Faneca

A faneca (Trisopterus luscus L., antes Gadus luscus L.) é un peixe mariño da familia dos gádidos (Gadidae), de pequeno tamaño e comestíbel.

 Distribución 
A faneca vive en augas relativamente pouco profundas, entre 30 e 100 m, do Atlántico noroccidental desde as inmediacións de Dinamarca, pasando polas costas das illas Británicas e a Península Ibérica, até a costa norteafricana. Vive tamén no Mediterráneo occidental.

Aínda que vive polo xeral afastado das costas, achégase a elas para desovar, meténdose daquela en profundidades inferiores aos 50 m, sendo entón doado atopala preto das rochas e fondos areosos do litoral. É un peixe gregario.

 Descrición 
É un peixe fusiforme, en xeral de tamaño pequeno ou mediano, aínda que algúns individuos adultos poden achegarse até os 45 cm de lonxitude46 cm en individuo maduro de catro anos; ver abaixo a ligazón externa en FishBase. Característica acusada é o desenvolvemento de barba no queixo, o que fai que tamén se lle denomine faneca barbuda ou, sinxelamente, barbuda. A pel presenta pequenas escamas. Ten tres aletas dorsais e dúas anais. A cor é predominantemente acastañada clara no dorso, e prateada na parte ventral, presentando lateralmente catro ou cinco franxas verticais algo máis escuras.

 Reprodución 
Reprodúcese durante a primavera, en augas polo xeral de menos de 50 m de profundidade. Os ovos son indiferenciábeles do plancto. A larva xorde logo de 10 ou 12 días, e adoita pasar a vivir nos rochedos e areais achegados á costa.

 Alimentación 
Come pequenos crustáceos e peixiños, moluscos e poliquetos.

 Pesca e aproveitamento 
A faneca péscase con artes variadas desde arrastre a liña. Non é un peixe demasiado apreciado e, polo tanto tampouco buscado polo pescador, pois só ben fresco a súa carne, clara de cor, é saborosa, pero deteriórase moi logo; por outra banda é algo espiñento. En fresco, polo menos, en Galicia, logo de raspar as escamas, é comido despois de fritido lixeiramente, e previamente rebozado en fariña.

 Etimoloxía 
Do árabe fanâk "unha especie de garduña aficana", étimo primeiramente proposto por P. Barbier a inicios do século XX e aceptado por Antón Santamarina para o galegoCfr. Ríos Panisse, M.C., Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia. Santiago. Universidad de Santiago de Compostela. 1977, páxs. 388-389.

 Outros nomes 
Á parte de faneca, que é o máis estendido (con faneca barbuda) denomínase tamén fodón, o de tamaño pequeno (nome máis habitual para o Gadus minutus), e con maiores dúbidas desígnase como bicallo e basoca.Cfr. Ríos Panisse, ibídem, páxs. 394-395. Tamén dá o nome de Puta descalsa, recollido en Cesantes (Redondela) e engade que "Desconozco por qué se le aplica este nombre. Ahora bien, teniendo en cuenta que los marineros dividen las fanecas en dos tipos fundamentalmente, la macho y la hembra, si a la macho llaman fodón [...] el correlato esperado para la faneca hembra es el de puta. También el castellano conoce este nombre: puta en cueros"..

Noutros idiomas denomínase: faneca en castelán e portugués; mòllera fosca en catalán; paneka handia en vasco; gode, barraud, plouse, officier e tacaud en francés; bib, pout e pouting en inglés; Bartdorsch e Franzosendorsch en alemán; steenbolk en holandés da variedade flamenga.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Ligazóns externas 
 Información en FishBase 
 Fichas de diferenciación e recoñecemento de especies pesqueiras do mercado galego Xunta de Galicia.


 Outros artigos 
 Os peixes na cultura popular galega

Categoría:Gadiformes
Categoría:Animais descritos en 1758
Categoría:Taxons descritos por Linné