Umm Kulthum

Fāṭima ʾIbrāhīm es-Sayyid el-Beltāǧī (en ) nada en Tamay Ez-Zahayra o 31 de decembro de 1898 ou o 4 de maio de 1904 e finada no Cairo o 3 de febreiro de 1975, foi unha cantante exipcia, coñecida como Umm Kulthum (en , en ). Recibiu o título honorífico de Kawkab al-Sharq (en , "Estrela de Oriente").

Foi coñecida pola súa habilidade vocal e estilo único. Vendeu máis de oitenta millóns de discos en todo o mundo, converténdoa nunha das cantantes máis vendidas de Oriente Medio en toda a historia. Está considerada unha icona nacional en Exipto, e foi chamada "A Voz de Exipto" e a "Cuarta Pirámide de Exipto".

A admiración de Nasser pola cantante e o apoio ás ideas nasseristas do nacionalismo árabe por parte de Kulthum, fixéronna enormemente popular en todo o mundo árabe.

 Traxectoria 
miniatura|200px|esquerda|Umm Kulthum sendo nena, co seu pai Ibrahim El Beltagi.
Umm Kulthum naceu en Tamay az-Zahayra, ad-Daqahliyya, no seo dunha familia relixiosa. O seu pai, Ibrahim El-Sayyid El-Beltagi, era un imán do rural, e a súa nai, Fatmah El-Maleegi, era ama de casa. Aprendeu a cantar oíndo como o seu pai lle ensinaba ao irmán máis vello, Khalid. Sendo nova, demostrou ter un gran talento para cantar. Aprendeu a recitar o Corán, e declarou que o aprendera de memoria. O seu avó era un coñecido recitador do Corán e ela lembraba como os veciños adoitaban oílo cando o recitaba. Cando tiña doce anos, o seu pai presentouna nunha pequena actuación que el dirixiu. Posteriormente uniuse como voz de apoio, inicialmente só repetindo o que cantaban os demais. Vestiuna como un rapaz de estilo beduíno, evitando así a desaprobación por ver unha nena sobre o escenario.

Catro anos despois, dúas celebridades, o cantante Abu l-Ala 'Muhammad e o intérprete de laúde Zakariyya Ahmad pedíronlle que os acompañase ao Cairo. Agardou a ter vinte e tres anos para aceptar a súa invitación; mentres tanto actuaba coma se fose un neno en teatros pequenos.

Dúas persoas tiveron un gran peso na súa carreira musical: a primeira, o poeta Ahmad Rami, que escribiu 137 cancións para ela e que a iniciou na literatura francesa que estudara na Sorbona. A outra persoa foi Mohamed El Qasabgi, un virtuoso do laúde que presentou a Umm Kulthum no Palacio do teatro árabe, onde tivo os seus primeiros grandes éxitos. Contra 1932 xa era famosa e fixo unha gran xira por cidades árabes, visitando Damasco, Bagdad, Xerusalén, Beirut e Trípoli. A súa fama tamén lle permitiu, en 1948, coñecer a Gamal Abdel Nasser, o oficial conspirativo e futuro presidente de Exipto. Ambos profesaron a partir dese momento unha admiración mutua.

Paralelamente á súa carreira cantante, impulsou a súa carreira como actriz, mais abandonouna axiña, preferindo o contacto persoal e emocional co público.

Na década de 1940, Umm Kulthum tiña un contrapunto na cantante Asmahan, irmá do popular Farid al-Atrash e tamén actriz. Ambas eran igualmente famosas mais totalmente opostas: a fermosa Asmahan era unha aristócrata de orixe sirio, de relixión drusa, de vida disipada e achegada aos círculos do palacio. Umm Kulthum, pola súa banda, era exipcia, de orixe humilde, musulmá e virtuosa, que deu voz a un amor profundo e desgarrador. Ademais, era simpatizante de Nasser e dos Oficiais Libres. A rivalidade rematou coa morte de Asmahan nun accidente de coche ao final da segunda guerra mundial.

En 1953, Umm Kulthum casou cun home que ela respectaba e admiraba, o seu médico Hasan al-Hafnawi. A súa popularidade foi en aumento. Os comentaristas occidentais adoitan lembrar un tremendo concerto en 1967 na sala Olympia de París, ante centos de emigrantes árabes de toda Europa.

Umm Kulthum é o expoñente máis famoso da chamada canción árabe. Foi coñecida como a Dama da Canción Árabe e a Estrela de Oriente. A súa figura era familiar: grande, cun impoñente peiteado e un vestido bordado ata os pés, acompañada da súa orquestra. Cantaba apertando unha bufanda de seda na man esquerda, onde, segundo a lenda, agochaba unha bola de haxix que lle penetraba na pel e que lle permitía interpretar as súas cancións interminables e manter o torrente de voz. É improbable que fose o caso, aínda que é certo que as súas cancións, de sólidas raíces árabes, duraban tanto tempo que a miúdo tiña que gravar versións máis curtas para encaixalas nos discos de vinilo, a razón dunha canción por disco. Nas súas actuacións públicas semanais, emitidas en directo pola poderosa rede Sawt al-Qahira e escoitadas en todo o mundo árabe, realizaba variacións e improvisacións.

