Xemelgos (constelación)

Para ver referencias ó signo zodiacal ir a: Xémini (astroloxía)
Para ver referencias ó programa espacial tripulado ir a: programa Gemini

Xémini ou Xemelgos (do latín: Gemini; símbolo 20px, ) é a terceira constelación do zodíaco, e atópase a uns trinta graos ó noroeste de Orión. William Herschel descobreu Urano preto de η Geminorum no 1781, e Clyde Tombaugh fixo o propio con Plutón preto de δ Geminorum.

 Estrelas principais 
esquerda|150px|miniatura|Representación medieval de Xémini.
 α Geminorum (Cástor) é a segunda estrela máis brillante da constelación (magnitude visual 1,58). Dáse a circunstancia de que Cástor é en realidade un sistema de seis estrelas (sistema estelar múltiple), só visibles con telescopios potentes.
 β Geminorum (Pólux), a estrela máis luminosa da constelación (magnitude 1,16), xigante de cor laranxa a 36 anos luz de nós.
 γ Geminorum (Alhena), a terceira máis brillante con magnitude 1.93, unha binaria espectroscópica formada por unha subxigante branca acompañada dunha anana amarela.
 δ Geminorum (Wasat), sistema binario cunha estrela amarela e outra laranxa, pódese ver este sistema binario cun pequeno telescopio.
 ε Geminorum (Mebsuta), que se atopa na perna dereita de Cástor.
 ζ Geminorum (Mekbuda), estrela variable cunha magnitude que oscila entre 3,7 e 4,2 nun período de dez días.
 η Geminorum (Tejat Prior), sistema estelar onde a estrela principal é unha variable semirregular cunha magnitude oscila entre 3,2 e 3,9.
 μ Geminorum (Tejat Posterior), a cuarta máis brillante con magnitude 2,87, xigante vermella e variable irregular. Interesante para observación visual ou con prismáticos.
 ξ Geminorum (Alzir), de magnitude 3,35, unha subxigante amarela a 57 anos luz.
 σ Geminorum, estrela variable RS Canum Venaticorum.
 1 Geminorum, sistema estelar múltiple de magnitude 4,15 que marca a posición do solsticio de verán.
 37 Geminorum, anana amarela idéntica ó Sol que está sendo obxecto de grande interese por se existe vida no seu redor.
 U Geminorum, arquetipo dun tipo de estrela variable, as novas ananas.
 TU Geminorum, estrela de carbono dunha cor vermella intensa.
 HD 59686, xigante laranxa cun planeta ó redor.
 Geminga, pulsar que emite raios gamma e raios X; pénsase que poden se-los restos dunha supernova que estourou hai uns 300.000 anos.

 Obxectos notables do espazo profundo 
 Cúmulo aberto M35 ou NGC 2168, facilmente visible con prismáticos: a través de calquera telescopio aparece formado por unha gran cantidade de estrelas de brillo medio.
 Moi preto de M35 e en claro contraste co mesmo, o cúmulo NGC 2158, moito máis antigo e distante.
 Cúmulo aberto NGC 2420, 4º ó leste de Wasat (δ Geminorum).

Ademais en Xémini hai varias nebulosas interesantes, entre as que destacan:

 NGC 2392, Cara de Pallaso ou Nebulosa Esquimó, de magnitude 10 cunha brillante estrela central.
 A pequena nebulosa planetaria NGC 2371.
 Abell 21 ou Nebulosa Medusa, nebulosa planetaria grande e antiga, de 5 arcmin de diámetro.
 IC 443, nebulosa difusa remanente dunha supernova, preto de Tejat Prior (η Geminorum).

 Mitoloxía 
dereita|250px|miniatura|Xémini, os Xemelgos.
Na mitoloxía grega, os xemelgos son Cástor e Polideuco (Pólux para os romanos). Naceron dun ovo que puso Leda, a raíña de Esparta, despois de copular con Zeus convertido en cisne. Cástor, o mortal, era fillo do rei Tíndaro; o inmortal Polideuco era fillo de Zeus.

Ambos participaron en varias fazañas colectivas: na cacería do xabarín de Calidón e na viaxe dos Argonautas, entre outras.

Os xemelgos tiveron unha disputa cós seus primos Idas e Linceo. Idas asasinou a Cástor cunha lanza, ós que Polideuco, malia as súas feridas, respondeu matando a Linceo. Zeus interveu e matou a Idas. Polideuco rexeitou a súa condición de inmortal se non podía compartila con Cástor. Por isto Zeus colocounos entre as constelacións.

 Visualización gráfica 
miniatura|300px|dereita|Diagrama da forma alternativa de conecta-las estrelas da constelación de Xémini. Un par de xemelgos collidos da man.
As estrelas da constelación de Xémini poden ser conectadas dun xeito alternativo, tal como amosa o gráfico, amosando a dous xemelgos collidos da man.

O xemelgo da dereita é Castor, onde a súa estrela máis brillante é alpha Geminorum (máis comunmente coñecida coma Castor), é de segunda magnitude, e representa a cabeza de Castor. O xemelgo da esquerda é Pollux, a súa estrela máis brillante é beta Geminorum (máis coñecida coma Pollux), é de primeira magnitude, e representa a cabeza de Pollux.

O torso de Pollux é representado pola estrela upsilon Geminorum, a man dereita de Pollux é representada por iota Geminorum, e a man esquerda por kappa Geminorum: as tres estrelas de cuarta magnitude.

A pelve de Pollux é a estrela delta Geminorum, o xeonllo dereito de Pollux é zeta Geminorum, e o pé dereito é gamma Geminorum, o xeonllo esquerdo de Pollux está representado pola estrela lambda Geminorum, e o pé por xi Geminorum. Gamma Geminorum é de segunda magnitude, delta e xi Geminorum son de terceira.

O torso de Castor está representado pola estrela tau Geminorum, a man esquerda por iota Geminorum (que é compartida con Pollux), e a man dereita é theta Geminorum: as tres estrelas son de cuarta magnitude.

A pelve de Castor está representada pola estrela epsilon Geminorum, o pé esquerdo por nu Geminorum, e o pé dereito por mu Geminorum e eta Geminorum: epsilon, mu, e eta Geminorum son de cuarta magnitude.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Messier 35
 Ligazóns externas 
 The Deep Photographic Guide to the Constellations: Gemini 
 The clickable Gemini 
 WIKISKY.ORG: Gemini constellation 
 Star Tales – Gemini 

Categoría:Constelacións