Século -XXV

O século XXV a. C. comezou o 1 de xaneiro do ano 2500 a. C. e terminou o 31 de decembro de 2401 a. C.
miniatura| 250px | A pirámide en ruínas de Userkaf en Saqqara. Foi o fundador da V dinastía exipcia

 Acontecementos relevantes 

"Circa" do 2500 a. C.:
 c. 2500 a. C.: na China, Huang Di funda a lendaria liña de líderes Sanhuangwudi. Entre 2550 e 2205 a. C. Desenvólvese o Período dos Cinco Emperadores.
 c. 2500 a. C.: en Stonehenge (Inglaterra) comeza a construción dos túmulos funerarios (círculos de pedra). Continuará durante os seguintes cinco séculos.
 c. 2500 a. C.: o arroz introdúcese por primeira vez en Malaisia.
 c. 2500 a. C.: as escolas de escribas florecen en todo Sumeria.
 c. 2500 a. C.: fúndase Asiria.
 c. 2500 a. C.: faise o selo cilíndrico Sumerio e a súa impresión. Agora está no Museo Metropolitano de Arte, Nova York.
 c. 2500 a. C.: escavación e desenvolvemento do hipoxeo de Ħal-Saflieni en Paola, Malta, un complexo templo subterráneo usado posteriormente como necrópole.
 c. 2500 a. C.: constrúese o Templo do Val de Khafra, Giza.
 c. 2500 a. C.: Quefrén do Val de Giza, faise no Templo de Quefrén. IV dinastía exipcia. Descuberto por Auguste Mariette. Consérvase agora no Museo Exipcio, O Cairo.
 c. 2500 antes de Cristo: a xente do Perú dependen dos peixes e mexillóns para alimentarse.
 c. 2500 a. C.: Skara Brae é abandonada despois de aproximadamente 600 anos de ocupación.
 c. 2500 a. C. - 2000 a. C.: Mohenjo-daro ten un tamaño de 18 km² e ten unha poboación de aproximadamente 20.000 a 50.000 habitantes.
 Península Ibérica: primeira metalurxia do cobre. Calcolítico no sueste da península. Cultura de Los Millares.Pág. 144 de La España de Altamira, "Historia de España 1", Historia 16, Temas de hoy, 1995, ISBN 84-7679-275-1 (obra completa).
 c. 2494 a. C. - 2345 a. C.: relevo de "Escultores traballando", en Saqqara, V dinastía exipcia. Agora atópase no Museo Exipcio, O Cairo, Exipto.
 c. 2494 a. C. - 2345 a. C.: faise a escultura de o escriba sentado, atopada en Saqqara, V dinastía exipcia. Agora atópase no Museo do Louvre, París.
 2492 a. C.: data tradicional para a lendaria fundación de Armenia por Hayk.
 c. 2450 a. C.: fin do período dinástico temperá IIIa e comezo do período dinástico temperá IIIb en Sumeria              
 2450 a. C.: campañas militares de Eannatum.
 Aparición dos púnicos ou fenicios, que se estableceron na costa de Siria e Líbano, procedentes de Arabia, no IV milenio a. C.
 O pobo asirio instálase na Alta Mesopotamia (norte de Mesopotamia e establece un reino cuxas principais cidades eran Assur (capital durante o Reino Antigo) e Nínive (capital durante o Novo Reino ou Imperio Asirio).
 Inicio do período preclásico en Mesoamérica a partir do xurdimento da olaría. Este feito pon fin á Prehistoria en Mesoamérica.
 En Paquistán desenvólvese a Civilización do val do Indo.
 En Sumeria, cuxo centro é a cidade de Uruk, desenvólvese unha civilización rica e complexa, a cultura Uruk. Aos seus oficiais e sacerdotes acredítaselles o nacemento do escritura fonética cuneiforme (un dos máis antigos), que logo adoptaríase por outros pobos.
 no Perú, domesticación do algodón Gossypium barbadense, testemuñado no sitio arqueolóxico de Huaca Prieta.
 Invención de cerámica en Mesoamérica, cuxa evidencia é a olería pox de Puerto Marqués (México).
 Comezo da desertificación do Sáhara. Coa desaparición dos pastos, os pastores de rabaños da rexión do Tassili migran para o sur. Algúns atinxiron o Senegal contornando o litoral do Atlántico.
 Hayk funda Armenia (2492 a. C.)
 c. 2410 a. C.: neste momento, os reis en Sumeria deixan de ser automaticamente sacerdotes da deidade da cidade. (Roux 1980) Comeza a infiltración e conquista de Mesopotamia por antigos pobos falantes semíticos. (RD Almanaque de 1968)
 c. 2400 a.C - 2200 a. C.: Construción de Stonehenge
 A cultura megalítica comeza a estenderse por Europa e o Mediterráneo occidental. (RD Almanaque de 1968)
 Primeiros signos de Cultura da olería cordada do Cáucaso. (Encyc. Americana)
 No sueste de España aséntanse dende o Mediterráneo, persoas que usan olería da prehistoria de Exipto. (Encyc. Americana)
 Amoritas e Canaanitas ocupan Siria e Líbano. (Encyc. Americana)

