Universidade de Santiago de Compostela

A Universidade de Santiago de Compostela (USC) é unha institución universitaria con sede en Santiago de Compostela. As súas orixes datan de finais do século XV, sendo a primeira universidade fundada en Galiza e a sexta en España. 

Porén, non hai unanimidade nas datas de fundación das universidades españolas. Uns consideran a fundación como o momento no que se instauran algún tipo de estudos, segundo este criterio a USC fúndase en 1495, o que a converte na sexta universidade española máis antiga despois das de Salamanca, Complutense, Valladolid, Barcelona e Zaragoza.Precedencia de las universidades españolas  en protocolo.org  Outros toman como data fundacional o ano en que é recoñecida pola Igrexa ou algunha autoridade civil, de acordo con este criterio a USC foi fundada en 1504 pero continúa sendo a sexta máis antiga de España gañando en antigüidade á de Zaragoza mais perdéndoa coa de Valencia.Fundación de las universidades españolas actuales na web da Universidade de Sevilla. 

En 1990 a partir da Universidade de Santiago creáronse as Universidades da Coruña e de Vigo. No ano 2012 contaba con dous campus universitarios (Campus de Santiago -dividido en Histórico, Norte e Sur-, e Campus de Lugo) cun total de 23 facultades e 2 escolas técnicas superiores.Relación de Centros da USC

Durante o curso 2011-12 o número de estudantes matriculados ascendía a 28.138, dos cales 24.758 correspondían a titulacións oficiais do 1º e 2º ciclos e grao, 1.677 a másteres oficiais e 1.703Datos provisionais a 21/03/2012 a outros estudos (titulacións e másteres propios, cursos de especialización, cursos de formación continua e 4º ciclo).

En abril de 2018 foi elixido reitor o xurista Antonio López.

 Historia 
Orixes
Entrada principal do Colexio de San Xerome, sede do reitorado.|222px|miniatura
A finais do século XV o notario e rexedor compostelán Lopo Gómez de Marzoa promoveu a creación en Santiago dun Colexio de Estudantes Pobres, motivo polo cal se dirixiu ao abade do bieito mosteiro de San Martiño Pinario frei Juan de Melgar na procura do seu apoio.

Deste xeito o 4 de setembro de 1495 outorgáronse as escrituras de doazón (a dos relixiosos en castelán e a do notario en galego) nas que se fixaron as contribucións económicas que debían as partes para a fundación. Os de San Martiño doaron como sede o convento de San Paio, agás a igrexa, e o notario doou bens por un valor total de 50.000 marabedís de renda anual.

Pero este estudio de San Paio tivo unha vida moi curta xa que o 18 de xullo de 1499 os relixiosos, en capítulo presidido polo prior xeral e reformador xeral da orde de San Bieito para o Reino de Galiza, acordaron anular o contrato e instalar en San Paio ás monxas bieitas de Galiza.

O Estudio Vello
O 17 de xullo de 1501 de novo Lopo Gómez de Marzoa xunto con Diego de Muros II, bispo das Canarias, e Diego de Muros III, deán de Santiago, fixeron unha segunda fundación, na que configuraron un Estudio Xeral coa súa propia normativa e a súa sede nunha casa da Rúa Nova onde se impartiron clases de gramática e unha cátedra de Canons. No ano 1504 unha bula do papa Xulio II confirma a fundación do devandito estudio. Este estudio foi absorbido polo Colexio de Santiago Alfeo no ano 1542, tras o pasamento do seu único catedrático Pedro de Victoria, considerado primeiro reitor da Universidade de Santiago.

 A fundación de Alonso III de Fonseca 
miniatura|Estatua de Alonso III de Fonseca no claustro do Colexio de Santiago Alfeo, obra de Ramón Conde.
No ano 1522 Alonso de Fonseca comeza a xestionar a creación dun Colexio Novo, ao que denominaría de Santiago Alfeo, que foi aprobado por medio dunha bula do papa Clemente VII o 15 de marzo de 1526 outorgándolle os mesmos privilexios que o colexio fundado polo cardeal Cisneros en Alcalá de Henares.

Fixou o proxecto no seu testamento de 1531, incluíndo a dotación ós executores e ó proxecto de construción, pero á súa morte no ano 1534 aínda non se puxera en marcha. Nos anos 1551 e 1552 algúns testamenteiros reuníronse co patrón do colexio, o conde de Monterrei, co obxecto de pór en marcha o colexio. O edificio xa estaba feito pero carecían da normativa organizativa, polo que chegaron a valorar a entrega da institución aos xesuítas para que fosen eles os que a organizasen. Finalmente, o 25 de outubro de 1553 promulgaron as primeiras ordenanzas, pero estas non chegaron a aplicarse. Xa había tempo que o Colexio de Santiago Alfeo estaba construído nos terreos doados polo propio Fonseca do solar familiar na Rúa do Franco.

 As reformas de Cuesta e Portocarrero 
As liortas entre os partidarios de entregar a institución aos xesuítas, principalmente o arcebispo Xoán Álvarez de Toledo, e os testamenteiros fixo que o cabido recorrese á arbitraxe de Filipe II. Este, por medio da provisión real do 26 de xuño de 1555, encomendoulle ao doutor Andrés Cuesta o estudio e reorganización do colexio. Seguindo a encomenda organizou o Colexio de Santiago Alfeo diferenciándoo da propia Universidade. Só os colexiais do devandito colexio podían obter os graos académicos tendo que esperar á consolidación definitiva ata o 10 de decembro de 1567, cando o Consello Real estableceu as gradacións da Universidade de Santiago de Compostela. A coroa foi desde entón o principal patrón da institución.

