Provincia de Palencia

A provincia de Palencia é unha das que conforman a Comunidade Autónoma de Castela e León, e está situada ao norte da submeseta setentrional, entre Cantabria ao norte, a provincia de Burgos ao leste, a de Valladolid ao sur e León ao oeste. Ten unha extensión territorial de 8.029 Km2.
A súa poboación é de 173.409 habitantes segundo o censo de 2005, en enorme regresión, se temos en conta que en 1960 contaba con 237.426.

 Contexto 
A Provincia de Palencia ten unha extensión de 8.029 quilómetros cadrados.
O súa capital é a cidade de Palencia, e dispón de 191 municipios; as localidades máis importantes desta provincia son: Guardo, vila industrial-mineira, a máis poboada tras a capital. Aguilar de Campoo, vila galleteira e turística do norte palentino e Venta de Baños, importante nó ferroviario e industrial ao sur da provincia.

Limita ao norte con Cantabria, ao oeste coa provincia de León, ao leste coa provincia de Burgos e ao sur coa provincia de Valladolid.
 Historia 

Hai vestixios desde a época prehistórica pasando por unha época romana de grande esplendor reflectida nas vilas romanas de La Olmeda ou La Tejera. Na baixa idade media os visigodos, a tribo máis culta das xermánicas, sumiu a Palencia noutra época de benestar (quedan vestixios na Cripta de San Antolín e na Ermida de San Juan de Baños). Durante a alta idade media desenvolveuse nas provincias de Burgos e parte de Palencia o idioma castelán que logrou ser a segunda lingua máis falada do mundo. Tamén na idade media fundouse a primeira universidade de España e unha das primeiras do mundo. A partir da Idade Moderna, a puxanza doutros centros como Valladolid, desprazou a Palencia ao papel de centro secundario. Con todo, a finais do século XX e principios do XXI a provincia rexurdiu como un importante nó de comunicacións entre a meseta e a costa cantábrica

 Xeografía 

A provincia de Palencia caracterízase por ter dispares paisaxes ao longo do seu territorio. Como ben se canta no seu himno, hay vega y valle, llanura y montaña.
 Demografía 
Hai que enmarcar a situación demográfica palentina no contexto do grave problema de despoboamento que sofre a Comunidade Autónoma de Castela e León.
 Provincia de Palencia. Gráfica de poboación. División menor: 1.000 habitantes. Fonte: Instituto Nacional de Estadística de España

 Distribución da poboación 

{| class="toc" cellpadding=0 cellspacing=0 style="float:right; text-align:center;clear:all; margin-right:8px;"
!bgcolor=black colspan=8 style="color:white;"|Municipios con máis de 2.000 habitantes (2008)Censo a 01-01-2008 do Instituto Nacional de Estadística de España. Series de poboación dos municipios de España 
|-bgcolor=#efefef
!Posición
!Municipio
!Poboación
|-
|1ª||align=left|Palencia||align=right|82.626  
|-
|2ª||align=left|Guardo||align=right|7.528  
|-
|3ª||align=left|Aguilar de Campoo||align=right|7.196 
|-
|4ª||align=left|Venta de Baños||align=right|6.359  
|-
|5ª||align=left|Villamuriel de Cerrato||align=right|6.010 
|-
|6ª||align=left|Saldaña||align=right|3.109 
|-
|7ª||align=left|Dueñas||align=right|2.983 
|-
|8ª||align=left|Cervera de Pisuerga||align=right|2.595  
|-
|9ª||align=left|Herrera de Pisuerga||align=right|2.373 
|-
|10ª||align=left|Carrión de los Condes||align=right|2.328 
|-
|11ª||align=left|'Paredes de Nava||align=right|2.126 
|-
|}
Segundo datos do padrón de 2008, na provincia existen:
 57 municipios cunha poboación menor de 100 habitantes
 98 municipios cunha poboación entre 101 e 500 habitantes
 14 municipios cunha poboación entre 501 e 1.000 habitantes
 11 municipios cunha poboación entre 1000 e 2.000 habitantes
 11 municipios cunha poboación de máis de 2.000 habitantes

A poboación de toda a provincia superaba as 173.000 persoas en 2008, destacando que na provincia existen 469 núcleos de poboación, dos cales 190 son municipios (con concello) e 279 son pedanías (entidades locais menores). Ao relacionar a poboación provincial (excluída Palencia capital) co número de localidades, resulta un tamaño medio de 193 habitantes por núcleo, herdanza do sistema territorial da Reconquista da meseta (séculos XIII-XIV).

 Recursos 
 Hidrográficos 

A auga constitúe un elemento importante nesta provincia, atravesada por dous importantes ríos: Pisuerga e Carrión, que forma parte da historia co Canle de Castela. Ademais o nacemento do Ebro atópase practicamente na fronteira con Cantabria e este río adentrase lixeiramente augas abaixo en Báscones de Ebro.

 Espazos naturais 

En Palencia sitúanse grandes espazos protexidos, como o Parque Natural das Fontes Carrionas e Fonte Cobre-Montaña Palentina e o sitio RAMSAR da Lagoa da Nava de Fontes.
 Comarcas 
A Provincia de Palencia non ten unha división oficial de comarcas, polo que, seguindo criterios distintos, atopamos diferentes comarcalizacions. Así as comarcas nesta provincia están clasificadas en diferentes categorías, segundo uso ou orixe polo que aparecerán comarcas naturais, históricas, agrícolas ou administrativas:
 Comarcas naturais: Ministerio de Medio Ambiente de España
 Comarcas históricas: Comarcas existentes e con historia propia.
 Comarcas agrícolas: Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación de España
 Comarcas (non catalogadas): aquelas popularmente denominadas comarcas, que son unha zona con intereses ou paisaxes semellantes.

