Reino Longobardo

O Reino Longobardo, ou reino dos longobardos, sucedeu ao Reino Ostrogodo en Italia do Norte durante unha época tardía das grandes invasións europeas.

A chegada dos longobardos en 571, un pobo xermánico vai deixar o topónimo da rexión italiana; antes deles a Lombardía foi ocupada polos galos, despois polos romanos (século -III), despois dos cales existe un curto reino bárbaro de Italia cuxa capital é Rávena, unha vez que desaparece o Imperio Romano a finais do século V. Invadida por Carlomagno en 774, convértese nunha posesión do Sacro Imperio Romano Xermánico en 952.

Alduíno e a continuación Alboíno reinaron nese territorio.

Descrición 
Mapa da Italia bizantina e longobarda|alt=Mapa da Italia bizantina e longobarda|miniatura

A rexión de Italia actualmente chamada Lombardía onde se sitúa a cidade de Milán, conserva no seu nome a lembranza do reino longobardo en Italia. Entre outros testemuños, a toponimia da Lombardía central testemuña a presenza destes invasores xermánicos a través dos nomes de lugar que conteñen a raíz xermánica -fara- ou formados co sufixo -engo (do xermánico ing(o): fillo, descendente) (por exemplo Marengo, célebre pola batalla). En canto á lingua longobarda, falouse de certo ata principios do século VIII polo menos; despois desapareceu totalmente no século IX.

Ao final da rápida conquista franca (774) e coa supresión dos ducados de Toscana (Tuscia), de Spoleto e de Cividale (Friúl) en 776, só resiste máis ou menos un ducado na Italia meridional: o ducado de Benevento que se considera como herdeiro do reino longobardo e que se eleva a principado. Relativamente próximo de Bizancio no plano cultural (por intermediario do ducado de Nápoles), ha permanecer independente ata a conquista normanda no século XI, tras un curto período de submisión aos francos a partir de 787.

Cando entraron en Italia, os longobardos non coñeceran nunca a autoridade imperial. Ademais a maioría eran pagáns, malia que un certo número deles estivera en contacto co arianismo. Ademais das súas depredacións e do choque cultural que causou a súa vinda ao mundo romano do Baixo Imperio, a súa fe constituía un poderoso freo á súa integración na península. De feito, o reino dos longobardos permaneceu como o derradeiro reino «herético» de Europa occidental (mesmo sendo o arianismo aínda moi importante no reino visigodo, oficialmente católico, situado nas terras de Hispania) malia – ou a causa – da proximidade de Roma e dun Papado cada vez máis influente.

Foron os reis Autario (elixido en 584) e sobre todo Axilulfo os que realmente instauraron o «reino longobardo» en Italia. Os duques, sobre todo no norte da península, os gastaldii (do xermánico, que significaba os «hóspedes», os «serventes») e as colonias militares longobardas (os arimannii: do xermánico ; que significa os «homes libres», é dicir os «guerreiros» para un pobo xermánico) forneceron a súa primeira organización, política e militar, do reino. Esta organización, esencialmente rural, constituíu a estrutura na que viviron dos labregos italianos, desde agora ligados á terra: os coloni.

Despois da restauración da realeza, os longobardos masacran aos «Romanos poderosos» (a nobreza). A clase senatorial, que conservara o seu poder baixo Odoacro, os godos e os Bizantinos, é eliminada. A eficaz administración romana, preservada antes por Teodorico, foi esfarelada. Non se sabe se os romanos son reducidos á escravitude ou se conservan a súa liberdade persoal. A situación semella variar segundo as condicións de chegada dos invasores. De todos xeitos, o poder político pasa aos guerreiros longobardos e as súas familias. As terras do Estado (fisco) e as dos dirixentes romanos son confiscadas. Os pequenos propietarios deben aboar dereitos correspondentes ao terzo dos produtos da terra. Pouco e pouco, empobrecen e vólvense dalgún modo os colonos dos longobardos. A diferenza dos pobos xermánicos precedentes como os burgundios e os visigodos, os longobardos non compartes as súas terras cos autóctonos.

A Italia de finais do século VI esta despoboada pola guerra e a enfermidade, a fame negra e as inundacións, e a peste fixo a súa aparición ao principio do século VII co seu feixe de vítimas. As poboacións rurais da chaira repréganse cara aos outeiros e as montañas, os campos e os sistemas de irrigación fican abandonados.

Os reis arianos do principio do século VII estableceron a segunda organización, administrativa e xurídica, do reino: a administración da corte real en Pavia, capital longobarda a partir de 626, substituíndo a Milán, Monza e Verona. Houbo que esperar ao rei Arioaldo para que na capital longobarda funcione unha administración. Esta foi moi inspirada pola burocracia bizantina.
miniatura|142x142px|Moeda longobarda a nome de Cuniperto, cuñada en Milán
En 643, o rei Rotario fai escribir a lei do seu pobo nun edicto en latín (o Edicto de Rothari), as Leges langobardorum, que coexistiron coa lei romana nun reino cortado en dous: os longobardos, que retiñan o poder político e militar, e os «italianos» que facían funcionar a Igrexa e a administración.

No século VIII, especialmente a través das leis de Ratchis (746) e de Aistolfo (ou Aistulf) (755), aumentou a influencia do dereito romano na corte de Pavia, cousa que pode probar unha certa romanización dos longobardos, polo menos da nobreza e da corte real.

O reino longobardo de Italia coñeceu a súa meirande baixo os reinados dos reis Axilulfo (591 - 615), Rotario (636 - 652), Grimoaldo (662 - 671) e sobre todo Liutprando (712–744), o máis grande dos reis longobardos, que levou o reino ao seu apoxeo malia o seu fracaso na tentativa de unificación italiana.

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
Lombardía
Moeda longobarda
Historia de Italia
Período dos duques
Ducado de Friúl
Ducado de Spoleto
Ducado de Benevento
Ducado de Nápoles
Principado de Salerno
Principado de Capua
Longobardia Maior
Longobardia Minor

Categoría:Longobardos
Categoría:Lombardía
Categoría:Idade Media
Categoría:Grandes invasións
Categoría:Pobos xermánicos