Oito

O oito (8) é o cardinal posterior ao sete e anterior ao nove. É o quinto número par, sendo o anterior o seis e o seguinte o dez. Trátase do primeiro número cúbico.

 Etimoloxía 
Procede do latín octo. 
 A forma neolóxica dá lugar a numerosas palabras como octaédrico, octaedro, octanaxe, octano, octante, octaviano, octeto, octocoraliarios, octogonal, octógono, octópodos, octosilábico, octosílabo, octoxenario, octoxésimo e óctuplo. 
 A forma patrimonial dá lugar a numerosas palabras como oitava, oitavado, oitavar, oitavino, oitavo, oitenta, oitentón, oitocentista e oitocentos.

 Evolución da grafía 
 O oito é 8 en algarismo arábico e VIII en algarismo romano.

 Familia léxica 
 Octoxenario: persoa de oitenta a oitenta e nove anos.
 Octoxésimo: ordinal e partitivo de oitenta (80º e 1/80).
 Óctuplo: múltiplo de oito, oito veces maior.
 Oitavo: ordinal e partitivo de oito (8º e 1/8).
 Oitenta: dez veces oito (80).
 Oitentón: persoa de idade aproximada de oitenta a oitenta e nove anos.
 Oitocentos: cen veces oito (800).

 Unidades de medida 
miniatura|200px|dereita|Indicadores en millas da estrada I-295 north en Rhode Island
No sistema anglosaxón de medicións:
 hai 8 onzas nunha cunca
 8 pintas nun galón
 8 furlongs nunha milla 
 aproximadamente 8 chiscos nunha culleriña

 Xeometría 
 O octaedro é un volume de oito faces planas.
 O octógono é unha figura plana de oito bordos e oito vértices.
 Un obxecto oitavado ten oito bordos ou faces.

 Literatura 
miniatura|Divino sainete de Curros, publicado en 1888.
 Jenaro Marinhas del Valle (1952) A serpe: conto de monifates en oito diálogos, acotacións e coros.
 Jorge de Sena (1979) Sobre esta praia: oito meditações á beira do Pacífico.
 Katherine Neville (1990) The Eight. 
 Manuel Curros Enríquez (1888) O divino sainete: poema en oito cantos.

 Maxia 
 O cadro máxico de Mercurio ten oito casas.
 Empréganse oito candeas brancas para os rituais de protección xeral.

 Xeografía 
miniatura|200px|Bandeira de Andalucía. 
 Andalucía está formada por oito provincias: Almería, Cádiz, Córdoba, Granada, Huelva, Málaga, Sevilla e Xaén.
 O Grupo dos Oito (G8) agrupa aos sete países máis industrializados do mundo e máis a Rusia. 
 O portugués é lingua oficial de oito países: Portugal, Brasil, Angola, Cabo Verde, Guinea-Bissau, Guinea Ecuatorial, Mozambique, San Tomé e Príncipe e Timor Leste.

 Literatura 
 Un verso de arte menor é aquel con oito ou menos sílabas. 
 Un verso de arte maior é aquel máis de oito sílabas.
 Unha oitava ou unha copla de arte maior teñen oito versos.
 Un verso de oito sílabas é un octosílabo.

 Música 

 Número de notas dunha oitava.
 A ocarina é un pequeno instrumento de vento, feito de cerámica, sen chaves e xeralmente con oito orificios para os dedos.
 Un grupo de oito músicos é un octeto.
 Un oitavino é unha frautiña coa escala nunha oitava para cima dos sons correspondentes á frauta.

 Historia 
miniatura|200px|Henrique VIII, rei de Inglaterra (1491–1547). 
 Compartiron o refuxio con outras catro persoas, en total eran oito os ocupantes da “Casa de Atrás” con Anne Frank.
 Oito reis de Inglaterra chamáronse Henrique.
 Xoán IV Láscaris tiña só oito anos cando foi nomeado emperador do Imperio de Nicea en 1258, á morte do seu pai Teodoro II Láscaris.
 Oitocentista é o relativo ao anos mil oitocentos (século XIX).

 Deporte 
 No xadrez, cada lado ten oito casas.
 Oito son os equipos que chegan aos cuartos de final dunha competición. 16 os que chegan aos oitavos de final.

 Relixión 
 Budismo 
Unha roda con oito radios é o símbolo do Budismo.

 Celtismo 
Son oito as festividades solares anuais: 
 Samhain: 1 de novembro
 Yule (Solsticio de inverno): 23 de decembro
 Ymbolg: 1 de febreiro
 Ostara (Equinoccio de primavera): 21 de marzo
 Beltayne: 1 de maio
 Randaghâdh (Solsticio de verán): 21 de xuño
 Lughnassâdh: 1 de agosto
 Mabon (Equinoccio de outono): 22 de setembro

 Cristianismo 
miniatura|200px|Biblia pauperum.
 O oito é amentado 80 veces na Biblia. 
 Cando a terra foi cuberta polo Diluvio, Noé foi o "oitavo" en baixar a terra co fin de iniciar unha nova orde de cousas.
 O oito representa o primeiro dun novo período, a resurrección.
 A Biblia contén o rexistro de oito resurreccións individuais, ademais de Cristo e dos santos. 
 Oito papas con nome de Alexandre.
 Oito santos Simión.

 Ioga 
 Oito son os pasos da disciplina do ioga Pantajali.

 Masonería 
Oito principios fundamentais da masonería regular.

 Xudaísmo 
miniatura|200px|dereita| Kipá e menorá (Colección de Harry S. Truman) 
 Aos oito días de nacer, realízase a circuncisión aos nenos xudeus.
 Tradicionalmente sostense que a gran menorá (candelabro) do Templo de Xerusalén estivo aceso durante oito días, a pesar de que non había aceite dabondo para que isto sucedese.

 I-Ching 
Os oito trigramas do I-Ching son:
 Ch'ien: o creativo: o ceo.
 Chen: o sucitativo: o trono.
 K'an: o abismal: a auga.
 Ken: o aquietamento: a montaña.
 K'un: o receptivo: a terra.
 Sun: o suave: o vento.
 Li: o adherente: a chama.
 Tui: o sereno: o lago.

 Natureza 
miniatura|200px|Polbo Galego.
 Os polbos son moluscos mariños da clase Cephalopoda e da orde Octopoda, que significa oito pés.
 É o número atómico do osíxeno.
 É o número de patas dos arácnidos.
 Un gas nobre ten oito electróns no seu último nivel de enerxía.
 Hidrocarburo saturado, molécula de oito átomos de carbono, que forma parte da mestura constituínte das gasolinas.
 A octanaxe é a escala que mide a resistencia que presenta un combustible para detonar prematuramente cando se comprime dentro do cilindro dun motor.
 Un octante é un instrumento astronómico de medida cun sector que comprende a oitava parte do círculo (45°).

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Número
 Número enteiro
 Número cardinal

 Bibliografía 
 Blaschke, J. (2006) Enciclopedia de las creencias y religiones. Barcelona: Ed. Robinbook. 
 Chen, C. (2005) El número 8, en Revista Aguas Vivas, nº 32, marzo- abril. 
 Libau, K. (2003) Numerología: Guía práctica. México: Selector. 

Categoría:Números enteiros