No ano 1577 solicitouse de novo a intervención da Coroa para reformar os estatutos da universidade. A consecuencia foi a visita de Pedro Portocarrero e a posterior aprobación da súa reforma en outubro de 1588. Nela especificábanse mais polo miúdo as competencias e funcións dos diferentes órganos e establecíase a residencia para teólogos e xuristas no colexio maior de Santiago Alfeo e a dos artistas no de San Xerome, deixándolle a ensinanza da Gramática á Compañía de Xesús.

Ao longo do século XVI chegaron durante varios cursos aos 3.000 estudantes, que procedían principalmente de Galiza e Asturias.

No século XVII consolidouse coa incorporación das facultades de Leis e Medicina ás xa existentes de Artes, Teoloxía e Canons, e contou con ata cinco colexios: o de Santiago Alfeo, o de San Xerome, o de San Clemente, o de San Patricio dos Irlandeses e o efémero de San Salvador. A fins deste século non chegaba a 300 o número de estudantes.

 A Universidade Ilustrada
miniatura|Retrato feito por Goya de Carlos III, quen nomea rexia á Universidade de Santiago (Museo do Prado).
Durante a maior parte do Antigo Réxime a universidade galega vai permanecer cinguida nos seus moldes escolásticos e tradicionais, inmune aos aires renovadores da Ilustración que influíron, aínda que levemente, noutras universidades españolas. O colexio maior de Santiago Alfeo ou de Fonseca, reduto das principais familias do reino, exercía un control case absoluto na adxudicación das cátedras (entre 1685 e 1748 coparon o 74% delas). Mesmo chegouse a abandonar a cátedra de Matemáticas, fundada en tempos de Filipe II, por considerar o ensino desta disciplina perigoso e inútil.

A pesar de todo, o século XVIII trae a Compostela tímidos aires renovadores. A raíz dun informe sobre a situación da universidade de Santiago, presentado en 1747 polo xesuíta Carral, prodúcense algúns cambios que limitan o poder dos colexios maiores (fiscalízanse as súas contas e redúcese o seu poder no claustro) e completan o proceso de secularización da institución ao afastala do control eclesiástico.

Pouco despois, en 1751, Carlos III, promulga as Providencias Reais polas cales a Universidade de Santiago de Compostela é nomeada rexia e engade ao seu escudo a coroa real sobre as armas dos reinos de Castela, León e Galiza e xunto aos emblemas heráldicos dos seus fundadores. O máis salientable destas Providencias no aspecto académico é a instauración das ensinanzas de Anatomía e Matemáticas, debendo rexerse ambas as dúas polos novos criterios experimentais.

O 2 de abril de 1767 o rei Carlos III asina o decreto de expulsión dos xesuítas. O patrimonio desta orde en Santiago de Compostela pasaba por mandato real á Universidade e constituía o centro da nova universidade ilustrada. Recuperábanse tamén disciplinas cedidas a ordes relixiosas.

En 1772, ao amparo do reformismo universitario impulsado desde Madrid por Campomanes, o claustro compostelán solicita a creación dunha cátedra de Física experimental, aínda que terá que esperar algúns anos para a súa instauración definitiva.

Século XIX 
miniatura|250px|Placa en lembranza do Batallón Literario na praza da Quintana de Santiago de Compostela.
Comeza o século XIX con aires renovadores. En 1807 promúlgase o Plan Xeral de Universidades, coñecido como Plan Caballero, por ser José Antonio Caballero, ministro de Graza e Xustiza, o seu impulsor. Este plan pretendía unha maior uniformidade no ensino de todas as universidades españolas desbotando algunhas ensinanzas anacrónicas. En Santiago de Compostela o Plan Caballero provocou acaloradas discusións entre quen o rexeitaba, como Teoloxía e Leis, e quen o apoiaba, como Artes. Finalmente a universidade acatou o plan, mais non tivo tempo de aplicalo inmediatamente por mor da invasión francesa.

A guerra da Independencia tivo unha fonda repercusión na vida universitaria. En 1808 a Universidade de Santiago quedou practicamente baleira de estudantes que se incorporaron ao Batallón Literario. Aínda así non se suspenderon as clases que continuaron até xaneiro de 1809, cando entran os franceses na cidade e ocupan as dependencias universitarias, o que provoca o peche da universidade. Os órganos de goberno continúan reuníndose noutras dependencias pero cando en xuño de 1809 son expulsados os franceses, non foi posible retomar a vida académica, non só porque a maioría dos estudantes estaban na fronte, senón tamén pola ruinosa situación en que quedaran as dependencias universitarias. Cando en 1810 estaba todo preparado para a reapertura, unha lei promulgada polo Consello Supremo de Rexencia suspendía o ensino de todas as materias que non tiveran por obxecto a guerra e calquera inmediata relación con ela. Ademais en Santiago correuse o rumor de que o goberno quería pechar definitivamente a Universidade de Santiago por acusala inxustamente de afrancesada. Foi necesario enviar a Cádiz, onde estaban as Cortes e o Consello Supremo de Rexencia, ao catedrático e encargado da biblioteca universitaria, Joaquín Patiño, quen foi informado de non teren fundamento os rumores de peche, conseguindo que se reabrise a universidade en 1811.

