Pradairo

Os pradairos son árbores e arbustos pertencentes ao xénero Acer, da familia das sapindáceas. Moitas especies son ornamentais e salientan pola beleza da súa follaxe outoniza. En Galicia dáse principalmente o pradairo común (Acer pseudoplatanus), chamado moitas veces simplemente pradairo. Nas provincias interiores tamén aparece o pradairo campestre (Acer campestre).

 Descrición 
Os pradairos distínguense doadamente polas súas follas opostas, normalmente palmato lobuladas, aínda que tamén se dan as palmato compostas, pinnadas compostas, pinnadas avetadas e sen lóbulos. As flores son regulares, pentámeras, e xorden en acios, corimbos ou umbelas. Os seus distintivos froitos nacen en parellas unidas, chamados sámaras, que, ao se desprender, van virando movidos polo vento espallando as sementes a considerábel distancia, polo que acostuman coñecerse coma «árbores de helicópteros».

As follas da meirande parte das especies son palmadas, veadas e lobuladas, con 3 a 9 veas cada unha orientada cara a un lóbulo, un dos cales é o central. Varias especies son trifoliadas: Acer griseum, Acer mandshuricum, Acer maximowiczianum e Acer triflorum. Acer negundo ten follas pinnadas compostas, que poden ser simplemente trifoliadas ou con 5 a 7 (raramente 9) folliñs. Acer carpinifolium ten follas simples pinnadas e venosas que lembran aos dos carpes.

Os pradairos florecen a finais do inverno ou principios da primavera, na maioría das especies ao mesmo tempo de apareceren as follas ou xusto despois, nalgunhas incluso antes destas. As flores son pequenas e inconspícuas, posúen cinco sépalos, cinco pétalos de entre 1 a 6 mm de largo, doce estames de entre 6 a 10 mm dispostos en dous aneis de seis cada un e dous pistilos ou un pistilo e dous estilos. O ovario é súpero e con dous carpelos, cuxas asas prolongan as flores, facilitando o recoñecemento das femininas. Logo de entre unhas semanas a seis meses de floración, as árbores producen un gran número de sementes.

Os espécimes deste xénero son unha importante fonte de pole e néctar a principios de primavera para as abellas, en particular as abellas melíferas e un recurso alimentario para as larvas de varias especies de lepidópteros.

 Etimoloxía 
A procedencia do nome do xénero Acer é incerta. Unha das teorías é que procede do latín acer, -is (afiado), referido ás puntas características das follas ou á dureza da madeira que, supostamente, se utilizaría para fabricar lanzas. O primeiro en aplicalo ao xénero foi o botánico francés Joseph Pitton de Tournefort en 1700.

O nome galego pradairo (bordo en portugués) vén quizais polo seu parecido co plátano (xénero Platanus), por iso tamén recibe o nome de plátano bastardo ou falso plátano. Tamén é designado ás veces co galicismo sicómoro, mais este nome pode levar á confusión coa especie homónima (Ficus sycomorus), unha árbore común no leste da rexión mediterránea e citada na Biblia, coa cal non ten moito parentesco mais apenas unha vaga semellanza na forma das follas.

 Usos e simbolismo 
Os pradairos son moi cultivados coma ornamentais, para elaborar xaropes e como madeira de construción. Algunhas especies presentan unha fermosa cor outoniza, especialmente as especies xaponesas e norteamericanas.

O pradairo azucreiro (Acer saccharum) é utilizado para a extracción da saiba, que logo de ser fervida produce o (xarope de pradairo), co que se fan doces. Quebec é o maior produtor de produtos obtidos do zume ou saiba dos pradairos.

A madeira emprégase na fabricación dos bates de béisbol aprobados pola MLB e diversas ligas de béisbol arredor do mundo. Tamén se emprega para a fabricación de instrumentos musicais como a gaita; a súa alta densidade e propiedades sonoras fana favorita para dito uso.

A folla do pradairo é un destacado símbolo nacional no Canadá e está representada na súa bandeira.

En Galicia a madeira do pradairo bravo empregábase para fabricar zocas e gaitas.

 Especies representativas 
miniatura|Acer palmatum var amoenum cv 'Sanguineum'.
miniatura|right|Detalle dunha póla de Acer monspessulanum con sementes.
miniatura|Acer Ukurunduense.
 Acer barbatum Michx. – Pradairo de Florida ou pradairo do sur azucradoWhether this or A. floridanum is the proper name of this taxon is subject to contention, as Michaux's original material was a mix of A. barbatum & A. rubrum. It is often treated as a subspecies of A. saccharum: A. s. subsp. barbatum (Michx.) Desmarais.
 Acer buergerianum Miq. – Pradairo tridente
 Acer cappadocicum Gled. - Pradairo da Capadocia
 Acer campestre L. - Pradairo campestre
 Acer circinatum Pursh 
 Acer ginnala Maxim. - Pradairo de Manchuria
 Acer griseum Franch. Pax- Pradairo de papel
 Acer heldreichii Orph. ex Boiss. – Pradairo de Heldreich
 Acer japonicum Thunb.- Pradairo "lúa chea"
 Acer japonicum aureum - Pradairo dourado do Xapón.
 Acer macrophyllum Pursh- Pradairo de folla grande.
 Acer micranthum Siebold & Zucc.
 Acer monspessulanum L. - Pradairo de Montpellier
 Acer negundo L.- Pradairo negundo, Negundo
 Acer opalus Miller 
 Acer palmatum Raf.- Pradairo xaponés, pradairo palmado xaponés
 var. atropurpureum - follaxe púrpura/escarlata no verán.
 var. dissectum - arbustivo, aspecto de fento.
 var. dissectum atropurpureum - follaxe púrpura (semellante ao anterior)
 var. heptalobum - crecemento horizontal
 var. senkaki - follaxe de cor coral
 Acer platanoides L. - Pradairo real, Pradairo noruegués.
 Acer pseudoplatanus L. - Pradairo común, pradairo bravo.
 Acer rubrum L. - Pradairo vermello.
 var. variegatum - follas con manchas brancas.
 var. auratum - tons dourados. 
 var. violaceum - casca verde azulada. 
 var. crispum - follas ensortilladas.
 Acer saccharinum L. - Pradairo prateado.
 Acer saccharum Marshall - Pradairo azucreiro, Pradairo do azucre.
 Acer tataricum L.

 Notas 

 Véxase tamén 

 http://biopl-a-181.plantbio.cornell.edu/
 http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/ Site oficial
 Botánica sistemática
 http://www.ipni.org/index.html


Categoría:Madeiras