Provincia de Zamora

A provincia de Zamora é unha provincia española integrada actualmente na Comunidade Autónoma de Castela e León e cuxo territorio pertenceu antigamente ao Reino de León.

O territorio da provincia de Zamora abarca 10.559 km² e ten 174.544 habitantes no 2018. Trátase dunha poboación fortemente envellecida e en clara regresión demográfica. Os seus principais núcleos de poboación son Zamora (capital da provincia), Benavente e Toro. Outras localidades, cabezas de partido xudicial xunto coas anteriores, son: Villalpando, Pobra de Seabra e Alcañices.

 Orixe da provincia 
A provincia nace como tal co establecemento da División territorial de España en 1833, sendo adscrita á rexión do Reino de León. Parte dos seus territorios antes formaban parte doutras provincias como a de Valladolid e a extinta provincia de Toro.

 Comarcas 
As comarcas da provincia son:
 Seabra
 La Carballeda
 Benavente y Los Valles
 Tierra de Campos
 Aliste
 Tierra de Alba
 Tierra de Tábara
 Tierra del Pan
 Sayago
 Tierra del Vino
 Alfoz de Toro
 La Guareña

 Mancomunidades 

 Mancomunidades actuais 
Os concellos da provincia están agrupados nas seguintes mancomunidades:
 Mancomunidade de Alta Seabra
 Mancomunidade ETAP Benavente y los Valles
 Mancomunidade La Guareña
 Mancomunidade Norte-Duero
 Mancomunidade de Servizos Órbigo-Eria
 Mancomunidade Reserva de las Lagunas de Villafáfila
 Mancomunidade Seabra-Carballeda
 Mancomunidade Sayagua
 Mancomunidade Tierra de Campos
 Mancomunidade Tierra de Campos-Pan-Lampreana
 Mancomunidade Tierra de Tábara
 Mancomunidade Tierra del Pan
 Mancomunidade Tierra del Vino
 Mancomunidade Tierras de Aliste
 Mancomunidade Valle del Esla
 Mancomunidade Valle del Tera
 Mancomunidade Valverde

 Mancomunidades antigas 
 Mancomunidade del Raso de Villalpando
 Mancomunidade Hábitat Rural
 Mancomunidade de Benavente y Comarca
 Mancomunidade Lago de Seabra

 Concellos non mancomunados 
Na actualidade, os concellos non mancomunados da provincia son:
Cobreros
Galende
Manzanal de Arriba
Pedralba de la Pradería
Requeixo de Seabra
Toro
Valdefinjas

 Fronteiras 
A provincia limita coas seguintes provincias:
ao norte e sur coas provincias de León e Salamanca respectivamente , ao Leste coa Valladolid, e ao oeste coa galega Ourense e tamén co distrito portugués de Braganza.

 Características 
Comprendida na submeseta norte, o seu territorio presenta numerosos contrastes. Destaca unha zona montañosa ao norte, parte dos Montes de León, con alturas que chegan aos 2.127 m (Pena Trevinca). Na zona occidental da provincia, a Serra da Culebra rexistra alturas de ata 1.243m (Pena Mira) e acolle no seu seo a Reserva Nacional de Caza do seu mesmo nome, con importantes poboacións de lobo ibérico (as máis significativas da península), cervos e xabaríns, entre outros. Ao SO da provincia o río Douro discorre encaxonado nunha garganta denominada Arribas do Douro con desniveis de ata 200 m, constituíndo unha fronteira natural con Portugal. A zona centro, leste e sur presenta a típica chaira meseteña.

 Hidrografía e recursos do subsolo 
A hidrografía provincial está fortemente marcada polo Douro, que a atravesa de leste a oeste, e os seus afluentes: Valderaduey, Esla, Órbigo, Teira, Cea, Aliste, (estes 4 últimos afluentes do Esla), Guareña, Tormes. A excepción constitúea o río Bibei, afluente do Sil, que discorre pola zona máis noroccidental da provincia. As augas do Douro, do Teira, do Esla, do Bibei e do Tormes foron embalsadas ao longo do seu curso pola provincia para aproveitamento hidroeléctrico, sendo os encoros de maior capacidade o de Almendra no Tormes e o de Ricobayo no Esla. De particular interese son o Lago de Sanabria, o maior da península de orixe glaciar e as Lagoas de Villafáfila, de carácter estepario, con importantes concentracións de aves en determinadas épocas do ano.

Existen augas mineiro-medicinais nas vilas de Almeida, Ribadelago (Bouzas) e Calabor.

 Lingüística 
O idioma predominante é o castelán, mais tamén se conserva o leonés en zonas como SanabriaFrías Conde, F.X. El sanabrés. Anuario do Instituto de Estudos Zamoranos "Florián Ocampo". Deputación de Zamora, 1999, BenaventeYnduráin, Francisco. Notas sobre el habla de Benavente (Zamora)., Aliste,Curto López, Mª Rosa. Nuevas aportaciones dialectales al habla de la Tierra de Aliste. Universidade de Valladolid, 1973., SayagoStern, Charlotte. Sayago and Sayagués in Spanish History and Ltierature. Hispanic Review, XXIX, University of Pennsylvania, 1961.. O seu arraigo é maior canto máis ao noroeste e máis disperso canto máis ao sur e leste Morala Rodríguez, José Ramón. Originales y copias: El proceso de castelanización en el área leonesa. Actas do V Congreso Internacional de Historia da Lingua Española, Valencia 31 de xaneiro -4 de febreiro 2000 / coord. por María Teresa Echenique Elizondo, Juan P. Sánchez Méndez, 2002. Nos vales do Tuela e o Bibei fálase galego (concellos de Porto, Hermisende, Pías, Lubián), onde ten cotas de emprego superiores ao 95%E-PrintsUCM - O galego exterior ás fronteiras administrativas Textos do galego exterior.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Lista de concellos de Zamora
 Galego exterior
 Ligazóns externas 
 Zamora Turismo

Zamora
Zamora