Aproveitando a restauración do absolutismo por Fernando VII, os sectores conservadores da universidade fixeron presión sobre o claustro para solicitar ao monarca a volta ao plan de 1772, que o rei concede o 14 de setembro de 1818.

Durante o Trienio liberal promulgouse un novo Regulamento Xeral de Instrución Pública en 1821, que apenas entrou en vigor. Nel recollíanse os catro dogmas liberais: uniformidade, gratuidade, liberdade e publicidade.

A volta ao conservadorismo veu co Plan Calomarde de 1824, chamado así por Tadeo Calomarde, o ministro de Graza e Xustiza que o sancionou; aínda que o principal redactor foi o freire mercedario galego Manuel Martínez Ferro. O Plan Calomarde caracterizábase polo seu centralismo, o control ideolóxico e político, a defensa da ortodoxia, e a tutela represora sobre alumnado e profesorado. En Compostela foi acatado sen discusión, sendo dunha gran pobreza intelectual os informes redactados, que contrastan chamativamente cos redactados para o plan de 1807. Isto non é de estrañar dada a depuración que se fixo na universidade despois da fin do Trienio liberal.

A universidade compostelá volve a ser pechada de novo o 15 de outubro de 1830 mediante un simple oficio firmado polo propio Calomarde. A universidade galega non foi a única en ser pechada sen explicacións; o motivo máis probable foi o receo de Fernando VII a un rexurdir liberal. Cando toma o poder a raíña María Cristina por enfermidade de Fernando VII, unha das primeiras medidas que toma é a reapertura das universidades pechadas, que fai por decreto o 7 de outubro de 1832.

Os plans de estudos vanse sucedendo sen case dar tempo de aplicalos, así fanse plans de estudos nos anos 1836, 1845, 1847 e 1850, amais dalgunhas reformas parciais. Chégase así á promulgación en 1857 da Lei Moyano, do entón ministro de Fomento, Claudio Moyano. Esta lei estableceu a estrutura do sistema educativo español, baseado nos conceptos da nación española, a monarquía e a igrexa católica. Algunhas consecuencias para a universidade de Santiago da aplicación da Ley Moyano foron a reimplantación da Facultade de Filosofía e Letras e a definitiva separación destes estudos dos científicos coa creación da Facultade de Ciencias Exactas, Físicas e Naturais.

Na segunda metade do século prodúcese o Rexurdimento da cultura galega. A universidade galega é un dos focos deste movemento, persoeiros como Xoán Manuel Pintos, Francisco Añón, Manuel Murguía ou Valentín Lamas Carvajal estudaron en Compostela.

A partir de 1877 e durante máis de 30 anos, a universidade de Santiago tivo un representante no Senado de España. Cinco foron os senadores da universidade: Juan José Viñas (non chegou a tomar posesión), José Montero Ríos, Maximino Teijeiro Fernández, Francisco Romero Blanco e Eduardo Hinojosa.

 Séculos XX e XXIHistoria da USC 

miniatura|Edificio do Colexio de Veterinaria da Universidade de Santiago (na actualidade sede do Parlamento de Galiza).

Nos primeiros anos do século XX a universidade conta coa presenza nas súas aulas de figuras senlleiras do galeguismo, sendo testemuña da consolidación do rexurdimento cultural de Galiza iniciado o século anterior. Así mesmo experimenta un pulo notable a ciencia, coa chegada a Compostela das novas correntes de pensamento científico.

O número de carreiras e de estudantes increméntase significativamente. Tamén ten lugar no ano 1913 a incorporación da muller aos estudos universitarios, sendo as pioneiras en Galiza Elisa e Jimena Fernández de la Vega, que obtiveron o premio extraordinario de medicina no ano 1919.

A vida estudantil na Compostela da época é recreada por Alejandro Pérez Lugín na súa coñecida obra La casa de la Troya, publicada en 1915.

O incremento de carreiras e estudantes fai necesaria unha maior dotación de infraestruturas. Así, constrúense os edificios do Colexio de Veterinaria (actual Parlamento de Galiza), do Colexio de Xordomudos (sede actual da Xunta de Galiza), e da Facultade de Medicina; tamén se amplía o edificio da universidade (actual Facultade de Xeografía e Historia). Na década de 1930 acométese o proxecto da Residencia Universitaria. O fondo bibliográfico da Biblioteca Universitaria vese incrementado notablemente con doazóns importantes como foi a da Biblioteca América.

O século XX tamén é o do comezo das relacións da universidade con outras estranxeiras, inicialmente con universidades portuguesas.

dereita|miniatura|Biblioteca da Facultade de Xeografía e Historia.

O afán modernizador da universidade compostelá truncouse dun xeito radical coa sublevación do 18 de xullo de 1936 contra o goberno da República. A diferenza doutras cidades galegas onde a resistencia á rebelión estivo na clase obreira, na burguesía liberal, ou nos mandos intermedios da armada e do exército, en Santiago a oposición aos sublevados partiu dos estudantes e profesores universitarios. O triunfo dos sublevados trouxo, xa que logo, o peche da universidade e logo da súa apertura no curso 1939-1940 unha depuración dos estamentos universitarios coa imposición dun novo reitor e de normas doutrinarias como rezar ao comezo e ao remate de cada clase.

