Super Rugby

O Super Rugby é un campionato internacional de rugby no que participan de clubs profesionais de Australia, Fiji e Nova Zelandia. A liga foi fundada sobre a base de varias competicións do hemisferio sur, as cales se remontan ao Campionato do Pacífico Sur de 1986. Este primeiro torneo contou con tres equipos de Nova Zelandia (Auckland, Canterbury e Wellington), dous de Australia (Queensland e Nova Gales do Sur) e . Tras varias edicións, o torneo ampliouse en 1996 coa creación do Super Rugby, naquela altura coñecido como Super 12.

A primeira edición de 1996 do Super Rugby contaba con doce equipos de tres países: Australia, Nova Zelandia e Suráfrica; países cuxas seleccións dominaron as primeiras edicións da Copa do Mundo. A orixe deste novo formato hai que buscala coa chegada do profesionalismo ao rugby, momento no que estas tres federacións crearon a SANZAR, un organismo encargado da organizar a competición. No ano 2006 chegou a primeira ampliación da competición, pasando esta a denominarse Super 14 debido a incorporación de dous novos equipos. En 2011 o número aumentou a 15, momento no que adoptou o actual nome de Super Rugby. En 2016 chegaron dous equipos de novos países: a Arxentina e o Xapón. Debido á pandemia de COVID-19 o formato mudou, ficando equipos tan só dos países oceánicos. Nas temporadas 2022 e 2023 o torneo recibirá o nome de Super Rugby Pacific. Os equipos dominadores da competición teñen sido os neozelandeses, destacando os Crusaders con dez títulos.

 Historia 
 Antes do profesionalismo 
 Entre 1986 e 1991 (South Pacific Championship)
En 1986 comezou a disputarse un torneo chamado South Pacific Championship integrado por seis equipos, tres deles de provincias neozelandesas (Auckland RFU, Canterbury RFU e Wellington RFU), outros dous australianos (un do estado de Nova Gales do Sur e outro do estado de Queensland), e un equipo representativo de . A orixe deste torneo estivo na idea que tiveron na federación de Nova Gales do Sur de crear unha competición na que puidesen enfrontarse os equipos de Nova Gales do Sur e Queensland, así como doutros equipos, nun intento de competir coa popularidade que tiñan as competicións de rugby league nese momento en Australia, xa que a NRL estaba nun proceso de expansión fora da cidade de Sydney. Auckland RFU e Canterbury RFU foron os primeiros convidados a competir neste torneo por seren os equipos máis potentes da NPC (actual Mitre 10 Cup). Wellington RFU foi convidado despois, xa que o equipo contaba cun bo nivel, alén de ter a cidade un aeroporto importante. Finalmente foi convidada a federación de , xa que naquela altura era a selección máis importante das illas do Pacífico. Os resultados finais deron como resultado os seguintes campións:
 1986: Auckland
 1987: Canterbury e Auckland (título compartido)
 1988: Auckland
 1989: Auckland
 1990: Auckland
 1991: Non se disputou
 En 1992 (Super 6)
Despois de non disputarse o torneo en 1991, este foi relanzado en 1992 cos mesmos participantes mais cunha nova denominación: Super 6. O campión final foi Queensland.
 Entre 1993 e 1995 (Super 10)
Após a desaparición do aparato legal do apartheid en Suráfrica entre 1990 e 1991, en 1992 a selección de rugby de Suráfrica foi readmitida nas competicións internacionais. Os Wallabies e os All Blacks fixeron un tour por Suráfrica nese mesmo ano, e as federacións de ambos os dous países (Australia e Nova Zelandia) viron a oportunidade de expandir a competición incluíndo equipos das provincias máis potentes de Suráfrica. Unha canle deportiva surafricana ofreceu un contrato televisivo moi importante para tres anos e a ampliación levouse a cabo. Os participantes no torneo serían:
 Os equipos representativos de Nova Gales do Sur e Queensland por Australia.
 Os 3 primeiros clasificados na Currie Cup por Suráfrica.
 O campión do torneo "3 Nacións do Pacífico" que disputaban ,  e .
 Os 4 primeiros clasificados na NPC por Nova Zelandia.

En 1993 participaron no Super 10 os conxuntos neozelandeses de Auckland, Otago, North Harbour e Waikato; os australianos de Queensland e Nova Gales do Sur; os surafricanos de Natal, Transvaal e Northern Transvaal; e o conxunto de . A final enfrontou a Transvaal e a Auckland, vencendo o equipo surafricano por 20 a 17.

