Vilafranca do Bierzo

Vilafranca (en español e oficialmente Villafranca del Bierzo) é un concello de Castela e León, antiga capital do Bierzo (s.XIX). Está situada no noroeste da provincia de León e foi declarada Conxunto Histórico-Artístico en 1965. O seu xentilicio é vilafranquín/-iña.

Por Vilafranca pasa o Camiño de Santiago, e constitúese como fin de etapa e como meta en casos excepcionais, pois na igrexa da vila dedicada ao Apóstolo, pódese gañar o xubileu cando concorran circunstancias que impidan ao peregrino proseguir deica Compostela. É un dos 47 concellos galegofalantes da Galicia estremeira.

A vila está a unha altitude de 505 metros e nela conflúen os ríos Burbia e Valcarce.

 Poboación 
En 2022 tiña 2756 habitantes, o que supón un descenso con respecto a 2010, cando tiña 3516, e o ano 2000, cando tiña 3807 habitantes. A distribución por sexo é de 51,8% de mulleres e 48,2% homes.

 Núcleos de poboación 
 Aira da Pedra 
 Campo da Lagúa
 Cela
 Landoiro
 Paradaseca
 Paradiña
 Poboadura da Somoza
 Porcarizas
 Prado da Somoza
 Ponte de Rei
 Ribón
 Teixeira
 Valtuílle de Abaixo
 Valtuílle de Arriba
 A Veigueliña
Vilachá
Vilafranca do Bierzo
 Vilar de Aceiro 
 Vilela

 Historia 
Creouse o Señorío de Vilafranca no século XII. No ano 1192 Afonso VIII de León e Galicia outorgalle á vila o seu foro. 

No século XV estabeleceuse o marquesado de Álvarez de Toledo y Osorio.
O 27 de xaneiro de 1822 creouse a provincia de Vilafranca do Bierzo, coa vila homónima como capital. Esta entidade administrativa mantívose até o 1 de outubro de 1823.

Na vila naceu o erudito Frei Martín Sarmiento, primeiro estudoso da lingua galega, o 9 de marzo de 1695. Tamén naceu aquí Enrique Gil y Carrasco o 15 de xullo de 1815, escritor romántico, autor de "El Señor de Bembibre" e membro da Sociedade de Teatro que desde o seu bicentenario leva o seu nome. Os seus restos repousan na igrexa de San Francisco, tras seren localizados en Berlín, onde morrera en 1845, e repatriados en 1987.

 Monumentos 
 Colexiata de Santa María
 Convento da Anunciada
 Igrexa de San Nicolás
 Igrexa de Santiago: s.XII-XIII
 Igrexa de San Xoán de San Fiz
 Convento de San Francisco: s.XIII
 Castelo dos Marqueses de Vilafranca
 Teatro Villafranquino Enrique Gil e Carrasco, de estilo romántico (século XIX).Artigo sobre a Sociedade de Teatro de Vilafranca de 1843 en versión dixital: http://morales2011.blogspot.com.es/2016/09/no-149-aniversario-de-morales.html 
 Parador nacional de Vilafranca.

 Festas e feiras 

 Festas patronais 
Festas do Cristo o 14 de setembro.

 Outras festas 
 San Tirso o 31 de xaneiro.
 Semana Santa.
 Festa dos maios o 1 de maio, declarada de Interese turístico provincial en 2009.Festa do maio 2016
 Festa da poesía en xuño.
 Festa e feira de Santiago o 25 de xullo.
 Festa do turista en agosto.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Ligazóns externas 
 Páxina oficial do concello 
 Blog da Escola de Gaitas de Vilafranca do Bierzo.
 Blog da Comisión Cultural Martín Sarmiento.

Categoría:Vilafranca do Bierzo