Concilio Vaticano Segundo

O Concilio Vaticano Segundo ou Segundo Concilio Ecuménico do Vaticano foi un Concilio ecuménico da Igrexa católica, comezado baixo o papado de Xoán XXIII (1962) e finalizado con Paulo VI en 1965.
dereita|miniatura|Paulo VI no Concilio.
 Situación previa 
A época previa á convocatoria do Concilio Vaticano II caracterizárase pola existencia de grandes cambios dentro do seo da Igrexa católica. Por un lado, xurdiran novas correntes teolóxicas; teólogos católicos como Karl Rahner, Joseph Ratzinger, Yves Congar ou Hans Urs von Balthasar abriran novos camiños ao pensamento cristián; por outro, os bispos tiñan que afrontar unha nova situación política, económica, social e técnica. Ademais, o inconcluso Concilio Vaticano Primeiro, case un século antes, deixara moitas cuestións dogmáticas sen fixar.
miniatura|dereita|Paulo VI, papa que pechou o Concilio.
O Papa Xoán XXIII anunciou a súa vontade de convocar o concilio apenas tres meses após ter sucedido a Pío XII. O seu obxectivo facéndoo era, segundo el mesmo, "Abrir as fiestras da Igrexa para que poidamos mirar cara fóra e a xente poida mirar cara dentro". De feito, non só invitou a todos os bispos da Igrexa ao concilio, senón que tamén a representantes dos protestantes e ortodoxos.

 Convocatoria do concilio
O día 25 de xaneiro de 1959, festividade da Conversión de San Paulo, nunha discurso pronunciado na Basílica de San Paulo Extramuros ante o colexio cardenaliciohttps://www.vatican.va/content/john-xxiii/it/speeches/1959/documents/hf_j-xxiii_spe_19590125_annuncio.html, o Papa Xoán XXIII anuncia tres acontecementos de importancia para a Igrexa:
 Un Sínodo para a diocese de Roma.
 Un Concilio Ecuménico.
 E como consecuencia deste, a promulgación dun novo Código de Dereito Canónico.
Venerabili Fratelli e Diletti Figli Nostri! Pronunciamo innanzi a voi, certo tremando un poco di commozione, ma insieme con umile risolutezza di proposito, il nome e la proposta della duplice celebrazione: di un Sinodo Diocesano per l'Urbe, e di un Concilio Ecumenico per la Chiesa universale.

(Venerables irmáns e amados fillos nosos! Pronunciamos diante de vós, certamente que tremendo un pouco da emoción, pero tamén con humilde resolución de propósito, o nome e a proposta da dupla celebración: un Sínodo diocesano para a Cidade (Roma) e un Concilio Ecuménico para a Igrexa universal)

O mesmo Xoán XXIII, co Motu Proprio Consiliumhttps://www.vatican.va/content/john-xxiii/es/motu_proprio/documents/hf_j-xxiii_motu-proprio_19620202_concilium.html, marca o  11 de outubro de 1962 como data de comezo do Concilio.

A data foi escollida lembrando o Concilio de Éfeso, este declarou á Virxe María como Nai de Deus cuxa festa se celebraba, no calendario litúrxico anterior ao concilio, o 11 de outubro.

 Sesións 
 Primeira sesión (outono de 1962) 
O Papa abriu o concilio o día 11 de outubro de 1962 nunha sesión pública na que figuraban representantes eclesiásticos e políticos. Despois dunha misa, o Papa leu un discurso titulado Gaudet Mater Ecclesia (A Madre Igrexa alégrase), no que cargou contra aqueles que vaticinaban a fin da Igrexa e salientou a súa dimensión pastoral.

Os temas tratados nesta primeira época do Concilio incluían a liturxia, a misa, as igrexas orientais que recoñecían o Papa e a natureza da revelación.

Estas conversacións remataron o 8 de decembro dese mesmo ano, e non puideron volver a comezar ata un ano máis tarde debido á morte do Papa Xoán XXIII o 3 de xuño de 1963.

 Segunda sesión (outono de 1963) 
Tras ser elixido como Papa, Paulo VI continuou co labor conciliador do seu predecesor. O 29 de setembro facía público un documento no que estabelecía claramente os catro obxectivos do Concilio:
 Definir mellor a natureza da Igrexa e o papel do bispo.
 Renovar a Igrexa.
 Reunificar todas as confesións cristiás.
 Comezar a dialogar co mundo actual.

Neste segundo período, os bispos aprobaron a constitución Sacrosantum Concilium (relativa á liturxia) e o documento Inter Mirifica (referente á presenza da Igrexa nos medios de "comunicación social"). O 4 de decembro cerrouse a segunda sesión.

 Terceira sesión (outono de 1964) 
Empezada o 14 de setembro de 1964, baseouse en numerosos asuntos da Igrexa. Aprobáronse tres documentos: Unitatis Redintegratio (sobre o ecumenismo ou reunificación dos cristiáns), Orientalium Ecclesiarum (sobre as Igrexas orientais) e Lumen Gentium (sobre a mesma Igrexa católica).

Tras numerosas controversias, a sesión rematou o 21 de novembro dese mesmo ano.

