AP-9

A autoestrada do Atlántico ou AP-9 é unha autoestrada situada no oeste de Galicia. Comunica a cidade de Ferrol con Tui, cruzando o oeste de Galiza de norte a sur, atravesando as provincias da Coruña e Pontevedra. No extremo sur da autoestrada, ao chegar a Tui, convértese na A-55, con destino á fronteira portuguesa.

Comunica grandes cidades e vilas coma Ferrol, Narón, Neda, Fene, Pontedeume, Miño, Betanzos, A Coruña, Ordes, Santiago de Compostela, Padrón, Pontevedra, Vigo, O Porriño ou Tui.

 Historia 
esquerda|miniatura|Ponte de Rande. 
dereita|miniatura|250px|Ponte da Ría (Pontevedra). 

En 1973 o Estado concedeu a construción da autoestrada a Autopistas del Atlántico, C.E.S.A., hoxe pertencente a Sacyr Vallehermoso. A autoestrada supuxo un investimento duns 1428 millóns de euros. O 18 de agosto de 1973 o goberno franquista concedeu a autoestrada a un grupo de bancos. O 16 de outubro de 1973, constituíuse a sociedade Audasa. Axiña xurdiu oposición social ao proxecto.

O 17 de decembro comezou a construción da ponte de Rande. As seguintes obras en comezar foron as do acceso a Vigo o 1 de xullo de 1975, as do tramo "Ponte de Rande - Pontevedra Sur" 2 meses despois, e "A Coruña - Santiago Norte" un ano despois. Estes tramos foron inaugurados entre 1979 e 1984.

En 1988 inaugurouse o tramo "Santiago Norte - Santiago Sur". En 1989 comezaron as obras da ponte da Ría sobre a ría de Pontevedra. En 1990 inauguráronse os tramos "Santiago Sur - Padrón". Ao ano seguinte abriuse ao público o tramo "Padrón - Caldas de Reis", e en 1992 "Pontevedra Norte - Pontevedra Sur" e "Caldas de Reis - Pontevedra".

Entre 1993 e 1997 comezaron as obras entre "Guísamo - Miño"; "Rande - Puxeiros" e "Miño - Fene".De 1997 a 2000, inauguráronse tódalas obras anteriores xunto co tramo "Teis - Intercambiador de Rebullón". No ano 2000 prolongouse a Autoestrada do Atlántico coa incorporación do tramo do "Acceso norte a Ferrol". Dende o 2001 até a actualidade, iniciáronse só as seguintes dúas obras: acceso norte a Ferrol por Fene, Neda e Narón; e o tramo "Intercambiador de Rebullón - Portugal".

A concesión da autoestrada foi ampliada en dúas ocasións, segundo Julio Costas Comesaña de xeito irregular. No 1994 o ministro Josep Borrell do PSOE prorrogou a concesión até o 18 de agosto do 2023. Igualmente no ano 2000, un antes das eleccións ao parlamento do Galicia, o goberno popular de Manuel Fraga ampliou a concesión da autoestrada até o 18 de agosto do 2048.

No ano 2003 o goberno de Jose María Aznar vendeu a empresa pública ENA, coa AP-9 como grande activo, a un consorcio liderado pola empresa madrileña Sacyr, con participación de  Caixanova, Caixa Galicia e Caja de Ahorros de Huelva e Sevilla, por 1586 millóns de euros. Esta empresa pasou a controlar no 2005, a través do grupo Itínere, o 100% de Audasa, concesionaria da AP-9. 

A propiedade de Audasa foi trocando de mans co tempo. En 2018 Globalvía mercou por 723 millóns de euros o 55,6% de Itinere. Globalvía pertence a fondos de pensións controlados por tres compañías: a canadense USS, a holandesa OPTrust e PGGM, do Reino Unido. En 2019 Liberbank vendeu por 77 millóns de euros o 5,67% a Corsair chegando a ter o 43,6% de Audasa.

