Jerez de los Caballeros

Jerez de los Caballeros (en galego antigo: Xerez de Badallouce) é un concello estremeño, pertencente á provincia de Badaxoz. Ten unha poboación de 10.177 habitantes. En outubro de 2007 foi seleccionada, xunto a outras 19 poboacións do Vello Continente, para formar parte da película documental Pueblos de Europa, o que a converte nunha das poucas cidades españolas en formar parte dese proxecto audiovisual, que anualmente produce a empresa Colours Communication Group.

 Límites do termo municipal 
Jerez de los Caballeros limita ao norte con Barcarrota, Salvaleón e Salvatierra de los Barros, ao leste con Burguillos del Cerro, ao sueste con Fregenal de la Sierra, ao sur con Higuera la Real, ao suroeste con Encinasola, e ao oeste con Oliva de la Frontera, Zahínos e Higuera de Vargas.

No interior do termo atópanse situados os termos de Valle de Matamoros e Valle de Santa Ana.

 Historia 
 Prehistoria 
A zona estivo habitada desde tempos moi remotos, así na Prehistoria xa se atopan restos arqueolóxicos como o dolmen de Toriñuelo, na devesa da Granxa, ademais dos do Valcavado e da Palomilla.

miniatura|200px|Estela da Granxa do Toriñuelo, Jerez de los Cabaleros.

Os fenicios coñecían a zona e hai opinións no sentido de que podían habela fundado, cando menos eles foron os que lle deron o nome de Ceret.

 Época romana 
Durante a ocupación de Roma, Jerez, na época coñecida como Fama Iulia Seria ou Caeriana, debeu de ser un pobo bastante habitado segundo vese polos achados arqueolóxicos da chamada vila do Pomar e por estar situada entre dúas cidades de importancia como eran a hoxe desaparecida Itálica e Emérita Augusta, a actual Mérida, quedando Fama Iulia próxima á Vía da Prata.

Da época romana descubríronse en Jerez numerosas inscricións, cipos, ronseis funerarios etc. aludindo a familias romanas importantes como Julia, Helvia ou Vibia. Consérvanse ademais restos como os mosaicos do Pomar, a Calzada do alto empedrado e as pontes do Pontón e Vello.

 Época visigoda 
Na época visigoda existen algúns achados de lápidas e inscricións entre as que destaca a que existe nunha columna da igrexa de Santa María coa data de consagración da mesma, o 25 de decembro do ano 556 do calendario actual.

Outros restos importantes da época son unha lápida con inscrición de 514 na devesa da Alcozaba e outra inscrición de 662 na devesa de La Mata.

 Época musulmá 
Durante a dominación árabe é coñecida con Xerixa ou Xeris e non cabe dúbida de que foi cidade importante, desafortunadamente quedan poucos monumentos ou restos daquela época aínda que seguen existindo reminiscencias en barrios como a Morería e a Alhóndiga.

 Reconquista 
Coa conquista por Afonso IX de León en 1230, con axuda dos templarios entrou Jerez na zona cristiá. Aínda no 1240 é necesaria unha campaña militar para asegurar a zona. Afastado o perigo musulmán o rei fai doazón da vila á Orde do Amorne.

 Os templarios 
miniatura|dereita|Castelo templario. 
miniatura|dereita|Muralla.
Co Amorne comeza unha repoboación e engrandecimiento da comarca, sendo desta época a constitución do "bailiato" ou encomenda de Jerez como o demostran documentos de capítulos da orde.

A disolución da Orde do Amorne en 1312 por bula do papa Clemente V fai pasar as súas posesións de España e en concreto a comarca de Jerez á coroa. Contan as historias do pobo que os templarios resistíronse e na loita morreron degolados todos os cabaleiros, de aí o nome de "Torre Sanguenta" a un dos baluartes da muralla de Jerez.

 Época de Reguengo 
En 1312 Jerez de los Caballeros pasou a ser cidade de reguengo baixou o dominio da coroa, que lle recoñeceu o dereito a nomear procuradores nas Cortes de Castela. Alí xogaron un papel destacado, sobre todo nas cortes celebradas en 1315 en Burgos para debater sobre a rexencia de Afonso XI.

Nos anos posteriores o castelo de Jerez de Badaxoz pasou a mans dos portugueses, quen mantiveron a fianza de prazas e fortes ata 1330.

 Orde de Santiago 
En 1370 o rei Henrique II cedeu á Orde de Santiago a cidade, quen a melloraron radicalmente, aínda que da súa época consérvase pouca información.

 Século XVI 
O século XVI supuxo un período de engrandecimiento para Jerez de los Caballeros. Multiplicáronse os edificios monumentais, aumentou a poboación, e entre 1523 e 1526 aproximadamente Carlos I deulle o título de "moi nobre e moi leal cidade", cos seus correspondentes privilexios.

 Período de decadencia 
Os séculos XVII e XVIII foron unha época de decadencia para a localidade. Houbo unha gran pobreza, empeorada pola independencia de Portugal en 1640. En 1651 Jerez rexeitou unha oportunidade de ter voto en cortes.

A vitoria das tropas da cidade en Évora en 1662 orixinou unha gran festa en Jerez. Durante a Guerra de Sucesión, Portugal púxose do bando de Carlos de Austria, polo que os portugueses invadiron Jerez en 1706, 1710 e 1711.

 Conquista americana 
Jerez de los Caballeros, como cidade importante na época renacentista, segundo Navarro do Castelo, contribuíu con 172 persoas á epopea americana. Entre os xerezanos máis destacados na actuación indiana destácanse os seguintes:

 Vasco Núñez de Balboa, en Panamá e Pacífico 
 Pedro Portocarrero, no Perú 
 Pedro Maraver (ou Malaver) de Silva, en Venezuela 
 Hernando de Soto, no Perú e Florida 
 Juan García de Carvajal, en Venezuela 
 Juan Rodríguez Espello, en Venezuela

 Monumentos relixiosos 
miniatura|dereita|Igrexa da Encarnación.
miniatura|dereita|Igrexa de San Bartolomé.
En Jerez atópanse os seguintes monumentos relixiosos:

 Igrexa de Santa María da Encarnación 
 Igrexa de San 
 Miguel Igrexa de San Bartolomé 
 Igrexa de Santa Catalina 
 Ermida de San Lázaro 
 Ermida do Cristo da Beira Cruz 
 Ermida de Santiago 
 Ermida dos Santos Mártires 
 Ermida de San Roque 
 Ermida de San 
 Lorenzo Convento de San Agustín 
 Convento da nosa Señora da Consolación 
 Convento Nai de Deus 
 Convento de Aguasantas 
 Convento da Graza

 Notas 

 Véxase tamén 

 Ligazóns externas 
 Semana Santa de Jerez de los Caballeros 
 Estado do Encoro de Brovales 
 Concello de Jerez de los Caballeros 

Categoría:Concellos da provincia de Badaxoz