Sufixo -aría

O sufixo -aría recibiu a consideración formal de preferencia fronte a -ería na reforma das normas do galego levada a cabo pola RAG e o ILG en 2003.

 Historia e características 
Procede da mesma forma latina -aria(m), polo que se considera que as palabras de orixe latina que o conteñen son cultismos. O seu uso ten un rendemento relativo baixo en galego, debido á competencia que sofre pola similitude semántica con -ería, que é patrimonial e de moito máis rendemento. A continuación resúmese unha análise das palabras do VOLG que permitan claramente a análise morfolóxica deste sufixo.

Corpus
As palabras consideradas no VOLG que rematan pola secuencia -aría son as 148 seguintes:
 albanelaría
 albeitaría
 alcaiotaría
 arcabuzaría
 armaría
 arquiconfraría
 artillaría
 avaría
 avemaría
 barbaría
 baría
 beataría
 bestaría
 bicharía
 bioenxeñaría
 botellaría
 boubaría
 bruxaría
 buxaría
 cabalaría
 cachotaría
 cafetaría
 caldeiraría
 camaradaría
 camisaría
 cantaría
 carnizaría
 carpintaría
 casaría
 cativaría
 cazaría
 cazurraría ceraría
 cervexaría
 cestaría
 cetraría
 chancelaría
 charlatanaría
 chocolataría
 chularía
 churrascaría
 coitelaría
 colchoaría
 comisaría
 concellaría
 confeitaría
 confraría
 consellaría
 conserxaría
 cordoaría
 cristalaría
 dataría
 depositaría
 destilaría
 dozaría
 drogaría
 drudaría
 ebanistaría
 enfermaría
 enxeñaría
 falcoaría
 feitizaría
 ferraría
 ferraxaría ferretaría
 floraría
 fontanaría
 francmasonaría
 froitaría
 fusilaría
 gandaría
 gardaría
 gravataría
 grosaría
 herboristaría
 hetaría
 hostalaría
 imaxinaría
 infantaría
 lampistaría
 lavandaría
 lazaría
 leitaría
 lenzaría
 leprosaría
 libraría
 lotaría
 manteigaría
 maría
 marmoraría
 marquetaría
 marroquinaría
 masonaría
 meigaría
 minaría
 moblaría montaría
 mouraría
 notaría
 olaría
 ourivaría
 panadaría
 papelaría
 paquetaría
 parzaría
 pasamanaría
 pastelaría
 pedraría
 peixaría
 peletaría
 penitenciaría
 perfumaría
 pirataría
 pizzaría
 portaría
 pradaría
 prataría
 puntaría
 putaría
 queixaría
 rataría
 raxaría
 refinaría
 reloxaría
 repostaría
 romaría
 secretaría
 sillaría socarronaría
 sombreiraría
 subsecretaría
 tafuraría
 talabartaría
 tapizaría
 tesouraría
 testamentaría
 tinturaría
 tolaría
 vigairía
 vidraría
 xardinaría
 xastraría
 xeadaría
 xendarmaría
 xograría
 xoiaría
 xudaría
 zapataría

Datos analizables e anomalías
Destas formas dadas pódense analizar con relativa facilidade determinados elementos. Ante todo, pódese analizar por separado a base e o derivado. Tanto bases coma derivados vanse analizar en concreto dende os seguintes tres parámetros:
 semántico;
 morfolóxico (obviamente co presuposto de que son prototipicamente derivados de base latina + -aría);
 sintáctico, é dicir a súa categoría gramatical;

Porén, destes 148 derivados, hai certos casos que non se van contemplar inicialmente (de momento, pois futuras análises investigarán sobre cadansúas clasificacións), pois presentan problemas:
 de falla de interpretación semántica transparente por parte dun falante común. Isto débese a que o VOLG é simplemente un repertorio léxico e non dá especificacións semánticas dos termos listados. Estes casos son:
 baría
 puntaría
 dataría
 grosaría
 hetaría
 comisaría
 avaría
 avemaría
 maría
 de delimitación morfolóxica polo mesmo motivo: un falante nativo que non poida concretar o significado dunha palabra tampouco poderá aclarar o proceso de formación en función da base, por non coñecer nin sequera o significado do derivado. Ós casos anteriores hai que engadirlles, por falla de coñecemento da base en relación ó léxico do galego común da actualidade:
 artillaría
 boubaría
 buxaría
 carpintaría
 cetraría
 drudaría
 lampistaría
 marquetaría
 marroquinaría
 putaría
 raxaría
 repostaría
 talabartaría
 vigairía
Partindo destes datos, a análise das bases resulta moito máis simplificada:
 semántico: como se verá, hai certos grupos compactos (comida, obxecto, condición, actividade ou persoa con esa actividade) que entran dentro do esperable;
 morfolóxico: as secuencias finais das palabras asumidas como bases están tamén dentro do normal no galego común, pois tódalas palabras base rematan en vogal (a, e e o) ou en consoante habitual para final absoluto ou mesmo relativo (n, r, z e l);
 sintáctico: a totalidade das bases proceden da categoría nominal e/ou do seu modificador (podendo ser posiblemente das dúas cando se pode tomar a base como substantivo ou como adxectivo, caso un tanto borroso pero posible nos nomes dalgunhas profesións: lavandeira, panadeira);

Categoría:Lingua galega