Muniferral, Aranga

San Cristovo de Muniferral é unha parroquia que se localiza no noroeste do concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Segundo o IGE en 2018 tiña 271 habitantes (143 homes e 128 mulleres) distribuídos en 23 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 389 habitantes.

Eclesiasticamente pertence ó arciprestado de Xanrozo.

miniatura|Muniferral no Catastro de Ensenada (1752).
miniatura|Muniferral no Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar de Pascual Madoz (1848).

 Xeografía 
A parroquia de Muniferral ten unha superficie de 13,74 km² e 23 núcleos de poboación.

Situación
Está situada no noroeste do concello de Aranga e no leste do arciprestado de Xanrozo.

Limita ó norte coa parroquia de Verís (do concello de Irixoa), ó leste coa de Aranga, ó sur coa de Vilarraso, ó suroeste coa de Fervenzas e ó oeste coa de Feás.

 Noroeste: Feás Norte: Verís (Irixoa) Nordeste: Aranga Oeste: Feás 100px|alt=Rosa dos Ventos|ligazón= Leste: Aranga Suroeste: Fervenzas Sur: Vilarraso Sueste: Vilarraso e Aranga

 Historia 
Na reforma parroquial de 1867, levada a cabo persoalmente polo arcebispo de Santiago de Compostela, García Cuesta, os lugares da Carballeira, Os Carneiros, A Casanova, A Castellana, Castrobó, Os Ferreiros, Santiso (de baixo), Solmé, Vilarraso e Vilourís pasaron a formar parte da nova parroquia de Vilarraso.

 Demografía 
No Censo de Pecheros de 1528, a parroquia ten 34 pecheros ―os que teñen que pagar un tributo― mentres no censo de 1591 aparece (xunto con Feás) con 61 veciños, dos cales 59 son pecheros. No Censo do Sal de 1631 aparece o couto de Muniferral con 60 veciños.

Século XVIII
 1752 1768 1787 Veciños  Habitantes 120  598  383

 Século XIX 
  1816/17 1826 1836 1845 1857 1860 1887 1900 Veciños 117  156  70  162 173  161  –  – Habitantes –  784  286  740 825  857  554En 1867 varios lugares de Muniferral pasaron a formar parte da nova parroquia de Vilarraso.  572

 Século XX 
  1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1986 1991 1999 2000 Habitantes 524  571  596  569  602  490  451  432  440  410  389  389

 Século XXI 
 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 385  366  339  328  328  326  323  315  301  304 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 299  293  289  289  291  291  271       Fonte: IGE (padrón municipal)Nomenclátor estatístico de Galicia. Anos ; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ;  e . Instituto Galego de Estatística (IGE).

 Etnografía 
 Muniferral na cultura popular 
 Monte Salgueiro no alto, / A Castellana tamén; / chegando ao monte de Orosa / xa se ve pasar o tren.
 Muniferral e Feás, Verís e Cambás, todos xuntos non valen cen reás.
 No Monte Salgueiro hai boas mozas, / na Castellana a flor delas, / e ao pasar o monte de Orosa / caravillas prás cancelas.
 Os de Feás matan a besta, / os de Coruxou cómena fresca, / Churio, Muniferral e Cambás / non valen cen reás.

 Galería de imaxes 

 Lugares e parroquias 
 Lugares de Muniferral 

 Parroquias de Aranga 

 Notas 

Referencias

 Véxase tamén 
 Bibliografía 

 Outros artigos 
 Lugares de Aranga

Categoría:Parroquias de Aranga
Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de san Cristovo