Primeira división española de fútbol

O Campionato Nacional de Liga de Primeira División, máis coñecido como Primeira División e debido a motivos de patrocinio como LaLiga EA Sports, é a máxima categoría masculina da liga española de fútbol e a principal competición a nivel de clubs de España. É organizada pola Liga de Fútbol Profesional (LFP) dende 1984, cando sucedeu á Real Federación Española de Fútbol (RFEF). Comezou a disputarse na tempada 1928-29 e desde entón celebrouse sen interrupcións, a excepción dos paróns durante a guerra civil, entre 1936 e 1939, e a pandemia por coronavirus en 2020.

A Primeira División é, xunto coa Segunda División, unha das dúas únicas categorías con status profesional en España, baixo o amparo da LFP. Está considerada unha das cinco grandes ligas europeas, ocupando o primeiro posto do coeficiente UEFA por diante da Premier League inglesa, a Serie A italiana, a Bundesliga alemá e a Ligue 1 francesa. Por outra parte, é considerada como a mellor liga do mundo segundo a clasificación anual oficial da IFFHS, posto que ocupa de maneira consecutiva dende 2010. É, ademais, o segundo campionato nacional con máis títulos en competicións internacionais a nivel mundial e o primeiro de Europa, cun total de 78 títulos conseguidos por 9 clubs.

Un total de 63 equipos pasaron pola categoría ao longo da súa historia, sendo campións só 9 equipos. Real Madrid e Barcelona son os claros dominadores do torneo con 34 e 26 ligas respectivamente. Os outros sete campións son Atlético de Madrid (11), Athletic (8), Valencia (6), Real Sociedad (2) e Deportivo, Sevilla e Betis (1).

 Historia 
 Arranque e primeiras décadas 
En abril de 1927, José María Acha, adestrador do Arenas Club de Getxo, propuxo a creación dunha liga nacional en España. Despois de moito debate sobre o tamaño da liga e quen ía participar, a Real Federación Española de Fútbol chegou a un acordo sobre os dez equipos que formarían a primeira tempada da Primeira División en 1929. Barcelona, Real Madrid, Athletic de Bilbao, Real Sociedad, Arenas de Getxo e Real Unión foron seleccionados como gañadores anteriores da Copa de España; Atlético de Madrid, Espanyol e Europa como subcampións, e o Racing de Santander, como gañador dunha eliminatoria. Só tres dos clubs fundadores, Real Madrid, Barcelona e Athletic, nunca baixaron a Segunda División.

Aínda que o Barcelona gañou a primeira liga en 1929 e o Real Madrid gañou os seus primeiros títulos en 1932 e 1933, foi o Athletic de Bilbao, o que definiu o ritmo inicial gañador da Primeira División, proclamándose campión en 1930, 1931, 1934 e 1936. Ademais foron subcampións en 1932 e 1933. En 1935, o Real Betis, entón coñecido como Betis Balompié, gañou o seu único título ata hoxe. A Primeira División foi suspendida durante a Guerra civil española.

En 1937, os equipos da zona republicana de España, coa excepción notábel dos dous clubs de Madrid, participaron no campionato Mediterráneo e o FC Barcelona proclamouse campión. Setenta anos despois, o 28 de setembro de 2007, o Barcelona solicitou á RFEF recoñecer ese título como un título da Liga. Esta acción foi tomada logo de que a federación concedera a Copa da España Libre gañada polo Levante UD en 1937 como equivalente á Copa do Rei.

Cando a Primeira División continuou despois da Guerra civil foron Atlético Aviación (actual Atlético de Madrid), Valencia e Sevilla os equipos máis fortes na categoría. O Atlético Aviación foi premiado cun posto na tempada 1939-40 como substituto para o Real Oviedo, cuxo estadio quedou danado durante a guerra. O equipo proclamouse campión nesa tempada e repetiu título na seguinte. O Valencia gañou os títulos de 1942, 1944 e 1947. Ademais foron subcampións en 1948 e 1949. Finalmente, o Sevilla tamén tivo unha breve época dourada, rematando como subcampión en 1940 e 1942, antes de gañar o seu único título ata a data, en 1946. A finais da década, o Barcelona comezou a emerxer e conseguiu os títulos de 1945, 1948 e 1949.

 O inicio do dominio dos dous grandes 
A pesar de que o Atlético Aviación de Helenio Herrera foi campión en 1950 e 1951, a década de 1950 viu o inicio do dominio de Real Madrid e Barcelona. Nas primeiras décadas da liga, había impostos polas fichaxes de estranxeiros, e eran poucos os xogadores de fóra de España que xogaban na Liga. Con todo, o Real Madrid e o Barcelona romperon estas regras. Inspirado por Kubala, o Barça conseguiu o título en 1952 e 1953. Di Stéfano, Puskás e Paco Gento formaron o núcleo do Real Madrid que dominou a segunda metade da década. O club gañou os títulos de 1954 e 1955. O equipo foi tamén vencedor en 1957 e 1958, só interrompido por unha liga gañada polo Athletic Club. Durante este período, o Real Madrid tamén gañou cinco títulos europeos consecutivos. O Barcelona, cun equipo adestrado por Helenio Herrera e co galego Luis Suárez gañou o título en 1959 e 1960.