En 1994 participaron Queensland e Nova Gales do Sur por Australia; North Harbour, Otago, Auckland e Waikato por Nova Zelandia; Transvaal, East Province e Natal por Suráfrica; ademais de Samoa Occidental. Nesta ocasión o equipo representativo de Queensland venceu ó de Natal na final por 21 a 10.

En 1995 participaron Transvaal, Western Province e Free State por Suráfrica; Nova Gales do Sur e Queensland por Australia; Otago, North Harbour, Auckland e Canterbury por Nova Zelandia; e Tonga. A final enfrontou a Queensland con Transvaal, sendo o resultado da final 30-16 a prol do conxunto australiano.

 Profesionalismo e SANZAR 

No mes de agosto do ano 1995 foi proclamado oficialmente o profesionalismo do rugby pola IRB (actual World Rugby). Despois do éxito da Copa do Mundo de 1995, as federacións nacionais de rugby de Nova Zelandia, Australia e Suráfrica xuntáronse para estudar a reestruturación do campionato. Para iso, crearon un novo organismo chamado SANZAR, encargado de artellar o novo torneo cun novo formato. Na mesma xuntanza decidiuse crear un novo torneo internacional chamado Tri Nations (actual Rugby Championship) que cada ano enfrontaría ás tres seleccións nacionais, e que tamén sería artellado pola SANZAR. Pouco despois a SANZAR chegou a un acordo coa empresa News Limited, pertencente a Rupert Murdoch, coa que asinou un contrato de dez anos polos dereitos televisivos da nova competición a cambio de 555 millóns de dólares.

O novo torneo, 100% profesional, estaría composto por 12 equipos representativos de provincias ou estados de Australia, Suráfrica e Nova Zelandia. Estes foron o 12 equipos que formarían parte da primeira edición do torneo Super 12: 
 Por Suráfrica (4): Western Province, Northern Transvaal, Transvaal e Natal Sharks.
 Por Australia (3): Queensland Reds, NSW Waratahs e ACT Brumbies.
 Por Nova Zelandia (5): Auckland Blues, Waikato Chiefs, Otago Highlanders, Wellington Hurricanes e Canterbury Crusaders.

Nos anos posteriores a competición foi expandida en varias fases coa creación do Super 14 en 2006, o Super 15 en 2011 e o Super Rugby de 18 equipos en 2016. Con esta última ampliación incorporáronse ao torneo equipos da Arxentina (Jaguares) e o Xapón (Sunwolves). No ano 2018 o campionato conrtraeuse até os quince equipos, os cales foron divididos en tres conferencias: a autraliana, a neozelandesa e a surafricana.

 Formato 
miniatura|Encontro entre os Brumbies e os Bulls.
Antes de 2011, o Super Rugby era unha competición de liga onde cada equipo xogaba con todos os outros unha vez; cada equipo tiña seis ou sete encontros na casa e seis ou sete partidos fóra. O gañador de cada xogo recibía catro puntos, dous se o encontro finalizaba en empate. A maiores, tamén se utilizaba o sistema de puntos de bonificación do rugby, onde se recibía un punto extra por anotar catro ou máis ou por perder por menos de sete puntos. A bonificación por ensaios mudou en 2016, de forma que agora un equipo ten que marcar tres ensaios ou máis que os seus adversarios. Ao finalizar a liga, os catro primeiros cklasificados xogaban unha rolda de semifinais, enfrontándose o primeiro contra o cuarto e o segundo contra o terceiro. Os vencedores destas roldas xogaban a final no estadio do equipo mellor clasficiado en liga. Con este sistema había un total de 91 partidos de temporada regular, de forma que se diputaba un total de 14 xornadas, nas que en cada unha descansaba un equipo.

O formato mudou entre 2011 e 2015, formando cada país a súa propia conferencia. Cada equipo dentro dunha conferencia xogaba contra cada equipo da mesma dúas veces, unha en casa e unha fóra. Por outra banda, cada equipo xogaba entón contra catro dos outros cinco equipos das outras conferencias unha vez. O formato das eliminatorias tamén mudou; participaban seis equipos: o campión de cada unha das tres conferencias, ademais dos tres seguintes equipos con máis puntos, independentemente da conferencia na que estivensen. Os catro peores equipos eran emparellados en dous xogos a partido único; os vencedores destes dous xogos xogaban contra os dous mellores clasificados, sendo o s vencedores destas eliminatorias os que xogaban a final. Nas temporadas 2016 e 2017 o formato mudou de novo debido á incorporación de tres equipos máis, un da Arxentina, outro do Xapón e un de Suráfrica. O campionato organizouse en catro conferrencias, tendo África dúas. En canto á fase eliminatroria, contou con oito equipos: os catro gañadores de cada conferencia enfrontáronse a catro equipos, tres do grupo neozelandés e un surafricano.

