Equinodermos

Os equinodermos (Echinodermata, plural latino do grego ἐχινόδερμα echinóderma, "pel con espiñas", de ἐχῖνος echínos, "espiña" δέρμα, -ατοσ dérma, -atos, "pel", echinodermata, da forma plural grega ἐχινοδέρματα).A galeguización do latín científico Echinodermata como equinodermos trátase dunha especie de tradución-adaptación, xa que existe un sinónimo latino Echinoderma, practicamente sen uso, e en todos os idiomas romances utilízanse termos equivalentes a equinodermos. É un caso similar ao de Cyclostomata / Cyclostomi que se adapta como ciclóstomos. son un filo de animais deuteróstomos mariños e bentónicos. O seu nome alude ao seu exclusivo esqueleto interno formado por osículos calcarios. Posúen, en estado adulto, simetría pentarradial secundaria, caso único no reino animal, e un sistema vascular acuífero característico.

Os equinodermos xurdiron no Cámbrico, hai uns 600 millóns de anos,Brusca & Brusca (2005). e a día de hoxe seguen sendo un dos filos máis importantes, contendo cerca de 7.000 especies viventes e arredor de 13.000 extintas.

 Características 
Este grupo ten, ademais da súa particular simetría que o fai doado de recoñecer, unhas características propias que se poden resumir do seguinte xeito:
 Teñen un esqueleto interno (endoesqueleto) formado por ósiculos calcarios, que aparece recuberto por unha epiderme con cilios.
 O celoma e amplo e complexo e dá lugar ao sistema hemal e ao sistema ambulacral, característicos destes animais.
 Son deuteróstomos e enterocélicos, co mesoderma derivado do arquéntero e o blastóporo orixina o ano, características todas elas comúns aos cordados. 
 A maioría dos membros deste grupo teñen un tubo dixestivo completo, con boca, esófago, intestino e ano.
 O sistema circulatorio tamén se chama sistema hemal e está formado por ringleiras de células con lagoas entre elas. Existe tamén un sistema perihemal que rodea ao anterior e que ten unhas cavidades chamadas seos e desenvolve un papel na nutrición do animal.
 O sistema nervioso non está centralizado nunha zona cerebroide (acefalia), e consta de tres aneis nerviosos dos que saen os nervios radiais cara aos distintos brazos.
 Carecen dun aparato respiratorio definido, só algúns presentan adaptacións para a respiración. Tamén carecen de sistema excretor.
 A reprodución é sexual, e son dioicos, con órganos reprodutores sinxelos e gonodutos simples.
 Teñen dous tipos de rexións: as cinco que posúen uns pés ou podios (ambulacro) e as que están no medio delas que carecen de podios (interambulacro). 
 As larvas nacen con simetría bilateral que logo nos adultos se transforma en simetría radial e nalgúns casos aparece unha simetría radial secundaria.

 Clasificación 

 Segundo o ITIS 

miniatura|240px|Estrelas de mar (Asteroidea).
miniatura|240px|Paracentrotus lividus, un ourizo de mar moi abundante nas costas galegas (Echinoidea).
miniatura|240px|Cogombro de mar no Aquarium Finisterrae da Coruña. (Holothuroidea).

Filo Echinodermata
 subfilo Eleutherozoa Bather, 1900
 superclase Asterozoa Zittel, 1895
 clase Asteroidea Blainville, 1830 
 clase Somasteroidea Spencer, 1951
 superclase Cryptosyringida Smith, 1984
 clase Echinoidea Leske, 1778 
 clase Holothuroidea Blainville, 1834 
 clase Ophiuroidea Gray, 1840
 subfilo Pelmatoza Bather, 1900
 clase Crinoidea Miller, 1821

 Segundo o WRMS 
Filo Echinodermata
 subfilo Asterozoa
 clase Stelleroidea
 subclase Asteroidea 
 subclase Ophiuroidea 
 subfilo Crinozoa
 clase Crinoidea
 subfilo Echinozoa
 clase Echinoidea 
 clase Holothuroidea

 Segundo o NCBI 
Filo Echinodermata
 sen rango Eleutherozoa
 superclase Asterozoa
 clase Asteroidea 
 clase Ophiuroidea 
 superclase Echinozoa
 clase Echinoidea 
 clase Holothuroidea 
 sen rango Pelmatozoa
 clase Crinoidea

 Filoxenia 
O seguinte cladograma amosa as posibles relacións filoxenéticas dos principais grupos de equinodermos:
(*) Parafilético.

 Galería de imaxes 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Brusca, R. C. & Brusca, G. J. (2005): Invertebrados, 2ª ed. Madrid: McGraw-Hill Interamericana de España. ISBN 0-87893-097-3.
 Frings, H. e Frings, M. (1975): Conceptos de Zoología. Madrid: Editorial Alhambra. ISBN 84-205-0505-6.
 Grassé, P.-P., E. A. Poisson e O. Tuzet (1976): Invertebrados. (En Grassé, P.-P., Zoología, vol. 1). Barcelona: Toray-Masson. ISBN 84-311-0200-4.
 Hickman, C. P., W. C. Ober e C. W. Garrison (2006): Principios integrales de zoología, 13ª ed. Madrid: McGraw-Hill Interamericana. ISBN 84-481-4528-3.
 Meglitsch, P. A. (1986): Zoología de invertebrados, 2ª ed. Madrid: Ed. Pirámide. ISBN 84-368-0316-7.
 Remane, A., Storch, V. e Welsch, U. (1980): Zoología sistemática. Clasificación del reino animal. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-0608-2.

Outros artigos
 Estrelamar
 Ourizo do mar

 Ligazóns externas 
 Animaldiversity 
 Proxecto árobore da vida  

Categoría:Invertebrados
Categoría:Equinodermos