Richard Harris

Richard St John Harris, nado o 1 de outubro de 1930 en Limerick (Irlanda) e finado o 25 de outubro de 2002 en Londres (Inglaterra), foi un actor irlandés, cantante-compositor, produtor teatral, director de cine e escritor.

Como actor foi moi prolífico, e os seus papeis de maior sona foron como Rei Artur en Camelot (1967), Oliver Cromwell en Cromwell (1970) e como Albus Dumbledore en Harry Potter e a pedra filosofal (2001) e Harry Potter e a Cámara dos Segredos (2002), o seu derradeiro filme. Tamén encarnou un aristócrata británico e preso en A Man Called Horse (1970), o emperador Marco Aurelio en Gladiator (2000) e o pistoleiro inglés Bob na película de Clint Eastwood Sen perdón (1992).

Como cantante, Harris triunfou coa súa gravación de 1968 da canción de Jimmy Webb "MacArthur Park", que estivo no top ten en Gran Bretaña e os Estados Unidos. En 2020 The Irish Times publicou unha listaxe cos mellores actores de cinema irlandeses, na que Harris aparecía como o terceiro mellor.

 Traxectoria 

 Primeiros anos e formación 
Harris, o quinto de nove irmáns, naceu na cidade de Limerick, Condado de Limerick (Munster, Irlanda), no seo dunha familia de clase media firmemente católica. Os seus pais eran John Ivan Harris e Mildred Josephine Harty Harris. Foi educado polos xesuítas no Crescent College.

Destacou polas súas virtudes no rugby chegando a xogar no Garryowen e cando ía encamiñado cara a unha prometedora carreira deportiva como estrela de rugby, colleu a tuberculose e viuse obrigado a deixala práctica deportiva.
Despois de recuperarse da enfermidade, Harris trasladouse a Londres co afán de se converter en director de teatro. Ó non atopar ningún curso relacionado coa súa afección, enrolouse na London Academy of Music and Dramatic Art (LAMDA) para estudar interpretación.

Sendo aínda un estudante, Harris alugou o Teatro Irving situado na West End de Londres para dirixir e producir a súa propia produción sobre a obra de Clifford Odets Winter Journey (The Country Girl). O espectáculo tivo un grande éxito pero ó rematar o financiamento tivo que abandonar o proxecto.

Despois de rematar os seus estudos na Academia, Harris uniuse á compañía de Joan Littlewood e comezou a participar en funcións das producións do West End, destacando en The Quare Fellow (1956).

 Carreira cinematográfica 
Debutou no cine en 1958 co filme Alive and Kicking e un ano máis tarde tivo a oportunidade de traballar co director británico Michael Anderson. A década dos 60 comezaría dun xeito excepcional coa súa achega en The Guns of Navarone e en Mutiny on the Bounty xunto con Trevor Howard e Marlon Brando.

A súa primeira aparición como protagonista sería en This Sporting Life, interpretando ó mineiro Frank Machin, papel polo que gañou a Palma de Ouro ó mellor actor no festival de Cannes e un nomeamento ós Premios Óscar.

A súa fama non parou de medrar e cada filme no que participaba tiña máis éxito que o anterior, pero sen dúbida o grande éxito mundial veu da man de A Man Called Horse.

 Derradeiros anos 
Nos derradeiros anos da vida de Richard Harris, o actor irlandés volveu á gran pantalla con pequenos pero intensos papeis nos oscarizados Sen perdón e Gladiator.

Pola contra, será relacionado por sempre co papel de Albus Dumbledore nas dúas primeiras entregas da saga de Harry Potter. Harris morre no 2002 por mor da enfermidade de Hodgkin á idade de 72 anos, poucos meses despois da estrea de Harry Potter e a Cámara dos Segredos. Foi substituído polo tamén irlandés Michael Gambon.