Durante a última etapa do franquismo converteuse nun foco de loita contra o réxime, sobre todo a partir de 1966, e máis aínda despois do maio do 68 francésGurriarán Rodríguez, R. (coord.): 1968, do "gaudeamus igitur" ao "venceremos nós". Fundación 10 de marzo, 2008.. O ano 1972 foi prolixo en folgas universitarias; nunha delas,no mes de decembro, a represión policial tivo como consecuencia a morte dun estudanteMorais, C.: Crónica de Fonseca. Editorial Laiovento, 1996..

En 1995, co gallo do V Centenario da Universidade de Santiago de Compostela, a universidade organizou unha grande exposición denominada Gallaecia Fulget. O título da exposición provén das palabras que o profesor Álvaro de Cadaval fixo gravar en 1544 no friso do claustro do Colexio de Santiago Alfeo para salientar o brillo que para Galiza significaba a súa Universidade. A exposición constituía un percorrido por tódolos aspectos universitarios deses 500 anos: patrimonio, profesores, estudantes, vida académica, costumes, estudos etc. O grupo Milladoiro foi o encargado de poñerlle música, para o cal compuxeron un álbum co mesmo título ca exposición. A TVG sumouse ao acontecemento coa emisión dun documental de 9 capítulos de 30 minutos cada un, tamén de título Gallaecia Fulget.

Nos primeiros anos do século XXI vivíronse novos episodios de mobilizacións estudantís. O maior deles viviuse entre novembro de 2001 e febreiro de 2002 en contra da Lei Orgánica de Universidades (LOU)"O conflito máis longo" , La Voz de Galicia., aprobada no Congreso dos Deputados o 6 de decembro de 2001. O estudantado valíase das asembleas de facultade, á súa vez organizadas na Coordenadora Galega por Unha Universidade Pública e de Calidade. A cidade foi un dos epicentros do movemento a nivel estatal, destacando especialmente polo carácter lúdico e paródico das actividadesRamos Martínez, I. J.: "La protesta estudiantil en Galicia contra la Ley Orgánica de Universidades" , en Athenea Digital: revista de pensamiento e investigación social nº 10. Barcelona, 2006. Pax. 1-15. ISBN 978-84-206-8496-3 ., que tentaban achegar á cidadanía o carácter privatizador e excluínte da leiLlusia, M.: "El movimiento estudiantil gallego: asambleario, masivo y abierto a la sociedad", en Página abierta nº 121. Decembro 2001 - xaneiro 2002. ..

O movemento do "Non á LOU" deu pé á organización asemblearia en posteriores mobilizacións, como contra a marea negra do Prestige ("Nunca Máis", novembro 2002), contra a guerra de Iraq ("Non á guerra", 2004), contra o G-8, contra o Espazo Europeo de Educación Superior ("Plan Boloña") e contra a LOMCE (outono de 2013)"Peches na USC contra a Lomce" , El Correo Gallego, 21 de outubro de 2013..

No ano 2009 o Ministerio de Educación escolleu o proxecto Campus Vida da USC para formar parte, xunto con oito máis do estado español, dos Campus de Excelencia Internacional, a contribución española ao Programa Europeo de Excelencia Internacional que en 2010 contaba con proxectos de tan só catro países (Alemaña, España, Francia e o Reino Unido). En 2012 pretendíase crear outro Campus de Excelencia no Campus de Lugo co nome de Campus Terra, e deter a preocupante redución de estudantes.

En maio de 2025, a Xunta de Galicia anunciou que non outorgaría a singularidade ao Máster de Matemáticas na USC. Desde ese momento, alumnado e profesorado da USC rebélanse a través da plataforma En defensa do mestrado de Matemáticas da USC.

 Evolución da poboación estudante en Compostela 
Datos da poboación universitaria de Santiago de Compostela en diversos cursos do século XXGonzález Calleja, E.: Rebelión en las aulas. Alianza Editorial, 2009. Pax. 263. ISBN 978-84-206-8496-3 .:

 1900-1901 1909-1910 1921-1922 1931-1932 1935-1936 1945-1946 1955-1956 1960-1961 1.565 1.053 1.097 2.103 2.183 2.764 3.146 3.250

En 1900 era a 3ª universidade española con máis alumnado matriculado, cunha poboación de 1.565 estudantes sobre un total de 16.273 no estado.

Nos anos 60 tiña unha media de 3.000 alumnos matriculados. Vinte anos despois a matrícula incrementouse considerablemente chegando ata os 40.000, cifra que se mantivo aproximadamente até o ano 2000, baixando paulatinamente nos anos posteriores.

 Administración e organización 
A Universidade de Santiago de Compostela é unha Universidade Pública financiada polo Ministerio de Educación e a Consellería de Educación da Xunta de Galiza.

 Goberno 
A USC está gobernada por dous corpos: o Consello de Dirección e os Órganos de Goberno Colexiados.

O Consello de Dirección está formado polo:
 Reitor.
 Secretaría Xeral Universitaria.
 Xerencia.
 Comisionado para Ciencias da Saúde.
 Adxunta ao Reitor para Coordinación Interna.
 Vicerreitoría de Investigación e Innovación.
 Vicerreitoría de Economía e Infraestruturas.
 Vicerreitoría de Coordinación e Planificación do Campus Lugo.
 Vicerreitoría de Estudantes, Cultura e Formación Continua.
 Vicerreitoría de Responsabilidade Social e Calidade.
 Vicerreitoría de Titulacións e Persoal Docente e Investigador.
 Vicerreitoría de Relacións Exteriores e Internacionalización.

