Orihuela

Orihuela (en castelán e oficialmente: Orihuela, en valenciano: Oriola) é unha cidade da provincia de Alacant, capital da comarca do Baix Segura, na Comunidade Valenciana. Foi capital de provincia e do Reino. Foi nomeada cidade o 11 de setembro de 1437, a primeira en toda a actual provincia de Alacant. O símbolo de Orihuela é un vichelocrego (oriol en valenciano).

Unha vez localidade de lingua valenciana, e antes árabe, diversas repoboacións desde o século XV de aragoneses e casteláns e epidemias de peste que a deixaron case despoboada, así como a posterior repoboación por murcianos, contribuíron á mudanza de lingua, transformándose nunha cidade totalmente de lingua castelá desde hai séculos. Tan só se conserva o valenciano na pedanía de Barba-roja.

 Territorio 
Orihuela é a capital histórica da comarca chamada Baix Segura que se corresponde coa Zona Xeográfica da Horta de Orihuela, a zona de regadío máis importante da provincia de Alacant, con máis de 360.000 habitantes e que debe a súa riqueza ás augas do Segura que fertilizan a horta oriolana. A cidade sufriu durante moitos anos as crecidas devastadoras deste río (1651, 1879, 1946, 1973, 1987) polo que tivo que ser canalizado e non se desborda dende 1989.

O termo municipal de Orihuela, froito da súa capitalidade histórica, é o máis extenso da provincia de Alacant e o segundo máis extenso do País Valenciano (tras Requena). Ten varias zonas moi definidas como son a cidade, a horta pola que se diseminan numerosas pedanías e a costa, con 18 km con excelentes praias, calas e cantís: Punta Prima, Praia Flamenca, Cabo Roig, a Zenia, Campoamor e Mil Palmeiras. Así, a súa zona costeira forma un núcleo turístico xunto a Torrevieja, Pilar de la Horadada e Guardamar del Segura.

 Área metropolitana e conurbación 
A área metropolitana de Orihuela inclúe once concellos: Orihuela, Benejúzar, Benferri, Beniel, Bigastro, Callosa de Segura, Timonel, Jacarilla, Rafal, Redován e Santomera. Toda esta área metropolitana tiña unha poboación total de 151.358 habitantes a comezos de 2006, e unha área total de 510,3 quilómetros cadrados.

Así mesmo, é capital da demarcación de feito, o Baix Segura, cunha poboación en 2007 de 361.292 habitantes.

A área metropolitana de Orihuela es tamén unha parte da conurbación de Murcia-Orihuela máis grande, cunha poboación total de 727.741 habitantes (2006) e unha superficie de 1.743,5 quilómetros cadrados.

 Cronoloxía 
576. Capital da provincia romana de Aurariola.
713. O 5 de abril, o militar e conde Teodomiro, proclámase rei de Tudmir, e fixa Orihuela como capital.
825. Reino dependente do emirato omeia.
1031. O reino convértese en cura (provincia) do Califato de Córdoba.
1212. Vólvese converter en Reino de Murcia. 
1380. Orihuela faise capital da Gobernación de Orihuela (2/3 da provincia da actual Alacant).
1737. Alacant independízase administrativamente de Orihuela.
1833. Orihuela pasa a pertencer á provincia de Murcia.
1920. Diversos movementos localistas falan de Orihuela como parte da Rexión de Murcia.
1988-2006. Distintos estudos das Universidades de Andalucía e Murcia demostran que Orihuela ten máis relación con Murcia que con Valencia en canto a fonética, léxico, festas, arquitectura, agricultura, folclore, instrumentos musicais ou costumes de enterramento.

 Cidades irmandadas 
20px El Quisco (Chile)

 Notas