 Cuarta sesión (outono de 1965) 
A cuarta e última sesión do concilio e a terceira presidida por Paulo VI abriuse o 14 de setembro de 1965. Aprobáronse catro documentos:
 Dignitatis Humanae (que foi aprobado malia o rexeitamento de 224 dos bispos), co que a Igrexa recoñecía a liberdade de relixión.
 Gaudium et Spes, que supuxo unha renovación do papel da Igrexa na sociedade actual.
 Ad Gentes, referido aos misioneiros.
 Presbyterorum Ordinis, que regulamentou o sacerdocio.

Outros documentos, que foran tratados en sesións anteriores, foron definitivamente aprobados neste período. Neste grupo inclúese Christus Dominus (sobre os bispos), Perfectae Caritatis (sobre as ordes relixiosas), Optatam Totius (sobre a educación dos sacerdotes), Gravissimum Educationis (sobre a educación cristiá) e Apostolicam Actuositatem (sobre o papel dos laicos).

Coa aprobación de Nostra Aetate, a Igrexa deixou claro que os xudeus de hoxe en día teñen tanta culpa sobre a morte de Cristo coma os propios cristiáns.

Un dos momentos máis salientábeis do período conciliar foi o encontro de Paulo VI e o Patriarca Atenágoras, ortodoxo, símbolo do achegamento das dúas igrexas.

O 8 de decembro de 1965, o Concilio quedou formalmente fechado.

 Asuntos 
 A Igrexa 
Se cadra, a constitución máis importante de todo o Concilio Vaticano II foi Lumen Gentium.

No seu primeiro capítulo, establécese claramente que "a única Igrexa de Cristo" é a Igrexa católica, fundada por Cristo na persoa de San Pedro. Malia todo, engade o documento, "moitos elementos de santificación e de verdade poden atoparse fóra dos seus límites".

No segundo capítulo, ensínase que o desexo de Deus é salvar á humanidade en conxunto. Por iso, tódolos pobos do mundo están invitados á Igrexa; e incluso aqueles que non pertencen a ela poden estar, dalgunha forma, "ligados a ela", co que se suxire que os protestantes, os ortodoxos e, incluso, os xudeus e musulmáns, poden atopa-la salvación dentro das súas propias crenzas.

O terceiro capítulo esténdese sobre a figura do Papa como líder da Igrexa e mailos seus cardeais e bispos. Nos seguintes capítulos, menciónanse numerosos aspectos da Igrexa, algúns deles moi controvertidos, como o referente á Virxe María.

 Liturxia 
O efecto máis inmediato do Concilio Vaticano II foi o estabelecemento dunha liturxia máis achegada ó pobo, que incluía a substitución do latín polas linguas propias de cada lugar, para facilita-la comprensión dos fieis e que en Galicia foi liderada por Quiroga Palacios.

Algo semellante ocorreu cos textos sagrados (a Igrexa comprometeuse a traducilos ás linguas de cada lugar).

 Documentos conciliares 
dereita|miniatura|Panorámica dunha sesión do Concilio.
 Constitucións:
 Sacrosanctum concilium: sobre a liturxia.
 Dei Verbum: sobre a Revelación de Deus.
 Lumen gentium: sobre a Igrexa.
 Gaudium et spes: sobre a Igrexa no mundo actual
 Decretos:
 Ad Gentes: sobre as misións.
 Apostolicam Actuositatem: sobre os leigos.
 Christus Dominus: sobre os bispos.
 Inter Mirifica: sobre os medios de comunicación social.
 Optatam Totius: sobre a formación dos sacerdotes.
 Orientalium Ecclesiarum: sobre as igrexas católicas orientais.
 Perfectae Caritatis: sobre os relixiosos.
 Presbyterorum Ordinis: sobre o sacerdocio.
 Unitatis Redintegratio: sobre o ecumenismo.
 Declaracións:
 Dignitatis Humanae: sobre a liberdade relixiosa.
 Gravissimum Educationis: sobre a educación cristiá.
 Nostra Aetate: sobre a relación coas relixións non cristiás.

Ademais dunha serie de mensaxes finais do Concilio.

 Críticas 

miniatura|Marcel Lefebvre, un dos máis coñecidos críticos do Concilio, en 1976.
Algúns católicos especialmente conservadores manteñen que o Concilio Vaticano II afastou á Igrexa dos seus principios. Defenden que:
 A Igrexa debería considerarse o único e excluínte camiño á salvación de Cristo.
 Non debería permitirse a liberdade de culto.
 Debería mencionarse o Xuízo trala morte e a existencia do Ceo e do Inferno.
 A crenza da infalibilidade da Biblia debería ter sido afirmada.
 O latín debería seguir sendo a lingua litúrxica.

Así e todo, estes grupos son moi reducidos e a Igrexa católica en xeral aceptou o contido do Concilio.

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Hebblethwaite, Peter: Juan XIII, el Papa del Concilio, PPC, Madrid, España, 2000. ISBN: 9788428816373.
 Martín Descalzo, José Luis: El concilio de Juan y Pablo, BAC, Madrid, España, 1968.

Categoría:Catolicismo
Categoría:Concilios ecuménicos
Categoría:1962
Categoría:Paulo VI, papa
Categoría:Xoán XXIII, papa