Gaivota tridáctila

A gaivota tridáctila,Nomes galegos das aves de Galicia e de España. Real Academia Galega. gaivota tridáctilaDicionario Digalego gaivota Miguel A. Conde Teira. Nomes galegos para as aves ibéricas: lista completa e comentada . Chioglossa. I 121-I3X. A Coruña, 1999.Lista das aves de GaliciaEnciclopedia Galega Universal. Ir Indo. 2002. Tomo 9. Páxina 350. ISBN 84-7680-297-8 (do tomo).De Souza, J.A., Martínez Lago, M., Monteagudo, A., Pérez Villa, G. y Sandoval, A. (eds.) (1998). IV Anuario das Aves de Galicia 1996 . Grupo Naturalista Hábitat, A Coruña. Páxina 96. ou garrucho, Garrucho e variantes son formas recollidas por Ríos Panisse (Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia II. Mamíferos, aves y algas. Anexo 19 de Verba. Santiago de Compostela: Universidade, 1983, páx. 37) unicamente en tres portos de Galicia, localizados na comarca do Ortegal: gharrucho en Espasante (Ortigueira) e Cedeira, gherrucho tamén en Cedeira, e ghurrucho en Cariño; tamén recolleu a forma ghurriña en Rianxo. (Rissa tridactyla) é unha ave da familia das gaivotas (Laridae).

 Descrición 

Unha ave adulta desta especie mide uns 40 cm e ten unha envergadura de ás de entre 90 a 100 cm. O seu aspecto é moi semellante ó da variedade parente, a Rissa brevirostris e á gaivota cana (Larus canus). A cabeza, o pescozo e a parte inferior son brancos. O lombo e as ás son de cor agrisada. As puntas das ás e as patas son negras e o bico amarelo. As gaivotas novas teñen bandas negras nas ás e pescozo negro. Chegan á madurez ós tres anos.

 Distribución e hábitat 

Reprodúcese nas costas dos océanos Atlántico e Pacífico. É máis abundante en Europa e Norteamérica. Entre agosto e abril, fóra da época de cría, vive en mar aberto, sendo a ave máis frecuente no océano Atlántico. Os exemplares das zonas máis nórdicas buscan áreas máis quentes no inverno.

Na época de cría adoita estar en rochedos mariños, xeralmente en cantís inaccesibles, aproveitando gretas nos cantís entre Armeria sp. e Crithmum sp. Nas tempadas de migración e invernada, pasa a maior parte do tempo en mar aberto e nas costas; tamén en augas litorais, algunhas veces incluso en augas interiores, aínda que semella estar medrando a frecuencia destas excursións no interior.

 Poboación en Galiza 
O garrucho colonizou a Península a comezos dos anos 70, como consecuencia do grande aumento e expansión das súas colonias setentrionais, aniñando por primeira vez nas Illas Sisargas en 1974. Máis tarde descubríronse colonias no cabo Vilán en 1987 e nas Illas Berlengas de Portugal, desaparecendo destas en 1983. Estas colonias marcan o límite sur da súa distribución no Atlántico. En 1992 a súa poboación aniñante estimouse en 235 parellas, cunhas 185 parellas na colonia das Illas Sisargas, considerándose como estabilizada e cunhas 50 parellas no Vilán de Fora. Até finais dos 90 a evolución das colonias semella confirmar a súa estabilidade ou un lixeiro crecemento.
Durante o inverno, pasan polas costas galegas miles de aves, sendo máis escaso o seu número no Mediterráneo.

 Alimentación 
miniatura|250px|esquerda|Garruchos no niño
miniatura|A maioría das poboacións de R. tridactyla teñen as patas negras e o dedo posterior reducido ou ausente.
Comen peixes pequenos, moluscos e crustáceos. No verán cazan tamén insectos.

 Reprodución 
Son estritamente monógamas. Crían, entre maio e xullo, en grandes e ruidosas colonias nos acantilados. Son capaces de utilizar os acantilados máis escarpados. Poñen dun a tres ovos, duns 6 cm de lonxitude, da cor do ante e con pencas, nun niño feito de terra, brión e algas. Macho e femia chocan os ovos entre 24 e 30 días. Os polos son brancos, porque non precisan camuflaxe perante os predadores, que non acceden ós lugares de cría de garrucho. Non saen de seguida do niño coma outros pitos do xénero Larus para evitar accidentes.

Son aptos para o voo as cinco semanas. Só 24 de cada 100 xoves chegan a acadar os cinco anos, cando se produce a maduración sexual da especie. As causas máis frecuentes de morte son as tormentas e a contaminación mariña producida polo petróleo.

 Sistemática 
Hai dúas subespecies: 
 Rissa tridactyla tridactyla, do Atlántico norte, con dedo posterior moi pequeno ou ausente.
 Rissa tridactyla pollicaris, do norte do océano Pacífico, teñen o dedo posterior desenvolvido.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Catálogo galego de especies ameazadas
 Bibliografía 
 DOCAMPO, F. e J.M. ALLER (1991): Evolución da colonia nidificante de gaivota tridáctila nas I. Sisargas. En
 Fernández-Cordeiro & J. Domínguez (eds.): Actas do Primeiro Congreso Galego de Ortitoloxía, pp. 117–121. Univ. S. de Compostela.
 LLOYD, C., M.L. TASKER e K. PARTRIDGE (1991): The status of seabirds in Britain and Ireland. T e AD. Poyser.Londres.
 MUNILLA, I. e J. GUITIÁN (eds.) (1994): Primeiro Anuario das aves de Galicia. Anos 1992-93. S. de Compostela.
 RODRÍGUEZ SILVAR, J. e A. BERMEJO (1975): Primera nidificación de gaivota tridáctila no SW de Europa.
 S.G.H.N. (eds.) (1995): Atlas de vertebrados de Galicia. Tomo II: Aves. Consello da Cultura Galega. S. de Compostela.
 TEIXEIRA, A.M. (1983): Seabirds breeding at the Berlengas, forty-two years after Lockley´s visit. Ibis, 125: 417-420.

 Ligazóns externas 
 Runde, a illa das aves, en alemán.

Tridáctila
Categoría:Animais descritos en 1758
Categoría:Taxons descritos por Linné
Categoría:Aves de Galicia