Bertrand Russell

Bertrand Arthur William Russell, nado en Trellech (Monmouthshire, Gales), o 18 de maio de 1872 e finado en Penrhyndeudraeth o 2 de febreiro de 1970, foi un epistemólogo, matemático, filósofo e moralista británico, terceiro conde de Russell. Está considerado un dos máis importantes filósofos do século XX.

 Traxectoria 
Popularizou a filosofía, foi polemista e militante de esquerdas, preto do socialismo de tendencia libertaria. Organizou o tribunal Sartre-Russell contra os crimes sobrevindos durante a Guerra do Vietnam. Recibiu o premio Nobel de literatura en 1950 para o conxunto da súa obra, en particular para o seu empeño humanista e como pensador libre. A motivación, segundo foi proposta pola Fundación Nobel, foi "en recoñecemento dos seus variados e significantes escritos  en defensa dos ideais humanitarios e liberdade de pensamento"

Escribiu sobre unha ampla gama de temas, desde os fundamentos das matemáticas e a teoría da relatividade ao matrimonio, os dereitos das mulleres e o pacifismo. A vida de Russell foi apaixonada, intensa e longa e fraguouse un nome tanto nos círculos de especialistas como entre as multitudes que ou o seguían con fervor ou o odiaban con intensidade.

 Matemáticas 
En matemáticas a súa gran contribución é a indubidablemente importante Principia Mathematica con Alfred North Whitehead, libro en tres volumes onde a partir de certas nocións básicas da lóxica e a Teoría de conxuntos dedúcese a totalidade das matemáticas. Mostrando así o poder das linguaxes formais, a posibilidade de modelar as matemáticas e a fertilidade da lóxica. Un libro profundamente influente e importante que contribuíu ao desenvolvemento da lóxica, a teoría de conxuntos, a intelixencia artificial e a computación así como a formación de pensadores do talle de David Hilbert, Ludwig Wittgenstein, Alan Turing, Willard Van Orman Quine e Kurt Gödel.

 Filosofía 
En filosofía contribuíu practicamente en todas as áreas, desde a mesma metodoloxía avogando sempre pola análise e alertando aos filósofos das trampas da linguaxe, sentando así o método e as motivacións da filosofía analítica. As súas contribucións de contido inclúen o seu innegable artigo mestre Sobre o Denotar e unha serie de libros e artigos en problemas desde a filosofía das matemáticas, a metafísica, a epistemoloxía, a inferencia científica e a ética a unha serie de enfoques interesantes e fértiles ao problema mente-corpo, enfoques discutidos hoxe en día por variedade de filósofos importantes como David Chalmers, Michael Lockwood, Thomas Nagel, Grover Maxwell, Mario Bunge etc.

 Activismo e polémica 
Russell foi un coñecido pacifista durante a primeira guerra mundial, aínda que se manifestou a favor de tomar accións bélicas durante a segunda guerra mundial, alegando que un mundo onde o fascismo fose a ideoloxía reinante sería un mundo onde o mellor da civilización morrería e non valería a pena vivir. Estivo en prisión dúas veces, a primeira conectada coas súas actividades pacifistas durante a gran guerra e a segunda por participar nunha manifestación contra a proliferación de armas nucleares. Contraeu matrimonio catro veces. A última vez, con Edith Finch, puido alcanzar a paz e entendemento que sempre buscou. Tivo tres fillos, John, Kate e Conrad. Conrad converteuse nun importante político do Partido Liberal Demócrata en Inglaterra e nun historiador erudito, morreu en 2004 sendo quinto conde de Russell.

Russell foi tamén ademais de activista e pensador de primeira liña un soberbio polemista que se converteu na icona do racionalismo para toda unha xeración. Polemizou sobre o control de natalidade, os dereitos das mulleres, a inmoralidade das armas nucleares, e sobre as deficiencias nos argumentos e razóns esgrimidos a favor da existencia de Deus. Sempre nos seus escritos fixo gala non só dun magnífico estilo literario senón tamén dun excelente sentido do humor e unha habilidade para sorprender e provocar coa ironía, o sarcasmo e a metáfora.

En 1962, aos 90 anos, mediou na crise dos mísiles de Cuba para evitar que se desatase un ataque militar, escribindo cartas tanto a Kruschev como ao presidente Kennedy e sendo intermediario nas súas respostas mutuas.

