Monoteísmo

O monoteísmo é a crenza na existencia dun único Deus."Monotheism", Britannica, 15th ed. (1986), 8:266. O cristianismo, o islam e o xudaísmo son relixións monoteístas. Segundo esta crenza, Deus significa algo supremo, relacionado con ideas e conceptos filosóficos, distinto dun ser persoal con atributos.Encyclopædia Britannica Online, art. "Monotheism". Consultado o 23 de xaneiro de 2013, http://www.britannica.com/EBchecked/topic/390101/monotheism O monoteísmo contrasta co politeísmo que é a crenza na existencia de varios deuses. As relixións monoteístas adoitan oporse abertamente ao politeísmo e ó panteísmo.Cross, F.L.; Livingstone, E.A., eds. (1974). "Monotheism". The Oxford Dictionary of the Christian Church (2 ed.). Oxford: Oxford University Press.

 Historia 
A invención do monoteísmo atribúese ao pobo hebreo. Porén, este foi un proceso gradual. Primeiro IHWH fixo parte dun panteón, e até tiña unha compaña AsheraIncrepación do ano 600 a.C. atopada na rexión de Sefelah, antigo reino de Xudea.. Despois pasouse ao monolatrismoJean Soler "L'invention du monotheisme" onde IHWH pasou a ser deus nacional (como fora antes Assur dos asirios ou Marduk dos babilonios) dos israelitas, pero recoñecíanse outros deuses noutras terras, isto aconteceu no século 7 a.C. coas reformas do rei Josias.Robert Paris "L´ancien testament des hebreux" Foi a mediados do século 4 A.C. onde se impuxo o monoteísmo co deus hebreo como único e verdadeiro. Isto foi produtoJean Soler "Pourquoi le monotheisme" da contradición entre as promesas bíblicas "os xudeus son o pobo elixido de Deus", e a realidade da historia de Xudea e Israel, pequenos reinos, varias veces sometidos e rematando coa desaparición do reino do norte, Israel. Descoñécese exactamente como foi, mais no século 3 a.C. a visión do mundo dos xudeus mudou coa aparición do monoteísmo e da súa verdade única. Aconteceu coma os grandes trocos científicos:

 Aparecen anomalías no paradigma de consenso xeral.
 As anomalías acumúlanse e o paradigma entra en crise.
 Proponse un novo paradigma.
 O novo paradigma faise consenso.Thomas Kuhn

 Teoloxía monoteísta 
A etimoloxía da palabra monoteísmo ven do grego clásico "mono"=un, e "theos"=deus. Esta crenza di que hai un só deus verdadeiro, e así a teoloxía que se lle liga e a única verdadeira, único camiño de salvación. Isto vai facer que, por primeira vez na historia, vexamos conflito co único motivo da relixión. Un dos primeiros exemplos é o conflito de Alexandría entre xudeus emigrados a esta cidade e a poboación helenizada. Esta última ollaba cara aos xudeus e víaos como supersticiosos e arcaicos, cunha relixión que negaba as súas crenzas. Os xudeus pola súa banda, vivían entre eles mesmos, sen mesturarse coa poboación autóctona. O filósofo xudeu Philón de Alexandría tentou explicar ás autoridades as crenzas xudías e quitarlle tensión á situación. Foi entón cando a poboación helénica soubo que os xudeus pagaban impostos ao templo de Xerusalén e isto provocou un pródromo contra os xudeus.

No século I vai aparecer como unha póla do xudaísmo o cristianismo (que será relixión oficial e única do Imperio Romano a partir do século IV), seguíndoa o islam que aparece en Arabia no século VII. Serán estas tres relixións (3 monoteísmos) as que forxarán o mundo tal como é hoxe. Islam e cristianismo son universalistas e proselitistas, o que vai provocaar innumerables guerras entre elas. O xudaísmo que hoxe non é proselitistaShlomo Sand "Como fué inventado el pueblo judío" mantívose durante séculos vivindo en sociedades non xudías pero sen mesturarse con elas.Deuteronomio 7-3: "Non emparentes con eles, non lles déa-la túa filla para un fillo deles, nin cólla-la filla deles para un fillo teu". Hoxe en día en Israel non se poden casar persoas de relixións diferentes. Tamén cabe sinalar o freo para as ciencias que supuxeron os monoteísmos.Michel Onfray "Traité d´atheologie" Lembremos os problemas de Galileo obrigado a desdicirse ou de Miguel Servet queimado na fogueira, tamén como a ciencia decaeu no islam despois dos escritos de Al-Gazili.Neil de Grasse conferencia "o deus dos buratos" Vexamos tamén como entre os israelitas Spinoza foi excluído do xudaísmo polos seus escritos.

