Montserrat (illa)

A illa de Montserrat é un Territorio Británico de Ultramar dependente do Reino Unido situado ao sueste da illa de Porto Rico, en augas do mar Caribe. É unha das Illas de Sotavento, que forman parte das Antillas Menores ou Pequenas Antillas ao suroeste de Antiga e ao noroeste de Guadalupe. A illa así nomeada por Cristovo Colón en 1493 pola montaña do mesmo nome situada xunto a Barcelona.

Montserrat mide aproximadamente  de lonxitude e  de ancho, con aproximadamente  de costa. Montserrat é alcumada "A Illa Esmeralda do Caribe" tanto pola súa semellanza coa costa de Irlanda como pola  ascendencia irlandesa de moitos dos seus habitantes. 

O 18 de xullo de 1995, o previamente volcán dormente Soufrière Hills, na parte sur da illa, activouse. As erupcións destruíron a capital de Montserrat  Plymouth. Entre 1995 e 2000, dous terzos da poboación da illa viuse obrigada a emigrar, principalmente ao Reino Unido, deixando menos de 1.200 persoas na illa en 1997 (subindo a case 5.000 en 2016). A actividade volcánica continúa, afectando principalmente ás proximidades de Plymouth, incluídas as súas instalacións de atraque e o lado leste da illa ao redor do antigo aeroporto W. H. Bramble, cuxos restos foron enterrados por fluxos da actividade volcánica o 11 de febreiro de 2010.

Impúxose unha  zona de exclusión, que abarca a metade sur da illa ata o extremo norte como partes do Val de Belham, por mor do tamaño da cúpula volcánica existente e do potencial resultado de actividades  piroclásticos. Os visitantes normalmente non teñen permiso para entrar na zona de exclusión, pero desde a parte superior do outeiro de Garibaldi, en Isles Bay, pode verse a destrución de Plymouth. Relativamente tranquilo desde principios de 2010, o volcán segue sendo controlado de cerca polo Montserrat Volcano Observatory.

Estase a desenvolver unha nova cidade e porto en Little Bay, que se atopa na costa noroeste da illa. Mentres esta construción continúa, o centro do goberno e as empresas está en Brades. Despois de varios atrasos, incluíndo os Furacáns Irma e María en 2017 e a pandemia de COVID-19 a principios de 2020, en xuño de 2022, iniciouse o proxecto de desenvolvemento do porto de Little Bay, un proxecto de £ 28 millóns financiado polo Reino Unido e o Banco de Desenvolvemento do Caribe.

 Etimoloxía 
En 1493, Cristovo Colón nomeou a illa "Santa María de Montserrat", pola Virxe de Montserrat no Mosteiro de Montserrat, na  montaña de Montserrat, preto de Barcelona en Cataluña, España. 

 thumb | Plymouth City e o volcán.
 thumb | Erupción do volcán Soufrière Hills o 22 de setembro de 1997

 Historia 
 Época precolonial 
Un traballo de campo arqueolóxico no 2012, nos outeiros do Centro de Montserrat indicou que houbo unha ocupación arcaica (pre -  arauacos) entre o 4000 e 2500 a.C. Os sitios costeiros posteriores mostran a presenza da cultura Saladoide (ata o 550 d.C.) Crese que os caribes nativos chamaron a illa Alliouagana, que significa "Terra do arbusto espinoso". 

 Período europeo temperán 
En novembro de 1493, Cristovo Colón descobre Montserrat na súa  segunda viaxe, despois de que lle dixeran que a illa estaba desocupada debido ás incursións dos  Caribes.  

Un número significativo de  Irlandeses  estableceuse en Montserrat en 1632. A maioría procedían da próximia Saint Kitts a instancias do gobernador da illa  Thomas Warner,posteriormente chegaron colonos de Virxinia. A preponderancia dos irlandeses na primeira onda de colonos europeos levou a un destacado estudoso do dereito a observar que unha "boa pregunta" é se os colonos orixinais levaron consigo as leis do Reino de Irlanda na medida en que diferían das leis do Reino de Inglaterra.

Sendo os  irlandeses aliados históricos dos  franceses, especialmente nas súas disputas cos  Ingleses, invitaron os  franceses a reclamar a illa en 1666, aínda que Francia non enviou tropas para manter o control However the French did attack and briefly occupy the island in the late 1660s, foi capturada pouco despois polos ingleses e o control inglés da illa foi confirmado ao abeiro do  Tratado de Breda ao ano seguinte. Despite the seizing by force of the island by the English, the island's legal status is that of a "colony acquired by settlement". 

