O caso Tornasol

O caso Tornasol () é o décimo oitavo álbum da serie As aventuras de Tintín, escritos e ilustrados polo artista belga Hergé. Apareceu primeiro nas páxinas da revista Tintín entre o 22 de decembro de 1954 e o 22 de febreiro de 1956. A primeira edición en álbum publicouse en 1956. A historia segue os intentos do novo xornalista Tintín, o seu can Milú, e o seu amigo o Capitán Haddock para rescatar ao seu amigo o profesor Tornasol, que desenvolveu unha máquina capaz de destruír obxectos con ondas sonoras, que é secuestrado polos países europeos rivais de Borduria e Sildavia.

Como o volume anterior, Explorando a Lúa, O asunto Tornasol creouse coa axuda do equipo de artistas de Hergé nos Studios Hergé. A historia reflectía as tensións da guerra fría que estaba a vivir Europa durante a década de 1950, e introduciu tres personaxes recorrentes na serie: Serafín Latón, a Carnicería Sanzot e o Coronel Sponsz. Hergé continuou As aventuras de Tintín con Stock de coque, e a serie no seu conxunto converteuse nunha parte determinante da tradición da banda deseñada franco-belga . O asunto Tornasol foi ben recibido, e varios comentaristas o describiron como unha das mellores aventuras de Tintín. A historia adaptouse para a serie animada de 1957 da serie animada de Belvision Hergé's Adventures of Tintin, a serie animada de 1991 de Ellipse / Nelvana As aventuras de Tintín, e a dramatización de 1992 de BBC Radio 5 das aventuras.

A edición en galego foi en 1983 pola Editorial Juventud con tradución dende o castelán de Valentín Arias.                             Ficha de  na Biblioteca de tradución galega.

 Sinopse 

A historia comeza con Tintín e o capitán Haddock de volta a Moulinsart, cando son interrompidos por unha estraña tormenta que provoca a rotura de vidros, espellos e porcelanas en todo o palacio. O vendedor de seguros Serafín Lampión chega á casa para refuxiarse, molestando ao capitán Haddock. Óense disparos no recinto do xardín e Tintín e Haddock descobren un home ferido con acento estranxeiro que logo desaparece. Á mañá seguinte, o profesor Tornasol sae cara a Xenebra para asistir a unha conferencia sobre física nuclear. Tintín e Haddock aproveitan a oportunidade para investigar o laboratorio de Tornasol, descubrindo que os seus experimentos cun xerador de ultrasóns foran os responsables da destrución dos vidros da noite anterior.

Mentres exploran, son atacados por un estraño, que logo escapa, temendo que Tornasol estea en perigo, Tintín, Haddock e Milú diríxense cara a Xenebra. En Xenebra, descobren que Tornasol foi a Nyon a coñecer ó Profesor Topolino, experto en ultrasóns. O grupo viaxa alí nun taxi, pero o seu coche é atacado por dous homes noutro coche, que forzan o taxi a caer no lago Xenebra. Sobrevivindo ao ataque, Tintín, Haddock e Milú continúan ata Nyon, onde atopan a Topolino atado e amordazado na súa adega. Cando Tintín interroga ao profesor, a casa exprota, pero todos sobreviven. 

Tintín e Haddock atópanse cos detectives Hernández e Fernández, que revelan que o home ferido en Marlinspike era sildavo. Tintín sospeita que Tornasol inventou un dispositivo ultrasónico capaz de ser usado como arma de destrución masiva, e que tanto os axentes de intelixencia sildavos como os bordurios están a procurar. Ao descubrir que os espías bordurios secuestraron a Tornasol e o manteñen refén na súa embaixada de Rolle, Tintín e Haddock intentan rescatalo, pero durante o intento é capturado por axentes sildavos que escapan en avión ata o seu país. Na mañá seguinte, Tintín e Haddock entéranse que un avión de caza bordurio interceptou o avión sildavo e capturaron a Tornasol, polo que agora está detido en Borduria. Viaxan á capital de Borduria, Szohôd, coa intención de rescatalo. 

