Sanamede do Monte, A Baña

Sanamede do Monte é unha parroquia que se localiza no sueste do concello da Baña na comarca da Barcala. Segundo o padrón municipal de 2016 tiña 414 habitantes (211 mulleres e 203 homes) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 544 habitantes.

 Historia 
Malia a mala conservación aínda quedan restos de túmulos megalíticos como son a mámoa do Purrubelo e a mámoa das Chamiseiras. As dúas sitúanse en Duomes de Abaixo. No lugar de Monte tamén se atopa a mámoa da Mina de Mosqueira.

A primeira referencia nun documento é o ano 988, onde reflicten que o monxe Leodofredo fai doazón da mesma e tódolos seus lugares ao mosteiro de Antealtares.

 Feira en Seilán 
No ano 1793, os veciños de Covas, San Cibrán e San Mamede elevaron unha petición ao rei Carlos IV para que autorizase a celebración dunha feira todos os meses. Por Real Carta dada o 4 de setembro de 1795 concedeuse a feira o segundo domingo de cada mes. Esta foi feita na carballeira do Seilán, e por ese motivo construíuse unha capela, primeiro de madeira, na que se oficiaba a misa os días da feira. No ano 1928 permitiuse facer feira nos segundos domingos e nos cuartos daqueles meses que tivesen cinco. Esta durou ata a década de 1960.

 A igrexa 
Sofre varias transformacións, sobre todo a partir do ano 1594, visibles na variedade de estilos, que van desnde o gótico tardío ata o manierista que se manifesta na capela maior e nos retablos.

 Arquitectura popular 

 Muíños 
A maioría moían con auga do río Seilán (río Albariña) nove meses, excepto o Novo, propio do cura, que moía todo o ano
 O dos Aguillóns
 O do Medio
 O da Ponte dos Aguillóns
 O dos Gómez
 Novo
 Vello
 O de Nantón
 O do Medio
 O de Arriba
 Novo, do cura
Moían a metade do ano coas augas do regato de Buchaín:
 O de Buchaín
 O de Abaixo

 Pombais 
 Pombal de 20 pares de Francisco Pérez de Lucia
 Pombal de 10 pares de Domingo Silva

 Festas 
 3 de febreiro: San Blas (en Seilán).
 17 de agosto: San Mamede.
 18 de agosto: Santo Antón.
 19 de agosto: San Luís.
 Domingo seguinte ao 19 de agosto: A Peregrina (en Seilán).
 Domingo seguinte ao 16 de setembro: Santa Eufemia (en Seilán).

 Lugares e parroquias 
 Lugares de Sanamede do Monte 

 Parroquias da Baña 

 Notas 


 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Lugares da Baña

Categoría:Parroquias da Baña
Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de san Mamede