Florence Nightingale

Florence Nightingale, nada o 12 de maio de 1820 en Florencia e finada o 13 de agosto de 1910 en Londres, foi unha enfermeira británica famosa por ser a pioneira no tratamento a feridos de guerra, durante a Guerra de Crimea. Tamén contribuíu no campo da estatística, especialmente na creación de sistemas de representación gráfica como o gráfico sectorial (comunmente coñecido como diagrama polar ou Rosa Nightingale).

 Traxectoria 
A súa familia, rica e ben relacionada, vivía en Florencia, en Italia. Por iso, Florence recibiu o nome en inglés da cidade en que naceu, como a súa irmá máis vella Parthenope nacida en Partenope. Recibiu unha importante formación en humanidades e tamén en matemáticas, aritmética, álxebra, xeometría (o que non resultaba usual no seu tempo) nun primeiro momento dedicase a ensinar estas disciplinas a nenos. Moza brillante e impetuosa, rebelouse contra o papel convencional para as mulleres do seu status, que sería o dunha esposa exemplar, e decidiu dedicarse á enfermaría.

 Enfermería 
Tradicionalmente, o papel de enfermeira era exercido por mulleres axudantes en hospitais ou acompañando exércitos. Florence Nightingale estaba particularmente preocupada coas condicións de tratamento médico dos máis pobres e indixentes. Ela anunciou a súa decisión á súa familia en 1845, provocando rabia e ruptura, particularmente da súa nai.

Aparentemente, Florence sufría de esquizofrenia. En decembro de 1844, en resposta á morte dun mendigo nunha enfermaría en Londres, que rematou nun escándalo público, ela foi a principal defensora de mellorías no tratamento médico. Inmediatamente, obtivo o apoio de Charles Villiers, presidente do Poor Law Board (Comité de Lei para os Pobres). Isto a levou a ter un papel activo na reforma das Leis dos Pobres, estendendo o papel do Estado máis alén do fornecemento dos tratamentos médicos.

En 1850, visitou en Kaiserwerth ( Düsseldorf) un hospital pioneiro, fundado e dirixido polo pastor Theodor Fliedner, no que prestaban os coidados de enfermaría as Diaconisas de Kaiserwerth, formadas na propia escola do hospital. Nightingale quedou impresionada pola calidade do tratamento médico e polo compromiso e prácticas das diaconisas.

En 1853, asume o cargo de Superintendente no Instituto para o Coidado de Señoras Enfermas en Londres.

 Teórica 
Conseguiu que se reformasen os coidados médicos militares británicos. No ano 1860 funda a primeira Escola de Enfermaría laica, no Saint Thomas Hospital de Londres.

Considerada coma unha das pioneiras da enfermaría moderna, acadou o nivel de profesional. Loitou por fundamentar os coidados en evidencias científicas e por afianzar o corpo de coñecementos dos profesionais da saúde. Creadora do primeiro modelo conceptual da enfermaría. Modelo naturista. Considerase a primeira teórica a partir da que se fundamenta a enfermaría como disciplina académica.

 Escritora 
Ditou conferencias e realizou diversos escritos, os máis coñecidos: Notas sobre enfermería. Que é e que non é? en 1859. Notas sobre Hospital. 1859. Notas en cuestións que afectan a Saúde, a Eficiencia e a Administración Hospitalaria do Exército Británico. Suxestións para pensar para os buscadores das verdades relixiosas. 1860.

 Literatura e feminismo 
Máis coñecida polas súas contribucións nos campos da enfermería e das matemáticas, a obra de  Nightingale tamén é importante no estudo do feminismo inglés. A fins da primeira metade do século  XIX, loitou pola súa autodeterminación e en contra das expectativas familiares dun matrimonio de conveniencia con algún membro da clase alta. Pouco tempo despois, dirixiuse a  Kaiserswerth para o seu adestramento no Instituto para  diaconesas. 

En 1860 expuxo o seu pensamento nunha edición privada de  Suggestions  for  Thought  to  Searchers  after  Religious  Truth, unha obra de 829 páxinas en tres volumes.​ En 2008, a universidade canadense  Wilfrid  Laurier  University publicou esta obra no volume 11 dun proxecto de 16 volumes que reúne a obra completa de  Nightingale:  The  Collected  Works  of Florence  Nightingale. O máis coñecido destes ensaios,  Cassandra, foi publicado en 1928 por Ray  Strachey, quen o incluíu en  The Cause (A Causa), unha historia do movemento feminista.

