Lili Boulanger

Marie-Juliette Olga "Lili" Boulanger (París, 21 de agosto de 1893 – Mézy sur Seine, 15 de marzal de 1918) é unha compositora francesa.

 Traxectoria 

Lili Boulanger demostrou dende moi cedo grandes habilidades musicais, propiciadas polo ambiente musical do fogar onde creceu. A súa avoa era a cantante Julliette Boulanger, e o seu pai, Ernest Boulanger (que gañou o premio Roma en 1835) foi cantautor e profesor de canto no Conservatorio de París, onde ensinou á nai de Lili, Raïssa Mischetsky. A súa irmá Nadia xa destacaba como estudante de composición no mesmo conservatorio cando Lili ingresou en 1912, tamén na especialidade de composición, co profesor Paul Vidal. Aínda que esta era a súa gran vocación, tamén tocou violín, violonchelo, arpa, piano e órgano.  

Aos dous anos Lili sufriu unha pneumonía que fixo que o seu sistema inmunitario estivese danado definitivamente, sendo reiteradamente afectada por enfermidades gastrointestinais, o que condicionou completamente a súa vida e a súa produción musical.

Foi Gabriel Fauré, amigo da familia, quen ensinou as súas primeiras clases de piano a Lili. Tamén lle encantaba cantar, así que Fauré, fascinada polas habilidades musicais da moza, levou as súas cancións para lelas xuntas. Aos seis anos xa recibía clases de harmonía e a súa irmá Nadia introduciuna na arte de escapar. . Despois de que a súa irmá chegase dúas veces á final do prestixioso premio Roma coas cantatas Selma e Roussalka, Lili decidiu aparecer en 1912 e, ademais de ingresar no Conservatorio na clase de composición de Paul Vidal, recibiu clases de profesores. Georges Caussade para preparar. Despois de caer enfermo e ter que retirarse no primeiro intento, apareceu de novo en 1913, gañando e converténdose na primeira muller en conseguir este importante premio. Fíxoo coa cantata Faust et Hélène, composta para a ocasión e dedicada á súa irmá. A obra foi publicada publicamente o 16 de novembro do mesmo ano, con boa acollida por parte do público e da crítica.

Lili foi a primeira muller en gabar o Premio de Roma, co que gañou un contrato dun ano coa editorial Ricordi. Trasladouse a Villa Medici, un gran complexo arquitectónico na cidade de Roma onde se aloxaban os premiados. Co estoupido da primeira guerra mundial en 1914 tivo que volver a París. Sabendo que debido ao estado de saúde non podía ser enfermeira de guerra, decidiu fundar o Comité francoamericano do Conservatorio Nacional, unha organización encargada de dar apoio moral aos músicos que loitaban na Gran Guerra, para mantelos en contacto entre eles e para axudar ás súas familias. Tamén editou e criticou obras destes músicos. No comité participaron músicos como Charles Widor, Camille Saint-Saëns, Gabriel Fauré, Gustave Charpentier, Théodore Dubois, Émile Paladhile e Paul Vidal, que participaron como membros honorarios.

En 1916 regresou a Roma uns meses e tras un diagnóstico que lle deu saber que só lle quedaba dous anos para vivir, apresurouse a intentar rematar algunhas das súas composicións máis importantes, como os Salmos 24 e 129 e a ópera La princesse Maleine, que por desgraza non logra rematar. Non obstante, a súa actividade compositiva viuse interrompida pola deterioración da súa saúde, obrigándoa a regresar a París, onde pasou os últimos dous anos. Morreu aos 24 anos polo que agora se coñece como enfermidade de Crohn (unha enfermidade intestinal crónica) e foi enterrado no cemiterio de Montmatre, onde tamén se atopa Nadia.

Ao longo da súa vida recibiu o apoio incondicional da súa irmá, sen quen probablemente non podería ter conseguido tanto en tan pouco tempo de vida.6 Nadia fundou en 1939 o Lili Boulanger Memorial Fund, en Boston, co obxectivo de manter viva a memoria e o legado de Lili e apoio a músicos novos prometedores.

Obra

A súa irmá Nadia explica que debido á estreita relación entre Lili e o seu pai, a súa morte en 1900 é a orixe da necesidade de expresarse a través da escritura musical. Escribe a súa primeira obra, Lettre de mort, en 1906, posiblemente en memoria de seu pai. A súa curta esperanza de vida podería ser o motivo de que moitas das súas obras sexan relixiosas ou de inspiración bíblica. A guerra tamén inflúe na elección dos textos das súas obras, como se pode ver en La princesse Maleine, baseada na obra de Maeterlinck, ou Vieille prière bouddhique, cuxo texto é unha oración budista que reza pola paz e bondade. Faust et Hélène, a cantata que a levou a conquistar o Premio de Roma, basea o seu argumento e libreto nun fragmento da adaptación de Faust de Goethe do escritor francés Eugène Adenis. En moitas ocasións, as súas obras reflicten o seu estado de ánimo, marcado por moitos momentos de depresión, como o movemento Dans l’immense tristesse. Recibiu influencias de Fauré, Massenet e Debussy, especialmente en cuestións formais, pero ademais do estilo típicamente francés de principios de século tamén ten tendencias de vangarda, sendo un referente para compositores como Messiaen ou Honegger. A súa linguaxe destaca pola súa forza contrapuntal, a tendencia á modalidade (con fixación polo modo frixio) e unha madurez extraordinaria, por encima do normal nunha persoa da súa idade. A pesar dos seus curtos anos de vida, tivo tempo de probar e fuxir da tonalidade. No seu último traballo, Pie Jesu, explorar a politonalidade. Foi composta en 1918 e ditada á súa irmá Nadia, xa que a enfermidade de Lili estaba tan avanzada que non foi quen de transcribilo no propio papel. Está considerada unha das súas obras máis importantes, xunto cos Salmos 24, 129 e 130 e a Vieille prière bouddhique.

Os traballos e traballos que hoxe coñecemos sobre Lili mantivéronse e aguantáronse grazas á súa irmá Nadia, que foi a encargada de darlles a coñecer. Non obstante, moitos deles foron perdidos ou destruídos pola propia compositora, e outros só son os bosquexos.
 Obras 

 Faust et Helene
 D'un matin de printemps
 D'un soir triste
 Psalmo 24
 Psalmo 130

Bibliografía
Sadie, Julie Anne e Samuel, Rhian (1995). The Norton/Grove Dictionary of Women Composers. W. W. Norton & Company.

Categoría:Músicos de Francia
Categoría:Compositores de Francia
Categoría:Nados en 1893
Categoría:Finados en 1918