Os Órganos de Goberno son:
 Claustro Universitario.
 Consello de Goberno.
 Consello Social.
 Consello do Estudantado.

Amais destes catro órganos de goberno, cada centro docente ten os seus, presididos polo decano nas facultades e o director nas escolas.

 Reitorado 
O reitor é a máxima autoridade académica e ostenta a representación da institución. Nos primeiros séculos era elixido cada ano o día de san Lucas (18 de outubro) polos membros do claustro, estando establecido que tiñan que elixir a un cóengo ou dignidade do cabido catedralicio de Santiago. Non era un cargo moi disputado pois a maioría das veces os reitores non eran profesores da universidade e a duración do mandato dun ano antollábase curta para adaptarse ás funcións do cargo. Na práctica era o claustro o que gobernaba a universidade.

A partir de 1751, Diego Juan de Ulloa reforma profundamente a universidade de Santiago, conseguindo que o reitor non sexa elixido polo claustro, senón que era designado por El-Rei dunha terna que lle presentaba aquel. Mantense a condición de ser cóengo para ser reitor e amplíase o seu mandato a tres anos.

En 1807 desaparece o privilexio que tiña a igrexa: aínda que un membro do Cabido catedralicio podía ser elixido reitor, xa non era unha condición obrigatoria. Así mesmo, o claustro volve a ser quen o designa e o mandato establécese en dous anos.

Unha nova reforma de 1824 dálle máis poder ao reitor volvéndose á designación real por un período de tres anos. O reitor ven a ser como o representante real na universidade. A pesar do maior poder reitoral, segue a ser un cargo pouco atractivo por estar o claustro moi politizado, dividido en bandos, que facía moi difícil o goberno. Ademais o salario era escaso: en 1825 tiña unha retribución de 800 reais, mentres que un bedel cobraba 5.000 reais.

Durante o século XX prodúcense novas reformas na elección do reitor segundo se van sucedendo os distintos réximes políticos. Coa chegada da democracia nas derradeiras décadas do século, establécese a elección por sufraxio universal ponderado entre todos os membros da comunidade educativa. Actualmente o mandato é de catro anos.

Os últimos reitores foron, de 1984 até 1990, o físico Carlos Pajares Vales. Sucedeuno Ramón Villares, reitor entre 1990 e 1994. O lingüista Darío Villanueva foino até o 2002, cando foi substituído por Senén Barro Ameneiro. En maio de 2010 foi elixido como novo reitor Juan Casares Long, logo de vencer na segunda volta das eleccións. En abril de 2014 accedeu ao reitorado o matemático Juan Viaño, quen venceu por unha escasa marxe de votos. En abril de 2018 gañou o xurista Antonio López Díaz, quen venceu ao anterior reitor con 3474 votos, revalidando o cargo en 2022.