Na cidade, son acompañados ó seu hotel por axentes da policía secreta borduria, por orde do xefe da policía o coronel Sponsz para supervisar ó dúo. Conscientes de que están sendo controlados, Tintín e Haddock escapan do hotel e escóndense no teatro da ópera, onde Bianca Castafiore está actuando. Cando a policía vai buscalos, escóndese no armario de Castafiore. Cando Sponsz chega a visitar Castafiore no seu camerino, Tintín é capaz de roubarlle documentos do peto do seu abrigo que asegurarán a liberación de Tornasol da fortaleza de Bakhine. Despois de disfrazarse de funcionarios da Cruz Vermella, Tintín e Haddock conseguen sacar a Tornasol de prisión e fuxir con el de Borduria nun tanque. De volta aocastelo de Moulinsart, atópanse que Serafín Lampión trasladara alí a súa familia. Mentres tanto, Tornasol revela que se esqueceu levar os seus planos do dispositivo de ultrasóns con el a Xenebra, e que os deixara na casa todo o tempo, anuncia a súa intención de destruír os planos para que non se poidan usar para crear unha arma.  Haddock acende a súa cachimba coa intención de fumala, pero Tornasol úsaa para queimar os planos. A rabia de Haddock debido a que os planos literalmente se queiman na súa cara provocan que o xordo de Tornasol crea oír que Haddock ten escarlatina. Tornasol transmite isto a Lampión, que traslada á súa familia fóra do Moulinsart para evitar a contaxiosa enfermidade.

miniatura|300px|Lombo da edición en galego.
Nesta historia volve reflectirse a tensión e rivalidade existentes entre Sildavia e Borduria, como reflexo da situación vivida entre os bloques comunista e capitalista nesa época.

 Historia 

 Antecedentes 
miniatura| Un tanque soviético destruído na Revolución húngara de 1956, un dos momentos fundamentais da guerra fría
Como reflexo das tensións da guerra fría, O caso Tornasol publicouse nun momento no que os thrilleres de espionaxe eran populares en Francia e Bélxica.  
O caso Tornasol marcou o regreso ao formato de álbum único que persistiría durante o resto de As aventuras de Tintín.  O volume comezou a súa publicación na revista Tintín en decembro de 1954.  Antes de traballar no libro, Hergé fixo bosquexos a lapis, posteriormente traballou os debuxos e o texto con tinta. Co desenvolvemento do seu propio estudio, seleccionou o mellor bosquexo de varias versións e rastreouno na páxina que estaba creando. 

En O caso Tornasol Hergé presentou a Serafín Lampión, un vendedor de seguros belga, que apareceu en todas as aventuras posteriores coa excepción de Tintín no Tíbet.  Serafín Lampión concibiuse como o "clásico laretas", que proporciona alivio cómico ao molestar repetidamente ao capitán Haddock e invitándose a Moulinsart.  Para o nome, Séraphin Lampion na versión orixinal francesa, Hergé elixiu inicialmente Crampon, que deriva da expresión francesa "Que crampon!" (Galego: "Que Sambesuga!"), Pero ao final preferiu o menos explícito e sonoro duro Lampión.  A compañía de seguros Lampión era Assurances Mondass, que na tradución ao galego se converteu na compañía "Seguros Mocas".

Este volume tamén presentoua a Carnizaría Sanzote (orixinalmente Sanzot do francés sans os ("sen ósos"))  e ó xefe da policía secreta borduria o coronel Sponsz, cuxo nome deriva do termo dialectal de Bruxelas para esponxa (éponge en francés).  Hergé usou o seu irmán, Paul Remi, como modelo para Sponsz, aínda que tamén foi influenciado pola imaxe do cineasta austríaco Erich von Stroheim. 

 Influencias 
miniatura|vertical| O Hotel Cornavin en Xenebra, onde se hospeda Tornasol, e Tintín e Haddock están a buscalo.
Unha influencia clave na trama de O caso Tornasol foi un artigo que Hergé lera nun número de febreiro de 1954 do semanario belga La Face à Main, informando de que houbera un número de incidentes ao longo da estrada de Portsmouth a Londres no sur de Inglaterra nos que os parabrisas dos automóbiles romperon espontaneamente. O autor do artigo suxería que puido ser causado por experimentos realizados nunha instalación secreta próxima.  Para desenvolver esta trama aínda máis, Hergé consultou ao profesor Armand Delsemme, un astrofísico en Liège. 

