Gran Premio de Italia

O Gran Premio de Italia é un dos máis antigos eventos no calendario da Fórmula 1. O Gran Premio de Italia foi tamén unha das carreiras da primeira edición do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1950, e celebrouse cada ano desde entón. A única outra carreira do campionato que se celebrou tódolos anos é o Gran Premio do Reino Unido, e as únicas outras carreiras de F1 inaugurais que aínda están no calendario son o Gran Premio de Mónaco e o Gran Premio de Bélxica. Todos os grandes premios de Italia de Fórmula Un desde 1950 celebráronse en Monza (agás en 1980, cando se celebrou en Imola). O Gran Premio de Italia contaba para a Eurocopa 1935-38. Foi designado como Gran Premio de Europa sete veces entre 1923 e 1967, cando este título era unha designación honoraria outorgada cada ano a unha carreira de grand prix en Europa.

 Historia 

 Orixes 

O automobilismo sempre foi moi popular en Italia, o primeiro Gran Premio de automobilismo italiano tivo lugar o 4 de setembro de 1921 nun circuíto de 17´3 km preto de Brescia. Con todo, a carreira está máis estreitamente asociada coa pista de Monza, un centro de carreiras nos arredores da norteña cidade de Milán, que foi construído en 1922 a tempo para a carreira dese ano, e foi a sede da maioría das carreiras a través dos anos.

O Autodromo Nazionale Monza é un autódromo situado nas proximidades de Monza, en Italia, ao norte de Milán. O circuíto é recoñecido por acolle-lo Gran Premio de Italia de Fórmula 1, e caracterízase pola alta porcentaxe de trazado que os pilotos percorren co acelerador a fondo, debido ás longas rectas. O récord actual da pista, en carreira, foi marcado en 2004 por Rubens Barrichello, cun tempo de 1:21.046. Cabe destacar, que neste circuíto se bateu a velocidade máxima dun monopraza nun gran premio con 372´6 km/h, durante os adestramentos libres do Gran Premio de Italia de 2005, polo piloto Juan Pablo Montoya.

O autódromo consta de tres pistas: o trazado de 5.793 km usado para os Grandes Premios, a pista Júnior que se estende ao longo de 2.405 km, e un circuíto peraltado de velocidade de 4´25 km (Tamén coñecido como o Anel da Velocidade). Entre as principais curvas do autódromo poden salientarse a Curva di Lesmo, a Curva Parabólica e a Variante Ascari.

A pista orixinal foi construída entre os meses de maio e xullo de 1922 por 3500 obreiros, coa financiamento do Milan Automobile Club, que creou a Società Incremento Automobilismo e Sport (SISA) para poder desenvolve-lo autódromo. Inicialmente, utilizouse un terreo de 3´4 km² cunha pista de 10 km de extensión, que se compoñía por unha sección de circunvalación de 4´5 km e outra de 5´5 km transitando rutas. A pista foi inaugurada oficialmente o 3 de setembro de 1922, e 7 días despois foi sede do segundo Gran Premio de Italia.

En 1928, o Gran Premio viuse embazado polo accidente máis grave do deporte automotor italiano, perdéndose a vida do piloto Emilio Materassi e 27 espectadores. Debido a isto, os seguintes Grandes Premios víronse confinados a sección do óvalo de velocidade ata 1932. Novamente ocorreron tres mortes en 1933, tralo cal o trazado foi modificado co agregado de dúas chicanes e a desaparición das rectas máis longas.

Entre os anos 1938 e [1939] realizáronse grandes refaccións, incluíndo a construción de novas tribunas e entradas, o reasfaltado da pista e a creación de dúas novas curvas. O trazado resultante, cunha extensión de 6´3 km, foi utilizado ata .

Debido a guerra, as carreiras foron suspendidas ata 1948 e gran parte da pista viuse deteriorada pola falta de mantemento. Realizouse unha renovación durante dous meses, o cal permitiu que se disputase un Gran Premio o 17 de outubro. En  modernizouse o trazado na súa totalidade, quedando o circuíto cun percorrido de 5´75 km e unha sección de 4´25 km de alta velocidade con curvas peraltadas.