Reitores da USC
+ Século XVI</td> Reitor   Mandato Pedro de Vitoria  1503-1534Lope Sánchez de Ulloa  1534-1545Simón Rodríguez  1545-1551Pedro Maldonado de la Carrera  1551-1556Rodrigo Rodríguez  1556-1559Fernán González da Costa  1559-1560Bernaldino Carmona  1560-1563Vasco Rebellón  1563-1566Juan Ruiz Durana  1566-1567Pedro González  1567-1568Juan Ruiz Durana  1568-1570Pedro González  1570Francisco de Avellaneda  1570-1571Baltasar López Gallo  1571-1572
| Reitor   Mandato Pedro González  1572-1573Francisco de Avellaneda  1573-1574Lope Sánchez de Ulloa  1574-1575Antonio CisnerosFora designado Gómez Vázquez de Neira, quen renunciou por enfermidade.  1575-1576Baltasar López Gallo  1576-1577Juan Girón de Represa  1577-1578Pedro García  1578-1579Gerónimo Baltanás  1579-1580Diego Suárez de Tangil  1580-1581Gerónimo Baltanás  1581-1582Pedro García  1582-1583Pedro González  1583-1584Hernando de Valdés  1584-1585Pedro García  1585-1586
|<td valign=top>
 Reitor   Mandato Eliseo de las Alas  1586-1587Rodrigo de Hevia  1587-1588Pedro García  1588-1589Diego Suárez de Tangil  1589-1590Pedro García  1590-1591Diego Suárez de Tangil  1591-1592Antonio Rodríguez  1592-1593Diego Suárez de Tangil  1593-1594Alemparte Correa  1594-1595Francisco Manuel  1595-1596Juan de Lanzós y Andrade  1596-1597Eliseo de las Alas  1597-1598Dr. Aldana  1598-1599Diego Suárez de Tangil  1599-1600
+ Século XVII</td> Reitor   Mandato Luis Rodríguez de Castro  1600-1601Diego Suárez de Tangil  1601-1602Cristóbal Salinas de Medinilla  1602-1603Francisco Villafañe  1603-1604Gonzalo Barba de Figueroa  1604-1605Lope de Mendoza y Sotomayor  1605-1606Juan de Valcárcer  1606-1607Alonso Vélez  1607-1608Diego Bermúdez de Castro  1608-1609Benito Méndez de Andrade  1609-1610Diego de Zúñiga  1610-1611Francisco Villafañe  1611-1612Benito Méndez de Andrade  1612-1613Diego de Zúñiga  1613-1614Benito Méndez de Andrade  1614-1615Jerónimo Zapata  1615-1616Diego Sánchez de Somoza  1616-1617Gaspar Abraldes Feijóo  1617-1618Benito Méndez de Andrade  1618-1619Jerónimo del Hoyo  1619-1620Juan Rodríguez de Ponte y Andrade  1620-1621Jerónimo Díaz de Balboa  1621-1622Juan Rodríguez de Ponte y Andrade  1622-1623Jerónimo Díaz de Balboa  1623-1624Francisco Vázquez de Puga y Temes  1624-1625Jerónimo Díaz de Balboa  1625-1626Diego Sánchez de Somoza  1626-1627Francisco de Hermosilla  1627-1628Pedro Peralta  1628-1629Juan Rodríguez de Ponte y Andrade  1629-1630Gutierre Falcón de Pazos  1630-1631
| Reitor   Mandato Gonzalo Taboada  1631-1632Melchor Galos Abraldes  1632-1633Pedro Pardo de Andrade  1633-1634Pedro Fernández de Parga y Gayoso  1634-1635Gutierre Falcón de Pazos  1635-1636Juan Patiño de Parga  1636-1637Gabriel de la Calle y Heredia  1637-1638Juan de Prado y Gayoso  1638-1639Gutierre Falcón de Pazos  1639-1640Pedro Fernández de Parga y Gayoso  1640-1641Pedro Pardo de Andrade  1641-1642Juan de Prado y Gayoso  1642-1643Agustín López Delgado  1643-1644Alonso de la Peña y Rivas  1644-1645Juan Alonso Rodríguez de León  1645-1646Antonio Pillado y Luaces  1646-1647Juan de Valcárcer Prado  1647-1648Pedro Fernández de Parga y Gayoso  1648-1649Juan Riquelme  1649-1652Alonso de la Peña y Rivas  1652-1653Pedro Fernández de Parga y Gayoso  1653Bernardo Salcedo  1653-1654Sancho de Arango Inclán y Valdés  1654-1655Francisco de Seijas Losada  1655-1656Jacinto de Boado y Montenegro  1656-1657Francisco de Seijas Losada  1657-1658Antonio Landíbar y Munzabala  1658-1659Jacinto de Boado y Montenegro  1659-1660Andrés Martínez de Loaysa  1660-1661Juan de Aparicio Navarro  1661-1662
|<td valign=top>
 Reitor   Mandato Juan Riquelme  1662-1663Jacinto de Boado y Montenegro  1663-1664Alonso Martínez de la Vega  1664-1665Juan Patiño Giance  1665-1666Alonso Martínez de la Vega  1666-1667José Martínez de la Vega  1667-1668Francisco de Aguiar Seijas  1668-1669Antonio Sánchez Ponte  1669-1670Alonso Martínez de la Vega  1670-1671Francisco Sanmamed de la Peña y Montaos  1671-1672Alonso Martínez de la Vega  1672-1674Francisco de Aguiar Seijas y Ulloa  1674-1675Alonso Martínez de la Vega  1675-1677Pedro de Navia y Mariño  1677-1679Juan Guerra  1679-1680Alonso Martínez de la Vega  1680-1681Jacinto Caamaño  1681-1682Alonso Martínez de la Vega  1682-1683Juan Belo  1683-1684Miguel de Montenegro y Ulloa  1684-1685Felipe González Salgado  1685-1687Manuel de Silva Basurto  1687-1688Miguel de Montenegro y Ulloa  1688-1689Manuel de Silva Basurto  1689-1690Francisco Sanmamed de la Peña y Montaos  1690José Varela de Basadre  1690-1691Eliseo de Zúñiga Villamarín  1691-1694Antonio Jacinto Fariña de la Concha  1694-1696José Varela de Basadre  1696-1698Andrés Espino  1698-1700

+ Século XVIII</td> Reitor   Mandato Jacinto Somoza Caamaño  1700-1701José Varela de Basadre  1701-1702Gregorio Sanmamed  1702-1703Antonio González Zaldívar  1703-1704José Bermúdez  1704-1705Juan Sánchez de Vaamonde  1705-1706Miguel de Millara Montenegro  1706-1708Manuel de Villanueva y Salazar  1708-1711Manuel de Yanguas Morales  1711-1712Diego Jacinto Romero de Moscoso  1712-1715Pedro Freire de Andrade  1715-1717Juan Antonio Varela Mariño  1717-1718
| Reitor   Mandato Pedro Antonio Pose de Gesto  1718-1722Lorenzo Bernardo de Moscoso y Romay  1722-1724Lucas Antonio de la Torre  1724-1725Lorenzo Bernardo de Moscoso y Romay  1725-1726Juan de Bantiñán y Orgeiras  1726-1731Benito Estévez de Castro  1731Ambrosio Mallón  1731-1732Agustín Vaamonde Valenzuela  1732-1734Álvaro Froilán Romero Figueroa  1734-1738Ignacio Carlos Osorio Omaya  1738-1742Juan Francisco Vallo de Porras  1742-1744Ignacio Carlos Osorio Omaya  1744-1745
|<td valign=top>
 Reitor   Mandato Jacinto Pereira de Leis  1745-1747Gregorio Pose  1747-1750Juan de Briongos  1750-1751Diego Juan de Ulloa  1751-1752Joaquín Antonio Sánchez Ferragudo  1752-1776Desde 1772 o vicerreitor, Miguel Antonio de Montes y Piñeiro, exerceu as funcións de reitor por ser nomeado Ferragudo bispo de Lleida. Juan Serrano  1776-1781Antonio Páramo y Somoza  1781-1786José Vicente Piñeiro y Cancio  1786-1790Andrés Rivera  1790-1793Andrés Acuña y Malvar  1793-1799Manuel Barros Figueroa  1799-1805

