Fariñento

miniatura|esquerda|C.album
O fariñento ou farnelo (Chenopodium album) é unha planta da familia das amarantáceas, moi común nos países de clima temperado. Medra en solos ricos en nitróxeno e aparece como mala herba no medio dos cultivos.

As súas follas son verdes por riba e cinsentas polo envés. As partes verdes aprovéitanse fervidas xunto coas sementes para enriquecer a fariña dos cereais. Tamén poden ser comidas crúas.

 Descrición 
Adoita medrar en posición vertical nun primeiro momento, acadando alturas de 1-15 dm (rara vez 3 m), porén normalmente convértese en deitada despois da floración (por mor ao peso da follaxe e sementes), a menos que teña o apoio doutras plantas. As follas son alternas e poden variar na súa aparencia. As primeiras que saen preto da base da planta son dentadas e aproximadamente en forma de diamante de 3–7 cm de lonxitude e 3–6 cm de ancho. As follas na parte superior dos talos son romboidal-lanceoladas de 1–5 cm de longo e 0,4–2 cm de ancho, cerosas e de aspecto fariñento (de aí o nome), cunha camada abrancazada na parte inferior. As pequenas flores son radialmente simétricas e crecen nas pequenas cimas nunha mesta e ramificada inflorescencia de 10–40 cm de longo.

 Hábitat 
O seu rango nativo é escuro por mor ao seu amplo cultivo que inclúe a meirande parte de Europa, de onde Carl von Linné describiu a especie en 1753. As plantas nativas na zona oriental de Asia inclúense en C. album , mais a miúdo difiren de espécimes europeos. Preséntase tamén noutros lugares, por exemplo, África, Australasia, América do Norte, e Oceanía, agora prodúcese en case todas partes nos solos ricos en nitróxeno, especialmente en terreos baldíos.

 Propiedades 
Indicacións: é usado como laxante, nutritivo, diurético, antihelmíntico, lixeiramente sedante, hepático.

 Taxonomía 
Chenopodium album foi descrita por Linneo (Bosc ex Moq.) e publicado en Species Plantarum 1: 219. 1753.
Etimoloxía
Chenopodium: nome xenérico que deriva da particular forma das follas semellantes ás patas dun ganso: do grego "chen" = (ganso) e "pous" = (pé) ou "podion" = (pé pequeno).

