Morfoloxía (bioloxía)

En bioloxía, a morfoloxía é a disciplina encargada do estudo da forma e estrutura dun organismo ou sistema. A morfoloxía é unha ciencia biolóxica que trata da forma e transformacións dos seres orgánicos.

 Conceptos clave en morfoloxía  
miniatura|Gegenbaur: homoloxía entre membros anteriores (1870) 
 Alometría 
 Plan corporal 
 Homoloxía 
 Morfoespazo 
 Modularidade 
 Segmentación

 Subdisciplinas  
 Morfoloxía descritiva  
A morfoloxía descritiva encárgase da descrición e comparación das formas orgánicas (véxase o artigo Anatomía comparada).

 Morfoloxía teórica  
A morfoloxía teórica ten como principal obxectivo o estudo das constricións morfolóxicas.Raup, David and Steven M. Stanley. 1978. Principles of Paleontology : Second Edition. ISBN 0-7167-0022-0 O modelo de David M. Raup para a construción do morfoespazo das cunchas dos gasterópodos é un dos exemplos máis sobresalientes.Raup, D.M. 1966. Geometric analysis of shell coiling: general problems. Journal of Paleontology 40: 1178-1190.
 A morfometría é unha rama da morfoloxía teórica encargada de cuantificar a morfoloxía dos organismos, reducindo os espécimes a abstraccións numéricas. As ferramentas de modelización máis empregadas para tal fin son os patróns logarítmicos, a xeometría fractal e os autómatas celulares.

 Morfoloxía funcional  
A morfoloxía funcional ocúpase do estudo da forma orgánica e as características en relación coa función. Entre os seus representantes máis destacados atópanse D.D. Davis e David Wake.

 Morfoloxía evolutiva  
A Morfoloxía evolutiva ocúpase do estudo da historia da forma orgánica. Rupert Riedl é un dos seus representantes máis destacados.

 Historia da morfoloxía  
miniatura|Retrato de Karl Gegenbaur 
 Antecedentes  
 Aristóteles, Partes dos animais

 Morfoloxía transcendental  
 Johann Wolfgang von Goethe 
 Morfoloxía británica pre-darwinista: Martin Barry, William Carpenter, Rudolf Leuckart

 Morfoloxía evolucionista  
Entre 1865 e 1885 ten lugar a segunda época da morfoloxía transcendental.Nas seguintes liñas seguimos a obra de Russell (1916) Os morfólogos dispuñan entón dunha técnica moito máis desenvolvida, pero conceptualmente foi unha época moito menos rica que a anterior. Russell divide esta época en dous subperíodos: 

O primeiro corresponde ás especulacións filoxenéticas de Alexander Kovalevsky, Anton Dohrn e Semper. Dentro deste período, podemos distinguir dous enfoques, dependendo de que as especulacións evolutivas estivesen baseadas en datos embriolóxicos ou anatómicos, que deron lugar a dúas teorías sobre a orixe dos vertebrados nos anos setenta: a primeira, defendida por Haeckel e Kovalevsky (continuando a obra de Rathke), defendía que o devanceiro dos vertebrados debía ser similar a unha larva ascidia; a segunda, defendida por Dohrn e Semper, concibía un devanceiro anélido segmentado. 

O segundo período está marcado pola influencia da teoría das capas xerminais na análise filoxenética: a teoría da Gastraea (Haeckel) e do Celoma.

 Thomas Huxley, Ray Lankester e Francis Balfour. 
 William Bateson 
 Carl Gegenbaur, Grundriss der vergieichenden Anatomk (Elementos de Anatomía Comparada) 
 Os morfólogos de Oxford: Edwin Stephen Goodrich, Julian Huxley, Gavin de Beer 
 Hermann Braus 
 Ivan I. Schmalhausen, Factors of Evolution (1949) 
 David M. Raup

 Outros  
 D'Arcy Thompson, On growth and form (Do crecemento e a forma)

 Notas  

 Véxase tamén 
 Biografía 
 Love, A. (2003). "Evolutionary Morphology, Innovation, and the Synthesis of Evolutionary and Developmental Biology", Biology and Philosophy.

Categoría:Bioloxía