Castrelo de Abaixo, Riós

Santa María de Castrelo de Abaixo é unha parroquia do concello ourensán de Riós na comarca de Verín. Segundo o IGE, en 2023 tiña 61 habitantes (28 homes e 33 mulleres), repartidos entre os lugares de Castrelo de Abaixo e A Silva, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 121 habitantes.

 Historia 
O topónimo de Castrelo ("Pequeno Castro"), así como algúns obxectos atopados nos arredores da poboación, poderían indicar unha continua presenza humana desde época romana. O topónimo é compartido pola parroquia veciña de Castrelo de Cima, e polo monte coñecido como o Castrellón. Nas proximidades tamén se atopa un antigo castro coñecido popularmente como A Cavanca dos Mouros e que foi escavado fai unhas décadas, onde se atoparon diversos obxectos arqueolóxicos.

Na parroquia atópase un camiño de paso que comunica con Portugal e que é coñecido como Portantigo e que a miúdo foi utilizado polos contrabandistas durante tódalas épocas.

Entre 1812 e 1823 Castrelo de Abaixo formou parte do concello de Castrelo, pero a partir de 1835 pasou a formar parte do concello de Riós, que xurdiu coa unión dos anteriores concellos de Riós e Castrelo.

 Demografía 

 Clima e contorno 
A parroquia e así mesmo o concello de Riós, posúe un marcado clima mediterráneo de montaña e aloxa algunhas especies de flora: aciñeira (Quercus ilex ssp. rotundifolia), escornacabras (Pistacia terebinthus), Arce de Montpelier (Acer monspessulanum) e fauna: abellaruco europeo (Merops apiaster), anduriña das pontes (Cecropis rufula), gaio azul (Coracias garrulus), osga(Tarentola mauritanica), especialmente raras en Galicia.

Na parroquia de Castrelo de Abaixo atópase Trambolosríos e A Fraga do Curral, lugar onde se cruzan os ríos Mente e Arzoá, de grande importancia ecolóxica, natural e paisaxística, que linda co Parque Natural de Montesinho en Portugal, e co parque natural do Invernadeiro, no Macizo Central ourensán. A vista dende o monte coñecido como a Fraga do Curral mostra un val de pronunciadas ladeiras e cortados fluviais de filitas.

 Festas 
As festas celébranse en torno ós días 11 e 12 de agosto en honor de Santa María da Asunción, patroa da parroquia.

 Lugares e parroquias 
 Lugares de Castrelo de Abaixo 

 Parroquias de Riós 

 Notas 

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Lugares de Riós

 Ligazóns externas 
 Blog de Castrelo de Abaixo

Categoría:Parroquias de Riós
Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de santa María
Categoría:Topónimos pendentes de modificar no Nomenclátor