Os Grandes Premios de , ,  e  realizáronse en Monza, pero a traxedia volvería facerse presente neste último caso, coa morte nun accidente de Wolfgang von Trips e 11 espectadores. Isto fixo que se agregasen novas barreiras de seguridade, e que a zona de reaprovisionamento de combustible se distanciase da pista aínda máis. As áreas de escape incorporáronse nas curvas en  tras un accidente na carreira dos 1000 km, pero o trazado da pista non se volvería a modificar ata o ano seguinte, co agregado de chicáns na zona de curvas peraltadas.

Desde , o circuíto acolleu carreiras de automóbiles e tamén de motocicletas, pero en ambos casos as altas velocidades que se alcanzaban levaron ao agregado de novas chicáns cara a . As motocicletas, non obstante, continuaron utilizando o circuíto rápido, ata que 5 mortes en dúas carreiras da tempada de  forzaron a ausencia de dita proba ata . As chicáns de  resultaron ser moi ineficaces na redución de velocidades, ata o punto de que unha delas foi redeseñada en , a outra en , e unha terceira foi engadida nese mesmo ano, levando a extensión do trazado a 5´8 km.

As novas tecnoloxías permitiron acadar novamente altas velocidades, polo cal a pista debeu ser modificada substancialmente en , co agregado de pianitos, zonas de escape e barreiras de cubertas. A infraestrutura foi mellorada en xeral, e realizáronse traballos adicionais sobre a seguridade do circuíto, todo o cal permitiu a volta do campionato mundial do motociclismo en 1981. Durante os 80, redeseñaronse os paddocks, boxes e tribunas.

Nos 90 os tres curvóns principais foron "apertados" para reducir velocidades, o cal levou a extensión do trazado a 5,77 km. No ano 1997, as tribunas modificáronse para levar a súa capacidade a 51000 espectadores.

Existe unha gran incerteza sobre o feito de que Monza continúe como sede da carreira a partir de . O Autódromo Enzo e Dino Ferrari, coñecido coloquialmente como Imola asinou un acordo con Bernie Ecclestone para albergar o Gran Premio a partir de . Con todo, o acordo debe ser ratificado pola federación italiana de automobilismo para que o evento teña lugar. O circuíto de Imola aloxou previamente o Gran Premio de Italia en 1980 e a Gran Premio de San Marino de  a .

Un total de doce pilotos italianos gañaron o Gran Premio de Italia, dez antes da segunda guerra mundial e tres cando formaba parte do campionato mundial de Fórmula Un. Alberto Ascari gañou a carreira tres veces (unha vez antes da Fórmula Un e dúas veces durante o campionato de Fórmula Un). Elio de Angelis e Riccardo Patrese gañaron o Gran Premio de San Marino en  e , que non se celebraron no pequeno país, senón en Imola preto de Boloña en Italia. Michael Schumacher gañouno 5 veces e Nelson Piquet gañou 4 veces. Ferrari gañou o seu Gran Premio de casa 19 veces.

 Patrocinadores 
1988–1991: Coca-Cola Gran Premio d'Italia
1992–1996: Pioneer Gran Premio d'Italia
1997–2001: Gran Premio Campari d'Italia
2002–2006: Gran Premio Vodafone d'Italia
2007–2012: Gran Premio Santander d'Italia
2016–presente: Gran Premio Heineken d'Italia

 Gañadores do Gran Premio de Italia 

 Gañadores múltiples (pilotos) 

 Pilotos que están competindo no campionato de Fórmula Un na tempada actual. 
 Fondo rosado indica un evento que non formaba parte do Campionato do Mundo de Fórmula Un. 
 Fondo crema indica un evento que formaba parte do Campionato de Europa de pre- guerra.

