Lista de monarcas de Galicia

A primeira persoa a asumir o título de rei en Galicia foi o monarca suevo Hermerico, quen conseguiu de Roma no ano 409 o goberno da provincia romana de Gallaecia. A súa dinastía instaura primeiramente un Reino Suevo en canto que a monarquía e a elite detentadora do poder eran suevas. Porén, durante o século V d.C o entendemento cos máis numerosos aristócratas galaicos e a adopción do catolicismo romano consolidan finalmente un Reino de Galicia, como porá de relevo Gregorio de Tours, que é o primeiro erudito que o denomina Galliciense Regnum, a finais do século VI, e os seus reis como reis de Galicia.

 Reis suevos de Galicia (409-585) 

[[Ficheiro:Gallaecia-roman-province.png|miniatura|dereita|250px|Mapa da provincia romana da Gallaeciae, a comezos do século V, inmediatamente anterior á chegada dos suevos.]]
miniatura|dereita|250px|Dominios da monarquía sueva, e extensión do Reino de Galicia arredor do ano 500.Primeira liñaxe real (409-456) Hermerico (409-438).
 Requila (438-448).
 Requiario (448-456).Reis durante a Guerra Civil Sueva (456-469) Frantán (456-457). Dominando a parte sur.
 Aguiúlfo (456-457). Dominando a parte norte.
 Maldras (457-459).
 Frumario (459-463).
 Requimundo (459-463).
 Remismundo (459-469); este último reunifica o reino no 463.Período Escuro (469-550) Hermenerico.
 Veremundo (c. 485).
 Teodemundo.Período final da monarquía sueva (550-585)
 Carriarico (550-559).
 Teodomiro (559-570).
 Miro ou Mirón (570-583).
 Eborico (tamén chamado Eurico) (583-584).
 Andeca (584-585).

 Reis visigodos de Galicia, Septimania e España 
miniatura|dereita|250px|Mapa político do Suroeste europeo arredor do ano 600 d.C onde se reflicten tres diferentes territorios baixo goberno visigodo; Galicia (Gallaecia), España (Hispania), e Septimania. 
miniatura|dereita|250px|Mapa político do noroeste da Península Ibérica tras a substitución da España visigoda, pola musulmá. Galicia aparece gobernada por numerosos señores territoriais cristiáns que tentan impoñer a súa autoridade sobre os demais.

Pese o cesamento dos monarcas suevos polos reis visigodos no ano 585, Galicia continúa a ter unha condición diferente do resto de provincias visigodas peninsulares, tal é o caso que a documentación visigoda denota tres entidades políticas, Galicia (Gallaecia), España (Hispania) e Septimania derivadas da antiga condición política destas. Así, o estado visigodo conformouse de tres antigos reinos, chegando o caso de que Galicia e España estean rexidos por diferentes reis, como o caso de Éxica e Vitiza.

 Leovixildo (585-586).
 Recaredo (586-601).
 Liuva II (601-603).
 Viterico (603-610).
 Gundemaro (610-612).
 Sisebuto (612-621).
 Recaredo II (621).
 Suintila (621-631).
 Sisenando (631-636).
 Chintila (636-639).
 Tulga (639-642).
 Chindasvinto (642-653).
 Recesvinto (653-672).
 Vamba (672-680).
 Ervixio (680-687).
 Éxica, (687-698) deixa de gobernar Galicia no 698, asociando como rei ao seu fillo Vitiza.
 Vitiza, rei de Galicia entre os anos (698 e 702), e rei ademais da Septimania e España (702-710).
 Rodrigo (710-711).

 Señores con atribución reais na Galicia altomedieval 
 Paio (?-737). Gobernou apenas o oriente asturiano, o chamado regnum asturorum.
 Fávila (737-739). Señoreou efemeramente o mesmo territorio que o seu predecesor.
 Afonso I (739-757). Descoñécese a extensión dos seus dominios.
 Froila I (757-768).

Os reis "usurpadores" (768-791)

 Aurelio (768-774).
 Silo (774-783).
 Mauregato (783-789).
 Vermudo I (789-791).