album: epíteto latino que significa "albo, branco. en Epítetos Botánicos
Variedades
 Chenopodium album var. album L.
 Chenopodium album subsp. album L.
 Chenopodium album subsp. amaranticolor Coste & Reyn.
 Chenopodium album var. candicans Moq.
 Chenopodium album var. centrorubrum Makino
 Chenopodium album var. microphyllum Boenn.
 Chenopodium album var. missouriense (Aellen) Bassett & Crompton
 Chenopodium album var. stevensii Aellen
 Chenopodium album var. striatum (Krasan) Kartesz, comb. nov. ined.
 Chenopodium album var. gabrielliSinonimia
 Chenopodium bilbilitanum Pau in Vicioso
 Chenopodium candidans Lam.
 Chenopodium lanceolatum Muhl. in Willd.
 Chenopodium leiospermum DC. in Lam. & DC.
 Chenopodium reticulatum Aellen
 Chenopodium viride L.
 Anserina candidans (Lam.) Montandon	
 Atriplex alba (L.) Crantz	
 Atriplex viridis (L.) Crantz	
 Blitum viride (L.) Moench	
 Botrys alba (L.) Nieuwl.	
 Botrys alba var. pauper Lunell	
 Botrys pagana (Rchb.) Lunell	
 Chenopodium agreste E.H.L.Krause
 Chenopodium bernburgense (Murr) Druce	
 Chenopodium bicolor Bojer ex Moq.
 Chenopodium borbasiforme (Murr) Druce	
 Chenopodium borbasii F.Murr	Synonym		
 Chenopodium × borbasioides f. hircinifolium (Aellen) Hyl.
 Chenopodium browneanum Schult.	
 Chenopodium catenulatum Schleich. ex Steud.	
 Chenopodium concatenatum Willd.	
 Chenopodium × densifoliatum (Ludw. & Aellen) F.Dvorák	
 Chenopodium diversifolium var. montuosum F.Dvorák	
 Chenopodium elatum Shuttlew. ex Moq.	
 Chenopodium glomerulosum Rchb.	
 Chenopodium laciniatum Roxb.	
 Chenopodium lobatum (Prodán) F.Dvorák
 Chenopodium missouriense Aellen	
 Chenopodium missouriense var. bushianum Aellen
 Chenopodium neglectum Dumort.	
 Chenopodium neoalbum F.Dvorák	
 Chenopodium opulaceum Neck.	
 Chenopodium ovalifolium (Aellen) F.Dvorák	
 Chenopodium paganum Rchb.	
 Chenopodium paucidentatum (Aellen) F.Dvorák
 Chenopodium pedunculare Bertol.	
 Chenopodium probstii Aellen	
 Chenopodium pseudoborbasii Murr	
 Chenopodium riparium Boenn. ex Moq.	
 Chenopodium serotinum Ledeb.
 Chenopodium subaphyllum Phil.	
 Chenopodium superalbum F.Dvorák	
 Chenopodium superalbum f. kuehnii F.Dvorák
 Chenopodium viridescens (St.-Amans) Dalla Torre & Sarnth.	
 Chenopodium vulgare Gueldenst. ex Ledeb.	
 Chenopodium vulpinum Buch.-Ham. 
 Chenopodium zobelii Murr ex Asch. & Graebn. 
 Chenopodium zobelii f. hircinifolium Aellen	
 Chenopodium zobelii f. multidentatum Aellen	
 Chenopodium zobelli A. Ludw. & Aellen	
 Vulvaria albescens Bubani[{{Cita web |url=http://www.theplantlist.org/tpl/record/gcc-123562 |título= en PlantList |data-acceso=29 de xullo de 2013 |data-arquivo=09 de xullo de 2013 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20130709211606/http://www.theplantlist.org/tpl/record/gcc-123562 |url-morta=yes }}  en PlantList]

 Nome común 
En galego, ademais de fariñento, recibe os nomes comúns de zaincho, farnelo, farnento,  fariñónTermos esenciais de botánica. Santiago de Compostela, Universidade, 2004. Vocabulario de ciencias naturais. Santiago de Compostela, Xunta, 1991. Gran dicionario Xerais da lingua galega. Vigo, Xerais, 2009. Vocabulario ortográfico da lingua galega. A Coruña, Real Academia Galega / Instituto da Lingua Galega, 2004.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 

 AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
 CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. México. CONABIO, Mexico City.
 Correa A., M. D., C. Galdames & M. N. S. Stapf. 2004. Cat. Pl. Vasc. Panamá 1–599. Smithsonian Tropical Research Institute, Panama.
 Flora of China Editorial Committee. 2003. Fl. China 5: 1–506. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
 Flora of North America Editorial Committee, e. 2003. Magnoliophyta: Caryophyllidae, part 1. 4: i–xxiv, 1–559. In Fl. N. Amer.. Oxford University Press, New York.
 Forzza, R. C. & et al. 2010. 2010 Lista de espécies Flora do Brasil. https://web.archive.org/web/20100526002559/http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010/. 
 Gibbs Russell, G. E., W. G. Welman, E. Reitief, K. L. Immelman, G. Germishuizen, B. J. Pienaar, M. v. Wyk & A. Nicholas. 1987. List of species of southern African plants. Mem. Bot. Surv. S. Africa 2(1–2): 1–152(pt. 1), 1–270(pt. 2).
 Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
 Nee, M. 2004. Magnoliidae, Hamamelidae y Caryophyllidae. 2: 1–209. In M. Nee Fl. Reg. Parque Nac. Amboró Bolivia. Editorial FAN, Santa Cruz.
 Zuloaga, F. O., O. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo de las Plantas Vasculares del Cono Sur (Argentina, Sur de Brasil, Chile, Paraguay y Uruguay). Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107(1): i–xcvi, 1–983; 107(2): i–xx, 985–2286; 107(3): i–xxi, 2287–3348.

 Ligazóns externas 

Categoría:Chenopodium
Categoría:Flora de Galicia
Categoría:Plantas medicinais
Categoría:Plantas descritas en 1753
Categoría:Taxons descritos por Linné