Lista de prefixos e sufixos

O léxico técnico e científico utiliza adoito prefixos e sufixos na creación de palabras que denominen novos conceptos tomándoos habitualmente do latín ou do grego. Como é natural, este feito non se dá só no eido científico.

 Prefixo é todo elemento que se coloca diante dunha palabra ou raíz para modifica-lo significado da palabra ou formar unha nova palabra cun significado diferente. 
 Sufixo é todo elemento que se coloca detrás dunha palabra ou raíz co mesmo obxectivo.

A
 a: ausencia, privación, negación. Ante vogal toma a forma an. 
 acromático, anemia, anestesia, anorexia, ápodo, ateísmo, atrofia, avitaminose
 ab: separación
 abdución, ablación
 ad: dirección, proximidade, contacto
 adrenal, adución, adverbio, adverso, adxacente
 aero: aire
 aerofaxia, aeronave, aeroporto
 alo: diferente, variante
 alóctono, alopatía, alopecia
 alxia: dor
 artralxia, neuralxia
 anti: oposto, de propiedades contrarias
 antibiótico, anticonceptivo, anticorpo, anticristo, antihistamínico, antimicrobiano
 antropo: home
 antropoloxía, antropomorfo
 anxio: relativo ós vasos sanguíneos
 anxiografía, anxioma
 artro: articulación
 artrite, artrose
 auto: por un mesmo, propio
 autobiografía, autoinmune, automático, automóbil, autosuxestión, autótrofo
 axe: pode expresar acción, conxunto de obxectos ou dereitos que se pagan.
 aprendizaxe, embalaxe
 ramaxe
 almacenaxe

B
 bi: dous, dúas veces. Pode tomala forma bis ou biz.
 bicorne, bimensual, bisexual
 bisavó

C
 cardio: corazón
 cardiopatía, electrocardiograma, miocardio
 cefalo: cabeza
 cefalorraquídeo, cefalotórax
 cida: matador, exterminador
 bactericida, biocida, espermicida, insecticida, raticida
 co, com e con: simultaneidade, unión, conxunto, participación ou cooperación
 copiloto, coautor, coexistencia, compadre, convivir
 coco: gran, redondeado
 estafilococo, pneumococo
 copro: excremento
 coprofaxia, coprólito
 cromo: cor
 cromatografía, cromosoma
 crono: tempo
 cronoloxía, cronómetro, síncrono

D
 derma: pel. Pode adoptar tamén as formas derm, dermat ou dermato, e, como sufixo, dermia.
 dermatite, epiderma, equinodermo, hipoderme, hipodérmico, paquidermo, taxidermia 
 des: privación, negación
desconformidade, descontinudo 
 dis: dificultade, anomalía. Tamén pode significar negación, contrariedade
 disfaxia, disglosia, dislexia, dispepsia, dispnea
 discordancia, desculpa
 duto: (ductus) conduto
 oviduto

E
 eco
 ecocardiograma, ecografía, ecoloxía
 ecto: fóra, por fóra, no exterior
 ectoparasito, histerectomía
 electro: electricidade
 eléctrico, electrocardiograma, electrodoméstico, electroforese
 endo: dentro, no interior
 endocardio, endoscopia, endotelio, endóxeno
 entero: intestino, tubo dixestivo
 enterite, enteromorfo
 epi: sobre
 epidemia, epiderma, epidural, epílogo
 esperma: esperma, semente
 espermicida, espermatoxénese
 estoma: boca, abertura
 estomatoloxía
 eu: ben
 eucalipto, eutanasia
eira
en/em: dentro de, no interior de
enterrar
embarcar

F
 fago, faxia
 aerofaxia, coprofaxia, hematófago
 fero: que leva, lleva, contén ou produce
 mamífero
 filia: afección, simpatía
 bibliófilo, anglofilia
 fito: planta, vexetal
 fitoterapia, micrófito
 fobia: temor (irracional)
 agarofobia, claustrofobia, fotofobia
 fono: voz, son
 fonendoscopio, foniatría, lusofonía, teléfono
 forese: migración de substancias
 electroforese
 foto: luz
 fotofobia, fotografía

G
 gastr: estómago, zona ventral. Por veces toma as formas gastero e gastro.
 gasterópodo, gástrico, gastrite, gastroscopia
 glosa: lingua
 disglosia, glosopeda
 gnose: coñecemento
 agnóstico, diagnose
 grafos: descrición, escritura, representación fráfica
 ecografía, fotografía, mecanografía, monografía, tomografía
 grama: escrito, gráfico
 diagrama, electrocardiograma, telegrama

H
 hemi: medio, metade
 hemimandíbula, hemiplexia, hemisferio
 hemo: sangue. Tamén pode adopta-las formas hema, hemat, hemato. Nalgún caso, o h desaparece.
 anemia, hematocrito, hematoma, hematófago, hemorraxia, hipertermia, hemostaxe, uremia
 hetero: outro, diferente
 heterosexual, heterótrofo, heteroxéneo
 hiper: superioridade, exceso
 hiperactividade, hipertermia, hipertensión, hipertricose, hipertrofia
 hipo: debaixo de, escaseza
 hipoderme, hipodérmico, hipotiroidismo
 hister: útero, matriz
 histerectomía, histeria
 histo: tecido orgánico
 histoloxía, histocompatibilidade
 homeo: semellante, parecido
 homeopatía, homeostase
 homo: igual
 homófobo, homosexual

