Muruxa

A muruxa (Stellaria media) é unha planta da familia das Caryophyllaceae. É unha planta invasora pero fácil de eliminar ao labrar. É sensible aos herbicidas en xeral, pese a que as sementes aseguran unha nova reinfestación. Esta herba non soporta a seca nin a calor forte do verán. Normalmente aparece desde o outono á primavera. Nas zonas de montaña era importante na primavera, xa que a pesar do seu valor pouco alimentario, agromaba antes ca outras herbas.

 Descrición 
A súa xerminación prodúcese polo outono ou a finais do inverno e medra formando grandes matos que poden chegar a medir 30 cm, xeralmente de porte rastreiro xa que a pouca firmeza dos seus talos impídelle manterse ergueita. As follas son ovais, en forma de punta e opostas. Ten pequenas flores brancas (uns 4 mm.), cáliz de cinco sépalos libres, cinco pétalos moi divididos, de tres a cinco estames con anteras purpúreas e pistilo con tres estilos, xorden na zona apical sobre delgados pedúnculos.

 Hábitat e distribución 
Atópase abundantemente en bouzas e terras húmidas e sombrizas e tamén en poulas, así coma á beira das casas abeiradas polos muros.

Tanto en Europa como en América do Norte considérase unha planta invasiva de xardíns, veigas e pasteiros, difícil de controlar por mor á súa masiva xerminación.

 Uso medicinal 
 Antigamente utilizábase coma expectorante por mor ao seu contido en saponinas. P. C. Palau, no seu libro «Les plantes medicinals baleàriques» recomendaba o uso do zume da planta fresca coma fortalecedor das vías respiratorias e dos pulmóns. 
 Remineralizante polo seu contido de potasio e silicio.
 En forma de cataplasma, envolta nunha gasa, úsase para o tratamento de úlceras e feridas.
 En homeopatía úsase contra os reumatismos e a psoríase.

 Etimoloxía 
A marcada división dos pétalos dá a estas floriñas o aspecto de estrelas, o que deu o nome ao xénero stellaria, do latín stella.

 Nome vulgar 
Recibe en galego tamén os nomes comúns de herba paxareira e maruxa (moruxa).

 Taxonomía 
Stellaria media foi descrita por (L.) Vill. e publicado en Histoire des Plantes de Dauphiné 3(1): 615. 1789
Citoloxía
Número de cromosomas de Stellaria media (Fam. Caryophyllaceae) e táxones infraespecíficos: 2n=40, 44The incidence of polyploidy in the Caryophyllaceae of Britain and of Portugal. Blackburn, K. B. & J. K. Morton (1957) New Phytol. 56: 344-351
Subespecies
 Stellaria media subsp. cupaniana (Jord. & Fourr.) Nyman
 Stellaria media var. media	
 Stellaria media var. micrantha (Hayata) T.S. Liu & S.S. Ying
Sinonimia
 Alsine brachypetala  Opiz
 Alsine media L.
 Alsinula media subsp. apetala (Ucria) Dostál
 Alsinula media (L.) Dostál
 Cerastium medium (L.) Crantz
 Malachia aquatica subsp. calycina (Willk.) Nyman
 Malachia calycina Willk.
 Stellaria apetala Ucria
 Stellaria cucubaloides Pau
 Stellaria pilosa DulacSinónimos en Real Jardín Botánico
 Alsine apetala Kit. ex Nyman	
 Alsine avicularum Lam.	
 Alsine barbata Stokes	
 Alsine bipartita Gilib. 
 Alsine brachypetala Opiz	 Alsine elongata Jord. & Fourr.	
 Alsine glabella Jord. & Fourr.	
 Alsine gussonii Jord. & Fourr.
 Alsine media (L.) Druce 
 Alsine media var. transiens (Bég.) Tzvelev
 Alsine repens Vell.
 Alsine vulgaris Moench	
 Alsinella wallichiana Sw.	
 Arenaria vulgaris Bernh.	
 Holosteum alsine Sw.	
 Stellaria media (L.) J.C. Sowerby & Sm.	
 Stellaria media (L.) Cirillo	
 Stellaria media var. apetala (Ucria ex Roem.) Gaudin	
 Stellaria media f. apetala Rouy & Foucaud	
 Stellaria vulgaris Raunk.[  en PlantList] 

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 
 Plantas medicinales, El Dioscórides renovado - Pío Font Quer.

 Ligazóns externas 

Categoría:Stellaria
Categoría:Plantas invasoras
Categoría:Plantas medicinais
Categoría:Flora de Galicia
Categoría:Plantas descritas en 1789
Categoría:Taxons descritos por Linné