Xesús Rodríguez López

Xesús Rodríguez López (tamén Jesús Rodríguez López)Asinou algunhas das súas obras como "Xesús" e outras como "Jesús". Véxanse na sección "Biblioteca virtual"., nado en Lugo o 28 de xullo de 1859 e finado o 24 de marzo de 1917, foi un médico e escritor en galego e castelán. Escritor de temas variados, pois ademais de obra literaria estrita —novela, teatro e poesía—, acometeu tamén o ensaio, foi un dos corenta membros numerarios fundadores da Real Academia Galega. De entre as súas obras destacan: A cruz de salgueiro (Lugo, 1899) novela; O Chufón (Lugo, 1915) comedia en dous actos e Ligeros apuntes sobre las supersticiones de Galicia (Lugo, 1895), esta última corrixida e aumentada nunha segunda edición de título Supersticiones de Galicia y preocupaciones vulgares (Madrid, 1910), moi reeditada posteriormente.

 Traxectoria 
Xesús naceu no número 22 da Rúa da Tinería. Foi fillo dun xastre chamado Ramón Rodríguez, de San Cibrao da Vide (Monforte de Lemos), e de María Juana López Mourenza, de San Mamede de Lousada, Guntín. En 1874 obtivo o título de bacharel en artes no Instituto de Lugo, e a continuación trasladouse a Santiago de Compostela, onde realizou estudos de Medicina, acadando por oposición, o 26 de marzo de 1878, unha praza de alumno interno no Hospital Real. Acabou a carreira en 1881 coa cualificación de sobresaínte. Volveu entón para Lugo, exercendo alí a profesión, tendo a consulta no número 19 da Rúa da Raíña, como especialista en cirurxía e enfermidades da infancia, até o seu pasamento o 24 de marzo de 1917. En 1886 a Deputación de Lugo concedeulle unha axuda para viaxar a París cunha moza,  Carmen Martínez Bernárdez, á que mordera un can, para estudar o procedemento para curar a rabia. Considéraselle como un precursor no uso dos antibióticos en Galicia. En 1890 foi comisionado polo Gobernador civil de Lugo para loitar contra un andazo de gripe na Fonsagrada.

Colaborou na prensa galega e de ultramar en publicacións como: Las Riberas del Eo (Ribadeo), El Diario de Lugo, Revista Gallega (A Coruña), El Lucense, A Monteira (Lugo), Revista Contemporánea (Madrid), El Eco de Galicia (Buenos Aires), El Álbum Ibero-Americano (Madrid), As Burgas (Ourense) e, principalmente, El Regional (Lugo)., que cita traballos de X.R.L. en Galicia; Revista Gallega; El Eco de Galicia, El Regional, Galicia Moderna, A Monteira e As Burgas.

 Concelleiro municipal 
Rodríguez López participou no goberno municipal como concelleiro, no período de 1899 a 1903 e segundo tenente de alcalde en 1902, polo Partido Liberal de Benigno Quiroga Ballesteros. Desa segunda actividade parece que naceu o alcuño "Gambetta", co que era coñecido entre os seus veciños pola semellanza física co político francés Léon Gambetta. Polo demais participaba na vida diaria lucense frecuentando o Círculo das Artes, o Orfeón Galego e a "Juventud Antoniana".Para estes detalles, cfr. a introdución de Florentino Uriarte Basadre para  Era católico practicante, o que valerá para encadrar mellor o incidente xurdido a raíz da publicación de Supersticiones de Galicia.

