Sistema endócrino

O sistema endócrino ou hormonal é un conxunto de órganos e tecidos do organismo que liberan substancias denominadas hormonas e está constituído, ademais destas, por células especializadas e glándulas endócrinas. O sistema endócrino axuda a realizar, por tanto, a función de relación dos seres vivos. Actúa como unha rede de comunicación celular que responde aos estímulos liberando hormonas e é o encargado de diversas funcións metabólicas do organismo; entre elas destacan:

 Controlar a intensidade de funcións químicas nas células.
 Rexer o transporte de substancias a través das membranas das células. 
 Regular o equilibrio (homeostase) do organismo.

 Características 

 Toman como vía de distribución o sangue.
 Mantén os seus efectos durante bastante tempo.
 O tempo que tardan en actuar é longo.

 Hormona e feromona 

 Hormonas 

Son substancias que fan efecto sobre o animal que as produce.

 Feromonas 

Son substancias que fan efecto sobre outros animais da mesma especie do individuo que o produce.

 Órganos endócrinos e hormonas producidas 
 Hipotálamo 

 Hormona secretada  Abreviatura  Producida por  Efectos Hormona liberadora da tirotropina (hormona liberadora de prolactina) TRH ou TSHRH   Neuronas neurosecretoras parvocelulares  Estimula a liberación de hormona estimulante de tiroides (TSH) da adenohipófise (principalmente) Estimula a liberación de prolactina da adenohipófise Dopamina (hormona inhibidora de prolactina) DA  Neuronas produtoras de dopamina do núcleo arcuato   Inhibe a liberación de prolactina da adenohipófise  Hormona liberadora de somatotropina (somatocrinina) GHRH  Células neuroendocrinas do núcleo arcuato  Estimula a liberación de hormona do crecemento (GH) da adenohipófise Somatostatina (hormona inhibidora da hormona de crecemento) GHIH  Células neuroendocrinas do núcleo periventricular   Inhibe a liberación da hormona de crecemento (GH)] da adenohipófise Inhibe a liberación da hormona estimulante de tiroides (TSH) da adenohipófise Hormona liberadora da gonadotropina GnRH ou LHRH  Células neuroendocrinas do área preóptica  Estimula a liberación de hormona foliculoestimulante (FSH) da adenohipófise Estimula a liberación da hormona luteinizante (LH) da adenohipófise Hormona liberadora da corticotropina CRH ou CRF  Neuronas neurosecretoras parvocelulares   Estimula a liberación de hormona adrenocorticotropa (ACTH) da adenohipófise Oxitocina     Células neurosecretoras magnocelulares  Contracción uterina Lactación materna  Vasopresina (hormona antidiurética) ADH ou AVP   Neuronas neurosecretoras parvocelulares   Incrementa a permeabilidade á auga no túbulo contorneado distal e o conduto colector da nefrona, promovendo a reabsorción de auga e o volume sanguíneo

 Glándula pineal 
 Hormona secretada  Células que a orixinan  Efectos Melatonina (Principalmente) Pinealocitos  Antioxidante Encargada do ritmo circadiano incluíndo a somnolencia Dimetiltriptamina   Especúlase un papel nos soños e experiencias místicas

 Glándula hipófise (pituitaria) 
 Adenohipófise (hipófise anterior) 
  Hormona secretada  Abreviatura  Células secretoras   Efectos Hormona do crecemento (somatotropina)  GH   Somatotropas  Estimula o crecemento e a reprodución celular Estimula a liberación do factor de crecemento insulínico tipo 1 secretado polo fígado Hormona estimulante da tiroide (tirotropina) TSH   Tirotropas  Estimula a síntese de tiroxina (T4) e triiodotironina (T3) e liberación dende a glándula tiroide Estimula a absorción de iodo por parte da glándula tiroide Hormona adrenocorticotropica (corticotropina) ACTH  Corticotropas  Estimula a síntese e liberación de corticosteroides (glicocorticoides e mineralocorticoides) e andróxenos por parte da codia adrenal Hormona foliculoestimulante FSH  Gonadotropas  En femias: estimula a maduración dos folículos ováricos En machos: estimula a maduración dos túbulos seminiferosEn machos: estimula a espermatoxénese En machos: estimula a produción de proteínas ligadoras de andróxenos nas células de Sertoli nos testículos Hormona luteinizante LH   Gonadotropas   En femias: estimulan a ovulación En femias: estimula a formación do corpo lúteo En machos: estimula a síntese de testosterona por parte das células de Leydig Prolactina PRL   Lactotropas e mamotropas  Estimula a síntese de liberación de leite dende a glándula mamaria Media o orgasmo