Entre 1961 e 1980, o Real Madrid dominou a Primeira División sendo coroado campión en 14 ocasións. Isto inclúe un período de cinco ligas consecutivas (1961-1965) e dous de tres (1967-1969 e 1978-1980). Durante esta época só destacaron os catro títulos do Atlético de Madrid en 1966, 1970, 1973 e 1977. Outros dous clubs, o Valencia en 1971 e o Barcelona con Johan Cruyff en 1974 conseguiron romper o dominio do Real Madrid.

 As ligas vascas, a Quinta del Buitre e o Dream Team 
A secuencia gañadora do Real Madrid foi pechada de forma máis significativa en 1981, cando a Real Sociedad gañou o primeiro título da súa historia. O equipo donostiarra repetiu en 1982 e logo viñeron dúas ligas gañadas polos seus veciños vascos, o Athletic de Bilbao, en 1983 e 1984. Terry Venables levou ó Barcelona a un título solitario en 1985, antes de que o Real Madrid vencera novamente cinco consecutivas (1986-1990) cun equipo, adestrado por Leo Beenhakker, e con Hugo Sánchez e a lendaria Quinta del Buitre, formada por Emilio Butragueño, Manolo Sanchís, Martín Vázquez, Míchel e Miguel Pardeza.

Johan Cruyff regresou ó Barcelona como adestrador en 1988, e montou o lendario Dream Team. Cruyff introduciu xogadores como Guardiola, José Mari Bakero, Txiki Begiristain, Goikoetxea, Ronald Koeman, Michael Laudrup, Romário e Hristo Stoichkov. Este equipo gañou catro ligas consecutivas entre 1991 e 1994 e gañou a súa primeira Copa de Europa en 1992. Laudrup marchou entón ao eterno rival e acabou a grande época de Cruyff. O Atlético de Madrid gañou a súa novena liga en 1996, antes de que o Real Madrid engadira un trofeo máis á súa historia, en 1997. Despois do éxito de Cruyff, outro neerlandés, Louis van Gaal, chegou ao Camp Nou, e co talento de Luís Figo, Luis Enrique e Rivaldo, o Barcelona volveu gañar o título en 1998 e 1999. Mentres tanto, o Real Madrid tamén tivo éxito na competición continental, sendo gañador da Liga de Campións en 1998.

 Século XXI 
miniatura|right|300px|Partido disputado entre o Deportivo da Coruña e o FC Barcelona na tempada 2016-17.
Cando a Primeira División entrou no novo século, os dous grandes tiveron que afrontar novos retos. Entre 1993 e 2004, o Deportivo da Coruña rematou entre os tres primeiros en dez ocasións, unha marca mellor que calquera Real Madrid ou Barcelona, e en 2000, con Javier Irureta como adestrador, converteuse no noveno equipo en ser campión. O Real Madrid gañou dous títulos de Liga en 2001 e 2003 e tamén a final da Liga de Campións en 2000 e 2002, e gañou o seu terceiro título de liga en 2007, tras unha seca de tres anos. O equipo branco atopou no Valencia ao seu máximo competidor nas dúas competicións. Baixo a dirección de Héctor Cúper, o Valencia chegou á final da Liga de Campións en 2000 e 2001. O seu sucesor, Rafael Benítez, levou ao club ao título de Liga en 2002 e a facer un dobrete de Liga e Copa da UEFA en 2004. A tempada 2004-05 viu un rexurdimento do FC Barcelona con Ronaldinho gañando a primeira liga da década, seguida dun dobrete de Liga e Champions en 2005-06. O Real Madrid gañou a liga nas tempadas 2006-07 e 2007-08, na que o Villarreal foi subcampión. O Barcelona gañou novamente a liga na tempada 2008-09, na que tamén conseguiu o resto de copas, sendo o primeiro equipo da historia en gañar tódalas competicións nun mesmo ano. Na tempada 2009-10 gañou a súa 20ª liga cunha marca histórica de 99 puntos, e na tempada seguinte volveu repetir, sendo a terceira liga consecutiva para os blaugranas. Na tempada 2011-12, o Real Madrid gañou a liga con 100 puntos, superando o récord conseguido polo Barça a tempada anterior. Na tempada 2012-13, o FC Barcelona gaña novamente a liga igualando os 100 puntos do equipo madrileño da tempada anterior.

 Sistema de competición 
A Primeira División é un torneo organizado e regulado, conxuntamente coa Segunda División, pola Liga Nacional de Fútbol Profesional (LFP), cuxos membros son os propios clubs participantes.

A competición dispútase anualmente, empezando a finais do mes de agosto ou principios de setembro e terminando no mes de maio ou xuño do seguinte ano.

Consta dun grupo único integrado por vinte equipos, pertencentes a clubs de fútbol ou sociedades anónimas deportivas (SAD). Seguindo un sistema de liga, os vinte equipos enfróntanse todos contra todos en dúas ocasións -unha en campo propio e outra en campo contrario- sumando un total de 38 xornadas. A orde dos encontros decídese por sorteo antes de empezar a competición.

A clasificación final establécese de acordo aos puntos totais obtidos por cada equipo ao finalizar o campionato. Os equipos obteñen tres puntos por cada partido gañado, un punto por cada empate e ningún punto polos partidos perdidos. Se ao finalizar o campionato dous equipos igualan a puntos, os mecanismos para desempatar a clasificación son os seguintes: 
 O que teña unha maior diferenza entre goles a favor e en contra nos enfrontamentos entre ambos. 
 Se persiste o empate, o que teña a maior diferenza de goles a favor tendo en conta todos os obtidos e recibidos no transcurso da competición.
 Se continúan empatados, gaña o que máis goles a favor teña.