+ Século XIX</td> Reitor   Mandato Juan Martínez Oliva  1805-1807José Marina Valderrama y Barrio  1807-1809Ramón Rey PérezDurante o seu mandato exerceu o cargo interinamente o decano presidente, Vales Vaamonde, pois Ramón Rey presentara renuncia e non había consenso sobre se se debía aceptarse ou non.  1809-1811Gonzalo BecerraEn 1811 fora elixido Andrés Gil Villaverde, quen renuncia sen chegar a tomar posesión. Gonzalo Becerra tomou posesión en marzo de 1812.  1812-1816José Lamas Pardo  1816-1818Fermín Martín Blanco  1818-1820Manuel Antonio Raña  1820-1822Manuel García Barros Figueroa  1822-1824José Antonio Rivadeneira  1824-1827José María Vázquez Troncoso  1827-1828Pedro Martínez Losada  1828-1831Francisco Cabrera Ron  1831-1833
| Reitor   Mandato Diego Mosquera  1833-1835Ramón Rey Pérez  1835-1837Pedro Losada Rodríguez  1837-1839Luis Pose Varela  1839-1843Juan José Viñas Valduvieso 1843-1845Rufo Rodríguez Valdespino 1845-1846Juan José Viñas Valduvieso  1846-1855Celestino Martínez del Río  1855-1856Juan José Viñas Valduvieso  1856-1865Simón Martín Sanz  1865-1866Juan José Viñas Valduvieso  1866-1868
|<td valign=top>
 Reitor   Mandato José Montero Ríos  1868-1870Casimiro Torre Castro  1870-1872Antonio Casares Rodríguez  1872Casimiro Torre Castro  1872-1873Antonio Casares Rodríguez  1873-1888Gerardo Jeremías Devesa  1888-1890Jacobo Gil Villanueva  1890-1891Francisco Romero Blanco  1891-1893Maximino Teijeiro Fernández  1893-1896Francisco Romero BlancoCesou en decembro de 1897, o seu sucesor foi nomeado en xullo de 1898.  1896-1897Maximino Teijeiro Fernández  1898-1900

+ Séculos XX e XXI</td> Reitor   Mandato Francisco Romero Blanco  1900-1904Jacobo Gil Villanueva  1904-1906Cleto Troncoso PequeñoXubílase en decembro de 1919. O seu sucesor foi nomeado en xaneiro de 1920.  1906-1919Lino Torre Sánchez-Somoza  1920-1921Luis Blanco Rivero  1921-1930Alejandro Rodríguez CadarsoFaleceu en accidente de tráfico en decembro de 1933. O seu sucesor foi nomeado en febreiro de 1934.  1930-1933Ricardo Montequi Díaz de Plaza  1934-1936Luis Iglesias Iglesias  1936
| Reitor   Mandato Pedro Pena Pérez  1936Felipe Gil Casares  1936-1939Carlos Ruiz del Castillo  1939-1942Luis Legaz Lacambra  1942-1960Ángel Jorge Echeverri  1960-1968Manuel García Garrido  1968-1972José Ramón Massaguer Fernández  1972-1974Manuel Lucas Álvarez  1974-1975
|<td valign=top>
 Reitor   Mandato Pablo Sanz Pedrero  1975-1978José María Suárez Núñez  1978-1984Carlos Pajares Vales  1984-1990Ramón Villares Paz  1990-1994Darío Villanueva Prieto  1994-2002Senén Barro Ameneiro  2002-2010Juan Casares Long  2010-2014Juan Manuel Viaño Rey  2014-2018Antonio López Díaz2018-

 Facultades e escolas 
miniatura|Facultade de Xeografía e Historia.
miniatura|Fac. de CC. Económicas e Empresariais.
miniatura|ETS de Enxeñaría.
miniatura|Escola Univ. de Enfermaría de Lugo.
A USC ten un total de 23 facultades e 2 escolas técnicas superiores, amais de 3 escolas universitarias adscritas, 5 centros vinculados e varios centros de apoio á docencia e á investigación:

 Campus de Santiago 
 Campus Histórico 
 Facultade de Filosofía
 Facultade de Medicina e Odontoloxía
 Facultade de Xeografía e Historia
 Escola Universitara de Traballo Social

 Campus Norte 
 Facultade de Ciencias da Comunicación
 Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais
 Facultade de Enfermaría
 Facultade de Filoloxía
 Facultade de Ciencias da Educación

 Campus Sur 
 Facultade de Relacións Laborais
 Facultade de Bioloxía
 Facultade de Ciencias da Educación (conta con outro edificio no Campus Norte)
 Facultade de Ciencias Políticas e Sociais
 Facultade de Dereito
 Facultade de Farmacia
 Facultade de Física
 Facultade de Matemáticas
 Facultade de Óptica e Optometría
 Facultade de Psicoloxía
 Facultade de Química
 Escola Técnica Superior de Enxeñaría
 Escola de Práctica Xurídica de Santiago de Compostela (dependente da USC e do Colexio de Avogados de Santiago)

 Campus de Lugo 
 Facultade de Administración e Dirección de Empresas.
 Facultade de Ciencias.
 Facultade de Formación do Profesorado.
 Facultade de Humanidades.
 Facultade de Veterinaria.
 Escola Politécnica Superior.
 Escola Universitaria de Enfermaría (centro adscrito).
 Escola Universitaria de Relacións Laborais (centro adscrito).