 Filmografía 
 Ano  Título  Papel  Notas 1959  The Iron Harp  Home irlandés cego  Televisión 1959  Alive and Kicking   1959  Shake Hands with the Devil  Terence O'Brien  1959  The Wreck of the Mary Deare  Higgens  1960  Beleza terrible  Sean Reilly  1961  The Guns of Navarone  Líder do escuadrón Howard Barnsby RAAF  1961  The Long and the Short and the Tall  Edward "Johnno" Johnstone  1962  Rebelión a bordo  Seaman John Mills  1963  This Sporting Life  Frank Machin  1964  O deserto vermello  Corrado Zeller  1965  The Heroes of Telemark  Knut Straud  1965  Maior Dundee  Capitán Benjamin Tyreen  1966  A Biblia  Caín 1966  Hawaii  Rafer Hoxworth  1967  Caprice   Christopher White  1967  Camelot  King Arthur  1970  The Molly Maguires  Detective James McParlan/McKenna  1970  A Man Called Horse  John Morgan  1970  Cromwell  Oliver Cromwell  1971  Bloomfield  Eitan  1971  The Snow Goose  Philip Rhayadar  Televisión 1971  Man in the Wilderness  Zachary Bass  1973  The Deadly Trackers  Sheriff Sean Kilpatrick  1974  99 and 44/100% Dead  Harry Crown  1974  Juggernaut  Tte. Cmdr. Anthony Fallon  1976  Echoes of a Summer  Eugene Striden  1976  Robin and Marian  Rei Ricardo  1976  The Return of a Man Called Horse   Lord John Morgan   1976  The Cassandra Crossing  Doutor Jonathan Chamberlain  1977  Gulliver's Travels   Gulliver  1977  Orca Capitán Nolan  1977  Golden Rendezvous  John Carter  1978  The Wild Geese  Capitán Rafer Janders  1979  Ravagers  Falk  1979  A Game for Vultures  David Swansey  1980  The Last Word  Danny Travis  1981  Tarzan, o home mono   James Parker  1981  Your Ticket Is No Longer Valid  Jason  1982  Triumphs of a Man Called Horse  John Morgan  1982  Camelot  Rei Artur  Televisión 1984  Martin's Day  Martin Steckert  1984  Highpoint  Lewis Kinney  1988  Maigret  Jules Maigret  Televisión 1988  Trappola diabolica  1989  King of the Wind  Xurxo II de Gran Bretaña  1990  Mack the Knife  Mr. Peachum  1990  The Field  'Bull' McCabe   1992  Xogo de patriotas  Paddy O'Neil  1992  Sen perdón  Policía inglés  1993  Wrestling Ernest Hemingway  Frank  1994  Silent Tongue  Prescott Roe  1994  Abraham  Abraham  Televisión 1995  Cry, the Beloved Country  James Jarvis  1995  The Great Kandinsky  Ernest Kandinsky  Televisión 1996  Trojan Eddie  John Power  1997  Savage Hearts  Sir Roger Foxley  1997  Smilla's Sense of Snow  Doutor Andreas Tork  1997  The Hunchback  Dom Frollo  Televisión 1997  This Is the Sea  o vello Jacobs  1998  Upright Affair   1998  Sibirskiy tsiryulnik  Douglas McCraken  1999 To Walk with Lions  George Adamson  1999  Grizzly Falls  o vello Harry  2000  Gladiator  Marco Aurelio  2001  The Pearl  Doutor Karl  2001  Wrestling Ernest Hemingway  Frank  2001  My Kingdom  Sandeman  2001  Harry Potter e a pedra filosofal  Albus Dumbledore  2002  The Count of Monte Cristo  Abbé Faria  2002  Harry Potter e a Cámara dos Segredos  Albus Dumbledore 2002  Apocalypse Revelation || John de Patmos || Televisión 
|-
| 2002 || The Apocalypse || John ||
|-
| 2002 || Julius Caesar  || Lucius Sulla || miniserie de televisión
|-
| 2003 || Kaena: La prophétie''  Opaz 

 Notas 

 Véxase tamén 

Categoría:Actores de cinema de Irlanda
Categoría:Actores de teatro de Irlanda
Categoría:Directores de cinema de Irlanda
Categoría:Nados en 1930
Categoría:Finados en 2002
Categoría:Nados en Limerick