Se o empate a puntos é entre tres ou máis clubs, os sucesivos mecanismos de desempate son os seguintes: 
 A mellor puntuación da que a cada un corresponda a tenor dos resultados dos partidos xogados entre si polos clubs implicados.
 A maior diferenza de goles a favor e en contra, considerando unicamente os partidos xogados entre si polos clubs implicados.
 A maior diferenza de goles a favor e en contra tendo en conta todos os encontros do campionato. 
 O maior número de goles a favor tendo en conta todos os encontros do campionato. 
 O club mellor clasificado con arranxo aos baremos de xogo limpo.

 Efectos da clasificación 
   Posto  Clasificación 1º  Clasificados para a fase de grupos da Liga de Campións 2º 3º 4º 5º  Clasificado para o play-off da Liga Europa 6º  Clasificado para a terceira rolda da Liga Europa 7º-17º   18º  Descenden a Segunda División 19º 20º
O equipo que máis puntos suma ao final do campionato é proclamado campión de liga e obterá o dereito automático a participar na fase de grupos da seguinte edición da Liga de Campións da UEFA (Champions League), xunto co subcampión, o terceiro clasificado e o cuarto clasificado. O quinto clasificado obterá o dereito a participar na rolda de play-off da próxima Liga Europa da UEFA (UEFA Europa League) e, o sexto, na terceira eliminatoria da mesma. Se na Copa do Rei o campión está clasificado para a Liga de Campións, o sétimo clasificado obterá o dereito para xogar a terceira rolda previa da seguinte edición da Liga Europa. Ademais, o campión e o subcampión da liga disputan a Supercopa de España, enfrontándose aos finalistas da Copa do Rei desa mesma tempada.

Os tres últimos equipos descenderán á Segunda División e, desta, ascenderán reciprocamente os dous primeiros clasificados e un terceiro vencedor dun sistema de eliminatorias, substituíndo así aos equipos que descendan. O terceiro ascenso desde Segunda División determinado polo sistema de eliminatorias será o vencedor dunha final composta entre o gañador da eliminatoria entre o terceiro e sexto mellor clasificados, e o gañador da eliminatoria entre o cuarto e quinto mellor clasificados. As eliminatorias xogaranse na ida no campo do peor clasificado na competición regular. Este sistema foi introducido na tempada 2010/11, mentres que anteriormente ascendía directamente o terceiro mellor clasificado.

Ata a tempada 1998/99, os dous últimos clasificados descendían directamente a Segunda, e o 17º e o 18º xogaban unha promoción na que se enfrontaban ao terceiro e cuarto clasificado de Segunda División, respectivamente. Os vencedores deses partidos lograban xogar na Primeira División a tempada seguinte e os perdedores tiñan que conformarse con xogar en Segunda.

Na tempada 1986/87, chegouse a xogar un sistema de eliminatorias que, ao termo da tempada regular, dividiu aos equipos en tres grupos de seis conxuntos cada un, conforme á clasificación que obtiveran tras as 34 xornadas ordinarias. Seis loitaron polo título, seis pola Copa da Liga, e os seis loitaron por eludir o descenso. Os puntos conseguidos nas eliminatorias sumáronse aos alcanzados na liga regular.

 Inscrición de futbolistas 
Os clubs poden aliñar aos futbolistas que previamente sexan inscritos, dispondo dun máximo de 25 fichas federativas. Destas, só tres poden corresponder a futbolistas estranxeiros non comunitarios, é dicir, xogadores cuxa nacionalidade non corresponda aos países da Unión Europea. Nos partidos, estes tres extracomunitarios poden aliñarse simultaneamente.

Existen dous períodos abertos para a inscrición de futbolistas: o primeiro, antes de iniciarse a competición (meses de xullo e agosto) e o segundo a metade de tempada (durante o mes de xaneiro). Fóra destes períodos só se autorizan inscricións, de forma excepcional, se un xogador causa baixa por lesión cun período de inactividade estimado de máis de cinco meses.

Á marxe dos 25 futbolistas profesionais inscritos, os clubs poden aliñar aos xogadores da súa filial e categorías inferiores de forma ilimitada se estes son menores de vinte e tres anos e non teñen licenza profesional. Se, pola contra, son maiores de vinte e tres anos, o regulamento impídelles volver actuar nun equipo de categoría inferior se disputan máis de dez partidos en Primeira División.

 Participación de estranxeiros 
Inicialmente non estaba autorizada a participación de estranxeiros na Liga; só podían competir os chamados "oriúndos", estranxeiros que se nacionalizaban ou que acreditaban ter antecedentes familiares españois. A "normativa dos oriúndos", con todo, foi obxecto de moitas polémicas e orixe de corruptelas. Por iso, aboliuse finalmente en 1974 e autorizouse a participación de dous estranxeiros por club, feito que incrementou a calidade e atractivo da Liga, comezando coa fichaxe de Johan Cruyff polo FC Barcelona.

Nos anos 1990 autorizouse a participación dun terceiro estranxeiro por equipo, e posteriormente dun cuarto, coa condición de que só tres coincidisen á vez sobre o terreo de xogo. Coa "Sentenza Bosman" de 1995, que abriu as portas da Liga a todos os europeos, reducíronse a tres as prazas de extracomunitarios por club, para protexer os intereses dos xogadores españois.

