Quercus

Para atopar máis información ou consultar a especie normalmente chamada "carballo", véxase o artigo Carballo común.

Quercus é un xénero da familia das fagáceas que comprende cerca de seiscentas especies de árbores e arbustos propias do hemisferio norte e que inclúe tanto especies caducifolias coma perennes. 

Os Querci esténdese tanto por zonas de clima atlántico como clima continental ou clima mediterráneo, dende Eurasia até América e medran en calquera tipo de terreo, tanto en chairas como en ladeiras rochosas. 

En xeral, as especies de folla caduca distribúense máis cara ao norte e as de folla persistente, cara ao sur. Caracterízanse por ser árbores rexas e fortes e polos froitos: as landras.

Cómpre ter en conta que tamén se denominan carballos as especies tropicais doutros xéneros relacionados, principalmente Lithocarpus.

Diferentes especies de carballos son moi frecuentes en toda Galicia, salientando o carballo común (ver lista de especies habituais en Galicia abaixo). De feito os carballos constitúen a formación forestal máis representativa do país: a carballeira.

As carballeiras teñen estado en regresión debido sobre todo á actividade humana e á substitución destes bosques por reforestacións de especies foráneas coma o piñeiro bravo ou o eucalipto; con todo, a extensión das carballeiras incrementouse nos últimos anos, especialmente nas zonas do interior.

 Especies en Galicia 
En Galicia atopamos diferentes especies dentro do xénero Quercus. Destas as máis importantes son: o carballo común (Quercus robur L.), a especie máis estendida; o carballo negro, cerquiño ou cerqueiro (Quercus pyrenaica Willd.) e o carballo albariño, albar ou carbia, máis escaso en xeral, aínda que abundante nas zonas altas do interior de Ourense e Lugo (Quercus petraea (Mattuschka) Liebl.). Ademais destas especies cabe mencionar tamén o carballo americano (Quercus rubra L. ou Quercus borealis) co que se están a facer novas reforestacións, o carballo anano ou caxigo (Quercus lusitanica ou Quercus faginea) presente no Monte Pindo, e nalgunhas zonas dos canóns do Sil, a sobreira e a aciñeira, que tamén pertencen o xénero Quercus (Q. suber L. e Q. ilex L. respectivamente). En Ourense atópanse algunhas plantacións de Quercus palustris, o carballo palustre americano.

 Híbridos 
 Quercus x andegavensis Hy (Q. robur x Q. pyrenaica), descrito por SILVA PANDO en 1994. En Lugo.
 Quercus x gallaecicus Llamas, Lence & Acedo (Q. lusitanica x Q. robur) Descrito por LLAMAS & al. 2003. Na Coruña.
 Quercus x rosacea Bechst. (Q. petraea x Q. robur), descrito por SILVA PANDO en 1994; GNZ. AZCARATE & AMIGO 1996. En Lugo.
 Quercus x trabutii Hy (Q. petraea x Q. pyrenaica), descrito por SILVA PANDO en Lugo, en 1994.Catálogo da Flora de Galicia, María Inmaculada Romero Buján, IBADER, Universidade de Santiago de Compostela, Lugo, 2008

 Clasificación 
miniatura|right|Comparación entre follas de carballo: Quercus robur (carballo común), Quercus petraea (carballo albariño), Quercus pyrenaica (cerquiño) et Quercus ilex (aciñeira).

O xénero Quercus divídese en dous subxéneros e varias seccións:

 Subxénero Quercus 
Este subxénero divídese nas seccións a seguir:
 Sección Quercus 
Os seus sinónimos son Lepidobalanus e Leucobalanus, estas especies conforman a listaxe dos denominados "Carballos beancos" de Europa, Asia e América do Norte. Os seus xineceos son curtos; as landras maduran en 6 meses e o seu gusto é acre ou lixeiramente doce, no interior da casca das landras non hai pelo, as follas na súa maioría carecen de puntas agudas nas súa extremidades e os lóbulos adoitan ser arredondados.

Listaxe parcial dalgunhas especies de carballos (Quercus), pertencentes ao subxénero Quecus, sección Quercus:

 Quercus alba - Carballo branco americano, carballo branco
 Quercus aliena
 Quercus arizonica - Aciñeira de Arizona
 Quercus austrina 
 Quercus berberidifolia
 Quercus bicolor - Carballo bicolor
 Quercus boyntonii 
 Quercus chapmanii 
 Quercus cornelius-mulleri 
 Quercus copeyensis
 Quercus dalechampii 
 Quercus depressipes 
 Quercus dilatata 
 Quercus douglasii (sin. Quercus gambelii) 
 Quercus dumosa 
 Quercus durata
 Quercus engelmannii
 Quercus faginea - Carballo anano ou caxigo (sin. Quercus lusitanica) - con dúas subespecies:
 Quercus faginea subsp. faginea.
 Quercus faginea subsp. broteroi.
 Quercus fusiformis 
 Quercus garryana - Carballo branco de Oregón.
 Quercus geminata 
 Quercus glaucoides 
 Quercus grisea 
 Quercus havardii 
 Quercus hinckleyi
 Quercus hondurensis
 Quercus humilis (sin. Quercus pubescens) - Carballo pubescenteNome vulgar, en Luís Daviña Facal (2000): Diccionario das ciencias da natureza e da saúde. Tomo II C. A Coruña: Deputación da Coruña. ISBN 84-95335-46-8.
 Quercus ilex (sin. Quercus ilicifolia, Quercus glauca) - Aciñeira brava ou común, con dúas subespecies:
 Quercus ilex subsp. ilex. 
 Quercus ilex subsp. rotundifolia (sin. Q. rotundifolia, Q. ballota). 
 Quercus intricata 
 Quercus john-tuckeri 
 Quercus laceyi
 Quercus lanata
 Quercus leucotrichophora
 Quercus libani - Carballo do Líbano
 Quercus lobata - Carballo dos vales
 Quercus lyrata
 Quercus macrocarpa 
 Quercus mohriana
 Quercus michauxii
 Quercus minima 
 Quercus mongolica 
 Quercus muhlenbergii 
 Quercus oglethorpensis 
 Quercus peduncularis
 Quercus petraea - Carballo albariño.
 Quercus polymorpha 
 Quercus prinoides 
 Quercus prinus (sin. Quercus montana) - Carballo pardo.
 Quercus pungens
 Quercus robur - carballo común ou carballo bravo
 Quercus rugosa 
 Quercus sadleriana 
 Quercus stellata 
 Quercus toumeyi
 Quercus turbinella
 Quercus vaseyana
 Quercus virginiana - Aciñeira do sur

 Sección Mesobalanus 
Son coñecidos como "carballos húngaros" e son oriundos de Europa, Asia e do norte de África. De pistilos longos; as landras maduran aos 6 meses e son acres; o interior da cúpula non posúe pelo. A sección Mesobalanus está achegada á sección Quercus e algunhas veces tense incluído dentro desta.
 Quercus canariensis - Carballo mediterráneo
 Quercus dentata 
 Quercus frainetto - Carballo de Hungría
 Quercus macranthera - Carballo do Cáucaso
 Quercus pontica - Carballo de Armenia
 Quercus pyrenaica (sin. Quercus nigra) - Cerquiño, cerqueiro, rebolo ou carballo negro (ás veces tamén caxigo).
 Quercus vulcanica

 Sección Cerris 
A sección Cerris é coñecida coma a dos Carballos Turcos e os seus relativos de Europa, Asia e norte de África. Son de xineceo longo e as landras maduran aos 18 meses dende a xermolación e son moi acres. O interior da casca das landras non posúe pelo. As follas adoitan ter lóbulos de puntas afiadas, con cerdas nos bordos.
 Quercus acutissima 
 Quercus alnifolia
 Quercus castaneifolia - Carballo persa
 Quercus cerris - Carballo cabeludo
 Quercus coccifera (sin. Quercus calliprinos) - Carrasco ou carballo carrasco.
 Quercus infectoria
 Quercus libani 
 Quercus macrolepis 
 Quercus semecarpifolia
 Quercus suber - Sobreira
 Quercus trojana - Carballo de Macedonia
 Quercus variabilis - Sobreira da China

 Sección Protobalanus 
A sección dos Protobalanus coñecida coma a sección de carballos intermedios e os seus relativos no suroeste dos Estados Unidos e do noroeste de México. Ten os seus xineceos curtos, e as landras maduran aos 18 meses de sabor moi acre. O interior da casca das landras ten pelo, e as follas adoitan ter lóbulos de puntas afiadas, con cerdas nos extremos.
 Quercus cedrosensis
 Quercus chrysolepis (sin. Quercus oblongifolia - Aciñeira mexicana azul
 Quercus palmeri
 Quercus tomentella 
 Quercus vaccinifolia