I
 iatría: rama da medicina que estuda a curación das enfermidades
 pediatría, psiquiatría, xeriatría
 infra: inferior, debaixo de
 infrahumano, infraorde, infrascrito
 inmuno: relacionado co mecanismo inmunitario
 autoinmune, inmune, inmunidade, inmunodepresivo, inmunoloxía
 inter: entre, en medio; neste caso pode adoptar a forma intro, intra. Tamén pode significar 'entre varios'.
 intercostal, intramuscular, intravenoso
 interdisciplinar, interespecífico
 iso: igual
 isotermo
 ite: inflamación
 dermatite, flebite, gastrite, nefrite
in: negación, carencia
inhumano, inédito

L
 logo
 loxía
 nefroloxía, reumatoloxía

M
 masto: mama, peito, teta
 mastite, mastodonte, mastoloxía, mastoplastia
 melas
 melanoma
 metr: matriz
 metrite, metrorraxia 
 micro
 microbio, microorganismo, microscópico, microscopio 
 mio: músculo
 miocardio, mioma
 morfo: forma
 amorfo, morfoloxía

N
 nefro
 nefrite
 neuro: nervio, sistema nervioso
 neuralxia, neurose, neurotomía

O
 oma: tumor ou outra alteración patolóxica
 melanoma, mioma, osteosarcoma, papiloma
 ose: dexeneración, enfermidade ou, ás veces, anomalía. Pode toma-las formas ase ou ese.
 artrose, diurese, esclerose, estenose, micose, psoríase, silicose
 osteo: relativo ós ósos
 osteopatía, osteoporose, periósteo
 ovi: ovo, óvulo
 oviduto, ovíparo, ovopositor
 or: oficio
 profesor

P
 para: xunto a, á marxe de
 paradoxo, parasimpático 
 paro: que pare, que se reproduce
 multípara, primípara
 pato: enfermidade, doenza, afección
 cardiopatía, patoloxía, patóxeno
 peri: ó redor de
 pericarpo, perímetro, periodental, periósteo, periscopio, perístilo
 plastia: reconstrución
 mastoplastia, rinoplastia
 plexia
 apoplexía, hemiplexía, paraplexía
 pneumo: pulmón
 pneumático, pneumococo, pneumonía, pneumotórax
 podo: pé
 ápodo, podólogo, pseudópodo
poli: varios
polideportivo, polisémico
 pre: con anterioridade, prioridade
 prebiótico, precongresual, precordial, prefixo, prehistoria, prenatal, preposición
 pro: antes, diante, ou movemento cara a diante. Tamén, 'en vez de'
 probiótico, prólogo, promover, proxenitor
 procónsul, pronome
 proto: prioridade, superioridade
 proteína, prototipo
 pseudo: falso
 pseudópodo
 psico
 psicólogo, psicosomático, psiquiatría
 ptero: ala
 áptero, coleóptero, himenóptero, quiróptero

R
 raxia: fluxo
 hemorraxia, metrorraxia
 renal: relativo ós riles
 adrenal, adrenalina
retro: cara a atrás
retrotraer

S
 sarco: carne
 sarcoidose, sarcoma
 scopia: exame, vista, exploración
 fonendoscopio, gastroscopia, microscópico, rinoscopia.
 semi: medio, case
 semiesférico, semitransparente
sobre: aumento, exceso, posterioridade no tempo, enriba de
sobrenatural
 soma: corpo
 cromosoma, somático
 sub: baixo, debaixo de. Pode toma-las formas so, sos, su ou sus. Tamén pode te-lo significado de inferior, secundario.
 subcutáneo, subdural, subsolo, suburbano, suburbio, sufixo
 sorrir, subarrendar, subdelegado
super: encima de, máis alá, en exceso
supermercado

T
 tanato: morte
 eutanasia, tanatoloxía, tanatorio
 taxis: ordenación, clasificación
 taxonomía
 tele: a distancia
 teléfono, telemedicina, telepatía, televisión
 telio: mamila
 endotelio, epitelio
 terapia: tratamento (dunha enfermidade)
 inmunoterapia, quimioterapia, terapeuta, terapia
 termo: calor, quente, temperatura
 homeotermo, isotermo, termodinámica, termómetro
 tomo, tomía: que corta ou divide; que se corta ou divide en partes
 átomo, microtomo, tomografía
 torax
 cefalotórax, pneumotórax, toracotomía
 trans
 transfusión, transmitir
 trico
 hipertricose
 trofo: que se alimenta
 atrofia, autótrofo, heterótrofo, hipertrofia
 tropos: movemento
 fototropismo

U
 uro
 uremia, urolitíase, uroxenital

V
 vascular: relativo ós vasos (sanguíneos)
 intravascular, vascularización

X
 xeno: que xera, produce ou é producido
 antíxeno, endóxeno, lacrimóxeno, patóxeno
 xeno: alleo, estranxeiro
 xenofobia, xenolito
 xeria: vellez
 xeriátrico
 xino: feminino
 andróxino, xinecoloxía

Z
 zoo: animal
 protozoo, zoonose, zooplacto

Categoría:Listas de lingüística
Categoría:Morfoloxía