 Transferencia 
En decembro de 2018 o congreso aprobou o traspaso da titularidade AP-9 a Galiza, unha transferencia solicitada coa unanimidade do parlamento galego. Dous anos despois, en xaneiro de 2020, como parte dos acordos para a investidura de Pedro Sánchez, o BNG pactou a axilización da transferencia e unha rebaixa para os usuarios recorrentes nas peaxes da autoestrada. 

En febreiro de 2021, máis de dous anos despois de aceptalo por primeira vez, e cinco anos despois da primeira unanimidade ao respecto no Parlamento de Galicia, o pleno do Congreso dos Deputados volveu aceptar o inicio da tramitación da lei para o traspaso das competencias sobre a AP-9 ao Goberno galego.

+Accionistas de Audasapaíscompañía%custe     Globalvía  55,6 %  723 millóns   Corsair Capital  43,6% 

 Datos 
miniatura|Ponte da ría de Ferrol. 
A Autoestrada do Atlántico conta con 444 pasos a través da autoestrada e 6 túneles, que en total suman 7 km ao longo de toda a autoestrada. Ademais ten 65 pontes e viadutos, entre eles a que no seu día foi a ponte atirantada con máis de dous carrís máis longa do mundo, a ponte de Rande, protagonista de diversos anuncios publicitarios. Mide 1.555 metros, e obtivo en 1979 o premio europeo á construción metálica máis destacada.

En 1996, cando contaba con 156,3 km de lonxitude, a empresa concesionaria ingresou 46 870 000 € en concepto de peaxes, cunha afluencia media de 13.852 vehículos diarios. No 2004, xa con 219,6 km, ingresáronse 118 290 000 €, cunha media de 22.565 vehículos diarios, 38,61 % máis ca 8 anos antes.

 Tarifas 
En 2024 a tarifa máxima (para cruzar de norte a sur, é dicir, dende Ferrol até Tui) era de:Tarifas oficiais
{| class="wikitable"
! Categoría
! Vehículos
|-
| Lixeiros 
|| Motocicletas con ou sen sidecar
 Turismos sen remolque
 Turismos con remolque sen roda xemelga en ningún eixe
 Furgóns e furgonetas de 2 eixes e 4 rodas
 Furgóns con remolque sen roda xemelga en ningún eixe
 Microbuses de dous eixes (4 rodas) 
|-
| Pesados 1 
|| Turismos de 2 eixes e 4 rodas con remolque de 1 eixe con roda xemelga 
 Furgóns e furgonetas de 2 eixes e 4 rodas con remolque de 1 eixe con roda xemelga 
 Camións de 2 eixes
 Autocares de 2 ou 3 eixes e autocares de 2 eixes con remolque de 1 eixe
 Camións de 3 eixes e camións de 2 eixes con remolque de 1 eixe
|-
| Pesados 2 
|| Turismos de 2 eixes e 4 rodas con remolque de 2 eixes e polo menos 1 eixe con roda xemelga 
 Camións e autocares con ou sen remolque cun total de 4 eixes ou máis
 Furgóns e furgonetas (de 2 eixes e 4 rodas con remolque de 2 ou máis eixes e polo menos 1 eixe con roda xemelga)
|}

Peaxes do tramo Fene–A Coruña en 2024
 Tipo de vehículo Prezo Lixeiros  5,60 € Pesados 1  8,30 € Pesados 2  10,80 €

Peaxes do tramo A Coruña–Santiago en 2024
 Tipo de vehículo Prezo Lixeiros  7,95 € Pesados 1  11,30 € Pesados 2  13,95 €

Peaxes do tramo Santiago–Pontevedra en 2024
 Tipo de vehículo Prezo Lixeiros  6,85 € Pesados 1  9,15 € Pesados 2  11,55 €

Peaxes do tramo Pontevedra–Vigo/Puxeiros en 2024
 Tipo de vehículo Prezo Lixeiros  4,60 € Pesados 1  5,95 € Pesados 2  7,95 €

Peaxes do tramo Puxeiros–Tui en 2024
 Tipo de vehículo Prezo Lixeiros  3,20 € Pesados 1  4,20 € Pesados 2  5,60 €

 Tramos 
 DenominaciónTramo Km AP-9  Ferrol – Intercambiador   37,5 AP-9  A Coruña – Vigo   153,5 AP-9  Teis – Tui   28,6

 Zonas libres de peaxe 
miniatura|dereita|200px|Peaxe á entrada de Santiago de Compostela desde o sur.
Dende o fin da autoestrada en Ferrol ata a peaxe de Fene segue sendo AP-9 e actuando coma circunvalación de Ferrol, Narón, Neda e Fene.