O actual formato, instaurado en 2018, conssite en tres conferencias con cinco equipos cada unha. As conferencias son a neozelandesa, a surafricana (cun equipo arxentino) e a australiana (cun equipo xaponés). Na fase de grupos hai dezanove xornadas, con cada equipo diputando dezaseis encontros (por tanto con dúas xorandas de descanso), resultando un total de 120 xogos. Cada equipo xoga oito encontros con rivais da súa conferencia e oito contra rivais doutras. Após o final da fase regular, oito equipos clasifícanse para xogar as eliminatorias: os campións de cada conferencia e os seguintes cinco equipos con máis puntos. Os campión máis o mellor do resto do equipos son os cabezas de serie en cuartos de final. Os campión de cuartos enfróntanse nas semifinais da que saen os dous finalistas. Todas as eliminatorias son a un único encontro, polo que perder significa ser eliminado.

 Equipos 
As seguintes son as franquías que compiten no Super Rugby.
miniatura|Rebels contra Sharks.
ClubCidadeSubdivisiónPaísEstadioCapacidadeDebutBluesAucklandAucklandEden Park 50.000 1996 (Super 12)BrumbiesCanberraTerritorio da CapitalCanberra Stadium 25.011 1996 (Super 12)ChiefsHamiltonWaikatoFMG Stadium Waikato 25.800 1996 (Super 12)CrusadersChristchurchCanterburyRugby League Park 18.600 1996 (Super 12)DruaSuvaDivisión CentralPor decidir − 2022ForcePerthAustralia OccidentalPerth Oval 20.500 2006 (Super 14)HighlandersDunedinOtagoForsyth Barr Stadium 30.748 1996 (Super 12)HurricanesWellingtonWellingtonSky Stadium 34.500 1996 (Super 12)Moana PasifikaAucklandAucklandMount Smart Stadium 30.000 2022RebelsMelbourneVictoriaAAMI Park 30.050 2011RedsBrisbaneQueenslandSuncorp Stadium 52.500 1996 (Super 12)WaratahsSydneyNova Gales do SurSydney Cricket Ground 44.000 1996 (Super 12)

 Arxentina Australia Xapón
 Nova Zelandia Suráfrica



 Finais 
As finais dispútanse no estadio elixido polo equipo finalista que mellor clasificación tivo dos dous na tempada regular. A maior anotación dun equipo nunha final son os 61 puntos que anotaron os Bulls na final de 2009, e a menor anotación son os 3 puntos que anotaron os Lions en 2016 e os Jaguares en 2019:
AnoEquiposFinalSimifinalistasCampiónsResultadoSubcampións1º semifinalista2º semifinalista 199612 Blues45–21  Sharks  Reds  Bulls 199712 Blues23–7  Brumbies  Hurricanes  Sharks 199812 Crusaders20–13  Blues  Sharks  Highlanders 199912 Crusaders24–19  Highlanders  Reds  Stormers 200012 Crusaders20–19  Brumbies  Highlanders  Cats 200112 Brumbies36–6  Sharks  Cats  Reds 200212 Crusaders31–13  Brumbies  Waratahs  Highlanders 200312 Blues21–17  Crusaders  Hurricanes  Brumbies 200412 Brumbies47–38  Crusaders  Stormers  Chiefs 200512 Crusaders35–25  Waratahs  Bulls  Hurricanes 200614 Crusaders19–12  Hurricanes  Waratahs  Bulls 200714 Bulls20–19  Sharks  Crusaders  Blues 200814 Crusaders20–12  Waratahs  Sharks  Hurricanes 200914 Bulls61–17  Chiefs  Hurricanes  Crusaders 201014 Bulls25–17  Stormers  Crusaders  Waratahs 201115 Reds18–13  Crusaders  Blues  Stormers 201215 Chiefs37–6  Sharks  Crusaders  Stormers 201315 Chiefs27–22  Brumbies  Crusaders  Bulls 201415 Waratahs33–32  Crusaders  Sharks  Brumbies 2015 15  Highlanders21–14  Hurricanes  Waratahs  Brumbies 2016 18 Hurricanes20–3  Lions  Chiefs  Highlanders 2017 18 Crusaders25–17  Lions  Chiefs  Hurricanes 2018 15 Crusaders37–18  Lions  Hurricanes  Waratahs 2019 15 Crusaders19–3  Jaguares  Brumbies  Hurricanes

