Itálica (cidade)

A cidade de Itálica (Colonia Aelia Augusta Italicensium) foi unha antiga cidade romana fundada por colonos itálicos en España. O xacemento está situado preto da cidade de Santiponce, na provincia de Sevilla, na España actual. Fundada no ano 206 a. C. polo xeneral romano Escipión o Africano como asentamento para os seus veteranos itálicos recibiu o seu nome. Co paso do tempo, Itálica creceu atraendo novos colonos da península italiana e tamén cos fillos de soldados romanos e mulleres nativas de Iberia. A cidade Picena de Atri (a Aelii Hadriani) estivo entre os fundadores orixinais de Itálica ou entre os colonos itálicos posteriores que se mudaron á cidade (en calquera momento entre o século III a. C. e o século I d. C.), xa que estes eran os respectivos stirpes dos emperadores romanos Traxano e Adriano, que naceron en Itálica.Bennett, Julian (2001). Trajan. Optimus Princeps. Bloomington: Indiana University Press. P. 1-3. Este é o punto de vista tradicional, mantido por unha maioría de historiadores como Julian Bennet e Anthony R.Birley. Por outra banda, a historiadora española Alicia M. Canto sostén dende 2003 que os Trahii, unha familia que normalmente tamén se considera umbría e que se casaron cos Ulpii, eran a familia paterna orixinal de Traxano e unha familia indíxena local relevante en lugar de inmigrantes itálicos.cf. [https://www.academia.edu/1082682/Las_ra%C3%ADces_b%C3%A9ticas_de_Trajano_los_Traii_de_la_It%C3%A1lica_turdetana_y_otras_novedades_sobre_su_familia_texto_ Las raíces béticas de Trajano: los 'Traii' de la Itálica turdetana, y otras novedades sobre su familia], Seville, 2003, based especially on an extraordinary republican mosaic that appeared in 1984, which can be dated to 100-60 B.C. and reveals the position of praetor of the Latin colony of Itálica exercised by M(arcus) Trahius C(aii) f(ilius). Segundo algúns autores, Itálica foi tamén o lugar de nacemento. de Teodosio.Segundo Hydatius e Zosimos, Teodosio naceu en "Cauca na Gallaecia" (actual Coca, Segovia, España), mentres que Marcellinus Comes e Jordanes nacen en Itálica (preto de Santiponce) na Baetica, o mesmo que os emperadores Traxano e Hadriano, Aurelio Víctor, Themistius, Pacatus Drepanius e Claudian, aínda que non mencionan explícitamente Itálica, tamén afirman que Teododio tiña as mesmas raíces que Traxano. Esta inconsistencia entre os autores antigos foi explicada de varias maneiras polos estudosos modernos, que tamén a atribuíron a erros ou interpolacións. Os que favorecen a Cauca como o lugar de nacemento real tamén argumentaron que Itálica é un invento posterior precisamente destinado a conectar a Teodosio con Traxano. Martin Almagro Gorbea, aínda que tamén favorece a Cauca sobre Itálica, afirma que os historiadores modernos están divididos sobre a cuestión.El Disco de Teodosio, Martin Almagro Gorbea, 2000Alicia M. Canto "Sobre el origen bético de Teodosio I'mprobable nacimiento, y'su' improbable nacimiento '", Latomus. Revue d'Études Latines 65.2, 2006, 388-421.

"Itálica, sedes históricos polémicas e argumentos nacionais3 , Ateneo. Studi di letteratura e Storia dell'Antichità 92.2, 2004, 367–408. 

 Historia 
Fundada no ano 206 a.c. polo Xeral Publio Cornelio Escipión co obxecto de asentar nela aos soldados feridos que participaran na batalla de Ilipa(contra os cartaxineses) e servir de posto militar avanzado nun lugar de alto valor estratéxico. Nela naceu Marco Ulpio Traxano (53 - 117 d.C.), primeiro emperador oriúndo dunha provincia romana, e probablemente tamén o seu sucesor Publio Elio Hadriano (76 - 138 d.C.). Este foi educado en Itálica, a cal honrou coa construción dun novo barrio (nova urbs), que se distingue da vetus urbs, núcleo fundado por Escipión. Na actualidade esta última atópase baixo o centro urbano de Santiponce. A nova urbs de Hadriano foi obxecto de numerosas escavacións arqueolóxicas, dende a primeira delas levada a cabo por Francisco de Bruna entre 1781 e 1788.

No Cerro de la Cabeza, a uns 500 metros o norte do anfiteatro documentouse nos anos oitenta a existencia dun asentamento prerromano cunha longa secuencia de ocupación abarcando dende o bronce final (sec. VIII a.C.) ata a época turdetana (sec. IV a.C.).

A cidade de Itálica era un importante centro político e relixioso, e obtivo maior importancia durante a época imperial que durante a republicana.

Itálica tiña unha privilexiada localización: sucaba a cidade a Vía da Prata e o Guadalquivir (era un dos portos fluviais máis importantes da Hispania romana) tiña a súa ribeira moi preto da cidade.

Os monumentos máis importantes de Itálica son:

 O teatro, anterior ó gran desenvolvemento da cidade, da época de Augusto. O teatro débese á familia Traiani, do seo da cal nacería Traxano. Esta familia contribuía ó traballo de monumentalización de Itálica desde antes do seu gran crecemento.
 O anfiteatro era un dos maiores do Imperio Romano, pois nel collían ata 25.000 espectadores. Era, ademais, un anfiteatro moi sofisticado en canto a infraestrutura e técnica.
 As termas, coñecidas coma os baños da Reina Mora, foron creadas durante a época de Hadriano. Ocupaban catro insulae (mazás) da cidade, sendo así unha das maiores termas da Hispania romana.
 O Traianeum, recinto cultual no centro da cidade dedicado ó emperador Traxano, naquel entón divinizado. Contaba gran templo de mármore branco e rodeado por unha praza porticada con exedras.

Na actualidade configura un Conxunto Arqueolóxico visitable que impresiona pese a ser despoxado de gran parte dos seus tesouros conservados no Museo Arqueolóxico de Sevilla e en distintos puntos da cidade sevillana, destacando os seus fermosos e completísimos mosaicos.

Galería

Notas

Véxase tamén

Ligazóns externas
 Conjunto arqueológico de Itálica. Junta de Andalucía
 Itálica en la Guía Digital del Patrimonio Cultural de Andalucía. Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico
 Aquae Italicenses: El acueducto romano de Itálica

Categoría:Historia de Andalucía
Categoría:Cidades da Roma antiga en España