Coma variante da SC-20 a AP-9 forma parte da circunvalación de Santiago de Compostela.

Dende a peaxe de Poio ata a saída cara a Ourense-N-554 segue sendo AP-9 formando parte da circunvalación de Pontevedra. En Vigo tamén pasa a ser AP-9, formando parte da circunvalación de Vigo só nas saídas cara a Vigo, A-55, A-52 e AG-57.

 Saídas AP-9 
 Tramo AP-9F: "Guísamo - Ferrol" 
 Número de Saída Nome de Saída  Estrada que enlaza25px  Guísamo continúa en dirección A Coruña e Santiago de Compostela por   AP-9     AP-9 Ficheiro:AB-AS-blau.svg    0F 34px A CoruñaSantiago de Compostela    AP-9 30px  Peaxe de Guísamo 15px    2F   Guísamo    N-VI 15px    3F Bergondo - Sada    AC-161   Ponte da ría de Betanzos (lonxitude 1.050m)  15px    12F 30px  Miño    AC-154 Ficheiro:SurtidorAutovia.pngFicheiro:RestauranteAutovia.pngFicheiro:TeléfonoAutovia.pngFicheiro:Cafeteria.png   Área de Servizo de Miño 25px 30px  Túnel de Campolongo 540m  15px    21F 30px Cabanas - Pontedeume    N-651   AC-564 25px 30px Túnel de Pedra de Couto 1000m.  15px    25F (en sentido Ferrol) Fene Sur  30px  Peaxe de Fene 15px    27F Fene Norte    N-651 25px 30px Túnel de Sartego 1048m.  15px    31F Narón - Neda    AC-115 15px    34F Freixeiro    AC-115 Ficheiro:AB-AS-blau.svg    35F 34px VilalbaFerrol    AG-64   FE-13  25px  Ferrol continúa por   FE-15      