Déronse varios casos de equipos (máis ben de adestradores) que "omitiron" esta norma. Na tempada 2003-2004 o adestrador do Racing de Santander, Lucas Alcaraz, aliñou na cancha, durante 2 minutos, a 4 extracomunitarios á vez no partido disputado ante Osasuna o 14 de decembro do 2003"El Racing jugó con 4 extracomunitarios ante Osasuna" , El Mundo, 14 de decembro de 2003 .. Esta acción valeulle ao Racing perder o punto obtido en devandito partido e unha sanción económica, ademais dunha suspensión ao técnico cántabrolibertaddigital.com. Outros casos similares ocorreron na tempada 98-99, con Jorge Valdano en dúas ocasións, unha co Real Madrid en 1994 e a segunda nun partido entre o Valencia CF e o Racing de Santanderlasprovincias.es e con Sergio Kresic nun encontro entre o Real Valladolid e o Real Betis. En outubro do 2001, Rafael Benítez cometeu un erro similar, pero nun partido pola Copa do Rei entre o Valencia CF e o Novelda CF, ao aliñar a 4 extracomunitarios no último minuto "Benítez cometió el error de Valdano", As, 1 de outubro de 2001 ..

Non existe nin existiu normativa que condicione a nacionalidade dos adestradores.

 Xustiza deportiva 
As cuestións de xustiza deportiva son competencia da Real Federación Española de Fútbol a través dos seus Comités de Disciplina Deportiva: Comité de Competición, Xuíces de Competición e Comité de Apelación. O Comité de Competición ditamina semanalmente as sancións aos futbolistas. Os xogadores son sancionados cun partido de suspensión en caso de acumular cinco amoestacións ao longo do campionato. Igualmente, son suspendidos aqueles futbolistas expulsados durante un encontro.

Os árbitros de cada partido son designados por unha comisión creada para tal obxectivo e integrada por representantes da LFP e a RFEF.

 Participantes 
Véxase tamén: Clasificación histórica da Primeira división española de fútbol

Ao longo da historia da competición participaron 63 equipos diferentes, pero só tres permaneceron en Primeira división desde a súa primeira tempada. Os únicos clubs que disputaron todas as tempadas da Liga, sempre en Primeira División, son o Real Madrid, o FC Barcelona e o Athletic Club de Bilbao. Estes tres, xunto con Osasuna, son os únicos que seguen sendo entidades deportivas propiedade dos seus socios, e non Sociedades Anónimas Deportivas propiedade de accionistas.

Ademais dos tres equipos antes mencionados que sempre xogaron en Primeira División, só hai outros seis equipos en España que nunca participasen nunha categoría inferior á Segunda División, participando tamén por tanto sempre no fútbol profesional: Valencia, Atlético de Madrid, Espanyol, Sevilla, Sporting de Xixón e Real Sociedad.

Dende a tempada 1997-98 hai 20 equipos no torneo. Aínda que nos primeiros anos só participaban 10 equipos, máis adiante foise incrementando paulatinamente a cifra ata os actuais 20 equipos, aínda que se chegou ata aos 22 durante as tempadas 1995-96 e 1996-97.

 Tempada 2024-25 

EquipoCidadeEstadioTempadas en 1ªAlavés   Vitoria-Gasteiz  Mendizorrotza  18Athletic Club   Bilbao  San Mamés  94Atlético de Madrid   Madrid  Cívitas Metropolitano  88Barcelona   Barcelona  Camp Nou  94Betis   Sevilla  Benito Villamarín  59Celta de Vigo   Vigo  Abanca-Balaídos  59Espanyol   Barcelona  Cornellá - El Prat 87Getafe   Xetafe  Coliseum Alfonso Pérez  21Girona   Xirona  Montilivi  6Las Palmas  As Palmas de Gran Canaria Gran Canaria 36Leganés   Leganés  Butarque 5Mallorca  Palma Son Moix 32Osasuna   Pamplona  El Sadar  42Rayo Vallecano  Madrid  Vallecas 22Real Madrid  Madrid Santiago Bernabéu 94Real Sociedad  Donostia Reale Arena 78Real Valladolid   Valladolid  José Zorrilla  47Sevilla  Sevilla Sánchez Pizjuán 80Valencia  Valencia Mestalla 90Villarreal   Vila-real  Estadio de la Cerámica  25

 Equipos galegos 
Un total de 4 equipos galegos pasaron pola Primeira División na súa historia: Celta de Vigo, Deportivo da Coruña, SD Compostela e Pontevedra CF. Deles, o Deportivo foi o único que se proclamou campión, na tempada 1999-00.

 Posto histórico Equipo Tempadas Mellor posto Última tempada Puntos PX PG PE PP GF GC 11º Celta de Vigo 57 4º (2002-03) 2022-23 2058 1926 653 457 816 2568 2949 12º Deportivo da Coruña 45 1º (1999-00) 2017-18 1843 1568 569 403 596 2090 2269 40º SD Compostela 4 10º (1995-96) 1997-98 190 160 52 45 63 199 241 44º Pontevedra CF 6 7º (1965-66) 1969-70 150 180 53 44 83 165 221

 Actualizado ata o final da tempada 2022-23.PX: Partidos xogados; PE: Partidos empatados; PP: Partidos perdidos; GF: Goles a favor; GC: Goles en contra.