 Comarcas naturais 
miniatura|Comarcas Naturais
A división en comarcas naturais é, de norte a sur, a seguinte:
 A Montaña
 A Valdivia
 Boedo-Ojeda
 Veiga-Valdavia
 Terra de Campos
 O Cerrato

 Comarcas históricas 
O termo de comarca histórica'' en Palencia, refírese a aquelas rexións creadas no século XIV, baixo o nome de meiriñados, nome non vixente na actualidade. Ditos meiriñados quedaron reflectidas e delimitadas no libro Becerro das Behetrías de Castela.
 Comarcas Agrícolas 
Os municipios palentinos están agrupados en sete comarcas agrarias definidas polo M.A.P.A. (Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación):

 O Cerrato
 Terra de Campos
 Veiga-Valdavia
 Boedo-Ojeda
 Comarca de Gardo
 Comarca de Cervera de Pisuerga
 Comarca de Aguilar de Campoo

 Comarcas usadas pola Deputación 
miniatura|dereita|Comarcas administrativas
A provincia de Palencia pode dividirse en catro comarcas.
É a división subprovincial utilizada pola Deputación de Palencia nas súas publicacións.

As 4 comarcas son as seguintes:

 Montaña Palentina
 Páramos Valles
 Terra de Campos
 Cerrato Palentino

 Mancomunidades 

As mancomunidades son agrupacións voluntarias de municipios para a xestión en común de determinados servizos de competencia municipal. Atópanse lexisladas baixo o control do Ministerio de Administracións Públicas de España.
 Folclore 
Tradicionalmente, os dulzaineros e as xotas, son os amenizadores das festas nesta provincia.
 Festas de Interese Turístico Nacional 
 Semana Santa en Palencia, na cidade de Palencia
 Festas de San Juan Bautista, na localidade de Baños de Cerrato
 Descenso Internacional do Pisuerga, na localidade de Alar del Rey
 Regata Internacional do Carrión, na localidade de Velilla del Río Carrión
 Festival Nacional de exaltación do cangrexo de río, na localidade de Herrera de Pisuerga
 Festas de Interese Turístico Rexional 
 Descenso Internacional do Pisuerga e Festa Palentina das Piraguas
 Lugar: Alar del Rey
 Data: Segundo domingo de agosto, pero pode variar en función do calendario que aprobe a Federación Española de Piragüismo.
 Festas de San Juan Bautista
 Lugar: Baños de Cerrato
 Data: Domingo seguinte ao 24 de xuño, festividade de San Juan Bautista.
 Exaltación do Cangrexo de Río
 Lugar: Herrera de Pisuerga
 Data: Primeiro domingo do mes de agosto.
 Gran Paellada Ollerense
 Lugar: Oleiros de Pisuerga
 Data: Primeira fin de semana do mes de agosto
 O Bautizo do Neno
 Lugar: Palencia
 Data: 1 de xaneiro.
 Romaría de Santo Toribio
 Lugar: Palencia
 Data: Semana Santa.
 Festas Patronais da Virxe do Vale
 Lugar: Saldaña
 Data: Do 5 ao 10 de setembro.
 Día de Fontes Carrionas e a Montaña Palentina
 Lugar: Velilla del Río Carrión
 Data: Terceiro domingo de xullo.
 Peche de San Bartolomeu
 Lugar: Villarramiel
 Data: Do 24 ao 26 de agosto.

 Xentilicios 

Algúns xentilicios populares da provincia son:

Aguilar de Campoo (campurrianos), Arbejal (bébedos), Cillamayor (jamarucos), Cisneros (chivorras), Donas (botijeros), Frómista (xudeus), Herreruela de lam Castillería (cachizo), Hornillos de Cerrato (chivadores), Marcilla de Campos (bubuses), Poboación de Campos (cigüeños), Poboación do Arroio (bronquineros), San Quirce (bragados), San Salvador de Cantamuda (corvatos), Santillana de Campos (canastos), Santoyo (cabezorras), Támara (caga-fiambreras), Venta de Baños (ferroviarios), Ventosa de Pisuerga (gansos), Villaeles de Valdavia (churrutaos), Villanueva (cucos), Villarrobejo (voitres), Villarrodrigo (codines).
 Heráldica 
miniatura|dereita|120px|Escudo da Provincia de Palencia.

O escudo da Provincia de Palencia reúne os brasóns de poboacións que foron cabeza dos antigos partidos xudiciais. No seu parte central figuran as armas da cidade de Palencia que consisten nun cuarteado que reúne a cruz outorgada á cidade polo rei Afonso VIII polo comportamento dos palentinos que participaron na Batalla das Navas de Tolosa co brasón do antigo Reino de Castela.

 Provincias irmáns 
 25px Aurora, Filipinas

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos
 Lista de concellos de Palencia.

 Ligazóns externas 
 Deputación Provincial 
 Concello da capital palentina
 Palencia Rural
 Polígonos Industriais e Viveiros da Empresa da provincia. Web Palencia Industrial

Palencia
Categoría:Provincias de Castela e León