Unha colonia  neo-feudal desenvolveuse entre os chamados "redlegs". Os colonos comezaron a transportar escravos da  África subsahariana para traballar, como era común na maioría das illas do Caribe. Os colonos construíron unha economía baseada na produción de azucre, ron, arrowroot e algodón, cultivado en grandes plantacións atendidas por man de obra escrava. A finais do século XVIII, desenvolvéronse moitas plantacións  na illa. Moitos irlandeses seguiron chegando á illa, para traballar como servos contratados, algúns foron exiliados durante a Conquista de Irlanda por Cromwell.

 Século XVIII 
Houbo un breve ataque francés contra Montserrat en 1712. O 17 de marzo de 1768, os escravos rebeláronse pero non conseguiron a liberdade. A xente de Montserrat celebra o Día de San Patricio como festivo debido á revolta dos escravos. As festas celebradas esa semana conmemoran o cultura de Montserrat en cancións, bailes, comida e traxes tradicionais.

En 1782, durante a Guerra de Independencia dos Estados Unidos de América, como primeiro aliado dos Estados Unidos, Francia  capturou Montserrat na súa guerra de apoio aos americanos. Os franceses, sen intención de colonizar realmente a illa, acordaron devolverlla a  Gran Bretaña no marco do Tratado de París.

 Lingua irlandesa en Montserrat 
Os irlandeses constituíron a maior proporción da poboación branca desde a fundación da colonia en 1628. Moitos eran traballadores por contrato, outros eran comerciantes ou propietarios de plantacións. O xeógrafo Thomas Jeffrey afirmou no The West India Atlas (1780) (Atlas da India Occidental (1780)) que a maioría de Montserrat eran irlandeses ou de orixe irlandesa, "polo que o uso da lingua irlandesa se conserva na illa , incluso entre os negros".Cited in:  See also:  

Os escravos africanos e os colonos irlandeses de todas as clases estaban en contacto continuo, sendo as relacións sexuais comúns e apareceu como consecuencia unha poboación de descendencia mixta. Os irlandeses tamén destacaron no comercio caribeño, cos seus comerciantes importando mercadorías irlandesas como carne de vaca, carne de porco, manteiga e arenques, tamén importaban escravos.

Hai evidencias indirectas de que o uso da lingua irlandesa continuou en Montserrat ata polo menos a mediados do século XIX. O cronista e estudoso irlandés de  Kilkenny Amhlaoibh Ó Súilleabháin observou en 1831 escoitou que os habitantes brancos e negros aínda falaban o irlandés en Montserrat.

en 1852, Henry H. Breen escribiu en Notes and Queries: a Medium of Intercommunication for Literary Men, etc. (Notas e consultas: un medio de interconexión para homes de letras, etc.) que a afirmación de que "a lingua irlandesa se fala nas Illas das Indias Occidentais, e que nalgunhas delas pódese dicir que é case vernáculo", é certo na pequena Illa de Montserrat, pero non ten fundamento respecto ás outras colonias. 

En 1902, The Irish Times citou o Montreal Family Herald nunha descrición de Montserrat, observando que "os negros ata hoxe falan a vella lingua gaélica irlandesa, ou o inglés con acento irlandés. Cóntase unha historia dun home de Connaught que, ao chegar á illa, foi, para a súa sorpresa, aclamado polos negros en irlandés vernáculo."The Irish Times (Luns, 8 de setembro de 1902), page 5.

Unha carta de WF Butler en The Atheneum (15 de xullo de 1905) cita un relato dun funcionario de Cork, C. Cremen, do que escoitou falar a un mariñeiro xubilado chamado John O'Donovan, un falante irlandés:

O fonético británico John C. Wells realizou investigacións sobre a fala en Montserrat en 1977 e 1978 (que incluíu tamén a residentes de Montserrat en Londres). Atopou que que a influencia da lingua irlandesa, tanto se é [[anglo-irlandés] como gaélico irlandés, na fala contemporánea de Montserrat en boa parte esaxerada. Atopou pouca fonoloxía, morfoloxía ou sintaxe que poidan atribuírse á influencia irlandesa, e no informe de Wells, só atopa un pequeno número de palabras irlandesas en uso, sendo un exemplo minseach [ˈmʲiɲʃəx] que suxire que é o substantivo cabra.

 Novos cultivos e política 
Gran Bretaña  aboliu a escravitude en Montserrat e os seus outros territorios a partir de agosto de 1834.

Durante o século XIX, a caída dos prezos do azucre tivo un efecto adverso sobre a economía da illa, xa que o Brasil e outras nacións competiron no comercio. 

En 1857, o filántropo británico Joseph Sturge mercou unha plantación de azucre para demostrar que era viable economicamente empregar traballo remunerado en vez de escravos. En 1869, a familia estableceu a Montserrat Company Limited e plantou árbores de limeiras, comezou a produción comercial de zume de lima, creou unha escola e vendeu parcelas de terra aos habitantes da illa. Boa parte de Montserrat pasou a ser propiedade de pequenos propietarios.