 Guerra de Crimea 
A contribución máis famosa de Florence foi durante a Guerra de Crimea, que se tornou o seu principal foco cando os relatos da guerra comezaran a chegar a Inglaterra contando sobre as condicións horríbeis para os feridos. En outubro de 1854, Florence cun equipo de 38 enfermeiras voluntarias educadas por ela, inclusive a súa tía Mai Smith, partiron para Crimea. Faise cargo da organización do hospital de Scutari, mellorando as condicións das instalacións, no que se refire ó amoreamento dos soldados feridos, falta de ventilación, deficientes desaugadoiros e outras cuestións de hixiene e máis da deficiente alimentación que se estaban a dar.

 Regreso a Inglaterra 
Florence Nightingale volveu para Inglaterra como unha heroína en agosto de 1857 e, de acordo coa BBC, era probabelmente a persoa máis famosa da Era Vitoriana alén da propia Raíña Vitoria.

En 1883, a Raíña Vitoria concedeu a Florence Nightingale a Cruz Vermella Real e en 1907 converteuse na primeira muller en acadar a Orde do Mérito.

 Estatística 
Diagrama polar ou Rosa de Nightingale.|miniatura
Dende moi nova salienta en matemáticas. Aplicou os seus coñecementos estatísticos á epidemioloxía e á estatística sanitaria. Foi innovadora na recolleita, tabulación, interpretación e representación das estatísticas descritivas. Demostrou de xeito práctico que a estatística ofrece un marco de organización para controlar e aprender coa finalidade última de mellorar a praxe médica e maila cirúrxica. Desenvolveu unha Fórmula Modelo de Estatística Hospitalaria, coa finalidade de que nos hospitais se xerasen e recollesen datos e se elaborasen estatísticas consistentes. Idea unha representación gráfica coñecida como diagrama de área polar o Rosa de Nightingale.

O diagrama de área polar empregouno para representar o número de mortes durante a Guerra de Crimea (1853-1856). Consiste nun círculo dividido en sectores co mesmo ángulo.

Cada sector ten diferente radio en función da casuística. Dentro dun mesmo sector pódense representar varios datos. No gráfico que vemos a dereita da imaxe representa o número de éxitus: nas áreas azuis, os finados por enfermidade infecciosas; nas vermellas, os mortos por feridas; nas negras, os que pasaron por outras causas.

 Recoñecemento científico 
O mundo científico realizoulle varios recoñecementos entre os máis salientables encontramos os seguintes: Primeira muller admitida na Royal Statistical Society Británica en 1860. Membro honorario da American Statistical Association 1874. Recibiu a Cruz vermella do Mérito. A Orde do Mérito Británico.

Dende o ano 1974 celébrase o Día Internacional da Enfermería, promovido polo Consello Internacional de Enfermaría, celébrase cada 12 de maio, para conmemorar o seu nacemento.

A súa memoria continuaba viva cen anos despois do seu pasamento.

 Loitadora nata 
Florence Nightingale en 1910.|miniatura
A súa figura aínda, cen anos despois, resultaba moi controvertida. Sendo unha muller vitoriana convencida loitou por librarse do estereotipo do rol feminino. Tamén estivo contra a imaxe caritativa asociada ás coidadoras, tendo sempre presente o carácter humano dos coidados. Defendendo así unha profesión emerxente.

Se ben é certo que non é unha feminista, temos que enmarcala dentro do contexto social no que se desenvolveu, xa que contribuíu á causa da emancipación da muller.

Non inventa a enfermaría como profesión, pero o seu traballo, si resulta ser un punto de inflexión na profesionalización da enfermaría moderna e mesmo coloca os primeiros alicerces na consideración dos coidados como unha disciplina.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Nigthingale, Florence. Notes on nursing : what it is, and what it is not. Londres : Harrison, 1859.
 Pollard, Eliza F. Florence Nigthingale: La amiga del soldado herido. [Bilbao] : Colegio de Enfermería de Bizkaia, Academia de Ciencias de Enfermería de Bizkaia,  2011. (aparentemente inédito)

 Cuentos de buenas noches para nuestras niñas rebeldes. Editorial Destino, 2021. ISBN: 9788408241676

 Outros artigos 
 A ciencia ten nome de muller (en Wikibooks)
 Mujeres matemáticas. Trece matemáticas, trece espejos

 Ligazóns externas 
 Biografia de Florence Nigthingale
 Biografía de Florence Nigthingale
 Florence Nigthingale, estadística
 Mujeres que aplicaron la estadística para transformar el mundo: Florence Nigthingale y Madelain Guilberte 

Categoría:Enfermeiros do Reino Unido
Categoría:Matemáticos de Italia
Categoría:Nados en Florencia
Categoría:Nados en 1820
Categoría:Finados en 1910
Categoría:Venerados pola Comuñón Anglicana