 Persoas significativas 
 2450 a. C. - Tudia convértese no primeiro rei de Asiria 
 2492 a. C.- Hayk funda Armenia
 2491 a. C.- Mítico emperador chinés Zhuanxu
 2490 a. C.- Menkaure convértese en faraón. (Atlas de Exipto 1989)
 2475 a. C.- Shepseskaf convértese en faraón. (Atlas de Exipto 1989)
 2465 a. C.- V dinastía exipcia, Userkaf convértese en faraón (Atlas de Exipto 1989)
 2458 a. C.- Sahure convértese en faraón (Atlas de Exipto 1989)
 2446 a. C.- Neferirkare Kakai convértese en faraón (Atlas de Exipto 1989)
 2426 a. C.- Shepseskare convértese en faraón (Atlas de Exipto 1989)
 c. 2425 a. C.- Morte de Eannatum de Lagash. Sucedeuno o seu sobriño, Entemena, cuxo aliado, Lugal-kinishe-dudu, une Uruk e Ur (Roux 1980)
 2419 a. C.- Neferefre convértese en faraón (Atlas de Exipto 1989)
 2416 a. C.- Nyuserre Ini convértese en faraón (Atlas de Exipto 1989)

 Invencións, descubrimentos, introducións 
 Civilización do val do Indo, no seu cumio, abranguía unha superficie de arredor de 480.000 km². O seu centro atópas no río Indo en Paquistán, pero os asentamentos estendéronse ata a costa de Makran, Baluchistán, Afganistán, o leste do Panxab, Kutch e Saurashtra. Incluíu cidades como Harappa, Mohenjo-daro, Kalibangan, Dholavira, portos como Lothal, Sutkagen-dor e Sokhta Koh e tamén moitas aldeas. Usaban o regadío para cultivar e construír cidades. As dúas cidades principais contaban con sistemas de sumidoiros, obxectos de bronce, fichas comerciais (primeiras moedas) e xeroglíficos. Mesmo había baños nunha das aldeas, ademais dos grandes baños de ladrillos en cada cidade. A xeometría dos santuarios e altares tende a identificalos coas cidades de Yajurveda.
 Sahure é o primeiro rei coñecido en facer uso dunha mariña de mar aberto para transportar tropas sobre o mar.
 Figuras de mármore cicládico representan o uso tanto do musical chiflo como do cítara. (Arqueoloxía dos Xogos Olímpicos 1988)
 Atópase o primeiro esquí sobrevivente nun pantano en Hoting, Suecia, aproximadamente desta época. (Encyc. Americana)
 Os Sumerios usan burros domésticos na guerra de carros (estándar de Ur), non onagros como afirmaban os primeiros intérpretes. (Clutton-Brock)
 Agricultura en Prieta Huaca inclúe algodón e cabazas. (Bailey 1973)
 Estatua de Ebih-Il, en Mari

 Notas 

Referencias

 Véxase tamén 

 Ligazóns externas 

Categoría:Século -XXV
-75