Vladimir Lossky

Vladimir Nicolaievich Lossky, nado en Gotinga o 8 de xuño de 1903 e finado en París o 7 de febreiro de 1958, foi un teólogo ruso da Igrexa ortodoxa.

 Traxectoria 
Viviu coa súa familia en San Petersburgo ata que, tras a revolución soviética, a seu pai tivo que exilarse de Rusia en 1922. A súa infancia estivo fondamente marcada pola execución do Metropolita de San Petersburgo polos soviéticos, que tivo ocasión de presenciar.

Estudou na facultade de Artes na Universidade de San Petersburgo e continuou os seus estudos en Praga e na Sorbona en París, especializándose en filosofía medieval. Ingresou na confraría de San Focio coa arela de contribuír a unha ortodoxia universal. Casou en 1938 e tivo catro fillos. Ensinou teoloxía dogmática no Instituto de Santo Dionisio en París.

A súa principal tarefa foi o estudo do misticismo do cristianismo oriental. Precisou conceptos como hipostasis, theosis ou theoría, ao seu xuízo mal entendidos pola teoloxía da Igrexa católica subxugada por un xuridicismo frío e legalista dende o Gran Cisma que rachou a unidade das igrexas.

Estudou aos Pais da Igrexa como Basilio o Grande, Gregorio de Nisa ou Gregorio Nacianceno ou autores bizantinos como Gregorio Palamas. Florovsky viu nel o autor dunha nova gran síntese patrística.

 Pensamento 
A orixe do mal está no trabucado uso da liberdade do home. Este optou pola soberbia autosuficiente provocando unha fractura en si mesmo e unha división cos demais comezando a parasitar o universo.

A salvación en Xesús de Nazaret restaura a verdadeira natureza do home por pura Graza. A obra salvadora de Cristo abre á persoa á participación na divindade pola acción do Espírito. Deus fíxose semellante ao home pola Encarnación, o home faise semellante a Deus pola deificación (theosis), tal como xa ensinara Atanasio de Alexandría. A acción do Espírito da vida á necesaria multiplicidade persoal da Igrexa. Se non existira a acción do Espírito isto significaría a aniquilación das persoas humanas nun único cristo, unha deificación impersoal, unha benaventuranza sen benaventurados. Por iso a obra do Espírito da como froito a pluralidade orientada cara a unidade. A importancia non subordinada da acción do Espírito é entendible e preservada na ortodoxia polo rexeitamento da cláusula engadida no credo occidental filioque, que subordina o Espírito ao Fillo, cando ambos proceden do Pai e só do Pai.

Nesta obra redentora participa tamén a vontade da humanidade a través do si de María, a humilde mociña que coa súa plena aceptación sitúase no límite entre o creado e o increado, o que explica a devoción sen límites que o pobo crente lle ofreceu recoñecéndoa como nai da persoa divina do Logos, o Verbo de Deus feito home (theotokos).

Os Pais da Igrexa acometeron unha revolución da linguaxe e dos conceptos para explicar a experiencia cristiá. Utilizaron a expresión hipostasis (que significaba cousa no seu matiz de particularidade) para designar ao Pai, ao Fillo e ao Espírito. E utilizaron a palabra ousia (que significaba cousa no seu matiz común cos demais obxectos) para denominar a súa identidade esencial. Así superaron o concepto de Un no pensamento grego platónico,para expresar a antinomía que encerra o misterio do Amor. O Un, a diferenza do que sostiña o filósofo Plotino é a superación das oposicións non polo esvaemento no impersoal, senón pola plena afirmación da persoa na plenitude do amor. O Amor é a fonte da existencia persoal.

Nos Concilios de Éfeso e Calcedonia adirmouse o carácter supranatural da persoa. Xesús é plenamente home na súa sarx (carne) e na súa psique (memoria, entendemento e vontade), pero a súa persoa atópase noutra orde de realidade. A persoa é o non cousificable, o non conceptualizable. No home a persoa expresa a irredutibilidade do individuo a súa natureza. A persoa é o abismo, que ten a súa fonte no amor, pero que no egoísmo (pecado) se inverte cara ao baleiro e o nada. Ao concepto de persoa no home chégase por unha antropoloxía negativa. En Cristo revélase o Abismo como o Amante e a persoa revélase no amor. A persoa non se explica polo contexto físico ou cósmico senón que é ela a que entrega ao mundo a súa significación. O home é unha persoa a imaxe e semellanza de Deus, e a imaxe tende ao seu modelo. A persoa é o absoluto. Só a unión de dúas liberdades persoais actualizan aquela semellanza.

En canto á Escatoloxía todo o universo creado chegará á perfecta unión con Deus no Amor, e se manifestará de distinta maneira en todas as persoas que adquiriron dentro da Igrexa a graza do Espírito. Pero os límites da Igrexa alén da morte e as posibilidades de salvación para aqueles quen non coñeceron nesta vida a luz son un misterio da misericordia, que non se debe especulativamente restrinxir consonte a medidas soamente humanas. Ábrese así en Lossky o trazo alegre da escatoloxía ortodoxa que non rexeita completamente a esperanza dunha salvación de todo e de todos (apokatastasis panton).

 Obras 
 A Teoloxía Mística da Igrexa Oriental
 O significado dos Iconos.
 Historia da Filosofía Rusa.

Categoría:Teólogos ortodoxos
Categoría:Nados na Baixa Saxonia
Categoría:Nados en 1903
Categoría:Finados en 1958