 Historial 
 Temp. Nº PX Campión Pts Subcampión Pts Terceiro Pts Pichichi G Zamora G 1928-29  10  18  FC Barcelona (1ª)  25  Real Madrid  23  Athletic  20  20px|border Bienzobas  14  20px|border Zamora  24 1929-30  10  18  Athletic (1ª)  30  FC Barcelona  23  Arenas Getxo  20  20px|border Gorostiza  19  20px|border Blasco  20 1930-31  10  18  Athletic (2ª)  22  Racing  22  Real Sociedad  22  20px|border Bata  27  20px|border Zarraonaindia  27 1931-32  10  18  Real Madrid (1ª)  28  Athletic  25  FC Barcelona  24  20px|border Gorostiza  12  20px|border Zamora  15 1932-33  10  18  Real Madrid (2ª)  28  Athletic  26  RCD Espanyol  22  20px|border Olivares  16  20px|border Zamora  17 1933-34  10  18  Athletic (3ª)  24  Real Madrid  22  Racing de Santander  19  20px|border Lángara  27  20px|border Blasco  21 1934-35  12  22  Real Betis (1ª)  34  Real Madrid  33  Real Oviedo  26  20px|border Lángara  26  20px|border Urquiaga  19 1935-36  12  22  Athletic (4ª)  31  Real Madrid  29  Real Oviedo  28  20px|border Isidro Lángara  27  20px|border Blasco  30 1939-40  12  22  At.Aviación (1ª)  29  Sevilla FC  28  Athletic  26  20px|border Unamuno  26  20px|border Tabales  29 1940-41  12  22  At. Aviación (2ª)  33  Athletic  31  Valencia CF  27  20px|border Pruden  30  20px|border Echevarría  21 1941-42  14  26  Valencia CF (1ª)  40  Real Madrid  33  At.Aviación  33  20px|border Mundo  27   Acuña 37 1942-43  14  26  Athletic (5ª)  36  Sevilla FC  33  FC Barcelona  32  20px|border M. Martín  32   Acuña 31 1943-44  14  26  Valencia CF (2ª)  40  At.Aviación  34  Sevilla FC  32  20px|border Mundo  27  20px|border Eizaguirre  32 1944-45  14  26  FC Barcelona (2ª)  39  Real Madrid  38  At. Aviación  31  20px|border Zarra  19 20px|border Eizaguirre  28 1945-46  14  26  Sevilla FC (1ª)  36  FC Barcelona  35  Athletic  33  20px|border Zarra  24  20px|border Bañón  29 1946-47  14  26  Valencia CF (3ª)  34  Athletic  34  Atlético  32  20px|border Zarra  34  20px|border Lezama  29 1947-48  14  26  FC Barcelona (3ª)  37  Valencia CF  34  Atlético  33   Pahiño 23  20px|border Velasco  31 1948-49  14  26  FC Barcelona (4ª)  37  Valencia CF  35  Real Madrid  34  20px|border César  29  Domingo  28 1949-50  14  26  Atlético (3ª)  33  Deportivo  32  Valencia CF  31  20px|border Zarra  25   Acuña 29 1950-51  16  30  Atlético (4ª)  40  Sevilla FC  38  Valencia CF  37  20px|border Zarra  38   Acuña 36 1951-52  16  30  FC Barcelona (5ª)  43  Athletic  40  Real Madrid  38   Pahiño 28  20px|border Ramallets  40 1952-53  16  30  FC Barcelona (6ª)  42  Valencia CF  40  Real Madrid  39  20px|border Zarra  24   Domingo  34 1953-54  16  30  Real Madrid (3ª)  40  FC Barcelona  36  Valencia CF  34   20px|border Di Stéfano  27  20px|border Menéndez 22 1954-55  16  30  Real Madrid (4ª)  46  FC Barcelona  41  Athletic  39  20px|border Arza  28  20px|border Juanito Alonso  24 1955-56  16  30  Athletic (6ª)  48  FC Barcelona  47  Real Madrid  38   20px|border Di Stéfano  24  20px|border Ramallets  24 1956-57  16  30  Real Madrid (5ª)  44  Sevilla FC  39  FC Barcelona  39   20px|border Di Stéfano  31  20px|border Ramallets  35 1957-58  16  30  Real Madrid (6ª)  45  Atlético  42  FC Barcelona  38   20px|border Di Stéfano20px|border Ricardo20px|border Badenes  19  20px|border Goyo  28 1958-59  16  30  FC Barcelona (7ª)  51  Real Madrid  47  Athletic  36   20px|border Di Stéfano  23  20px|border Ramallets  23 1959-60  16  30  FC Barcelona (8ª)  46  Real Madrid  46  Athletic  39   20px|border Puskás  26  20px|border Ramallets  24 1960-61  16  30  Real Madrid (7ª)  52  Atlético  40  Real Zaragoza  33   20px|border Puskás  27  20px|border Vicente  25 1961-62  16  30  Real Madrid (8ª)  43  FC Barcelona  40  Atlético  36   Seminario  25  20px|border Araquistáin  19 1962-63  16  30  Real Madrid (9ª)  49  Atlético  37  Real Oviedo  33   20px|border Puskás  26  20px|border Vicente  26 1963-64  16  30  Real Madrid (10ª)  46  FC Barcelona  42  Betis  37   20px|border Puskás  20  20px|border Vicente  10 1964-65  16  30  Real Madrid (11ª)  47  Atlético  43  Real Zaragoza  40   Cayetano Re  25  20px|border Betancort  15 1965-66  16  30  Atlético (5ª)  44  Real Madrid  43  FC Barcelona  38   Vavá  19  20px|border Pesudo  15 1966-67  16  30  Real Madrid (12ª)  47  FC Barcelona  42  RCD Espanyol  37   Waldo  24  20px|border Betancort  15 1967-68  16  30  Real Madrid (13ª)  42  FC Barcelona  39  Las Palmas  38  20px|border Uriarte  22  20px|border Junquera  19 1968-69  16  30  Real Madrid (14ª)  47  Las Palmas  38  FC Barcelona  36   Amancio 20px|border Gárate 14  20px|border Sadurní  18 1969-70  16  30  Atlético (6ª)  42  Athletic  41  Sevilla FC  35    Amancio 20px|border Gárate20px|border Luis 16  20px|border Iribar  20 1970-71  16  30  Valencia CF (4ª)  43  FC Barcelona  43  Atlético  42  20px|border Rexach 