 Reis con sede na cidade de Oviedo 
Consolidado o poder rexio, Afonso II ordena establecer a corte do reino no modesto lugar de Oveto, na rexión de Asturias, centro-norte do reino da Galicia altomedieval. A carencia de institucións previas como un bispado, ou un influente pasado aristocrático, foron as razóns que motivaron a escolla deste lugar por Afonso II, dende entón os reis de Galicia titularíanse maiormente como reis ovetenses en virtude da situación da sede real en Oveto, ata o seu cesamento no ano 910.

miniatura|dereita|250px|Mapa político do Noroeste da Península Ibérica a finais do século IX.

 Afonso II (791-842).

A dinastía dos Ramírez (842-910)

 Ramiro I (842-850).
 Ordoño I (850-866).
 Afonso III O Magno (866-910).

 Reis con sede na cidade de León 
Se con Afonso III o vello campamento romano de Legio (León) comezou a adquirir relevancia en detrimento do antigo Oveto (Oviedo), baixo o goberno dos seus herdeiros consolidouse definitivamente como sede rexia dos monarcas da Galicia altomedieval. Será primeiramente García I, fillo de Afonso III en exercer o poder real dende a nova capital. Dende entón, os reis galaicos deixarán de empregar o título de reis ovetenses polo de legionenses a razón da súa sede na cidade de León.

 García I (910-914).
 Ordoño II (914-924). Dende o 910 gobernou o territorio galego en calidade de dominus (señor).
 Froila II (924-925), irmán de Ordoño II.
 Afonso Froilaz (925-926), fillo de Froila II.
miniatura|250px|Mapa político do noroeste peninsular no ano 1064. O espazo do reino da Galicia altomedieval é rexido por Sancha e Fernando I, mentres España (Hispania) atópase dividida en taifas.

A dinastía dos Ordóñez (910-1037)
 Sancho I (925-929), primoxénito de Ordoño II.
 Afonso IV O Monxe (929-931).
 Ramiro II (931-951).
 Ordoño III (951-956).
 Sancho II o Gordo (956-958) e (960-966).
 Ordoño IV o Mao (958-959).
 Ramiro III (966-982).
 Vermudo II (982-999).
 Afonso V (999-1028).
 Vermudo III (1028-1037).
 Sancha (1037-1069) e o rei consorte Fernando I (1037-1065).

 Reis de Galicia co condado portucalense 
miniatura|250px|Mapa político do noroeste peninsular onde se aprecia a creba da Galicia altomedieval, así como os novos reinos de Castela e León a finais do século XI. Segue, con todo, a existir unha diferenza agora conceptual entre Galicia e España (Hispania).

A repartición territorial dos fillos de Sancha e Fernando supuxo a creba do tradicional espazo político da Galicia altomedieval, e a formación de dous novos reinos, Castela e León. Así, o territorio coñecido como Reino de Galicia viuse reducido ás terras galegas —incluíndose nelas o condado portucalense—, se ben o termo Galicia seguirá a ser empregado para designar o conxunto dos tres reinos, mais perdendo paseniñamente a súa significación política.

Dinastía Ximena ou de Navarra (1065-1111)
 García II (1065-1071). Reinou en Galicia até o seu apresamento en 1071, conservando o título real até a súa morte no ano 1090.
 Sancho de Castela (1071-1072). Rei en Castela desde 1067, logra apresar ao seu irmán, García II, facéndose rei tamén de Galicia desde 1071 e de León desde 1072.
 Afonso VI (1073-1109). Rei en León desde 1067, regresa do exilio en 1073 para gobernar, Galicia, León e Castela. Rei tamén de Toledo desde 1085.
 Dona Urraca (1109-1126).

Dinastía de Borgoña
 Afonso VII (1111-1157). No 1111 é coroado rei de Galicia en Compostela, herdando de Urraca no ano 1126 os reinos de León, Castela e Toledo.

 Reis de Galicia e León 
Á morte de Afonso VII no ano 1157 divide as súas posesións entre os seus fillos. Así, mentres Fernando herda os reinos de Galicia e León, o seu irmán herda os reinos de Castela e reino de Toledo. Cabe subliñar que o territorio do Reino de Galicia se viu de novo reducido no ano 1128, ano no que Afonso Henriques gaña a independencia do condado portucalense, conformándose como un novo reino e deixando, por tanto, de pertencer ao reino galego.

miniatura|250px|Mapa político do noroeste peninsular trala morte de Afonso VII (1157), nel apréciase a división dos seus estados entre os seus fillos, Fernando (rei de Galicia e León) e Sancho (rei de Castela e Toledo). Tamén se aprecia a expansión dos reinos cristiáns á custa das taifas musulmás, e a separación definitiva de Portugal respecto do Reino de Galicia.

