Euxenita

A euxenita ou euxenita-(Y) —o seu correcto nome mineralóxico— é a forma mineral dun óxido múltiple de fórmula química (Y,Ca,Ce,U,Th)(Nb,Ta,Ti)2O6. O seu nome provén do grego εὔξενος ("hospitalario"), en alusión ao gran número de elementos raros que contén.

 Propiedades 
De cor variable, que vai da negro á verde oliva, a euxenita é un mineral de brillo graxo ou aceitoso que cristaliza no sistema ortorrómbico. Ten dureza 6,5 na escala de Mohs, comparable á da pirita.

Na súa composición son elementos esenciais, ademais do osíxeno, o itrio e o niobio; o contido deste último é do 33,16 %. A euxenita tamén inclúe elementos como calcio, tántalo, cerio e titanio, sendo a súa fórmula empírica Y0.7Ca0.2Ce0.12(Ta0.2)2(Nb0.7)2(Ti0.1)O6. En menor medida pode conter uranio e torio, sendo un mineral altamente radioactivo.

É soluble en ácido fluorhídrico e ácido sulfúrico e disólvese facilmente en hidróxido potásico. Cando se quenta non funde, pero crepita e brilla.

 Morfoloxía e formación 
A euxenita pode presentar morfoloxía granular ou masiva; neste último caso, os cristais, uniformemente indistinguibles, forman grandes masas.
Pode sufrir o proceso de metamictización, coa que se destruiría a estrutura cristalina como consecuencia do dano producido por radiación.
Atópase en pegmatitas graníticas e en areas negras detríticas.

 Depósitos 
Os depósitos son escasos, localizándose o tipo nomenclatural en Jølster (Sogn og Fjordane, Noruega).
Neste mesmo país existen depósitos en Kragerø (Telemark), na illa de Hidra (Vest-Agder) e en Evje og Horness e Iveland (Aust-Agder). Fóra de Europa caben destacar os depósitos que hai en Madagascar —en Ankazobe (Atananarivo)— así como nos Estados Unidos —en Arizona, Colorado, Idaho e Wyoming—.

 Outros óxidos 
Outros óxidos importantes son a casiterita e a magnetita.

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Lista de minerais

 Ligazóns externas 
 Euxenite-(Y) (Mindat.org)
 Euxenite-(Y) Mineral Data (Webmineral)

Categoría:Minerais