 20px|border Gárate 17  20px|border A. Abelardo  19 1971-72  18  34  Real Madrid (15ª)  47  Valencia CF  45  FC Barcelona  43  20px|border Porta  20  20px|border Deusto  17 1972-73  18  34  Atlético (7ª)  48  FC Barcelona  46  RCD Espanyol  45  20px|border Marianín  19  20px|border Reina  21 1973-74  18  34  FC Barcelona (9ª)  50  Atlético  42  Real Zaragoza  40  20px|border Quini  20  20px|border Sadurní  22 1974-75  18  34  Real Madrid (16ª)  50  Real Zaragoza  38  FC Barcelona  37  20px|border Carlos  19  20px|border Sadurní  19 1975-76  18  34  Real Madrid (17ª)  48  FC Barcelona  43  Atlético  42  20px|border Quini  18   Miguel Ángel 23 1976-77  18  34  Atlético (8ª)  46  FC Barcelona  45  Athletic  38   Kempes  24  20px|border Reina  29 1977-78  18  34  Real Madrid (18ª)  47  FC Barcelona  41  Athletic  40   Kempes  28  20px|border Artola  23 1978-79  18  34  Real Madrid (19ª)  47  Sporting  43  Atlético  41   Krankl  29  20px|border Manzanedo  23 1979-80  18  34  Real Madrid (20ª)  53  Real Sociedad  52  Sporting  39  20px|border Quini  24  20px|border Arconada  20  1980-81  18  34  Real Sociedad (1ª)  45  Real Madrid  45  Atlético  42  20px|border Quini  20  20px|border Arconada  29 1981-82  18  34  Real Sociedad (2ª)  47  FC Barcelona  45  Real Madrid  44   Quini  26   Arconada  33 1982-83  18  34  Athletic (7ª)  50  Real Madrid  49  Atlético  46    Rincón  22   Agustín 22 1983-84  18  34  Athletic (8ª)  49  Real Madrid  49  FC Barcelona  48   Juanito Da Silva 17   Urruti  26 1984-85  18  34  FC Barcelona (10ª)  53  Atlético  43  Athletic  41   H.Sánchez  19   Ablanedo  22 1985-86  18  34  Real Madrid (21ª)  56  FC Barcelona  45  Athletic  43   H.Sánchez  22   Ablanedo  27 1986-87  18  44*  Real Madrid (22ª)  66  FC Barcelona  63  RCD Espanyol  51   H.Sánchez  34   Zubizarreta  29 1987-88  20  38  Real Madrid (23ª)  62  Real Sociedad  51  Atlético  48   H. Sánchez  29   Buyo 23 1988-89  20  38  Real Madrid (24ª)  62  FC Barcelona  57  Valencia CF  49   Baltazar  35   Ochotorena  25 1989-90  20  38  Real Madrid (25ª)  62  Valencia CF  53  FC Barcelona  51   H. Sánchez  38   Ablanedo  25 1990-91  20  38  FC Barcelona (11ª)  57  Atlético  47  Real Madrid  46   Butragueño  19   Abel  17 1991-92  20  38  FC Barcelona (12ª)  55  Real Madrid  54  Atlético  53   Manolo  27   Buyo 27 1992-93  20  38  FC Barcelona (13ª)  58  Real Madrid  57  Deportivo  54   Bebeto  29   Francisco Liaño Cañizares 3130 1993-94  20  38  FC Barcelona (14ª)  56  Deportivo  56  Real Zaragoza  46   Romário  30   Francisco Liaño  18 1994-95  20  38  Real Madrid (26ª)  55  Deportivo  51  Betis  46   Zamorano  28   Jaro  25 1995-96  22  42  Atlético (9ª)  87  Valencia CF  83  FC Barcelona  80    Pizzi  31   Molina  32 1996-97  22  42  Real Madrid (27ª)  92  FC Barcelona  90  Deportivo  77   Ronaldo  34   Jacques Songo'o  28 1997-98  20  38  FC Barcelona (15ª)  74  Athletic  65  Real Sociedad  63   Vieri  24   Toni  31 1998-99  20  38  FC Barcelona (16ª)  79  Real Madrid  68  RCD Mallorca  66   Raúl  25   Roa  29 1999-00  20  38  Deportivo (1ª)  69  FC Barcelona  64  Valencia CF  64   Salva  27   Martín Herrera  37 2000-01  20  38  Real Madrid (28ª)  80  Deportivo  73  RCD Mallorca  71   Raúl  24   Cañizares  34 2001-02  20  38  Valencia CF (5ª)  75  Deportivo  68  Real Madrid  66   Tristán  21   Cañizares  23 2002-03  20  38  Real Madrid (29ª)  78  Real Sociedad  76  Deportivo  72   Makaay  29   Cavallero  27 2003-04  20  38  Valencia CF (6ª)  77  FC Barcelona  72  Deportivo  71   Ronaldo  24   Cañizares  25 2004-05  20  38  FC Barcelona (17ª)  84  Real Madrid  80  Villarreal  65   Diego Forlán  25   V. Valdés  25 2005-06  20  38  FC Barcelona (18ª)  82  Real Madrid  70  Valencia CF  69   Samuel Eto'o  26   Pinto  28 2006-07  20  38  Real Madrid (30ª)  76  FC Barcelona  76  Sevilla FC  71   Ruud van Nistelrooy  25   Abbondanzieri  30 2007-08  20  38  Real Madrid (31ª)  85  Villarreal  77  FC Barcelona  67   Dani Güiza  27   Iker Casillas  32 2008-09  20  38  FC Barcelona (19ª)  87  Real Madrid  78 Sevilla FC  70   Diego Forlán  32   V. Valdés  31 2009-10  20  38  FC Barcelona (20ª)  99  Real Madrid  96 Valencia CF  71   Messi  34   V. Valdés  24 2010-11  20  38  FC Barcelona (21ª)  96  Real Madrid  92  Valencia CF  71   Cristiano Ronaldo  41   V. Valdés  16 2011-12  20  38  Real Madrid (32ª)  100  FC Barcelona  91  Valencia CF  61   Messi  50   V. Valdés  28 2012-13  20  38  FC Barcelona (22ª)  100  Real Madrid  85  Atlético  76   Messi  46   Thibaut Courtois  29 2013-14  20  38  Atlético (10ª)  90  FC Barcelona  87  Real Madrid  87   Cristiano Ronaldo  31   Thibaut Courtois  24 2014-15  20  38  FC Barcelona (23ª)  94  Real Madrid  92  Atlético  78   Cristiano Ronaldo  48   Claudio Bravo  19 2015-16  20  38  FC Barcelona (24ª)  91  Real Madrid  90  Atlético  88   Luis Suárez  48   Jan Oblak  18 2016-17  20  38  Real Madrid (33ª)  93  FC Barcelona  90  Atlético  78   Messi  37   Jan Oblak  21 2017-18  20  38  FC Barcelona (25ª)  93  Atlético  79  Real Madrid  76   Messi  34   Jan Oblak  22 2018-19  20  38  FC Barcelona (26ª)  87  Atlético  76  Real Madrid  68   Messi  36   Jan Oblak  27 2019-20  20  38  Real Madrid (34ª)  87  FC Barcelona  82  Atlético  70   Messi  25   Thibaut Courtois  20 2020-21  20  38  Atlético (11ª)  86  Real Madrid  84  FC Barcelona  79   Messi  30   Jan Oblak  25 2021-22  20  38  Real Madrid (35ª)  86  FC Barcelona  73  Atlético  71   Karim Benzema  27   Yassine Bounou  24 2022-23  20  38  FC Barcelona (27ª)  88  Real Madrid  78  Atlético  77   Lewandowski  23   Ter Stegen  18