 Fernando II (1157-1188).
 Afonso VIII (1188-1230).

 Reis de Galicia-León e Castela-Toledo 
 Fernando III O Santo (1230-1252). Rei de Castela e Toledo dende 1217, á morte do seu pai en 1230, arrebata reinos de Galicia e León ás súas medias-irmás Sancha II e Aldonza.
 Afonso X o Sabio (1252-1284).
 Sancho IV (1284-1292).
 Fernando IV (1295-1296 e 1300-1312).

 Rei de Galicia, León e Sevilla 

 Xoán I de Galiza e León (1296-1300)

 Reis de Galicia-León e Castela-Toledo 

 Afonso XI (1312-1350).
 Pedro I O Xusticeiro (1350-1369).

Dinastía Trastámara

 Henrique de Trastámara (1369-1379).
 Xoán I (1379-1390).
 Henrique III (1390-1406).
 Xoán II (1406-1454).
 Henrique IV (1454-1474).
 Isabel a Católica (1474-1516).

 Reis que reclamaron a posesión de Galiza 
 Dinastía de Borgoña (Portugal) 
 Fernando I de Portugal, reclamou o reino de Galiza e León despois do asasinato de Pedro I de Castela e a submisión de varias cidades galegas e leonesas a Portugal (1369-1373).

 Casa de Lancaster 
 Xoán de Gante, dominou todo o Reino de Galiza sen apenas resistencia militar (1386).

 Dinastía de Avís 
 Afonso V de Portugal e Xoana de Castela, aclamados de iure reis de Galiza en 1475, viron as súas pretensións ao trono castelán desbaratadas na batalla de Toro (1479).

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 
 Carballeira Debasa, Ana María (2007): Galicia y los gallegos en las fuentes árabes medievales. Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Cientifícas. ISBN 978-84-00-08576-6.
 De la Gándara, Felipe (1677): [http://books.google.es/books?id=Pi0_AAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=en#v=onepage&q&f=false Nobiliario, armas y triunfos de Galicia"]. Madrid: Julian de Paredes.
 Fletcher, Richard A. (1984): Saint James's catapult: the life and times of Diego Gelmírez of Santiago de Compostela. ISBN 978-0-19-822581-2. 
 García Oro, José (1987): Galicia en los siglos XIV y XV. A Coruña: Fundación "Pedro Barrie de la Maza, Conde de Fenosa". ISBN 84-85728-59-9.
 González López, Emilio (1978): Grandeza e Decadencia do Reino de Galicia. Vigo: Galaxia. ISBN 84-7154-303-6.

 López Carreira, Anselmo (2005): O Reino medieval de Galicia. Vigo: A Nosa Terra. ISBN 978-84-8341-293-0.
 Portela Silva, Ermelindo (2001): "García II de Galicia, el rey y el reino (1065-1090)". Burgos: Editorial La Olmeda. ISBN 84-89915-16-4.
 Rodríguez Fernández, Justianiano (1997): García I, Ordoño II, Fruela II, Alfonso IV. Burgos: Editorial La Olmeda. ISBN 84-920046-8-1.
 Thompson, E. A. (2002): Romans and barbarians: the decline of the Western Empire. Madison, Wisconsin: University of Wisconsin Press. ISBN 978-0-299-08704-3. 
 Torres Rodríguez, Casimiro (1977): El Reino de los Suevos. Fundación Barrié de la Maza, A Coruña. ISBN 84-85319-11-7.
 Villacañas Berlanga, José Luis (2006): La formación de los reinos hispánicos. Pozuelo de Alarcón: Espasa Calpe. ISBN 84-670-2257-4.

 Outros artigos 
 Galería de miniaturas de reis de Galicia
 Historia do nobre Ponto, que foi rei de Galiza e de Bretaña
 Lista de condes de Galicia
 Vicerrei de Galicia

 Ligazóns externas 

 20x20px Os reis e as raíñas da Galiza. 1000 anos dun reino de seu.- Podcast no sitio web Ivoox.com. Nós Diario. 08/2022.

Galicia