 Por equipo 
Na seguinte táboa, os equipos están ordenados primeiro por número de finais disputadas, despois por número de vitorias e finalmente polo ano de primeira participación nunha final. Na columna de "Temporadas", os anos en grosa indican que o equipo gañou o título.

 Equipos Vitorias Derrotas  Temporadas 14 Crusaders 104 .7141998, 1999, 2000, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2008, 2011, 2014, 2017, 2018, 2019 6 Brumbies 24 .3331997, 2000, 2001, 2002, 2004, 2013 4 Blues 31 .7501996, 1997, 1998, 2003 4 Sharks 04 .0001996, 2001, 2007, 2012 3 Bulls 30 1.0002007, 2009, 2010 3 Chiefs 21 .6672009, 2012, 2013 3 Waratahs 12 .3332005, 2008, 2014 3 Hurricanes 12 .3332006, 2015, 2016 3 Lions 03 .0002016, 2017, 2018 2 11 .5001999, 2015 1 Reds 10 1.0002011 1 Stormers 01 .0002010 1 Jaguares 01 .0002019

 Por país 
 País  Vitorias Derrotas 26179.6401138.2721046.400101.000—

 Títulos de conferencia 
Dese 2011 os equipos do Super Rugby están organizados por conferencias. A seguinte é unha lista dos campións de cada conferencia ano a ano. Cómpre destacar que nas temporadas de 2016 e 2017 non houbo tres conferencias, senón que se fixeron dous grandes grupos divididos en dúas conferencias cada un.
 Ano  Australia  Nova Zelandia  Suráfrica 2011 Reds  Crusaders  Stormers 2012 Reds  Chiefs  Stormers 2013 Brumbies  Chiefs   Bulls 2014 Waratahs  Crusaders   Sharks 2015 Waratahs  Hurricanes   Stormers 2018 Waratahs  Crusaders   Lions 2019 Brumbies   Crusaders   Jaguares

 Récords 
miniatura|Dan Carter cos Crusaders.
miniatura|Bryan Habana con .
 Históricos
 Puntos: 1708 – Dan Carter, Crusaders
 Ensaios: 60 — Israel Folau, Waratahs
 Conversións: 185 – Daniel Carter, Crusaders
 Penaltis: 202 – Andrew Mehrtens, Crusaders
 Ensaio máis rápido: 8 segundos – Bryan Habana, Stormers
 Xogos consecutivos: 104 – Caleb Ralph, Crusaders
 Xogos disputados: 200 – Wyatt Crockett, Crusaders

 Nunha temporada
 Puntos: 263 – Morné Steyn, Bulls, 2010
 Ensaios: 16 – Ben Lam, Hurricanes, 2018
 Conversións: 52 – Elton Jantjies, Lions, 2017
 Penaltis: 51 – Morné Steyn, Bulls, 2010
 Drop Goals: 11 – Morné Steyn, Bulls, 2009

Nun xogo
 Puntos: 50 – Gavin Lawless, Sharks
 Ensaios: 4 – Joe Roff (Brumbies); Gavin Lawless e Stefan Terblanche (Sharks); Joeli Vidiri, Doug Howlett, Mils Muliaina e Rieko Ioane (Blues); Sean Maitland e Caleb Ralph (Crusaders); Sitiveni Sivivatu, Asaeli Tikoirotuma e Charlie Ngatai (Chiefs); Drew Mitchell (Waratahs); Huw Jones (Stormers); Courtnall Skosan e Madosh Tambwe (Lions), Ben Lam e Ngani Laumape (Hurricanes)
 Conversións: 13 – Andrew Mehrtens, Crusaders
 Golpes de castigo: 9 – Elton Jantjies, Lions
 Drop Goals: 4 – Morné Steyn, Bulls

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 SANZAAR
 The Rugby Championship

 Ligazóns externas 
 Páxina web oficial do Super Rugby

Categoría:Competicións de rugby
Categoría:Competicións de clubs de rugby