Zodíaco

O Zodíaco, termo procedente do grego ζῳδιακός (zōidiakos, círculo de animais), trátase dunha banda circular de ceo por onde, aparentemente, transitan o Sol e os planetas. En realidade é a proxección do noso plano orbital arredor do Sol (na astronomía xeocéntrica era visto á inversa) no fondo de estrelas "fixas"; o nome máis antigo que se coñece desa banda é o de Camiño do Sol e da Lúa. O progresivo avance da astronomía foi fixando eses camiños nunha liña dentro desa banda, que hoxe coñecemos como eclíptica, ou liña de eclipses, que é onde se "cruza" o camiño do Sol e da Lúa.

 Traxectoria 
Os nomes máis antigos do zodíaco existían xa hai uns 4000 anos -eran 18 constelacións-, e coñecémolos pola súa representación nos Kudurrus mesopotámicos. Durante o século V a.C., esta rexión da esfera celeste (naquelas datas era considerada como unha bóveda) foi dividida en 12 partes iguais (unha constelación por cada mes do ano) en fraccións de 30 graos cada unha, as cales lles deron o nome da constelación máis próxima (grupos que existían antes da invención do Zodíaco propiamente dito). Estas constelacións tiñan un nome mesopotámico, grego, e despois latino que derivou nos momes actuais. De xeito tradicional a constelación onde comeza a lista é a de Aries, o carneiro, que comeza os seus días o 21 de marzo, o primeiro día do ano de moitos dos calendarios antigos.

O zodíaco serve para determinar os tránsitos do Sol e da Lúa ao longo do ano; era un reloxo-calendario celestial (os calendarios simulan a translación terrestre arredor do Sol; os reloxos simulan a rotación terrestre, dividen unha rotación en vinte e catro horas). Os antigos falaban de que estaba o Sol en Aries, para indicar en que mes se atopaban no calendario solar. Nos lunares indicaban a posición da Lúa, e nos lunisolares, indicábase coa situación do Sol e da Lúa en cada signo. En termos técnicos era un elaborado sistema de coordenadas celestiais, co cal se podían calcular os anos e meses lunares, solares, as eclipses e os ciclos de saros, con múltiples usos: navegación marítima (diúrna e nocturna), orientación terrestre (diúrna e nocturna), ciclos agrícolas (de sementeira e colleita), ciclos reprodutivos do gando. Os anos solares zodiacais teñen 1 día por grao celeste e, polo tanto, o ano solar tiña 360 días; para axustar isto, as relixións antigas facían uso de varias tradicións ata completar os 365 días, ou ben, axustaban o calendario cos ciclos lunares cada 18 anos e medio (existen variacións destes dous patróns básicos).

Hai que sinalar que modernamente se engadiu a esa lista de 12 constelacións unha décimo terceira: Ophiuchus, o serpentario. Actualmente, e "astronomicamente" (dun xeito popular e non técnico) falando, o Sol transita polos seus límites, segundo a UAI, do 30 de novembro ao 17 de decembro. As divisións (constelacións e signos) son as seguintes:

 Glifo  Constelación  Nome galego Símbolo Comezo  Final  Elemento  Nº mes 20px  Aries  Aries, Ariete ou Carneiro carneiro  21 de marzo  20 de abril Fogo  03 20px  Taurus  Tauro ou Touro touro  21 de abril  20 de maio Terra  04 20px  Xémini  Xémini ou Xemelgos xemelgos  21 de maio  21 de xuño Ar  05 20px  Cáncer  Cáncer, Cangrexo ou Caranguexo  cangrexo  22 de xuño  22 de xullo Auga  06 20px  Leo  León  león  23 de xullo  22 de agosto Fogo  07 20px  Virgo  Virgo ou Virxe  virxe  23 de agosto  22 de setembro Terra  08 20px  Libra  Libra ou Balanza  balanza  23 de setembro  22 de outubro Ar   09 20px  Scorpius  Escorpión  escorpión  23 de outubro  21 de novembro Auga 10 20px  Saxitario  Saxitario  arqueiro  22 de novembro  21 de decembro Fogo  11 20px  Capricornus  Capricornio  cabra  22 de decembro  20 de xaneiro Terra 12 20px  Acuario  Augadeiro, ou Acuario  augadeiro  21 de xaneiro  19 de febreiro Ar 01 20px  Pisces  Pisces ou Peixes  peixes  20 de febreiro  20 de marzo Auga 02

 Uso astrolóxico 

Disque unha persoa pertence a un signo do zodíaco porque o día no que nace está comprendido nun intervalo determinado polo tránsito do sol por un tramo determinado do zodíaco.

Cómpre lembrar que unha cousa son as constelacións (concepto astronómico) e outra o signo zodiacal (concepto astrolóxico).

As constelacións zodiacais son consideradas as máis antigas, tendo unha importancia evidente na astroloxía (disciplina que antigamente se confundía coa astronomía).

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Ano
 Constelación

Categoría:Signos astrolóxicos
Categoría:Astroloxía