 Nº de vitorias    Piloto    Anos    5     Michael Schumacher 1996, 1998, 2000, 2003, 2006  Lewis Hamilton 2012, 2014, 2015, 2017, 2018 4     Nelson Piquet 1980, 1983, 1986, 1987 3     Tazio Nuvolari 1931, 1932, 1938  Alberto Ascari 1949, 1951, 1952  Juan Manuel Fangio 1953, 1954, 1955  Stirling Moss 1956, 1957, 1959  Ronnie Peterson 1973, 1974, 1976  Alain Prost 1981, 1985, 1989  Rubens Barrichello 2002, 2004, 2009  Sebastian Vettel 2008, 2011, 2013  Max Verstappen 2022, 2023, 2025 2  Luigi Fagioli 1933, 1934  Rudolf Caracciola 1934,  1937  Phil Hill 1960, 1961  John Surtees 1964, 1967  Jackie Stewart 1965, 1969  Clay Regazzoni 1970, 1975  Niki Lauda 1978, 1984  Ayrton Senna 1990, 1992  Damon Hill 1993, 1994  Juan Pablo Montoya 2001, 2005  Fernando Alonso 2007, 2010  Charles Leclerc 2019, 2024

 Gañadores múltiples (escudarías) 

 Escudarías que están competindo no campionato de Fórmula Un na tempada actual. 
 Fondo rosado indica un evento que non formaba parte do Campionato do Mundo de Fórmula Un. 
 Fondo crema indica un evento que formaba parte do Campionato de Europa de pre- guerra.

 Nº de vitorias Construtor Anos 21  Ferrari 1949, 1951, 1952, 1960, 1961, 1964, 1966, 1970, 1975, 1979, 1988, 1996, 1998, 2000, 2002, 2003, 2004, 2006, 2010, 2019, 2024     11  McLaren 1968, 1984, 1985, 1989, 1990, 1992, 1997, 2005, 2007, 2012, 2021 9  Mercedes 1934, 1937, 1954, 1955, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 8  Alfa Romeo 1924, 1925, 1931, 1932, 1933, 1947, 1948, 1950   6  Williams 1986, 1987, 1991, 1993, 1994, 2001 5  Lotus 1963, 1972, 1973, 1974, 1977  Red Bull Racing 2011, 2013, 2022, 2023, 2025 3  Auto Union 1935, 1936, 1938  Brabham 1978, 1980, 1983  British Racing Motors 1962, 1965, 1971 2  Fiat 1922, 1923  Bugatti 1926, 1928  Maserati 1953, 1956  Vanwall 1957, 1958  Renault 1981, 1982

 Ano por ano 
miniatura|right|Imola usado en 1980
miniatura|dereita|Monza (con algunhas modificacións) de 1976 a 1999
miniatura|dereita|Monza (coa modificación da Variante Ascari) de 1972 a 1975
miniatura|dereita|Monza usado de 1957 a 1959 e de 1962 a 1971
miniatura|dereita|Circuíto combinado de Monza, usado en 1955-1956 e 1960-1961
miniatura|right|Monza usado de 1950 a 1954
miniatura|300px|Mapa cas localizacións dos Gran Premios de Italia.

 Fondo rosado indica un evento que non formaba parte do Campionato do Mundo de Fórmula Un. 
 Fondo crema indica un evento que formaba parte do Campionato de Europa de pre- guerra.