 Liorta coa Igrexa 
dereita|220px
En 1895 tivo un choque coa Igrexa católica a raíz da publicación de Ligeros apuntes sobre las supersticiones de Galicia."Jesús Rodríguez López e as 'supersticiones de Galicia'" (16/5/2013). Real Academia Galega. Rodríguez López presentou a obra a un concurso literario-musical convocado en Monforte de Lemos polos escolapios. Aínda que o traballo non foi admitido por un xurado mediatizado polo bispado, que debía velar pola ortodoxia das obras que se presentasen ao certame,Cfr. X. Rodríguez López, Prólogo á 2ª edición de Supersticiones de Galicia, 1910. o médico lucense fíxoo publicar no verán dese mesmo ano. O bispado lucense prohibiu a obra aos tres meses de ver a luz, en outubro,Boletín Oficial Eclesiástico del Obispado de Lugo, 9-10-1895 p. 1-2 . mesmo a pesar de contar co informe favorábel do cóengo Antolín López Peláez,Alonso Montero, Xesús. "Unas palabras sobre el escritor Jesús Rodríguez López (1859-1917)", prólogo á 5ª edición de Supersticiones de Galicia. home de gran peso intelectual nos medios católicos que había de chegar a arcebispo. Porén, Rodríguez López non se arredou e conseguiu unha entrevista co bispo, Benito Murúa López, e admitindo que os ritos católicos non constituían supersticións logrou obter a autorización eclesiástica para unha segunda edición, en 1910, á vez que o médico reformaba as súas informacións sobre a calidade supersticiosa de certas prácticas relixiosas.X. Rodríguez López, ibídem.

 Membro da RAG 
Nos avatares da creación da Real Academia Galega, Xesús Rodríguez foi elixido como un dos dous representantes por Lugo (o outro era Indalecio Varela Lenzano) para formar parte da comisión organizativa, que presidía Manuel Murguía, e que redactou os estatutos en 1904. O médico lucense foi un dos corenta académicos numerarios fundadores da institución, da que foi membro ata a súa morte. Nos anos seguintes seguiría a colaborar activamente, viaxando á Coruña en compaña dos restantes membros lucenses, como Manuel Amor Meilán, Aureliano J. Pereira ou Xoán Montes.Uriarte, op. cit., páx. 12. Este, compositor, puxo música a un poema de Rodríguez López ("Ai, Maruxiña, por Dios dáme un bico").

Faceta menos divulgada é a súa condición de excelente xogador de xadrez, até chegar a figurar como campión de Galicia en 1917.Florentino Uriarte indica que foi campión de Galicia, ibídem, páx. 12, sen indicar fonte; esta podería remitir a José Paluzíe y Lucena, Primer libro del ajedrecista. Barcelona. Hijos de Paluzíe, S. en C., Editores. 1921 (por unha advertencia preliminar infírese que houbo unha edición anterior en 1917), quen na páx. 203, indicando xadrecistas salientes de España di, sen engadir máis: "Jesús Rodríguez López, de Lugo, campeón de Galicia", e só cita outro xogador galego, o coruñés Pedro Morodo. Prudentemente, o artigo Xadrez  da Gran Enciclopedia Gallega, que lembra a ambos, evita citalo como campión galego, porque formalmente non os houbo até anos máis tarde, o que non empece que o lugués gañase algún certame galego relevante, que o levase a ser proclamado campión oficioso; de feito Paluzíe cita casos semellantes noutras cidades.

 Vida persoal 
En 1899, con corenta anos de idade, casou en Betanzos con Adela Pedreira Rego, filla do avogado liberal Jacobo Pedreira. Tiveron tres fillos: José (médico), Jesús (médico) e María Concepción (funcionaria de facenda).

En 1913 sufriu unha grave doenza pulmonar. O doutor Miguel Gil Casares practicoulle unha toracocentese que o fixo mellorar. Finalmente finou en marzo de 1917, a causa dun cancro de estómago, aos 57 anos de idade.

No ano 2003, María do Carmo Mourelo Gallardo, viúva de César Rodríguez Fernández, neto do escritor, doou o arquivo persoal de Xesús Rodríguez López á Real Academia Galega.Arquivo da Real Academia Galega. Fondos persoais. Xesús Rodríguez López en Galiciana. Arquivo Dixital de Galicia.

