Charlotte Gray  Levade  High Heels and Low Lifes  Kerrigan  Christmas Carol: The Movie  Pantasma do Nadal (voz)  2002  Ali G Indahouse  Primeiro Ministro 2003  Little Wolf's Book of Badness  Tío Bigbad (voz)  The Actors  Barreller  Open Range  Denton Baxter  Sylvia  Professor Thomas  Deep Blue  Narrador  Documental2004  Standing Room Only  Larry  Being Julia  Jimmie Langton  Sky Captain and the World of Tomorrow  Morris Paley  Layer Cake  Eddie Temple  The Life Aquatic with Steve Zissou  Oseary Drakoulias  Harry Potter e o preso de Azkaban Profesor Albus Dumbledore 2005  Harry Potter e o Cáliz de fogo  Stories of Lost Souls: "Standing Room Only"  Larry 2006  The Omen  Bugenhagen  The Good Shepherd  Dr. Fredericks  John Duffy's Brother  Narrador (voz)  Amazing Grace  Charles Fox 2007  The Good Night  Alan Weigert  The Baker  Leo  The Alps  Narrador  Documental Harry Potter e a Orde do Fénix  Profesor Albus Dumbledore  2008  Brideshead Revisited  Lord Marchmain 2009  Harry Potter e o misterio do príncipe  Profesor Albus Dumbledore  Fantastic Mr. Fox  Franklin Bean (voz) 2010  The Book of Eli  George  The King's Speech  Xurxo V do Reino Unido  Harry Potter e as reliquias da morte (1ª parte)  Profesor Albus Dumbledore  Cameo 2011  Harry Potter e as reliquias da morte (2ª parte) 2012  Quartet  Cedric Livingstone 2014  Unity  Narrador  Documental Paddington   Tío Pastuzo (voz)  2016  Dad's Army  Godfrey  Hail, Caesar!  Narrador (voz)2017  Viceroy's House  Pug Ismay  Mad to Be Normal  Sydney Kotok  Victoria & Abdul  Lord Salisbury   Kingsman: The Golden Circle  Sir Giles / Arthur   Paddington 2  Tío Pastuzo (voz) 2018  The Last Witness  Frank Hamilton   King of Thieves  Billy "The Fish" Lincoln  The Death & Life of John F. Donovan  Home nun restaurante e narrador (voz)   Johnny English ataca outra vez  Axente Five  Cameo 2019  Judy  Bernard Delfont  Cordelia  Moses  

