La Unión, Murcia

La Unión é un municipio da rexión de Murcia. Pertence á comarca do Campo de Cartagena e ao partido xurídico de Cartagena.

 Xeografía 
O termo municipal está estruturado en dúas pedanías ademais da propia cidade de La Unión, Roche e Portmán.

Limita ao norte, leste e oeste con Cartagena e ao sur co mar Mediterráneo.

 Historia 
miniatura|250px|esquerda|Útiles da minería de época romana. Museo Arqueolóxico da Unión en Portmán.
O asentamento máis antigo do municipio atópase na pedanía de Portmán, topónimo de orixe catalá, i.e. "Port Many" que deriva do latín "Portus Magnus", nome da localidade durante a dominación romana.

En toda a serra mineira abundan os sitios arqueolóxicos que testemuñan a explotación das minas desde tempos inmemoriais. Polo porto de Portmán, das minas romanas de Carthago Nova exportábanse lingotes de prata, chumbo, ferro, cinc, e outros minerais a todo o imperio.

miniatura|250px|esquerda|Antigo mercado público. Arquitectura ecléctico-modernista de Víctor Beltrí.
Debido ao rápido e pingüe desenvolvemento da minería durante o século XIX, as corporacións pedáneas de Garbanzal, Herrerías e Portmán decidiron secesionarse de Cartagena a fin de fusionarse en Municipio e Concello propios co nome de Vila do Garbanzal (1 de xaneiro de 1860). Portmán seguiría servindo entón como porto de minerais. Con todo, pronto as desavinzas entre os poboadores dos principais casaríos (Garbanzal e Herrerías) conduciron ao cambio de nome do novo municipio, que pasaría a chamarse "A Unión" a partir de 1868. En 1894, a vila recibiría o título de cidade. Unha considerable inmigración de andaluces almerienses e granadinos, vindos traballar nas minas, contribuíu ao especial carácter etno-cultural da cidade. Tras a primeira gran guerra europea diminúe considerablemente a demanda de mineral de chumbo (ata entón utilizado na fabricación de proxectís, entre outros usos), causando isto unha severa decadencia co correspondente éxodo (ao parecer, a cidade chegara a alcanzar a cima dos 90.000 habitantes de facto cara a finais do XIX). Ignorancia, incuria e lucro permitiron a partir de entón a derriba dunha interesante arquitectura decimonónica, da que aínda quedan certas mostras coma o antigo Mercado e cásalas Prazas, Piñón, antigo Telégrafos e outras varias nas rúas Maior e Real... En 1940, o Concello e os seus arquivos foron pasto dun fatal incendio, o que ata hoxe dificulta o estudo histórico desta interesante poboación, exemplo dunha colonización que, tardía na mesma península, era contemporánea á que levaba a cabo en rexións mineiras das Américas. Queda pendente un estudo deste curioso paralelismo.

 Economía 
A economía da Unión baseouse durante moito tempo na explotación das minas da súa serra. Tras longa decadencia, novas iniciativas e procedementos de explotación (relavado de vellos detritos e roza aberta) animaron a minería cara aos anos 60. Por entón chegan os primeiros inmigrantes marroquís a participar no labor. Esgotadas ou abandonadas por pouco rendibles as distintas explotacións, A Unión foise convertendo nunha cidade dormitorio de Cartagena. Tamén ten relativa importancia para A Unión o turismo, pola súa proximidade ás praias do mar Menor.

 Cultura 
O dialecto local é afín ás modalidades do andaluz oriental, con algúns escasos catalanismos vestixio da ocupación aragonesa do Reino de Murcia. A emigración de mineiros andaluces do entreséculo XIX-XX acentuaría aínda máis o carácter andaluz da zona. A partir da súa institución en 1960, alcanzou gran celebridade o Festival Internacional do Cante das Minas, onde cada ano cobran nova vida cantadelas da rexión (i.e., taranta, mineira, cartaxenera, murciana etc.) xunto aos demais subxéneros ou "paus" do flamenco jondo.

 Administración 
 Lista de alcaldes 
 Lexislatura  Nome  Partido  1979-1983  Andrés Martínez Cánovas  PSOE  1983-1987  Andrés Martínez Cánovas  PSOE  1987-1991  Salvador Alcaraz Pérez  PSOE  1991-1995  Salvador Alcaraz Pérez  PSOE  1995-1999  Juan Antonio Sánchez-Castañol Conesa  PP  1999-2003  José Manuel Sanes Vargas  PSOE  2003-2007  José Manuel Sanes Vargas  PSOE  2007-2011  Francisco M. Bernabé Pérez  PP 

 Edificios, monumentos e lugares de interese 

 Sitios arqueolóxicos 

 Vila romana do Paturro en Portmán

 Monumentos civís 

 O Antigo Mercado Público. Obra de Víctor Beltrí. 
 Casa do Piñón. Obra de Pedro Cerdán. 
 Hospital de Sangue (demolido), obra de Carlos Mancha (autor da torre do Arsenal de Cartagena). 
 Liceo de Obreiros 
 A Cooperativa. Obra de Carlos Mancha Escobar 
 Casa Cortés. Obra de Víctor Beltrí. 
 Antigo Hospital da Caridade (Pedanía de Portmán) 
 Casa do Tío Lobo (Pedanía de Portmán)

 Monumentos relixiosos 
miniatura|250px|dereita|Casa do Piñón. Eclecticismo beaux-arts, obra de Pedro Cerdán.

 Parroquia A nosa Señora do Rosario 
 Parroquia A nosa Señora das Dores (En Roche) 
 Parroquia A nosa Señora das Dores (O Garbanzal)

 Museos 

 Museo Arqueolóxico, situado en Portmán. 
 Museo Mineiro 
 Museo Etnolóxico situado en Roche.

 Gastronomía 
 "guisaos" varios. 
 o meu[n]chirones con pemento picante 
 mújol ao sal 
 potaxe de legumes 
 carafio chupaeros 
 mero á cazuela 
 sopa de pescado 
 cabrito ao forno 
 embutidos caseiros 
 salgadura de melba con tomate fresco 
 tápenas 
 bebidas típicas mineiras: láguena e reparo. 
 pan sobao 
 "torrás" do Café Maior 
 rollicos e mantecaos de Pascua 
 mostachones 
 crespillos 
 faragullas de pan con longaínza 
 faragullas de fariña de trigo

 Demografía 

float|dereita|210px

Na evolución demográfica da Unión desde 1900 resultan evidentes os efectos da crise mineira de principios de século, cunha perda de case os dous terzos da poboación. Desde o mínimo histórico de 1950, en cambio, a tendencia xeral é ascendente.

Unión