Eloy Luís André

Eloy Luís André,Luís é apelido, aínda que sempre foi coñecido como André. nado en Mourazos (Verín) o 19 de xullo de 1876 e finado en Madrid o 24 de maio de 1935, foi un filósofo, psicólogo e docente galego, cuxa obra orixinal máis destacada se centra en problemas de mentalidade colectiva e no desenvolvemento do sistema educativo.

 Traxectoria 
Fillo do médico de Vilardevós Ángel Luis Barreira e de Purificación André, quedou orfo de pai cun ano de idade. A nai casou en segundas nupcias cun notario de Ponteareas. Eloy foi vivir cos avós paternos, Anselmo e Sabela, e, cando estes finaron, cos tíos Xacinto e Xenerosa. Fixo os seus estudos no Colexio dos Padres Escolapios de Celanova e no Instituto de Ourense, recibindo clases de Juan Sieiro González. Comezou o ciclo universitario en Santiago de Compostela, trasladándose logo para a Universidade de Salamanca, onde os rematou. Alí iniciou o seu trato con Miguel de Unamuno. Pasou a Madrid, á Universidade Central, para efectuar a doutoramento (1901-1902), e estabelecendo contactos con Francisco Giner de los Ríos.

Volveu de novo a Salamanca para especializarse en Filosofía Superior, e desde alí trasladouse ás universidades europeas de Leuven, Bruxelas e París en 1899 - 1900, para ampliar estudos. Cando regresou a España intentou acceder a unha cátedra universitaria, mais ante a imposibilidade de lograr algunha, decidiu preparar oposicións a cátedra de bacharelato, obtendo en 1904 a de Psicoloxía, Lóxica, Ética e Rudimentos de Dereito do instituto de Soria. No mesmo ano e por motivos familiares (enfermidade da tía Xenerosa) trasládase para o Instituto de Ourense.

En 1906 o Goberno comisionouno para estudar a organización de Ministerio de Fomento en Francia, Bélxica e Italia, ano no que publicou o seu primeiro libro El histrionismo español: ensayo de psicología política. En 1909, a Junta para Ampliación de Estudios e Investigaciones Científicas concedeulle unha bolsa de estudos, que utilizou para trasladarse á Universidade de Leipzig, onde foi discípulo de Wilhelm Wundt, so cuxa dirección preparou un traballo de psicoloxía experimental. Posteriormente trasladouse á Universidade de Jena, onde foi discípulo de Rudolf Christoph Eucken. André mantería, posteriormente, relacións profesionais de amizade e profesionais con ambos filósofos alemáns.

Retornou a España a fins de 1910 para tentar de novo acceder a algunha cátedra universitaria, por exemplo a de Metafísica da Universidade Central, que finalmente gañou José Ortega y Gasset. Porén a concesión dunha nova bolsa pola Junta de Ampliación de Estudios fixo que volvese novamente a Leipzig. Ao regresar para España, retomou o seu posto en Ourense en 1912, onde creou un laboratorio de psicoloxía experimental. En 1913 o Goberno pensionouno catro meses para estudar o funcionamento do ensino secundario en Francia, Bélxica e Prusia.

En 1914 pasou ao instituto de Toledo. Neses anos interesouse polos movementos galeguistas, pero nunca tivo unha militancia activa. En 1917 casou con María Francisca Romero, natural de Xinzo de Limia. En 1918 opositou para o Instituto Cardenal Cisneros, logrando por fin residir en Madrid, que era o que desexaba desde había anos. En 1919 e 1922 naceron os fillos, María dos Anxos e Anxo. Morreu en 1935 por un cancro hepático. Os seus restos foron trasladados de Madrid a Vilardevós en 2001.

 Obra 

Ao longo da súa vida Eloy Luís André publicou unha obra que se pode cualificar de extensa. As súas publicacións atenden a varias vertentes básicas: os manuais de ensino, as publicacións de psicoloxía, os problemas educativos e os libros de creación filosófica propia, destacando neste sentidos os seus ensaios sobre mentalidade colectiva, talvez influído polo interese de Wundt na psicoloxía dos pobos. Outra faceta de André levouno a escribir artigos de economía, espallados en revistas e xornais.