 Obra 
 En galego 

 Cousas d'as mulleres (Madrid, 1890). Segundo Carballo Calero mais que outra cousa é unha novela en verso.
 Costumbres gallegas. A malla (Lugo , 1894), poesía humorística.
 Cousas das mulleres (segunda edición, Madrid. 1895).Con prólogo de Leopoldo Pedreira Taibo, debuxos de L. Hernández e fotogravados de Laporta.
 Pasaxeiras (Madrid, 1898), colección de poemas.Con portada de Manuel Martínez Fole.
{{Cita|O proemio escribíuno meu amigo en castelá, falta que se nota do mesmo modo n-algúns títulos e adicaciós das composiciós, y esto, n-un libro que conten versos gallegos, tampouco è de moi bon gusto.|Orsino 1898 }}
 A cruz de salgueiro (Lugo, 1899).Despois incluída na Biblioteca das Letras Galegas. Novela da que publicou a primeira parte na revista Galicia en 1892 e 1893.Galicia. Revista Regional, setembro de 1892, p. 175

 Gallegadas, con alegrías de la tierra en verso y en prosa (Madrid, 1908).En galego, aínda que o título e outras partes están en castelán.
miniatura|300px|Xesús casou con Adela Pedreira e tivo tres fillos, José, Jesús e M.ª Concepción.
 O Chufón, comedia de costumbres gallegas en dos actos y en prosa (Lugo, 1915). Inspirado nun artigo de José Manuel López Castiñeira.
 El socialista (en manuscrito desde 1914) comedia nun acto, inédita até 1988.

 En castelán 
Publicou nesta lingua algunha obra profesional de tipo divulgativo e ensaios:
 "Estudio psicológico acerca de la mujer lucense" (Lugo, 1891).Revista Contemporánea tomo LXXXIV volume III (15/11/1891), pp. 225-233 e tamén en El Regional (18/11/1891 e 19/11/1891)
 Ligeros apuntes sobre las supersticiones de Galicia (Lugo, 1895). 
 Las preocupaciones en Medicina: Conocimientos útiles a la familiaSubtitulada: Reglas para conservar la salud, para no dejarse engañar por los curanderos y para conocer a los médicos. (Lugo, 1896), obra que sería premiada nun congreso médico en Madrid.
 "Defensa de las feas" (Madrid, 1898).El Regional, 6/3/1898, artigo tomado da súa publicación en El Álbum Ibero-Americano (Madrid, 14/2/1898, pp. 64-65).
 Supersticiones de Galicia y preocupaciones vulgares'' (segunda edición corrixida e aumentada, Madrid, 1910). Reeditada posteriormente en varias ocasións.Supersticiones de Galicia y preocupaciones vulgares na Biblioteca Nacional de España.

 Biblioteca virtual 

 Notas 

Notas

 Véxase tamén 

 Bibliografía 



















 Outros artigos 
 Literatura galega do período intersecular
 Ligazóns externas 

 Biografía e obras on line na Biblioteca Virtual Galega.
 "Académicos e académicas: Xesús Rodríguez López Real Academia Galega.




Categoría:Escritores de Galicia en lingua galega
Categoría:Escritores de Galicia en lingua castelá
Categoría:Poetas de Galicia
Categoría:Membros de número da Real Academia Galega
Categoría:Escritores de Galicia coa obra no dominio público
Categoría:Concelleiros de Lugo
Categoría:Concelleiros de Galicia durante a Restauración
Categoría:Nados en Lugo
Categoría:Nados en 1859
Categoría:Finados en 1917
Categoría:Xadrecistas de Galicia
Categoría:Poetas en lingua galega
Categoría:Dramaturgos en lingua galega
Categoría:Dramaturgos de Galicia
Categoría:Médicos de Lugo
Categoría:Alumnos da Universidade de Santiago de Compostela
Categoría:Ensaístas de Galicia
Categoría:Novelistas de Galicia
Categoría:Contistas
Categoría:Finados por cancro
Categoría:Artigos destacados sobre Galicia