 Palmarés 
A pesar de que 63 equipos diferentes disputaron a Primeira División, ata agora só foron capaces de gañar o torneo nove clubs: Real Madrid en 34 ocasións; FC Barcelona, en 26; Atlético de Madrid, en 11; Athletic de Bilbao, en 8; Valencia CF, en 6; Real Sociedad, en 2 e Real Betis, Sevilla FC e Deportivo da Coruña, nunha.

Aínda así, dous equipos, Barcelona e Real Madrid, acapararon 31 dos últimos 37 campionatos de liga. Esta hexemonía repítese noutras ligas internacionais, a liga portuguesa, onde Benfica e Porto foron campións en 35 das últimas 39 tempadas; a liga exipcia, onde destaca o Al-Ahly con 42 dos 62 campionatos; a Premier League escocesa, onde Celtic e Rangers reúnen 106 dos 124 títulos (incluíndo os últimos 36); a Serie A italiana, na que Inter e Juventus suman 15 dos últimos 16 títulos; ou a Bundesliga alemá, con 17 dos últimos 23 títulos para o Bayern München.

 Por equipos 
 Pos. Equipo Campión Subcampión Títulos (anos) 1  Real Madrid 35 25  1931-32, 1932-33, 1953-54, 1954-55, 1956-57, 1957-58, 1960-61, 1961-62, 1962-63, 1963-64, 1964-65, 1966-67, 1967-68, 1968-69, 1971-72, 1974-75, 1975-76, 1977-78, 1978-79, 1979-80, 1985-86, 1986-87, 1987-88, 1988-89, 1989-90, 1994-95, 1996-97, 2000-01, 2002-03, 2006-07, 2007-08, 2011-12, 2016-17, 2019-20 e 2021-22 2  FC Barcelona 27 27  1928-29, 1944-45, 1947-48, 1948-49, 1951-52, 1952-53, 1958-59, 1959-60, 1973-74, 1984-85, 1990-91, 1991-92, 1992-93, 1993-94, 1997-98, 1998-99, 2004-05, 2005-06, 2008-09, 2009-10, 2010-11, 2012-13, 2014-15, 2015-16, 2017-18, 2018-19 e 2022-23 3  Atlético de Madrid1 11 10  1939-40, 1940-41, 1949-50, 1950-51, 1965-66, 1969-70, 1972-73, 1976-77, 1995-96, 2013-14 e 2020-21 4  Athletic Club 8 8  1929-30, 1930-31, 1933-34, 1935-36, 1942-43, 1955-56, 1982-83 e 1983-84  5  Valencia 6 6  1941-42, 1943-44, 1946-47, 1970-71, 2001-02 e 2003-04 6  Real Sociedad 2 3  1980-81 e 1981-82 7  Deportivo 1 5  1999-00 8  Sevilla 1 4  1945-46 9  Betis 1 0  1934-35 10  Racing de Santander 0 1     Las Palmas 0 1     Sporting de Gijón 0 1     Zaragoza 0 1     Villarreal 0 1  