A partir do século das luces, en occidente o monoteísmo cristián (especialmente o catolicismo) deixa de ser un freo, para a ciencia. Chegados ao século XX catolicismo e xudaísmo reformado aceptan a Teoría da evolución das especies e mais a cosmo-xénese do big-bang. No entanto no islam, xudaísmo ortodoxo e seitas evanxelistas (sobre todo nos Estados Unidos) tentan aferrarse aos textos sagrados, buscando maneiras alambicadas de casar textos e feitos científicos.Conferencias de William Lane Craig O monoteísmo estivo case sempre ligado ao fundamentalismo relixioso, pola idea subxacente de verdade única. Ren doutro podendo ter razón, e non sendo máis ca paganismo ou ateísmo. Outra das características dos tres grandes monoteísmos é o seu mesianismo. No xudaísmo (agás os xudeus mesiánicos que coidan que o mesías foi Xesús) agardan o Mesías nun futuro que denominan "tempos mesiánicos" que terán varias etapas:

 Guerra de Gog e Magog (as nacións contra Israel Ezequiel 38-39
 Retorno do profeta Elias que traerá con sigo o Mesías
 Tempos mesiánicos
 t´hiato hametim (resurrección dos mortos)
 Yom hadim (día do xuízo)
 Olam haba (tempo da eternidade)

O retorno do Mesías no cristianismoApocalipse de San Xan vén descrito no libro da Apocalipse ou Revelacións. Se ben a interpretación muda segundo as distintas igrexas cristiás podemos resumilo así:

 Chegada do fin dos tempos
 Retorno de Xesús a terra
 Resurrección dos mortos
 Loita co anticristo
 Renovación da creación
 Establecemento do reino de Deus

No islam tamén se fala do retorno do Mahdi nos hadiz. Unha persoa, descendente de MahomaSunan Abu-Dawud, Book 36: The Promised Deliverer (Kitab Al-Mahdi) n°4271 que virá no fin do tempo e anunciará a chegada de Xesús que é o Mesías e que loitaría e vencería ao falso Mesías chamado Dajjal (en árabe : المَسيح الدّجّال al-masīḥ ad-dajjāl). Logo o Mahdi e mais Xesús quedarían na terra un tempo.

Podemos ver nas tres relixións semellanza na escatoloxía. As tres comparten tamén, a idea de vida despois da morte, sendo os feitos desta vida, os que determinaran o benestar despois da morte. Isto defíneo o filósofo Michel OnfrayOnfray "Traité d´atheologie" como "pulsión de morte" pois a morte, condiciona os feitos da vida.

 Concepto xeral 
As relixións monoteístas máis estendidas son, en orde estimado de seguidores, o cristianismo, o islam, o sikhismo, o xudaísmo e o zoroastrismo. En Occidente, o monoteísmo adoita estar dominado polo concepto de Deus das relixións abrahámicas e o concepto neoplatónico de Deus expresado polo Pseudo Dionisio Areopagita. Existen exemplos históricos de cultos monoteístas, como o culto a Atón no antigo Exipto liderado polo faraón Akhenatón, ou a Marduk en Mesopotamia.

 No cristianismo 
No cristianismo existe unha notable polémica por mor do concepto da Trinidad, que é sempre considerado por outros monoteístas, en xeral, como politeísmo encuberto, algo que os trinitarios negan. Segundo algúns, o Novo Testamento declara explicitamente o monoteísmo. Paulo de Tarso escribe:

Dentro dos que se denominan cristiáns, existen puntos de vista diverxentes en canto á natureza da Deidade, que se fixeron presentes durante a historia. Porén, existen tres principais correntes de interpretación: o Trinitarismo, Unicidade de Deus e Unitarismo. Os crentes da Unicidade de Deus, ó igual que o unitarismo, consideran que o trinitarismo debilita o monoteísmo estrito ensinado pola Biblia e teiman en que a Deidade non pode dividirse en persoas e que Deus é absolutamente un.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 
 Dever, William G.; (2003). Who Were the Early Israelites?, William B. Eerdmans Publishing Co., Grand Rapids, MI.
 Köchler, Hans. The Concept of Monotheism in Islam and Christianity. Vienna: Braumüller, 1982. ISBN 3-7003-0339-4 (Google Print)
 Kirsch, Jonathan. God Against The Gods: The History of the War Between Monotheism and Polytheism. Penguin Books. 2005.
 Leibowitz, Ilya. Monotheism in Judaism as a Harbinger of Science, Magazine
 Silberman, Neil A.; e colleagues, Simon e Schuster; (2001) The Bible Unearthed Nova York.
 Whitelam, Keith; (1997). The Invention of Ancient Israel, Routledge, Nova York.

 Ligazóns externas 
 Stanford Encyclopedia of Philosophy 
 Christian Monotheism (biblical unitarians) 
 Deismo 

Categoría:Teísmos
Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Relixión)