Illas Sisargas

As illas Sisargas son un arquipélago galego situado no océano Atlántico en fronte do cabo de Santo Hadrián, na chamada Costa da Morte. O arquipélago está formado pola illa Sisarga Grande –a maior das tres, que acolle un faro e un pequeno embarcadoiro–, a illa Sisarga Pequena –a máis próxima á costa– e a illa Malante –situada entre as dúas–. As illas pertencen ó concello de Malpica, na comarca de Bergantiños.

 Xeografía 
miniatura|222px|Illas Sisargas, Malpica de Bergantiños.
Están situadas preto da costa, con 750 m de distancia entre a illa Sisarga Pequena e o cabo de Santo Hadrián. Están a 3 km da vila de Malpica e a uns 35 km ao oeste da cidade da Coruña. O grupo disponse a xeito dun L invertido e xiradoː a illa Sisarga Grande é a máis occidental e setentrional; Malante, tamén chamada Atalaxeiro, ocupa a posición central e angular; e a illa Sisarga Pequena ten a posición meridional. Unhas doutras sepáranse por estreitas canles de mar (canal de Estádiga entre as dúas primeiras e canal de Esteirón entre a Malante e a Pequena). A máxima elevación pertence á Sisarga Grande con 100 metros sobre o nivel do mar.

 Fauna 
A importancia das Illas Sisargas está nas súas colonias de gaivota escura (Larus fuscus), garrucho (Rissa tridactyla), paíño europeo (Hydrobates pelagicus) e arao dos cons (Uria aalge), aves escasas en Galiza e na Península Ibérica e que teñen aquí unha das súas maiores colonias. Ademais existe unha importante poboación de corvo mariño cristado (Phalacrocorax aristotelis), andurón real (Tachymarptis melba), gaivota patiamarela (Larus cachinnans) e choia biquivermella (Pyrrhocorax pyrrhocorax).

 Toponimia 
O padre Sarmiento, que as denomina Cisargas, propuxo a hipótese de que o nome das Sisargas estaba referido a Xulio César, quen cara ao ano 60 a. C., chegou á Gallaecia, e someteu a súa parte Norte, aparecendo entre os ártabros, aos que, segundo as crónicas romanas, aterrorizaría coas súas naves, polo que se someterían decontado aos romanos. Esta hipótese supón que o seu nome latino sería *insulas Caesaricas, en acusativo plural, desvelando o estadio lingüístico actual a influencia seseante.

En relación con isto, Rodríguez Bordallo e Ríos Graña sosteñen que aquí estivo localizado un dos grupos das Aras Sestianas, en concreto os citados por Tolomeo como "Sestíou bomoí": "tres altares de Sestíos".

Con todo, o máis coherente e aceptado hoxe en día, é que proveñan dunha raíz hidronímica indoeuropea *eis- 'fluír', en grao cero *is-, dunha forma *Illas Isargas (de *Insulas Isáricas). O S- non sería máis que a deglutinación do -s final de Illas. Da mesma produtiva raíz veñen tamén o nome do río Ézaro (de *Ísarus) e moitos outros hidrónimos galegos e europeos.

 As Sisargas na cultura popular galega 
Conta a lenda que nas illas vivían uns monxes que estaban acosados por unha gran colonia de serpes. Santo Hadrián, que andaba a predicar pola Costa da Morte, achegouse ás pedras da ribeira e dixo: "Eu, santo Hadrián, libérovos das serpes e desde hoxe nunca máis ás Sisargas irán". E, pisando unha que estaba ós seus pés, deixou gravada a súa silueta nunha das rochas, xunto á marca dos seus pés e da cunca que levaba. O certo é que o que se interpreta como a cunca e as pegadas son pías naturais da erosión da pedra, e a silueta da serpe é unha formación rochosa natural.Antonio Reigosa: Galicia encantada. O país das mil e unha fantasías, Xerais 2023 (5ª ed), 93.

 Galería de imaxes 

 Lugares e parroquias 
 Lugares de Malpica de Bergantiños 

 Parroquias de Malpica de Bergantiños 

Notas

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Otero Pedrayo, Ramón, Guía de Galicia. Galaxia. Vigo. 1954.
 Rodríguez Bordallo, Ramón e Ríos Graña, Ana María, El simbolismo, la localización y el número de las Aras Sestianas, in Actas del II Coloquio Galaico-Minhoto. I volumen. Xunta de Galicia. Santiago. 1984
 Sarmiento, Martín, Onomástico etimológico de la Lengua Gallega, 1757. Edic. de J. L. Pensado Tomé, vol.I. Salamanca. 1998.

 Outros artigos 
 Parque nacional das Illas Atlánticas
 Faro das illas Sisargas

Sisargas, Illas
Categoría:Zonas de especial protección para as aves
Categoría:Malpica de Bergantiños
Categoría:Topónimos de illas galegas con etimoloxía‎
Categoría:Despoboados da provincia da Coruña