Złoty

O zloty ou złoty [pronunciado ] (en plural złote [] para os números rematados en 2, 3 ou 4 -agás 12, 13 e 14- e złotych [] para os demais) é a moeda de curso legal de Polonia. A palabra significa literalmente dourado en polaco e fai referencia ás antigas moedas de ouro chamadas así. Grosz vén da palabra alemá Groschen. Divídese 100 grosz [] (grosze [] para os números rematados en 2, 3 ou 4 -agás 12, 13 e 14- e groszy [] para os demais). O seu código ISO 4217 é PLN e abréviase Zł

 Historia 
No século XIV e o século XV chamábaselle złoty a calquera moeda de ouro estranxeira das que circulaban por Polonia (especialmente os ducados de Alemaña e Rutenia). En 1496, o Sejm (a cámara baixa polaca) creou unha moeda nacional equivalente a 30 groschen de Praga, que en polaco se denominou grosz ou tamén, polski złoty ("dourado polaco").

Durante a segunda metade do século XVIII, baixo o reinado de Estanislau II Poniatowski, oficializouse o złoty como unidade monetaria polaca. Substituído polo rublo ruso entre 1850 e 1917, e polo marco polaco entre 1917 e 1924), o złoty foi reintroducido en 1924 logo da hiperinflación e o caos monetario que houbo nos anos que seguiron á primeira guerra mundial. O troco fixado foi de 1 złoty = 100 groszy = 0,1687 gramos de ouro; 1 złoty = 1.800.000 marcos polacos.

Logo de varias desvalorizacións, en 1950 introduciuse un novo złoty (PLZ), sendo a equivalencia 100 dos antigos por cada novo złoty. En 1995, tamén debido á hiperinflación, a coma decimal moveuse 4 lugares. Así, 10.000 vellos złotys (PLZ) = 1 novo złoty (PLN).

Polonia entrou na Unión Europea en maio do 2004, se ben non está claro que a adopción do euro se vaia materializar a curto prazo.

 Billetes 
No 2005 circulan os billetes coas denominacións seguintes:

 Denominación  Cor predominante Dimensións Anverso Reverso10 złotyMarrón60 x 120 mm Príncipe Mieszko Idenar (moeda de prata) da época de Mieszko I20 złotyRosa63 x 126 mm Rei Boleslau I o Bravodenar da época de Boleslaus I50 złotyAzul66 x 132 mm Rei Casimiro III o Grandeaguia real nun selo da época de Casimiro III con cetro e orbe, de fondo silueta de Cracovia100 złotyVerde69 x 138 mm Rei Ladislau II Poloniaescudo cunha aguia da tumba de Ladislao II con casco sobre dúas espadas200 złotyLaranxa72 x 144 mmRei Sexismundo I o Velloaguia con coroa e unha banda en forma de S, de fondo o Castelo Wawel

 Moedas 
Emitidas polo Banco Nacional de Polonia (Narodowy Bank Polski), circulan moedas coas denominacións de:

 Denominación Acuñadadende Metal Diámetro(mm.) Peso(gr.) Canto Anverso  Reverso Anel Centro 1 Grosz 1991 Aceiro bronceado 15,50 1,64 Estriado Emblema nacional Valor facial 2 Grosze 1991 Aceiro bronceado 17,50 2,13 Liso Emblema nacional Valor facial 5 Groszy 1991 Aceiro bronceado 19,50 2,59 Descontinuo Emblema nacional Valor facial 10 Groszy 1991 Cuproníquel 16,50 2,51 Descontinuo Emblema nacional Valor facial 20 Groszy 1991 Cuproníquel 18,50 3,22 Estriado Emblema nacional Valor facial 50 Groszy 1991 Cuproníquel 20,50 3,94 Estriado Emblema nacional Valor facial 1 Złoty 1991 Cuproníquel 23,00 5,00 Estriado Emblema nacional Valor facial 2 Złote 1994 Latón CuNi 21,50 5,21 Liso Emblema nacional Valor facial 5 Złotych 1994 CuNi Latón 24,00 6,54 Estriado irregular Emblema nacional Valor facial

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
Casa da Moeda de Polonia
Marco polaco
Lista de moedas da Segunda República Polaca (1923-1939)

 Ligazóns externas 
 Banco Nacional de Polonia 
 Moedas de Zloty
 Fotos das moedas vellas, modernas e conmemorativas (Złoty) 

Złoty
Categoría:ISO 4217