Tartu

Tartu é a segunda maior cidade de Estonia e capital do condado de Tartu. A cidade de Tartu ten unha poboación de 93.124 habitantes (2017) e unha superficie de 38,8 km². É a segunda cidade máis poboada do país, por detrás da capital Talín, e a oitava máis poboada no conxunto dos países bálticos.

O desenvolvemento de Tartu estivo ligado á propia historia do sur de Estonia. A primeira mención data de 1030 e fai referencia a «Iúriev», unha fortaleza controlada pola Rus de Kíiv. Nas cruzadas bálticas de comezos do século XIII, dita fortaleza foi capturada polos Irmáns Livonios, renomeada «Dorpat» e convertida na capital do bispado de Dorpat (1224-1558). Posteriormente estivo baixo control da República das Dúas Nacións, o imperio sueco e o Imperio ruso, até que Estonia proclamou a súa independencia en 1919 e impuxo o topónimo actual.

Tartu considérase a capital cultural e intelectual do país, ó posuír a universidade máis antiga e prestixiosa do país, a Universidade de Tartu, fundada en 1632 por Gustavo II Adolfo de Suecia e principal academia do país. Desde a década de 1960 até a súa morte en 1993 foi catedrático desta universidade o semiólogo Iurii Lotman, cofundador da Escola Tartu-Moscova.
Durante o nacionalismo romántico, os intelectuais estonianos organizaron a primeira edición do Festival da Canción de Estonia —actualmente en Tallin— e a primeira representación teatral en lingua estoniana. Hoxe en día a cidade acolle o Ministerio de Educación e Investigación, a Corte Suprema, o Museo Nacional de Estonia, o Museo da Literatura de Estonia e o observatorio de Tartu.

Outros nomes históricos da cidade inclúen o alemán Dorpat (do século XIII) e o ruso Yuryev (Юрьев, dende 1030) e Derpt (Дерпт).

 Etimoloxía 
O topónimo estoniano «Tartu» é oficial desde 1918 e provén do nome que os primeiros nativos lle deron á fortificación sobre o coto do río Emajõgi: Tarbata, Tharbata, Tharbete e incluso Darbete. A súa orixe non está clara: varía entre unha referencia ao touro (en estoniano, tarvas) e outra ao deus mitolóxico Tharapita (en estoniano, Taara). O termo en latín é «Tarbatum».

Tamén ten outros nomes históricos noutras linguas. O máis estendido é o xermano «Dorpat», unha variante do latín actualmente en desuso pero que foi oficial desde 1224 até 1721. En tempos do Imperio ruso utilizouse o topónimo «Derpt» (Дерпт, 1721-1893) e «Iuriev» (Юрьев, 1893-1918), este último recoñecido na primeira mención escrita da vila.

 Poboación 

Segundo o censo da European Statistical Office no ano 2005, a poboación de Tartu estaba composta por:
 estonianos 80,1 %;
 rusos 15,8 %;
 ucraínos 1,2 %;
 finlandeses 1,1 %;
 Outros 1,8 %.

 Cidades irmás 
 20px Bærum, Noruega
 20px Deventer, Países Baixos
 20px Ferrara, Italia
 20px Fredriksberg, Dinamarca
 20px Hafnarfjörður, Islandia
 20px Hämeenlinna, Finlandia
 20px Kaunas, Lituania
 20px Lüneburg, Alemaña
 20px Pskov, Rusia
 20px Riga, Letonia
 20px Salisbury, Estados Unidos
 20px Tampere, Finlandia
 20px Turku, Finlandia
 20px Uppsala, Suecia
 20px Veszprém, Hungría
 20px Zutphen, Países Baixos

 Galería de imaxes 

 Notas 

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Ponte de pedra de Tartu
 Casa do Concello de Tartu
 Igrexa de San Xoán de Tartu
 Museo de Arte de Tartu

 Ligazóns externas 
Páxina oficial de Tartu 

Categoría:Cidades de Estonia
Categoría:Tartu