De 1871 a 1958, Montserrat administrouse como parte da colonia da coroa das Illas de Sotavento Británicas, converténdose nunha provincia de curta duración de 1958 a 1962 e en 1967 a illa decidiu continuar co seu status colonial.. O primeiro ministro xefe de Montserrat foi William Henry Bramble do Partido Laborista de Montserrat de 1960 a 1970; traballou para promover os dereitos laborais e impulsar o turismo á illa, o aeroporto orixinal de Montserrat foi nomeado na súa honra.Gallery Montserrat: some prominent people in our history By Howard A. Fergus. Publisher: Canoe Press University of the West Indies.  /   Non obstante, o fillo de Bramble Percival Austin Bramble foi crítico coa forma en que se construían as instalacións turísticas e, posteriormente, creou o seu propio partido (o  Partido Demócrata Progresista) que gañou as eleccións xerais de Montserrat de 1970, con Percival Bramble como primeiro ministro de 1970 a 78.Robert J Alexander & Eldon M Parker (2004) A History of Organized Labor in the English-speaking West Indies, Greenwood Publishing Group, p144 O período 1978 -1991 foi dominado politicamente polo ministro xefe  John Osborne e o seu  Movemento de Liberación do Pobo, o seu breve coqueteo coa posibilidade de declarar a independencia nunca se concretou.

En 1979, o produtor dos The Beatles George Martin abriu  AIR Studios Montserrat, o que deu lugar a que artistas musicais como Dire Straits, Paul McCartney, Duran Duran, The Police, Elton John, Jimmy Buffett e The Rolling Stones visitaran a illa para gravar álbums. 

En 1989 a illa fora azoutada polo furacán Hugo. En 1995 o volcán Soufriere Hills entra en erupción e destrúe a cidade de Plymouth, obrigando á poboación a evacuar a illa.

 Goberno e Política 

Un gobernador actúa como o xefe de estado simbólico e é o representante da Raíña. Un Ministro Principal elixido é o xefe de goberno. O seu máximo tribunal de xustiza é a Suprema Corte do Caribe Oriental.

Montserrat é membro da Comunidade do Caribe e da Organización de Estados do Caribe Oriental.

 Organización político-administrativa 

Politicamente a illa divídese en 3 parroquias:

 San Antonio 
 San Jorge
 San Pedro

 Xeografía 

Montserrat localízase ao sueste de Porto Rico e ao suroeste da illa Antiga.

A illa é montañosa e volcánica na súa totalidade e o seu punto máximo é o volcán Soufriere Hills (914 m) que se atopa actualmente activo; existen tamén algunhas pequenas praias na costa.

O clima é tropical con pequenas variacións de temperatura e de xuño a novembro a illa é azoutada por furacáns.

miniatura|250px|dereita|Mapa de Montserrat

miniatura|250px|esquerda|Volcán Soufriere Hills, ó sur, en erupción

 Economía 

A súa moeda é o dólar do Caribe Oriental. A economía de Montserrat baséase na pesca e o turismo. Tamén é importante a emisión de selos postais para coleccionistas.

 Demografía 

O país está composto dunha maioría de mulatos, moitos destes descendentes de irlandeses e africanos; tamén existe unha minoría branca. A maioría da poboación profesa o protestantismo (metodistas, pentecostais, adventistas do Sétimo Día) cun 45%, o anglicanismo cun 35%, o catolicismo cun 15%, e outras minorías relixiosas.

O 18 de xullo de 1995 o volcán Soufriere Hills fixo erupción e desde esa data continúa botando lava e cinza esporadicamente, o cal provocou a emigración da maioría da poboación da illa. Na actualidade o sur da illa atópase practicamente deshabitada, principalmente a área de Plymouth, a cidade capital. Ata que volva a calma en Plymouth, o pobo de Brades serve como sede temporal de goberno. Antes da erupción volcánica, a poboación era de 13.000 habitantes. Máis de 9.000 fuxiron pero moitos volveron. A poboación actual está ao redor de 9.000 e a maioría da poboación reside no noroeste da illa.

 Cultura 

Como outras illas do Caribe, na cultura da illa hai influencias europeas e africanas. Un aspecto a resaltar é a influencia irlandesa xa que os primeiros colonos brancos foron de Irlanda.

Notas

Véxase tamén

Ligazóns externas
 Government of Montserrat
 Montserrat National Trust


 Story of the black Irish in Montserrat 

 Radio Montserrat—ZJB Listen live online
 Montserrat Tourist Board
 Montserrat Magazine Publications

Categoría:Illas do Reino Unido
Categoría:Montserrat
Categoría:Illas do Caribe