 Tramo AP-9: "A Coruña - Tui" 
 Número de Saída Nome de Saída  Estrada que enlaza25px  A Coruña continúa en dirección Coruña   AC-11     AC-11 Ficheiro:AB-AS-blau.svg    3   Avenida Alcalde Alfonso Molina   Ponte da Pasaxe     AC-11   AC-12 15px    6 Ficheiro:SurtidorAutovia.pngFicheiro:RestauranteAutovia.pngFicheiro:TeléfonoAutovia.pngFicheiro:Cafeteria.png   Área de Servizo do Burgo 15px    7 Cambre - Aeroporto de Alvedro    N-550 15px    12 (en sentido Coruña) Cambre - Mabegondo  AC-214    AC-221 Ficheiro:AB-AS-blau.svg    15 34px Ferrol - Pontedeume    AP-9F 30px  Peaxe de Guísamo Ficheiro:AB-AS-blau.svg    16 34px Madrid - Lugo - Arteixo    A-6   Área de Descanso de Piadela Ficheiro:SurtidorAutovia.pngFicheiro:RestauranteAutovia.pngFicheiro:TeléfonoAutovia.pngFicheiro:Cafeteria.png  Área de Servizo de Ameixeira 15px    41 Ordes    AC-524 15px    55 (en sentido Portugal) Sigüeiro - Aeroporto da Lavacolla 30px  Peaxe de Sigüeiro   Área de Descanso de Marantes Ficheiro:AB-AS-blau.svg    67 34px Santiago de CompostelaLugo - Aeroporto da Lavacolla    SC-20   A-54 Ficheiro:AB-AS-blau.svg    72A34px (en sentido Portugal) OurenseA Estrada     AP-53   AG-56 Ficheiro:AB-AS-blau.svg    72 Santiago de CompostelaOurense    SC-11   N-525 Ficheiro:AB-AS-blau.svg    75 34px Santiago de Compostela - MilladoiroNoia    SC-20   AG-56 30px  Peaxe de Teo  Ficheiro:SurtidorAutovia.pngFicheiro:RestauranteAutovia.pngFicheiro:TeléfonoAutovia.pngFicheiro:Cafeteria.png  Área de Servizo de Compostela Ficheiro:AB-AS-blau.svg    93  PadrónRibeira    N-550   AG-11  15px    104 (en sentido Coruña) Ribeira - CatoiraValga    PO-100   N-550 15px    110 Caldas de Reis - Vilagarcía de Arousa    N-640 Ficheiro:SurtidorAutovia.pngFicheiro:RestauranteAutovia.pngFicheiro:TeléfonoAutovia.pngFicheiro:Cafeteria.png  Área de Servizo do Salnes Ficheiro:AB-AS-blau.svg    119 Sanxenxo - O Grove     AG-41 30px  Peaxe de Poio 15px    129  Pontevedra    PO-531 Ficheiro:AB-AS-blau.svg    132A 34px PontevedraOurenseVigo    PO-10   N-541   N-550 Ficheiro:AB-AS-blau.svg    132B 34px MarínPontevedra    PO-10   PO-12   Área de Descanso de Bértola 15px    137  Redondela - Vilaboa    N-550 30px  Peaxe de Figueirido Ficheiro:SurtidorAutovia.pngFicheiro:RestauranteAutovia.pngFicheiro:TeléfonoAutovia.pngFicheiro:Cafeteria.png  Área de Servizo de San Simón Ficheiro:AB-AS-blau.svg    146 Moaña - Cangas     CG-4.1 15px    148 (en sentido Coruña) Redondela    N-552 Ficheiro:AB-AS-blau.svg    151 34px Vigo - ChapelaTeis    AP-9V   N-552 25px  Túnel de Madroa 440m  25px  Túnel de Candeán 860m 15px    157  Redondela - Aeroporto de Vigo    N-556 Ficheiro:AB-AS-blau.svg    159 34px Vigo - TuiMadrid - Ourense    A-55   A-52 Ficheiro:AB-AS-blau.svg    161 34px VigoNigrán - Baiona    VG-20   AG-57 15px    166  PorriñoVigo - TuiOurense    A-55   A-52 30px  Peaxe de Porriño Ficheiro:AB-AS-blau.svg    178 34px TuiVigo - Portugal    A-55  25px  Tui continúa en dirección Portugal por   A-55     A-55 

 Tramo AP-9V: "AP-9 - Vigo" 
 Número de Saída Nome de Saída  Estrada que enlaza25px  Continúa en dirección Coruña e Portugal por   AP-9     AP-9 Ficheiro:AB-AS-blau.svg    0V 34px A CoruñaPortugal    AP-9 15px    1V (en sentido Vigo)  Teis - Chapela    N-552 15px    2V (en sentido Vigo)    Avenida Bos Aires  - Aeroporto de Vigo 15px    4V (en sentido Vigo)    Avenida García Barbón  - Porto de Vigo  25px  Vigo 

 Uso do galego 
Malia que o seu percorrido discorre completamente por Galiza, na autoestrada AP-9 moitos dos paneis informativos están en castelán, como os indicadores dos viadutos, das áreas de servizo, ou os carteis informativos das peaxes. En 2013 Audasa recibiu 54 denuncias da Garda Civil por rotular en galego os sinais da autoestrada. Estas sancións foron anuladas e o Ministerio de Fomento ordenou que se rotulasen as peaxes da autoestrada en galego, castelán e inglésFomento ordena ahora que las señales de peaje estén en gallego, castellano e inglés lavozdegalicia.es.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Autopista, unha navallada á nosa terra
 Ligazóns externas 
 Páxina oficial de Audasa, concesionaria da AP-9
 Páxina de afectados en Accidentes na AP-9

AP-09
Categoría:Estradas do Estado en Galicia
Categoría:Estradas da provincia da Coruña
Categoría:Estradas da provincia de Pontevedra