Herba de namorar

A herba de namorar, ou empreñadeira,  (Armeria maritima) é unha planta herbácea de folla perenne pertencente á familia Plumbaginaceae. Atópase comunmente nos rochedos da beiramar galega.

En Galiza, ademais da Armeria maritima, típica das dunas, atopamos dúas especies máis de Armeria: a Armeria pubigera dos cantís e a Armeria trasmontana, nos montes.

 Descrición 
A herba de namorar é unha planta perenne, cunhas fortes raiceiras das que xorden moutas de até 50 cm de diámetro. Medra formando pequenos matos compactos duns 20 ou 30 cm, na parte superior dos cantís e ao longo da costa, ata onde chega o salitre do mar. Tamén o fai nas marismas, xuncais, e en solos xeralmente areosos.

As súas follas son simples, ás veces con algo de peluxe, con forma lineal – lanceolada, estreitas e dunha cor verde intensa.

As flores, de cor branca, vermella, ou lila, únense formando capítulos rodeados de brácteas escabiosas. Aparecen ao final dun talo longo en grupiños que forman glomérulos. De cada mouta crecen varios talos con flores, polo que o aspecto da planta en floración chama a atención. Cada flor adoita presentar un cáliz verde e unha corola de tons entre branco a rosa forte. A súa floración ten lugar no verán, entre os meses de abril e xullo e ás veces durante o outono.

Fóra do seu hábitat natural, emprégase como planta ornamental en xardíns, como tapizante de solos pobres e areosos ou para cubrir espazos entre rochas. Entre as variedades máis cultivadas destacan a Armeria maritima alba, de flores brancas, e a Armeria maritima vindictive, de flores rosa vivo.

A súa reprodución ten lugar no verán. A herba de namorar espállase por esgallos ou por división de matas a comezos da primavera. Ás veces forma híbridos coa Armeria pubigera, sendo estes moi díficiles de distinguir.

 Distribución 
A herba de namorar distribúese ao longo de todo o hemisferio norte, especialmente en Europa.

 Hábitat 
Medra nos cantís costeiros venteados, zonas de dunas ou en zonas de montaña.

 Usos 
 Propiedades terapéuticas 
Úsase en casos de obesidade.

 Xardinaxe 
A herba de namorar emprégase en xardinaxe pola súa flor rechamangueira de cores brancas, rosas e púrpuras e polo xeito de desenvolver as matiñas mestas. Adóitase plantar en xardíns de rocalla e xardíns preto do mar con solos arrentos.

 Etnografía 
Segundo o imaxinario galaico esta planta era boa para remediar o mal de amores. As lendas galegas din que ten que apañarse para a noite de san Xoán, meténdoa no peto ou baixo o traveseiro da persoa que se arele namorar sen que se dea conta;
a herba encargarase de facer o feitizo, mais cómpre ter en conta que hai que estar ben seguro da decisión, porque non hai volta atrás.

A herba de namorar utilízase noutras fórmulas máxicas relacionadas co matrimonio e a fecundidade. Quizais veñan de aí os nomes populares cos que se coñece.

 A herba de namorar,/ a herba namoradeira,/ a herba de namorar,/ tráiocha na faltriqueira.

O Padre Sarmiento escandalizárase polas prácticas que as mozas galegas facían coa herba de namorar; fixo unha crítica durísima das prácticas namoradeiras no santuario de Santo André de Teixido, tanto desta planta coma doutras, coma os xuncos de ben parirhttp://anosahistoria.blogspot.com.es/.

 Ameazas 
As súas poboacións están en serio perigo de desaparición pola destrución dos ecosistemas costeiros e pola introdución de especies vexetais alóctonas e invasoras, coma a herba do coitelo.

 Subespecies 

 Armeria maritima ssp. andina
 Armeria maritima ssp. calaminaria
 Armeria maritima ssp. californica 
 Armeria maritima ssp. elongata
 Armeria maritima ssp. intermedia
 Armeria maritima ssp. maritima 
 Armeria maritima ssp. miscella
 Armeria maritima ssp. planifolia 
 Armeria maritima ssp. purpurea 
 Armeria maritima ssp. sibirica

 Nome común 
En galego recibe os seguintes nomes vulgares: caravel mariño, carqueixa mariña, cravo mariño, herba de namorar, herba empreñadeira, herba empreñadoira, herba namoradeira, herba namoreiraE. Losada, J. Castro e E. Niño: Nomenclatura vernácula da flora vascular galega, Xunta de Galicia, 1992

 Sinonimia 
 Armeria elongata auct.
 Armeria expansa Wallr.
 Armeria juniperifolia (Vahl) Hoffmanns. & Link
 Armeria miscella var. minor Merino
 Armeria miscella Merino
 Armeria pubescens subsp. expansa (Wallr.) Nyman
 Armeria pubigera subsp. depilata (Bernis) Fern.Prieto & Loidi
 Armeria pubigera subvar. depilata Bernis
 Armeria pubigera var. glaberrima Merino
 Statice juniperifolia Vahl
 Statice maritima var. elongata auct.
 Statice maritima Mill.

 Galería de imaxes 

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Armeria (xénero)
 Armeria merinoi

 Notas 

 Ligazóns externas 

Categoría:Armeria
Categoría:Plantas medicinais
Categoría:Flora de Galicia