 Sección Lobatae 
Os "carballos rubios" ou vermellos americanos (sinónimo: subxen.Erythrobalanus). Xeralmente se desenvolven en América do Norte, América Central e na zona norte de América do Sur. De pistilos longos e landras que maduran aos 18 meses, moi acres e co interior da casca con moito pelo. A noz áchase encerrada nunha capa magra e pegañenta de pel apergamiñada.As follas adoitan ter lóbulos de puntas afiadas, con pelos espiñosos nos mesmos. 
<div style="-moz-column-count:4; column-count:4;"> 
 Quercus agrifolia - Aciñeira de California
 Quercus arkansana
 Quercus buckleyi 
 Quercus canbyi 
 Quercus coccinea - Carballo escarlata
 Quercus costaricensis 
 Quercus cualensis 
 Quercus depressa
 Quercus eduardii 
 Quercus ellipsoidalis 
 Quercus emoryi 
 Quercus falcata - Carballo rubio do sur ou carballo hispano. 
 Quercus gravesii 
 Quercus graciliformis 
 Quercus georgiana
 Quercus hintoniorum 
 Quercus hirtifolia 
 Quercus humboldtii - Carballo colombiano, carballo andino.
 Quercus hypoleucoides 
 Quercus hypoxantha
 Quercus iltisii
 Quercus imbricaria 
 Quercus incana 
 Quercus inopina 
 Quercus kelloggii - Carballo negro de California.
 Quercus laevis
 Quercus laurifolia 
 Quercus laurina 
 Quercus marilandica - Carballo de Maryland.
 Quercus myrtifolia
 Quercus nigra - Carballo de auga, carballo negro americano.
 Quercus pagoda
 Quercus palustris - Carballo dos pantanos ou carballo palustre americano.
 Quercus parvula
 Quercus phellos - Carballo de follas de salgueiro. 
 Quercus pumila
 Quercus rhysophylla 
 Quercus rubra (sin. Quercus acerifolia) - Carballo americano, carballo rubio americano. 
 Quercus salicifolia 
 Quercus sapotifolia 
 Quercus shumardii - Carballo rubio dos pantanos
 Quercus tardifolia 
 Quercus texana 
 Quercus velutina - Carballo negro americano do leste 
 Quercus wislizeni Quercus xalapensis</div>

 Subxénero Cyclobalanopsis 
Este subxénero coñécese como a listaxe dos "carballos con copas de aneis" e se desenvolven principalmente ao leste e sueste de Asia. Son carballos "sempreverdes" que acadan alturas de entre 10 e 40 metros. Son bastante diferentes ao subxénero Quercus no sentido que teñen landras con distintivas copas con aneis de diferentes escalas de tamaño e se desenvolven comunmente en grupos mestos, malia non se aplicar a todas as especies. A Flora da China trata ás Cyclobalanopsis coma un xénero distinto, porén a meirande parte dos taxonomistas consideran que é un subxénero de Quercus''. En total suma arredor de 150 especies.

 Quercus acuta - Aciñeira xaponesa.
 Quercus albicaulis
 Quercus argentata 
 Quercus argyrotricha 
 Quercus augustinii 
 Quercus austrocochinchinensis 
 Quercus austroglauca
 Quercus bella 
 Quercus blakei 
 Quercus camusiae
 Quercus championii 
 Quercus chapensis 
 Quercus chevalieri
 Quercus chingsiensis 
 Quercus chungii 
 Quercus daimingshanensis
 Quercus delavayi 
 Quercus delicatula 
 Quercus dinghuensis 
 Quercus disciformis
 Quercus edithiae
 Quercus elevaticostata 
 Quercus fleuryi 
 Quercus gambleana 
 Quercus gemelliflora 
 Quercus gilva 
 Quercus helferiana 
 Quercus hondae
 Quercus hui 
 Quercus hypophaea
 Quercus jenseniana 
 Quercus jinpinensis
 Quercus kerrii 
 Quercus kiukiangensis 
 Quercus kouangsiensis 
 Quercus lamellosa 
 Quercus lineata
 Quercus litoralis 
 Quercus litseoides
 Quercus lobbii 
 Quercus longinux 
 Quercus lowii 
 Quercus lungmaiensis 
 Quercus merrillii 
 Quercus morii 
 Quercus motuoensis
 Quercus multinervis 
 Quercus myrsinifolia 
 Quercus neglecta 
 Quercus ningangensis 
 Quercus obovatifolia 
 Quercus oxyodon 
 Quercus pachyloma 
 Quercus patelliformis
 Quercus pentacycla
 Quercus phanera
 Quercus poilanei 
 Quercus rex 
 Quercus salicina 
 Quercus saravanensis 
 Quercus schottkyana 
 Quercus semiserrata
 Quercus sessilifolia 
 Quercus sichourensis 
 Quercus stenophylloides
 Quercus stewardiana
 Quercus subhinoidea 
 Quercus subsericea 
 Quercus thorelii
 Quercus tomentosinervis
 Quercus treubiana 
 Quercus xanthotricha
 Quercus yingjiangensis 
 Quercus yonganensis 

 Galería de imaxes 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Carballo común
 Landra
 Carballeira
 Carballa da Rocha