Feás, Aranga

San Pedro de Feás é unha parroquia que se localiza no noroeste do concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Segundo o IGE en 2018 tiña 103 habitantes (57 homes e 46 mulleres) distribuídos en 14 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 124 habitantes.

Eclesiasticamente pertence ó arciprestado de Xanrozo.

miniatura|Feás no Catastro de Ensenada (1752).
miniatura|Feás no Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar de Pascual Madoz (1847).

 Xeografía 
A parroquia de Feás ten unha superficie de 6,85 km² e 13 núcleos de poboación.

Situación
Está situada no noroeste do concello de Aranga e no leste do arciprestado de Xanrozo.

Limita ó norte coas parroquias de Coruxou, Churío e Verís (nun pequeno tramo) do concello de Irixoa; ó leste e sur coa de Muniferral e ó oeste coa de Santa María de Ois do concello de Coirós. No sur tamén toca nun punto a parroquia de Fervenzas.

 Noroeste: Coruxou (Irixoa) Norte: Churío (Irixoa) Nordeste: Verís (Irixoa) Oeste: Santa María de Ois (Coirós) 100px|alt=Rosa dos Ventos|ligazón= Leste: Muniferral Suroeste: Santa María de Ois (Coirós) Sur: Fervenzas e Muniferral Sueste: Muniferral

 Orografía e hidrografía 
A parroquia limita polo norte co río Mandeo, pero consta ademais co regato da Fonte e o de Mollapán (ambos afluentes do primeiro).

Como é típico desta zona de Galicia, o eucalipto e o piñeiro son maioritarios, aínda que tamén haxa grande presenza doutras árbores.

A parroquia consta dunha grande zona principal de pouca pendente é dicir, bastante chá, entre os lugares de Flores (limitando con Coirós) e A Caropa (Iimitando con Muniferral, Aranga)

 Demografía 
Século XVIII
 1752 1768 1787 Veciños  Habitantes 49  238  305

 Século XIX 
  1816/17 1826 1836 1845 1857 1860 1887 1900 Veciños 56  80  45  65 62  60  –  – Habitantes –  344  180  360 353  353  360  356

 Século XX 
  1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1986 1991 1999 2000 Habitantes 359  363  337  311  298  278  169  120  124  117  124  129

 Século XXI 
 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 134  133  128  128  129  129  129  128  125  121 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 120  114  114  113  113  114  106       Fonte: IGE (padrón municipal)Nomenclátor estatístico de Galicia. Anos ; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ;  e . Instituto Galego de Estatística (IGE).

Cultura
Topónimo
Feás é un posible antropónimo prerromano que está ligado aos corzos. A súa orixe sería anterior ao século III.

 Patrimonio 
Nesta parroquia, a carón da N-VI, está un dos cinco touros de Osborne existentes en Galicia: valados publicitarios colocados á beira das estradas por toda España na segunda metade do século XX e declarados patrimonio cultural e artístico.

 Etnografía 
Festas e celebracións
Moitas delas suceden ao longo do mes de agosto, aínda que tamén se celebran días concretos coma o Samaín, ou a Semana Santa. O patrón da parroquia é San Pedro aínda que tamén se celebra o Rosario e, antigamente, o San Roque.

Desde 2006 celébrase a festa do carneiro ó espeto.

 Asociacións 
A SCRD O Cruceiro de Feás é unha sociedade cultural, recreativa e deportiva que elabora numerosas celebracións e festividades para as persoas asociadas (na maioría da propia parroquia).

 Feás na tradición oral 
En 1976 o filólogo Xosé Luís Couceiro Pérez publicou a súa tese de licenciatura, un estudo dialectolóxico titulado El habla de Feás, J. L. (1976): El habla de Feás. Universidade de Santiago de Compostela: Anexo 5 de Verba. Anuario galego de filoloxía. ISBN 9788460068625.

Algúns refráns que o citan son:
 Muniferral e Feás, Verís e Cambás, todos xuntos non valen cen reás.
 Na miña vida tal vin, / na feira de Cazuín, / unha cabra cunha roca / e un castrón cun violín.
 Os de Feás matan a besta, / os de Coruxou cómena fresca, / Churio, Muniferral e Cambás / non valen cen reás.

 Lugares e parroquias 
 Lugares de Feás 

 Parroquias de Aranga 

Notas

 Véxase tamén 
 Bibliografía 

 Outros artigos 
 Lugares de Aranga

Categoría:Parroquias de Aranga
Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de san Pedro
Categoría:Topónimos galegos con etimoloxía