 Televisión 
 Ano  Título  Personaxe  Notas1967  Much Ado About Nothing  Watchman No. 4  Telefilme, BBCSoftly, Softly  Pete Lucas  Episodio: Appointment in Wyvern 1967–1978 Play of the Month Varios personaxes  5 episodios 1968  Public Eye  Descoñecido  Episodio: "Have Mud, Will Throw" 1969  Fraud Squad  Rex Lucien  Episodio: "Last Exit to Leichstenstein" 1968–1970  The Borderers  Gavin Ker  26 episodios 1970  Confession  Mr. Tennent  Episodio: "People Who Visit Glass Houses" 1971  Eyeless in Gaza  Mark Staithes  5 episodios1972  The Challengers  John Killane  5 episodios  The Man Outside  Ralph Kenward  Episodio: "Cuculus Canorus" Softly, Softly: Task Force  Cranley  Episodio: "Welcome to the Club" Kate  Edward  Episodio: "A Fact of Life"1973  Menace  Ellis  Episodio: "Judas Goat" A Picture of Katherine Mansfield  Harry  Episodio "#1.5" Special Branch  Muller  Episodio: "Hostage" Arthur of the Britons  Roland  Episodio: "The Prisoner" Six Days of Justice  Mr. Golding  Episodio: "Stranger in Paradise" ITV Saturday Night Theatre  Irmán Kevin  Episodio: "Catholics" Orson Welles Great Mysteries  Rolfe  Episodio: "An Affair of Honour"1974  Zodiac  Reuben Keiser  Episodio: "The Cool Aquarian" Masquerade  Stewart  Episodio: "May We Come In?"1975  The Secret Agent  Tom Ossipon  Telefilme, BBC 1976  Centre Play  Edith Harrison  Episodio: "In the Labyrinth" 1972–1976  Play for Today  Varios personaxes  3 episodios 1977  ITV Sunday Night Drama  Varios personaxes  2 episodios 1978  Premiere  Kenny  Episodio: "One of These Nights I'm Gonna Get an Early Day" 1977–1979  The Other One  Brian Bryant  13 episodios 1979  Chalk and Cheese  Descoñecido  Descoñecidos 1980  Tales of the Unexpected  Andrew  Episodio: "The Umbrella Man"1982  ITV Playhouse  Descoñecido  Episodio: "The Breadwinner" La ronde  Descoñecido  Telefilme, BBC1985  Absurd Person Singular  Geoffrey Jackson  Telefilme, BBC  Oscar  Oscar Wilde  Miniserie de televisión Tropical Moon Over Dorking  Bill  Telefilme, BBC  1986  The Singing Detective  Philip Marlowe  6 episodios1987  Bergerac  Jarvis McLeod  Episodio: "Winner Takes All" Theatre Night  Pastor Manders  Episodio: Ghosts  1988  Mountain Language  Sarxento  Telefilme, BBC 1989  The Heat of the Day  Harrison  Telefilme The Jim Henson Hour  Ultragorgon (voz)  Episodio: Monster Maker  About Face  Trevor  Episodio: "Searching for Señor Duende" 1990  Blood Royal: William the Conqueror  Guillerme I de Inglaterra Telefilme1991  The Storyteller: Greek Myths  O contacontos  4 episodios Minder  Tommy Hanbury  Episodio: "Guess Who's Coming to Pinner?" 1992–1993  Maigret  Comisario Maigret  12 episodios 1993  Performance  Archie Rice  Episodio: "The Entertainer" 1994  Faith  Peter John Moreton  Miniserie de televisión 1995  The Wind in the Willows  Badger (voz) Telefilme1996  Expert Witness  Presentador / Narrador   Sansón e Dalila  Rei Hanun  Miniserie de televisión 1999  Wives and Daughters  Squire Hamley  Miniserie de televisión, BBC 2000  Longitude  John Harrison  Telefilme, A&E  Endgame  Hamm  Telefilme, BBC  2001  Perfect Strangers  Raymond  Miniserie de televisión, BBC2002  Path to War  Lyndon B. Johnson  Telefilme, HBO Top Gear  Convidado  Serie 1: episodio 82003  The Lost Prince  Eduardo VII do Reino Unido  Telefilme, BBC Angels in America  Prior Walter Ancestor  Miniserie de televisión, HBO2006  Top Gear  Convidado  Serie 8: episodio 5 Celebration  Lambert  Telefilme 2007  Joe's Palace  Elliot Graham  Telefilme, BBC Cranford  Mr. Holbrook  2 episodios2009  Kröd Mändoon and the Flaming Sword of Fire  Narrador  Episodio: "Wench Trouble" Emma  Mr. Woodhouse  Miniserie de televisión 2010  Doutor Who   Kazran / Elliot Sardick  Especial de Nadal: "A Christmas Carol"2011  Comic Relief: Uptown Downstairs Abbey  Narrador  Sen creditar Page Eight  Benedict Baron  Telefilme, PBS2012  Luck  Michael "Mike" Smythe  Miniserie, HBO Restless  Baron Mansfield  Miniserie, PBS 2013  National Theatre Live: 50 Years On Stage  El mesmo  Especial ao vivo; PBS Lucan  John Burke (vello)  Miniserie, ITV2014  Quirke  Xuíz Garret Griffin  3 episodios Common  Xuíz  Telefilme, BBC On Angel Wings  Avó (voz)  Curtametraxe 2015  The Casual Vacancy  Howard Mollison Miniserie, HBO2016  Churchill's Secret  Winston Churchill  Telefilme, PBS The Hollow Crown: Henry VI, Part I   Mortimer  Miniserie, BBC2017  Fearless  Sir Alastair McKinnon  Miniserie, ITV Little Women  Mr. Laurence  Miniserie de televisión, PBS  2015–2019  Fortitude  Henry Tyson  10 episodios 

 Videoxogos 
 Data  Título  Personaxe (voz) 2003  Ghosthunter  Lord William Hawksmoor  2014 The Elder Scrolls Online  O profeta / Varen Aquilarios 2015  The Elder Scrolls Online: Orsinium  Varen Aquilarios 2017  The Elder Scrolls Online: Morrowind  O profeta 2018  Harry Potter: Hogwarts Mystery  Profesor Albus Dumbledore 2018  The Elder Scrolls Online: Summerset  O profeta 2019  The Elder Scrolls Online: Elsweyr  O profeta 2020  The Elder Scrolls Online: Greymoor  O profeta 2021  The Elder Scrolls Online: Blackwood  O profeta

 Notas 

 Véxase tamén 

 Ligazóns externas 
Biografía en Talktalk.co.uk 

Categoría:Actores de cinema de Irlanda
Categoría:Actores de televisión de Irlanda
Categoría:Actores de teatro de Irlanda
Categoría:Actores de cinema de Inglaterra
Categoría:Actores de televisión de Inglaterra
Categoría:Actores de teatro de Inglaterra
Categoría:Actores de voz de Irlanda
Categoría:Actores de voz de Inglaterra
Categoría:Nados en 1940
Categoría:Finados en 2023
Categoría:Nados en Dublín