 Neurohipófise (hipófise posterior) 
 Hormona secretada  Abreviatura  Células que a orixinan  Efectos Oxitocina     Células neurosecretoras magnocelulares  Contracción uterina Lactación materna Vasopresina (hormona antidiurética) ADH o AVP   Neuronas neurosecretoras parvocelulares  Incrementa a permeabilidade á auga no túbulo contorneado distal e o conduto colector da nefrona, promovendo a reabsorción de auga e o volume sanguíneo

A oxitocina e vasopresina non son secretadas na neurohipófise, só son almacenadas.

 Hipófise media (pars intermedia) 
 Hormona secretada  Abreviatura  Células que a orixinan  Efectos Hormona estimulante de melanocitos MSH   Melanotropas   Estimula a síntese e liberación de melanina aos  melanocitos da pel e o pelo

 Glándula tiroide 
 Hormona secretada  Abreviatura  Células que a orixinan  EfectosTriiodotironina T3  Células epiteliais da tiroide   (Forma máis potente de hormona tiroide) Estimula o consumo de osíxeno e enerxía, mediante o incremento do metabolismo basal Estimula o ARN polimerase I e II, deste modo promovendo a síntese proteica Tiroxina (tetrayodotironina) T4   Células epiteliais da tiroide   (Forma menos activa de hormona tiroide) (Actúa como unha prohormona para orixinar triiodotironina) Estimula o consumo de osíxeno e enerxía, mediante o incremento do metabolismo basal Estimula a ARN polimerase I e II, deste modo promovendo a síntese proteica Calcitonina     Células parafoliculares  Estimula os osteoblastos e a construción ósea Inhibe a liberación de Ca2+ do óso, reducindo desa forma o Ca2+ sanguíneo

 Sistema dixestivo 
 Estómago 
 Hormona secretada  Abreviatura  Células secretoras  Efectos Gastrina (principalmente)     Células G   Secreción de ácido gástrico polas células parietais  Ghrelina     Células P/D1  Estimula o apetito, a secreción de somatotropina da adenohipófise Neuropéptido Y  NPY     incrementa a inxesta de alimentos e diminúe a actividade física  Somatostatina    Células delta  Suprime a liberación de gastrina, colecistoquinina (CCK), secretina, motilina, péptido intestinal vasoactivo (VIP),  polipéptido intestinal gástrico (GIP), enteroglicagón. A baixa taxa de baleiramento gástrico reduce as contraccións do músculo liso e fluxo sanguíneo dentro do intestinoColorado State University - Biomedical Hypertextbooks - Somatostatin  Histamina    Células ECL  Estimula a secreción de ácido gástrico  Endotelina    Células X  Contracción do músculo liso estomacal

 Duodeno 
 Hormona secretada  Células secretoras  Efectos SecretinaCélulas S   Secreción de bicarbonato dende o fígado, páncreas e as glándulas de Brunner duodenais. 
Incrementa o efecto da colecistoquinina.

Suspende a produción de zume gástrico. ColecistoquininaCélulas I   Liberación de enzimas dixestivas dende o páncreas
Liberación de bile dende a vesícula biliar

Supresión da fame 

 Fígado 
  Hormona secretada  Abreviatura  Células secretoras  Efectos Factor de crecemento insulínico (ou somatomedinas) (Principalmente) IGF   Hepatocitos   Efecto reguladores semellantes á insulina que modulan o crecemento celular e crecemento corporal Anxiotensinóxeno e anxiotensina    Hepatocitos   vasoconstrición
Liberación de aldosterona dende a codia suprarrenal dipsóxeno Trombopoetina    Hepatocitos   Eestimula a produción de plaquetas por parte dos megacariocitos

 Notas 

Véxase tamén

Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Ciencia)
Categoría:Sistema endócrino