 Listaxe de publicacións 
miniatura|200px|Galleguismo. Lucha por la personalidad nacional y la cultura.
 El histrionismo español: ensayo de psicología política. Barcelona. 1906.El histrionismo español en Galiciana. Biblioteca de Galicia.
 Ética española, problemas de moral contemporánea. Madrid. 1910. Ética española, problemas de moral contemporánea en Galiciana.
 La mentalidad alemána. Madrid. 1914.La mentalidad alemana na Biblioteca Virtual del Patrimonio Bibliográfico.
 La cultura alemana. Madrid, 1916.La cultura alemana en Galiciana.
 La educación de la adolescencia. Madrid. 1916.La educación de la adolescencia na BVPB.
 Dos idearios y dos democracias. Madrid. 1919.Dos idearios y dos democracias na BNE.
 Sistema de Filosofía de los Valores. Toledo. 1919.
 Elementos de Psicología. Madrid. 1919.
 Ética individual y social. Madrid. 1920.Ética individual y social na BVPB.
 Nociones de educación cívica, jurídica y económica. Madrid. 1921.
 Resumen de educación cívica, jurídica y económica. Madrid. 1924.Resumen de educación cívica, jurídica y económica en Galiciana.
 Nociones de psicología experimental. Madrid. 1924.Nociones de psicología experimental na BVPB.
 Sistema de Filosofía de los Valores. Lógica. Morfología mental. Madrid. 1925.Lógica : morfologia mental na BVPB. 
 El ferrocarril del Príncipe de Asturias. Madrid. 1926.El ferrocarril del Príncipe de Asturias en Galiciana.
 El espíritu nuevo en la educación española. Madrid. 1926.El espíritu nuevo en la educación española na BVPB.
 Deontología. Breviario de Moral Práctica. Madrid. 1928.Deontología. Breviario de Moral Práctica na BVPB.
 Rudimentos de Derecho español. Madrid. 1929.Rudimentos de Derecho español na BVPB.
 Ideario político de Espinosa. Análisis, comentario y crítica del ‘Tratado Teológico Político’. Madrid. 1930.
 Psicología experimental. Madrid. 1931.Psicología experimental en Galiciana.
 Españolismo: prasologio: pueblo y conciencia nacional. Madrid. 1931.Españolismo: prasologio en Galiciana.
 Galleguismo. Lucha por la personalidad nacional y la cultura. Ensayos. Madrid. 1931.Galleguismo. Lucha por la personalidad nacional y la cultura. Ensayos na Biblioteca Nacional de España.
miniatura|Placa dunha rúa de Vilardevós.
 Obras colectivas

 Velada en honor de Benito Espinosa. Madrid. 1930.Velada en honor de Benito Espinosa na Real Academia de Jurisprudencia y Legislación.

 Traducións
André fixo ademais varias traducións, desde o alemán e o francés:
 Léxico de filosofía, de Alejo BertrandAlejo Bertrand é o nome castelanizado de Alexis Bertrand (1850-1923)., 1908.
 Filósofos contemporáneos, de Harald Høffding, 1909.Filósofos contemporáneos en Galiciana.
 Introducción a la Filosofía I e II, de Guillermo Wundt, 1911 e 1912.Introducción a la Filosofía en Galiciana.
 La vida. Su valor y su significación, de Rodolfo Eucken, 1912.
 Sistema de Filosofía Científica, 2 tomos, de Guillermo Wundt, 1913.

 Outros aspectos 
O escritor galego Silvio Santiago realizou un breve retrato humano dun André xa entrado en anos na súa novela autobiográfica Vilardevós (1961, Galaxia).

 Galería de imaxes 

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 




 Carpintero Capell, Heliodoro (1994). Historia de la psicología en España, Madrid, Eudema Universidad. ISBN 84-7754-185-X
 Castro; Castro y Sánchez (1993). "Una aproximación biográfica a la figura de Eloy Luis André (1876-1935) desde la historia de la Psicología", Rev. Hist. Psicología, v. 14, nº 3-4.




 Santiago Pérez, M. J. de, Dosil Maceira, Agustín: "Juan Vicente Viqueira e Eloy Luís André: dous psicólogos galegos de principios de século", en EDUGA, nº 14, febreiro 1997.
 "Eloy Anselmo Luis y André". Enciclopedia Universal Ilustrada Europeo-Americana. Espasa-Calpe. 1932. apéndice. tomo 6. pp. 1322-1323 .






 Outros artigos 
 Xeración do 98
 Ligazóns externas 

 Costa Rico, A. (2013). "Eloy Luis André" no Álbum de Galicia, no Álbum da Ciencia  e no ''Álbum da JAE  do Consello da Cultura Galega.

Categoría:Filósofos de Galicia
Categoría:Psicólogos de Galicia
Categoría:Escritores de Galicia en lingua castelá
Categoría:Nados en Verín
Categoría:Nados en 1876
Categoría:Finados en 1935
Categoría:Pensionados da JAE
Categoría:Tradutores do alemán
Categoría:Tradutores ao castelán
Categoría:Xeración do 98
Categoría:Profesores de educación secundaria
Categoría:Tradutores do francés
Categoría:Poetas en lingua galega
Categoría:Poetas de Galicia
Categoría:Alumnos da Universidade de Santiago de Compostela
Categoría:Alumnos da Universidade de Salamanca
Categoría:Alumnos da Universidade de París
Categoría:Alumnos da Universidade Católica de Lovaina
Categoría:Finados por cancro
Categoría:Escritores de Galicia coa obra no dominio público