Provincia autónoma de Bolzano

A Provincia autónoma de Bolzano é unha provincia da rexión italiana de Trentino-Tirol do Sur. Á capital é Bolzano (en alemán Bozen, en ladino Bulsan ou Balsan).

 Topónimo 
En italiano a provincia é oficialmente Provincia Autonoma di Bolzano – Alto Adige, pero por costume emprégase só Alto Adige. Este é un nome xeográfico de orixe francesa (Haut-Adige), imposto durante a ocupación napoleónica, que fai referencia ao río Adige nado nesta provincia.

O topónimo oficial alemán é Autonome Provinz Bozen – Südtirol, pero na linguaxe popular úsase simplemente Südtirol, nome que corresponde á rexión histórica e xeográfica do Tirol, unidade administrativa do Imperio Austrohúngaro até o ano 1918. Os habitantes de lingua alemá definen Tirol do Sur como Land (como os Länder de Alemaña e Austria) en vez de provincia.

En lingua ladina esta rexión denomínase Provinzia Autònoma de Bulsan – Südtirol, como tamén Südtirol.

A Constitución de Italia (art. 116) recoñece desde o 18 de outubro de 2001 a versión italiano-alemá Alto Adige/Südtirol.

Ademais todos os topónimos deber ser bilingües, ou trilingües nas zonas ladinas. A maioría das denominacións xeográficas italianas son achegadas por Ettore Tolomei, autor do Prontuario dei nomi locali dell'Alto Adige.

 Xeografía 

A provincia limita polo norte e polo leste cos estados austríacos de Tirol e Salzburgo, polo oeste con Suíza (Cantón dos Grisóns), polo sueste coa provincia de Belluno (rexión do Véneto), polo sur coa Provincia autónoma de Trento e polo suroeste, co paso do Stelvio, coa provincia de Sondrio (rexión da Lombardía).

O territorio é enteiramente montañoso, o Ortles (Ortler en alemán) é con 3.905 metros o cumio máis alto. Ademais está irrigado por varios cursos de auga: o Adigio/Etsch, o Isarco/Eisack, o Rienza/Rienz, o Passirio/Passer, o Talvera/Talfer. Tamén existen algúns lagos: Lago di Resia/Reschensee, Lago di Caldaro/Kalterer See, Lago di Monticolo/Montiggler See, Lago di Braies/Pragser Wildsee, Lago di Varna/Vahrner See.

 Organización territorial 
240px|dereita|Mapa de comunità comprensoriali del Alto Adigio (Trentino-Alto Adigio)
A provincia autónoma de Bolzano consta de 116 concellos, que se agrupan en oito distritos.

 Distritos 
Os distritos (comunità comprensoriali en italiano ou ben Bezirksgemeinschaften en alemán) son:
 Val Venosta/Vinschgau
 Burgraviato/Burggrafenamt
 Oltradige-Bassa Atesina/Überetsch-Unterland
 Bolzano/Bozen
 Salto-Sciliar/Salten-Schlern
 Valle Isarco/Eisacktal
 Alta Valle Isarco/Wipptal
 Val Pusteria/Pustertal.

 Maiores comunas 
Municipio (italiano)Municipio (alemán) HabitantesBolzanoBozen103.088MeranoMeran35.602BressanoneBrixen19.504LaivesLeifers15.962BrunicoBruneck14.148Appiano sulla Strada del VinoEppan an der Weinstraße13.325LanaLana10.458Caldaro sulla strada del vino Kaltern an der Weinstraße7.307RenonRitten7.147SarentinoSarntal6.669CastelrottoKastelruth6.247VipitenoSterzing5.947SilandroSchlanders5.908Valle AurinaAhrntal5.641NaturnoNaturns5.201LacesLatsch5.050ChiusaKlausen4.622OrtiseiSt. Ulrich in Gröden4.499

 Linguas 
240px|miniatura|Mapa das linguas faladas na provincia, Alemán (verde), italiano (vermello) e ladino (azul)
A maioría da poboación fala un dialecto alemán, algo menos dun terzo ten o italiano como lingua materna e unha pequena minoría é de fala ladina.

 Galerías de imaxes 

 Véxase tamén 
 Ligazóns externas 

 Páxina oficial

Bolzano
Bolzano