Llyfr Du Caerfyrddin

miniatura|dereita|200px|Edición de 1907 do llyfr Du Caerfyrddin
miniatura|200px|Imaxe dunha páxina do libro negro de Carmarthen.
O Libro negro de Carmarthen, (en lingua galesa Llyfr Du Caerfyrddin), é probabelmente o manuscrito medieval conservado máis antigo redactado enteiramente en galés.Daniel Huws of the National Library of Wales (Llyfrau Cymraeg 1250-1400, Aberystwyth 1993). Escrito sobre o 1250, o libro porta o nome da capital do Carmarthenshire, Carmarthen (Caerfyrddin en galés), mentres que a cor negra se refire á tonalidade da encadernación. Está depositado na Biblioteca Nacional de Gales, onde está catalogado como NLW Peniarth MS 1.

O libro é unha escolma de textos poéticos divididos en varias categorías. Hai poemas con temas relixiosos e odas á oración e o loito. Para os estudosos, o maior interese deste manuscrito son os poemas sobre as tradicións e as referencias á mitoloxía galesa, así como os heroes e o Hen Ogledd. Tamén teñen especial importancia os conectados coa lenda do Rei Artur e Merlín. Un dos poemas, Gereint fil erbin, fai referencia á Batalla de Llongborth, cuxa localización nunca puido ser sinalada, e na que se menciona a participación de Artur.

Publicouse recentemente no xornal de Carmarthen a posibilidade de aloxar o "Libro negro" na súa cidade, polo que podería ser visto pola xente do lugar e polos turistas.

 Contidos 
Estes son os textos que se inclúen no manuscrito.

 Ymdidan Myrtin a Talyessin - O diálogo de Myrddin (Merlín) e Taliesin.
 Breudwyt a welwn neithiwr - Tiven un soño esta noite.
 Devs Ren Rymaw y Awen - Deus Todopoderoso deume á miña Awen.
 Hervit Vrten Autyl Kyrridven - Pola dignidade do verso de Cerridwen.
 Dadl y corf ar Eneit - Debate entre o corpo e a alma.
 Trioedd y meirch - Tríades dos cabalos.
 Moli duw ynechreu a diwed - Louvando a Deus ao principio e ao final.
 Cyntevin Ceinhaw Amser - Primavera, a máis fermosa das estacións.
 Gogonedog Arglwyd - Glorioso Señor.
 Mawl ir drindod - Louvanza da Trindade.
 Mawl i duw - Louvanza de Deus.
 Iesu a meir ar kynhaeaf Gwyrthiawl - Xesús, María e a colleita milagrosa.
 Adwyn kaer - Fortaleza de ánimo.
 Dinas Maon - A cidade de Maon.
 Y Bedwenni - O bidueiro.
 Afallenneu Myrtin - As maceiras de Merlín.
 Oiannau Myrtin - As exclamacións de Merlín.
 Englynion y Bedau - As estancias das tumbas.
 Kygogion. Elaeth ae Cant - Unha cadea de estancias. Cantouna Elaeth.
 Elaeth a gant - Cantounas Elaeth.
 Gereint fil erbin - Gereint fillo de Erbin.
 I hywel ap goronwy - A Hywel fillo de Goronwy.
 Aswynaf nawd duw - A beizón da axuda de Deus.
 Dryll o dadl y corff ar eneid - Un fragmento do 'Debate do corpo e a alma'. 
 Ysgolan - Ysgolan.
 Cyntaf gair a dywedaf - A primeira palabra que pronunciei.
 Cysul Adaon - As ensinanzas de Addaon.
 Marwysgafn Cynddelw brydyd Mawr - A fermosa morte de Cynddelw o Gran Bardo.
 Bendit y wenwas - Louvanza da feliz xuventude.
 Mechydd ap llywarch - Merchydd fillo de Llywarch.
 Pa gur yw y porthawr? - Que home é o porteiro?.
 Dernyn - Fragmento.
 Gwallawg ar wyd - Gwallawg e o ganso.
 Ymdidan rwng Gwydneu Garanhir a Gwyn ap nud - O diálogo entre Gwyddno Garanhir e Gwyn fillo de Nudd.
 Dau darn o chwedyl Trystan - Dous fragmentos da lenda de Tristán.
 Ymdidan Ugnach a Thaliesin - Diálogo de Ugnach e Taliesin.
 Englynion i deulu Madauc fil maredut - Estancia a Madog fillo de Maredudd.
 Marwnad Madauc fil' Maredut - Pranto por Madog fillo de Maredudd.
 Boddi vaes Gwydneu (Seithennin) - O asolagamento do reino de Gwyddneu.
 Enwev Meibon llywarch hen - Os nomes dos fillos de Llywarch Hen.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Literatura galesa

 Bibliografía 
 Jarman, A. O. H. (Ed.) (1982), Llyfr Du Caerfyrddin. Caerdydd : Gwasg Prifysgol Cymru. ISBN 0-7083-0629-2. Edición diplomática do texto orixinal.
 Pennar, Meirion. (1989), The Black Book of Carmarthen. Llanerch Enterprises. ISBN 0-947992-31-6. Introdución con traducións dalgúns dos poemas.

 Ligazóns externas 
 The Black Book of Carmarthen na Biblioteca Nacional de Gales. Dá acceso a imaxes en cores de Peniarth MS 1.
 The Black Book of Carmarthen no Celtic Literature Collective. Emprega a incompleta e descoidada tradución de Skene de 1848.
 Dyfed Lloyd Evans: Contido, texto orixinal, con algunhas versións en galés moderno e traducións ao inglés.
 Evans, John Gwenogvryn. Ed. Black Book of Carmarthen. (Pwllheli: 1906). The diplomatic edition of the complete MS.

Categoría:Literatura en lingua galesa
Categoría:Manuscritos