Lingua bosníaca

O bosníaco (en alfabeto latino: bosanski, en alfabeto cirílico: босански) ou bosnio é unha variante do antes chamado serbocroata. Baséase na variante occidental do dialecto štokavian e usa tanto o alfabeto latino como o alfabeto cirílico. Actualmente considérase unha lingua diferenciada do serbio, do montenegrino e do croata, formando un continuo dialectal. Fálano gran parte dos habitantes de Bosnia e Hercegovina. Tras a independencia do país decidiuse substituír o serbocroata como lingua oficial, cambiándoo polo serbio, o croata e o bosníaco, que son tres variedades do mencionado serbocroata.

 Nome do idioma 
O nome da lingua é controvertido. Os croatas e serbios de Bosnia e Hercegovina chámano croata e serbio respectivamente. A Constitución da República Srpska, onde este idioma é tamén lingua oficial, refírese ao idioma como "Lingua falada polos bosníacos" ("Jezik kojim govore Bošnjaci"), do mesmo xeito que o fai o goberno de Serbia. O nome de lingua bosníaca é o máis comunmente aceptado entre os lingüistas bosníacos, ademais de ser usado no estándar ISO 639.

 Recoñecemento Oficial 
O Tratado de Dayton, recoñece ao bosníaco como unha lingua diferenciada falada en Bosnia e Hercegovina polos bosníacos e figura como tal na constitución dese país.

 Historia 
A moderna lingua bosníaca usa o alfabeto latino, aínda que os escritos máis antigos utilizaban un tipo de cirílico bosníaco denominado bosančica dende o séculos X ou XI. O documento máis antigo das linguas Bosníaca, Croata e Serbia é a táboa Humac, que está escrita nesta tipografía. A carta bosníaca foi escrita en cirílico en 1189 polo dirixente bosníaco Kulin Ban. O 3 de xullo de 1436 na rexión de Kotor, un duque mercou unha moza dicindo: Muller bosníaca, herética e de lingua bosníaca chamada Djevena. O primeiro dicionario bosníaco data de 1631.

 Gramática 
A súa base fundamental é a variante occidental do dialecto štokavo.

 Estandarización 
A pesar de que os bosníacos falaban unha lingua moito máis homoxénea que os croatas ou os serbios, o idioma bosníaco non logrou estandarizarse no século XIX.

 Vogais 
O vogalismo da lingua bosníaca baséase en cinco vogais.

 Escritura latina Escritura Cirílica IPA i и  e е  a а  o о  u у 

A letra "R" pode representar tanto unha vogal como unha consoante. É considerada unha vogal cando está rodeada por dúas consoantes, como en brzo (rápido).

 Consonantismo 
O sistema consonántico do bosníaco ten como características unhas series de consoantes africadas e palatais, non presentando aspiración. Nos bloques de consoantes denominados "clústers" (que son grupos de consoantes sen vogais), todas son sonoras ou xordas. A regra non se aplica ás aproximantes, que poden ser sonoras ou xordas ou para palabras estranxeiras, como Washington (VašinGton/ВашинГтон), nomes propios ou cando as consoantes non forman parte dunha mesma sílaba. As R poden ser silábica, realizando unha función de vogal en certas palabras e mesmo ser acentuada, como en serbio, croata, macedonio, esloveno, checo e eslovaco.Raramente pode ser silábica, por exemplo, no nome do río "Vltava", a 'l' é silábica, igual que os grupos lj, m, n e nj en xerga.

 Grafía latina Grafía cirílica IPA vibrantes r р  aproximantes v в  j ј  laterais l л  lj љ  nasais m м  n н  nj њ  fricativas f ф  s с  z з  š ш  ž ж  h х  africadas c ц  dž џ  č ч  đ ђ  ć ћ  explosivas b б  p п  d д  t т  g г  k к 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Wikipedia en bosníaco
 Lingua serbocroata
 Lingua croata
 Lingua serbia

 Ligazóns externas 
 Páxina de Ethnologue para a lingua bosníaca 
 Páxina sobre a lingua bosníaca
 Curso de Bosníaco 
 The Oslo Corpus of Bosnian Texts

Categoría:Lingua bosníaca
Categoría:Linguas eslavas
Categoría:Linguas de Albania
Categoría:Linguas de Bosnia e Hercegovina
Categoría:Linguas de Croacia
Categoría:Linguas de Kosovo
Categoría:Linguas de Montenegro
Categoría:Linguas de Serbia
Categoría:Linguas de Turquía