Premio Xerais

O Premio Xerais é un premio literario galego que concede Edicións Xerais desde 1984 a unha novela. A partir de 1988 o xurado do premio incluíu lectores non profesionais e a entrega do premio realízase nunha cidade diferente conxuntamente co Premio Merlín de literatura infantil e xuvenil. A partir da edición de 2006, o galardón acompañouse tamén do Caixa Galicia de literatura xuvenil, de xeito que o Merlín quedou restrinxido a infantil. Ademais, a editorial concede un premio Xerais á cooperación no labor editorial.

O premio, que é único, está dotado con 15.000 euros na actualidade; na primeira edición tiña unha contía de 500.000 pesetas (3.000 euros), e xa na segunda edición pasou a un millón de pesetas"1985, IIº Premio Xerais" , no blog de Edicións Xerais, 5 de abril de 2008.. A data de entrega adoitaba ser na semana da festividade do San Xoán, no solsticio de verán, ou nos primeiros días do mes na Illa de San Simón ata o ano 2017. En 2018 o acto de entrega dos galardóns adíase ata outubro para facelos coincidir coa publicación das propias obras.

Obras gañadoras
miniatura|dereita|Agustín Fernández Paz pronunciando o discurso "Oito doas para San Simón" na Illa de San Simón con motivo da celebración do ditame dos XXVI Premios Xerais o 6 de xuño de 2009.
1984: Crime en Compostela (Carlos González Reigosa).
1985: As horas de cartón (Lois Xosé Pereira).
1986: No ano do cometa (Xoán Bernárdez Vilar).
1987: Para despois do adeus (Xosé Ramón Pena).
1988: O bosque das antas (Francisco Xosé Fernández Naval).
1989: Galván en Saor (Darío Xohán Cabana).
1990: As baleas de Eduardo Reinoso (Alfonso Álvarez Cáccamo).
1991: Agosto do 36 (Xosé Fernández Ferreiro).
1992: O infortunio da soidade (Xosé Carlos Caneiro).
1993: Deserto
1994: O cervo na torre (Darío Xohán Cabana).
1995: Unha noite con Carla (Aníbal Malvar).
1996: A velocidade do frío (Manuel Seixas).
1997: Manancial (Xavier Manteiga).
1998: Morning Star (Xosé Miranda).
1999: Pensa nao (Anxo Angueira). Entregado en Mondariz-Balneario.
2000: Expediente Artieda (Luís Rei Núñez). Entregado en Santiago de Compostela.
2001: Teoría do caos (Marilar Aleixandre). Entregado en Ribadeo.
2002: Concubinas (Inma López Silva). Entregado en Allariz.
2003: Casa Skylab (Santiago Jaureguizar). Entregado en Betanzos.
2004: O exiliado e a primavera (Manuel Veiga Taboada). Entregado en Vigo.Íase entregar na illa de San Simón, pero o afundimento do pesqueiro Bahía, con base en Cesantes, uns días antes, fixo que se movese a entrega a Vigo, en sinal de loito.
2005: Herba moura (Teresa Moure). Entregado na illa de San Simón.
2006: Tres segundos de memoria (Diego Ameixeiras). Entregado na  illa de San Simón.
2007: Cardume (Rexina Rodríguez Vega). Entregado na illa de San Simón.
2008: O xardín das pedras flotantes (Manuel Lourenzo González).
2009: Sol de Inverno (Rosa Aneiros).
2010: Periferia (Iolanda Zúñiga).
2011: Extramunde (Xavier Queipo).
2012: Tonas de laranxa (María Lorenzo Miguéns e Manuel Lorenzo Baleirón).
2013: Cadeas (Xabier López López).
2014: Dende o conflito (María Reimóndez).
2015: De remate (Héctor Cajaraville).
2016: A ira dos mansos (Manuel Esteban).
2017: A arte de trobar (Santiago Lopo).
2018: Besta do seu sangue (Emma Pedreira)
2019: Shanghai a Barcelona (Amador Castro)
2020: Coidadora (María Marco Covelo)
2021: Os seres queridos (Berta Dávila)
2022: A culpa (María Solar)
2023: Ninguén contará a verdade (Pedro Feijoo)
miniatura|Marta Villar, Raquel Fernández e Abel Tomé (Premio Xerais, Premio Jules Verne, Premio Merlín 2024) na Biblioteca Torrente Ballester de Bueu, acto organizado pola Libraría Miranda e o Concello de Bueu.2024: Detective Ferruchi (Marta Villar)
2025: Mulleres que viven xuntas (Abril Camino)

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 
A grande aventura do libro, contada por el mesmo, Deputación de Ourense, Santiago de Compostela, 2013, ISBN 978-84-941165-1-3.