 Outros centros vinculados 
 Centro Superior de Hostalaría de Galiza.
 Escola de Altos Estudos Musicais de Galiza.
 Centro de Estudos Avanzados (CEA) - Casa Europa.
 Centro de Posgrao.

As facultades e escolas mencionadas acollen preto de 80 departamentos, 16 institutos universitarios, máis de 60 titulacións e máis dun cento de programas de máster e doutoramento; ao que hai que engadir as residencias universitarias, bibliotecas, instalacións deportivas e culturais etc.

 Entidades ligadas 
Instituto Galego de Física de Altas Enerxías, mantido en conxunto coa Xunta de Galicia.

 Servizos 
Pódense distinguir, entre outros:

 Servizos de apoio á docencia e a investigación 
 Área de Valorización, Transferencia e Emprendemento (CITT/OTRI)
 Arquivo Histórico Universitario
 Biblioteca Universitaria (BUSC)
 Centro de Estudos e Documentación Europeos da USC
 Centro de Innovación e Transferencia Tecnolóxica (CITT)
 Centro de Linguas Modernas (CLM)
 Centro de Tecnoloxías para a aprendizaxe (CeTA)
 Complexo Hospitalario Universitario de Santiago (CHUS)
 Estación Científica do Courel
 Estación de Bioloxía Mariña da Graña
 Estación de Hidrobioloxía "Encoro do Con"
 Herbario SANT
 Hospital Clínico Veterinario Rof Codina
 Laboratorio de Caracterización Enerxética e Meteorolóxica (LACEM)
 Museo de Historia Natural
 Observatorio Astronómico "Ramón Mª Aller"
 Oficina de Investigación e Tecnoloxía (OIT) 
 Rede de Aulas de Informática
 Rede de Infraestruturas de Apoio á Investigación e o Desenvolvemento Tecnolóxico (RIAIDT)
 Resonancia Magnética
 Raios X
 Microscopía Electrónica e Confocal
 Espectrometría de Masas e Proteómica
 Análise Elemental
 IR-RAMAN
 Magnetosusceptibilidade
 Crioxenia
 Apoio Analítico
 Experimentación Animal
 Arqueometría
 Soprado de Vidro e Cuarzo
 Secuenciación e Xenómica Funcional
 Avaliación de Actividades Farmacolóxicas de Compostos Químicos
 Sistemas de Información Territorial (SIT)
 Laboratorio de Radiofísica
 Enxeñería da Madeira Estrutural
 Área de Radioisótopos e Protección Radiolóxica
 Servizo de Medios Audiovisuais (SERVIMAV)
 Servizo de Publicacións e Intercambio Científico
 Servizo de Tradución
 Servizo Técnico de Instrumentación Científica
 Unidade de tabaquismo e trastornos aditivos

 Servizos á comunidade universitaria 

 Área de Cultura
 Coro Universitario
 Orquestra de Espazo de Cámara
 Espazo de Danza Universitario EDU
 Grupo de Creación Sonora (Lugo)
 Aula de Teatro
 Canal Campus - LAB
 Área de Orientación Laboral e Emprego
 Área de Tecnoloxías da Información e das Comunicacións (ATIC)
 Cafetarías e Comedores
 Casa Europa
 Centro de Estudos Avanzados (CEA)
 Escola Infantil "Breogán"
 Fonoteca
 Imprenta Universitaria
 Oficina de Desenvolvemento Sostible
 Oficina de Igualdade de Xénero
 Oficina de Información Universitaria (OIU)
 Parque Móbil
 Programa  “A Ponte entre o Ensino Medio e a USC” 
 Servizo de Correos
 Servizo de Deportes
 Servizo de Normalización Lingüística
 Servizo de Optometría
 Servizo de Participación e Integración Universitaria
 Servizo de Prevención de Riscos
 Servizo de Relacións Exteriores (SRE)  
 Servizo Universitario de Residencias (SUR)
 Valedor da Comunidade Universitaria

 A Biblioteca Xeral 
A Biblioteca Xeral da Universidade sitúase no Colexio de Santiago Alfeo, popularmente coñecido como Colexio de Fonseca. Nel, entre outros, custodiase o libro máis antigo de Compostela, o Libro de Horas de Fernando I de León, que data do ano 1055.

 Galería de imaxes 

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 






 Outros artigos 
 Universidade
 Universidade da Coruña
 Universidade de Vigo

 Ligazóns externas 

 Web da USC
 Web de Campus Vida, Campus de Excelencia Internacional da Universidade de Santiago de Compostela


Categoría:Medalla de Ouro de Galicia
Categoría:Artigos destacados sobre Galicia