 Obras 
Velaquí algunhas das obras publicadas por Bertrand Russell:
 1896. German Social Democracy. Londres: Longmans, Green.
 1897. An Essay on the Foundations of Geometry. Cambridge: Cambridge University Press.
 1900. A Critical Exposition of the Philosophy of Leibniz. Cambridge: Cambridge University Press.
 1903. The Principles of Mathematics. Cambridge: Cambridge University Press.
 1905. On Denoting, Mind, vol. 14. ISSN: 00264425. Basil Blackwell.
 1910. Philosophical Essays. Londres: Longmans, Green.
 1910–1913, Principia Mathematica (xunto a Alfred North Whitehead). 3 vols. Cambridge: Cambridge University Press.
 1912. The Problems of Philosophy. Londres: Williams and Norgate.
 1914. Our Knowledge of the External World as a Field for Scientific Method in Philosophy. Chicago e Londres: Open CPublishing.
 1916. Principles of Social Reconstruction. Londres: George Allen & Unwin.
 1916. Justice in War-time. Chicago: Open Court.
 1917. Political Ideals. Nova York: The Century Co.
 1918. Mysticism and Logic and Other Essays. Londres: Longmans, Green.
 1918. Proposed Roads to Freedom: Socialism, Anarchism, and Syndicalism. Londres: George Allen & Unwin.
 1919. Introduction to Mathematical Philosophy. Londres: George Allen & Unwin. (ISBN 0-415-09604-9 for Routledge paperback) (Copy at Archive.org).
 1920. The Practice and Theory of Bolshevism. Londres: George Allen & Unwin.
 1921. The Analysis of Mind. Londres: George Allen & Unwin.
 1922. The Problem of China. Londres: George Allen & Unwin.
 1923. The Prospects of Industrial Civilization, en colaboration con Dora Russell. Londres: George Allen & Unwin.
 1923. The ABC of Atoms, Londres: Kegan Paul. Trench, Trubner.
 1924. Icarus; or, The Future of Science. Londres: Kegan Paul, Trench, Trubner.
 1925. The ABC of Relativity. Londres: Kegan Paul, Trench, Trubner.
 1925. What I Believe. Londres: Kegan Paul, Trench, Trubner.
 1926. On Education, Especially in Early Childhood. Londres: George Allen & Unwin.
 1927. The Analysis of Matter. Londres: Kegan Paul, Trench, Trubner.
 1927. An Outline of Philosophy. Londres: George Allen & Unwin.
 1927. Why I Am Not a Christian. Londres: Watts. Traducido ao galego: Por que non son cristián: ISBN 978-84-938669-1-4 (Editorial Trifolium, 2011)
 1927. Selected Papers of Bertrand Russell. Nova York: Modern Library.
 1928. Sceptical Essays. Londres: George Allen & Unwin.
 1929. Marriage and Morals. Londres: George Allen & Unwin.
 1930. The Conquest of Happiness. Londres: George Allen & Unwin.
 1931. The Scientific Outlook. Londres: George Allen & Unwin.
 1932. Education and the Social Order, Londres: George Allen & Unwin.
 1934. Freedom and Organization, 1814–1914. Londres: George Allen & Unwin.
 1935. In Praise of Idleness. Londres: George Allen & Unwin. Traducido parcialmente (só o primeiro ensaio) ao galego: Eloxio da ociosidade: ISBN 978-84-937591-6-2 (Editorial Trifolium, 2010)
 1935. Religion and Science. Londres: Thornton Butterworth.
 1936. Which Way to Peace?. Londres: Jonathan Cape.
 1937. The Amberley Papers: The Letters and Diaries of Lord and Lady Amberley, with Patricia Russell, 2 vols., Londres: Leonard & Virginia Woolf at the Hogarth Press.
 1938. Power: A New Social Analysis. Londres: George Allen & Unwin.
 1940. An Inquiry into Meaning and Truth. Nova York: W. W. Norton & Company.
 1945. History of Western Philosophy and Its Connection with Political and Social Circumstances from the Earliest Times to the Present Day. Nova York: Simon and Schuster.
 1948. Human Knowledge: Its Scope and Limits. Londres: George Allen & Unwin.
 1949. Authority and the Individual. Londres: George Allen & Unwin.
 1950. Unpopular Essays. Londres: George Allen & Unwin.
 1951. New Hopes for a Changing World. Londres: George Allen & Unwin.
 1952. The Impact of Science on Society. Londres: George Allen & Unwin.
 1953. Satan in the Suburbs and Other Stories. Londres: George Allen & Unwin.
 1954. Human Society in Ethics and Politics. Londres: George Allen & Unwin.
 1954. Nightmares of Eminent Persons and Other Stories. Londres: George Allen & Unwin.
 1956. Portraits from Memory and Other Essays. Londres: George Allen & Unwin.
 1956. Logic and Knowledge: Essays 1901–1950, edited by Robert C. Marsh. Londres: George Allen & Unwin.
 1957. Why I Am Not A Christian and Other Essays on Religion and Related Subjects, edited by Paul Edwards. Londres: George Allen & Unwin.
 1958. Understanding History and Other Essays. Nova York: Philosophical Library.
 1959. Common Sense and Nuclear Warfare. Londres: George Allen & Unwin.
 1959. My Philosophical Development. Londres: George Allen & Unwin.
 1959. Wisdom of the West, edited by Paul Foulkes). Londres: Macdonald.
 1960. Bertrand Russell Speaks His Mind, Cleveland e Nova York: World Publishing Company.
 1961. The Basic Writings of Bertrand Russell, editado por R.E. Egner e L.E. Denonn. Londres: George Allen & Unwin.
 1961. Fact and Fiction. Londres: George Allen & Unwin.
 1961. Has Man a Future?, Londres: George Allen & Unwin.
 1963. Essays in Skepticism. Nova York: Philosophical Library.
 1963. Unarmed Victory. Londres: George Allen & Unwin.
 1965. On the Philosophy of Science, editado por Charles A. Fritz, Jr. Indianapolis: The Bobbs-Merrill Company.
 1967. Russell's Peace Appeals, editado por Tsutomu Makino e Kazuteru Hitaka. Xapón: Eichosha's New Current Books.
 1967. War Crimes in Vietnam. Londres: George Allen & Unwin.
 1967–1969. The Autobiography of Bertrand Russell, 3 vols. Londres: George Allen & Unwin.
 1969. Dear Bertrand Russell... A Selection of his Correspondence with the General Public 1950–1968, editado por Barry Feinberg e Ronald Kasrils. Londres: George Allen and Unwin.

 Notas 

 Véxase tamén 

Categoría:Filósofos do Reino Unido
Categoría:Matemáticos de Gales
Categoría:Premio Nobel de Literatura
Categoría:Escritores en lingua inglesa
Categoría:Escritores de Gales
Categoría:Nados en 1872
Categoría:Finados en 1970
Categoría:Nados en Monmouthshire
Categoría:Premios Nobel do Reino Unido
Categoría:Alumnos da Universidade de Cambridge
Categoría:Membros da Royal Society
Categoría:Finados por gripe
Categoría:Filósofos da ciencia
Categoría:Filósofos analíticos