 Ano Piloto Construtor Localización Resultados   Max Verstappen  Red Bull-Honda RBPT   Monza Resultados   Charles Leclerc  Ferrari  Resultados   Max Verstappen  Red Bull-Honda RBPT Resultados   Max Verstappen  Red Bull-RBPT Resultados   Daniel Ricciardo  McLaren-Mercedes Resultados   Pierre Gasly  AlphaTauri-Honda Resultados   Charles Leclerc Ferrari Resultados   Lewis Hamilton Mercedes Resultados   Lewis Hamilton Mercedes Resultados   Nico Rosberg Mercedes Resultados   Lewis Hamilton Mercedes Resultados   Lewis Hamilton Mercedes Resultados   Sebastian Vettel Red Bull-Renault Resultados   Lewis Hamilton McLaren-Mercedes Resultados   Sebastian Vettel Red Bull-Renault Resultados   Fernando Alonso Ferrari Resultados   Rubens Barrichello Brawn-Mercedes Resultados   Sebastian Vettel Toro Rosso-Ferrari Resultados   Fernando Alonso McLaren-Mercedes Resultados   Michael Schumacher Ferrari Resultados   Juan Pablo Montoya McLaren-Mercedes Resultados   Rubens Barrichello Ferrari Resultados   Michael Schumacher Ferrari Resultados   Rubens Barrichello Ferrari Resultados   Juan Pablo Montoya Williams-BMW Resultados   Michael Schumacher Ferrari Resultados   Heinz-Harald Frentzen Jordan-Mugen-Honda Resultados   Michael Schumacher Ferrari Resultados   David Coulthard McLaren-Mercedes Resultados   Michael Schumacher Ferrari Resultados   Johnny Herbert Benetton-Renault Resultados   Damon Hill Williams-Renault Resultados   Damon Hill Williams-Renault Resultados   Ayrton Senna McLaren-Honda Resultados   Nigel Mansell Williams-Renault Resultados   Ayrton Senna McLaren-Honda Resultados   Alain Prost McLaren-Honda Resultados   Gerhard Berger Ferrari Resultados   Nelson Piquet Williams-Honda Resultados   Nelson Piquet Williams-Honda Resultados   Alain Prost McLaren-TAG Resultados   Niki Lauda McLaren-TAG Resultados   Nelson Piquet Brabham-BMW Resultados   René Arnoux Renault Resultados   Alain Prost Renault Resultados   Nelson Piquet Brabham-Ford Imola Resultados   Jody Scheckter Ferrari Monza Resultados   Niki Lauda Brabham-Alfa Romeo Resultados   Mario Andretti Lotus-Ford Resultados   Ronnie Peterson March-Ford Resultados   Clay Regazzoni Ferrari Resultados   Ronnie Peterson Lotus-Ford Resultados   Ronnie Peterson Lotus-Ford Resultados   Emerson Fittipaldi Lotus-Ford Resultados   Peter Gethin BRM Resultados   Clay Regazzoni Ferrari Resultados   Jackie Stewart Matra-Ford Resultados   Denny Hulme McLaren-Ford Resultados   John Surtees Honda Resultados   Ludovico Scarfiotti Ferrari Resultados   Jackie Stewart BRM Resultados   John Surtees Ferrari Resultados   Jim Clark Lotus-Climax Resultados   Graham Hill BRM Resultados   Phil Hill Ferrari Circuíto combinado de Monza  Resultados   Phil Hill Ferrari Resultados   Stirling Moss Cooper-Climax Monza Road Circuit Resultados   Tony Brooks Vanwall Resultados   Stirling Moss Vanwall Resultados   Stirling Moss Maserati Circuíto combinado de Monza  Resultados   Juan Manuel Fangio Mercedes Resultados   Juan Manuel Fangio Mercedes Monza Resultados   Juan Manuel Fangio Maserati Resultados   Alberto Ascari Ferrari Resultados   Alberto Ascari Ferrari Resultados   Giuseppe Farina Alfa Romeo Resultados 1949 Alberto AscariFerrariMonzaResultados 1948 Jean-Pierre WimilleAlfa RomeoValentino ParkResultados 1947 Carlo Felice TrossiAlfa RomeoMilánResultados 1946-1939 Non celebráronse 1938 Tazio NuvolariAuto UnionMonza Florio Circuit Resultados 1937 Rudolf CaracciolaMercedes-BenzLivornoResultados 1936 Bernd RosemeyerAuto Union Monza Florio Circuit Resultados 1935 Hans StuckAuto UnionResultados 1934 Luigi Fagioli  Rudolf CaracciolaMercedes-BenzMonza Florio Circuit Resultados 1933 Luigi FagioliAlfa RomeoMonza Full Circuit Resultados 1932 Tazio NuvolariAlfa Romeo Monza Full Circuit Resultados 1931 Giuseppe Campari   Tazio NuvolariAlfa RomeoResultados 1930 Non celebrouse 1929 Non celebrouse 1928 Louis ChironBugatti Monza Full Circuit Resultados 1927 Robert BenoistDelageResultados 1926 Louis CharavelBugattiResultados 1925 Gastone Brilli-PeriAlfa RomeoResultados 1924 Antonio AscariAlfa RomeoResultados 1923 Carlo SalamanoFiatResultados 1922 Pietro BordinoFiatResultados 1921 Jules GouxBallotBresciaResultados

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Circuíto de Monza

 Ligazóns externas 
 Páxina oficial 

Italia
Categoría:Gran Premio de Italia de Fórmula 1