A representación de Hergé de Suíza evitou repetir clichés nacionais, en vez de buscar un alto nivel de realismo.  Hergé solicitou que Jean Dupont, o editor de  L'Écho illustré, a revista na que As aventuras de Tintín serializouse en Suíza, que lle enviara documentación sobre ferrocarrís suízos para poder debuxalos.  Tamén solicitou ó seu amigo suízo Charly Fornora que lle enviara unha botella de viño de Valais, para usala de modelo para deseñar.  Hergé viaxou posteriormente a Suíza en persoa para producir bosquexos precisos de escenas arredor de Xenebra, que logo podería incorporar á historia. Estes incluíron o Aeroporto Internacional de Xenebra Cointrin, a estación de ferrocarril Genève-Cornavin, e o Hotel Cornavin,  así como a estrada a Cervens e a casa de Topolino en Nyon.  A pesar deste realismo, cometéronse varios erros menores na representación de Xenebra de Hergé. 

miniatura|left| A bandeira de ficción creada para a ditadura de Kûrvi-Tasch
A representación de Hergé de Borduria baseouse nos países do Bloque Oriental.  A súa forza policial tivo como modelo o KGB soviético.  Hergé nomeou o líder político de Borduria como Plekszy-Gladz, un xogo da palabras con Plexiglas, aínda que os tradutores ingleses o rebautizaron Kûrvi-Tasch ("mostacho curvo"), unha referencia ao feito de que o bigote curvo do líder, inspirado no do líder soviético Joseph Stalin, era un símbolo destacado en Borduria.  Como evidencia da exactitude da representación de Hergé dunha cidade do Bloque Oriental, Farr destacou que Kûrvi-Tasch Platz de Borduria se asemellaba estreitamente a Platz der Republik de Berlín Oriental , que completouse na década de 1 970.  Todos os mobles da sede da policía bordurie extraíronse dos atopados nas dependencias dos Studios Hergé.

A idea dunha arma sónica era uha idea sen éxito dos científicos alemáns baixo o control de Albert Speer durante a segunda guerra mundial. Un libro que Tintín examina na casa do profesor Topolino, Investigación alemá na segunda guerra mundial de Leslie E. Simon, xeneral xubilado do Exército dos Estados Unidos de América existiu realmente e publicouse en 1947. Na viñeta, Hergé conservou o título en inglés do libro en vez de traducilo ao francés, aínda que modificou o deseño da portada do libro, eliminando unha destacada esvástica.  A inclusión do libro é unha das poucas cousas que fai algunha referencia á segunda guerra mundial dentro de As aventuras de Tintín. 

miniatura|130px|Portada real do libro German Research in World War II por Leslie E. Simon que aparece na banda deseñada.

A decisión de Hergé de chamar a un personaxe Topolino foi unha referencia a Walt Disney, cuxo personaxe Mickey Mouse é coñecido como Topolino en Italia. Hergé incluíu unha referencia ao seu amigo e compañeiro, o ex cantante de ópera Edgar P. Jacobs, no relato engadindo unha figura chamada Jacobini nun pster dunha actuación na ópera xunto a Castafiore.  Tamén inseriu un cameo de si mesmo como reporteiro na escena final da historia. 

 Publicación 
O caso tornasol comezou a serializarse na edición de "Nadal da revista Tintín o 22 de decembro de 1954 e continuou aparecendo nas páxinas da publicación ata o 22 de febreiro de 1956.  Sería a primeira de As aventuras de Tintín en serializado sen interrupción desde  O tesouro de Rackham o Roxo (1944).  A serialización comezou na edición francesa de Tintín en febreiro de 1955.  Publicouse posteriormente en forma de álbum como L'Affaire Tournesol por Casterman en 1956.  Para este volume Hergé deseñara unha portada, inicialmente, simplemente mostraba a Tintín e Haddock escondendo a Tornasol dos soldados bordurios, pero despois engadiu un vidro amarelo esnaquizado ao redor dos bordos da imaxe para lograr un efecto dramático. 

Notas

Referencias

Véxase tamén

Bibliografía













Outros artigos
As aventuras de Tintín
Ligazóns externas
 O caso Tornasol na páxina oficial de Tintín .
 The Calculus Affair en Tintinologist.org 

Asunto Tornasol