1. Inclúe os datos do Atlético Aviación.

 Trofeos en propiedade 

O trofeo da Liga entrégase ao club campión, que a conserva durante un ano, ata cedela ao campión da seguinte edición. Logo de devolvela, os clubs só poden exhibir nas súas vitrinas unha copia a escala reducida do orixinal. Con todo, o equipo que consegue gañar en cinco ocasións alternas ou tres consecutivas o mesmo trofeo, queda con el en propiedade; e comézase un novo ciclo pondo todos os contadores de títulos a cero (é dicir, os títulos conseguidos anteriormente por outros equipos non son acumulables). A partir da tempada 2011-12 estará en disputa o undécimo trofeo, habéndose repartido tres clubs a propiedade dos dez anteriores:
 O Real Madrid é propietario de 5 trofeos de liga, do terceiro (1953-61) ao sétimo (1979-88). 
 O FC Barcelona é propietario de 4 trofeos, o segundo (1943-53), oitavo (1988-93), noveno (1993-2006) e décimo (2007-2011). 
 O Athletic Club gañou en propiedade o primeiro trofeo (disputado entre 1929 e 1943).

 Estatísticas 
 Equipos 
Partidos consecutivos:
 Gañando: Barcelona, 16 (2010-11)
 Sen perder: Real Sociedad, 38 (1978-80)
 Empatando: Burgos, 9 (1977-79)
 Perdendo: Las Palmas, 11 (1959-60)
 Sen gañar: Sporting de Gijón, 24 (1996-98)
 Sen recibir gol: Atlético de Madrid, 13 (1990-91)
 Sen marcar: Sabadell (1987-88) e Castellón (1990-91), 8

Máis goles:
 Partido con máis goles: Atlético 9-5 Racing de Santander (1932-33)
 Máis goles dun equipo: Athletic 12-1 Barcelona (1930-31)
 Visitante con máis goles: Las Palmas 0-8 Barcelona (1959-60), Almería 0-8 Barcelona (2010-11), Córdoba 0-8 Barcelona (2014-15) e Deportivo 0-8 Barcelona (2015-16)
 Empate con máis goles: Atlético 6-6 Athletic (1949-50)

 Xogadores 
100px|miniatura|Andoni Zubizarreta, o xogador que máis partidos de liga disputou

 Récord  Primeiro  Segundo  Terceiro Máis partidos  Andoni Zubizarreta622 partidos   Raúl González550 partidos   Joaquín Sánchez544 partidos Máis goles   Messi438 goles en 474 partidos   Cristiano Ronaldo311 goles en 292 partidos  Zarra251 goles en 277 partidos Máis títulos   Gento12 ligas en 19 tempadas   Messi10 ligas en 15 tempadas   Pirri10 ligas en 17 tempadas Goleador máis novo   Fabrice Olinga16 anos e 98 días   Iker Muniain16 anos e 289 días   Ansu Fati16 anos e 304 días Goleador con máis idade   Donato Gama40 anos e 138 días  César Rodríguez40 anos   Alfredo Di Stéfano39 anos e 231 días Debutante máis novo   Sansón15 anos e 255 días  Pedro Irastorza15 anos e 288 días   Óscar Ramón15 anos e 289 días Debutante con máis idade   Harry Lowe48 anos e 226 días   Stipe Pletikosa37 anos e 54 días   Florentino Sion36 anos e 55 días

 Máximos goleadores 
Pos.NomeEquipo(s)AnosGolesPartidosGoles/Part.1 Lionel Messi Barcelona2004–20214745200.912 Cristiano RonaldoReal Madrid2009–20183112921.073 Telmo ZarraAthletic1940–19552512780.904 Karim BenzemaReal Madrid2009–20232384390.545 Hugo SánchezAtlético de Madrid, Real Madrid e Rayo Vallecano1981–19942343470.676 RaúlReal Madrid1994–20102285500.417 Alfredo Di StéfanoReal Madrid e Espanyol1953–19662273290.698 César RodríguezGranada, Barcelona, Cultural Leonesa e Elche1939–19552233530.639 QuiniSporting de Gijón e Barcelona 1970–19872194480.4910 PahiñoCelta, Real Madrid e Deportivo1943–19562102780.76

 Adestradores 
 Récord  Primeiro  Segundo  Terceiro Máis títulos   Miguel Muñoz9 ligas en 13 tempadas   Johan Cruyff4 ligas en 8 tempadas   Helenio Herrera4 ligas en 14 tempadas Máis partidos   Luis Aragonés757 part en 25 tempadas   Javier Irureta612 part en 19 tempadas   Miguel Muñoz608 part en 21 tempadas 

 Árbitros 
 Récord  Primeiro  Segundo  Terceiro Máis partidos   Alberto Undiano Mallenco348 partidos   Eduardo Iturralde González291 partidos   Miguel Ángel Pérez Lasa276 partidos

 Notas 

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Liga española de fútbol
 Segunda división española de fútbol
 Copa do Rei
 Supercopa de España