A finais dos anos 60 diagnosticáronlle un caso grave de nefrite. En 1972, despois de dar o seu último concerto no Palacio do Nilo, as probas médicas indicaron que a súa enfermidade era incurable. Trasladouse aos Estados Unidos, onde se beneficiou durante algún tempo da tecnoloxía médica avanzada, mais en 1975, de volta ao seu país, tivo unha grave crise e foi hospitalizada. Todo Exipto era consciente da súa evolución e na súa vila natal toda a poboación recitou o Corán ao longo do día. Umm Kulthum faleceu no hospital do Cairo o 3 de febreiro. A súa morte provocou suicidios e expresións de histeria masiva. Ao seu funeral asistiron máis de catro millóns de persoas en loito e estalou nun alboroto cando a multitude tomou o control do seu cadaleito e o levou a unha mesquita que dixeron que era a súa favorita, deixándoo despois para o enterro.
miniatura|225x225px|Funeral por Umm Kulthum
Foi enterrada con honras de xefe de estado na Cidade dos Mortos.

Durante moitos anos, a voz da Estrela de Oriente acompañou os árabes na grande ilusión colectiva do renacemento do mundo árabe despois da era colonial: o ascenso do panarabismo, a revolución exipcia, a nacionalización da canle de Suez e a unidade árabe. A súa desaparición, pouco despois da morte de Nasser, marcou definitivamente o final dunha era.

 Legado artístico 
Umm Kulthum está considerada unha das mellores cantantes da historia da música exipcia e árabe, cunha influencia significativa nun bo número de músicos, tanto en Oriente Medio e Norte de África como máis aló. Jah Wobble citouna como unha influencia significativa na súa obra, e Bob Dylan a eloxiou. Maria Callas, Marie Laforêt, Bono e Robert Plant, entre moitos outros artistas, tamén son coñecidos admiradores da música de Kulthum. Youssou N'Dour, un fan dela dende a infancia, gravou o seu álbum de 2004 Egpyt cunha orquestra exipcia en homenaxe ao seu legado. 
Unha das súas cancións máis coñecidas, "Enta Omri", foi versionada e reinterpretada numerosas veces. "Alf Leila wa Leila" foi adaptada ao jazz no álbum de 2015 Kalthoum, do trompetista franco-libanés Ibrahim Maalouf.
miniatura|Umm Kulthum reúnese co presidente Gamal Abdel Nasser, o presidente do Parlamento Anwar Sadat e o compositor musical Mohamed El-Mougui.
En Exipto, Umm Kulthum recibe o alcume de "Elset" (en árabe exipcio: الست) que quere dicir "A Dama" en dialecto exipcio, a palabra "Elset" deriva do nome exipcio antigo Aset ou Eset, o nome antigo da deusa Isis, unha das deusas máis importantes do antigo Exipto. O alcume escóitase a miúdo nos seus discos en directo cando o público extasiado berra "الله عليكي يا ست" (en galego: que Deus te bendiga, señora Aset) ou "عظمة علي عظمة يا ست" (en galego: "isto é grandeza sobre grandeza, Lady 'Aset') e iso adoita ocorrer despois de rematar unha canción ou alcanzar unha nota alta.

Charles de Gaulle tamén a coñecía como "a Dama" e Maria Callas a considera a "Voz Incomparable". É difícil medir con precisión o seu rango vocal no seu auxe, xa que a maioría das súas cancións foron gravadas en directo. Mesmo hoxe, mantén un status case mítico entre os mozos exipcios e todo o mundo árabe. En 2001, o goberno exipcio abriu o Museo Kawkab al-Sharq ("Estrela de Oriente") en lembranza da cantante. Situado nun pavillón nos terreos do Palacio de Manesterly do Cairo, a colección inclúe unha serie de posesións persoais de Umm Kulthum, incluíndo as súas características lentes de sol e bufandas, xunto con fotografías, gravacións e outro material de arquivo.Rakha, Youssef e El-Aref, Nevine, "Umm Kulthoum, superstar" , Al-Ahram Weekly, 27 de decembro de 2001 – 2 de xaneiro de 2002.

As súas actuacións combinaban emoción crúa e retórica política; foi moi influente e falou de política a través da súa música. Un exemplo disto vese na súa música interpretada despois da segunda guerra mundial. O tema superficial era o amor, pero unha interpretación máis profunda da letra (por exemplo na canción "Salue Qalbi") revela o cuestionamento dos motivos políticos en tempos de tensión política.Danielson, Virginia. "Listening to Umm Kulthūm." Middle East Studies Association Bulletin, vol. 30, no. 2, 1996, pp. 170–173. A retórica política de Umm Kulthum na súa música segue a ser influente hoxe en día, non só en Exipto, senón en moitos outros países de Oriente Medio e mesmo a nivel mundial. Todo o seu catálogo foi adquirido por Mazzika Group a comezos dos anos 2000.

miniatura|Monumento a Umm Kulthum en Zamalek, O Cairo; atópase fronte ao lugar onde estaba a antiga casa da cantante.
Umm Kulthum tamén é notable en Bagdad debido ás súas dúas visitas a Iraq, a primeira en novembro de 1932 e a segunda en 1946 por invitación do rexente Abd al-Ilah. Durante esas dúas visitas, os círculos artísticos, sociais e políticos iraquís interesáronse por Umm Kulthum e, como resultado, un gran número dos seus fans e amantes da súa voz abriron ducias de cafeterías de Bagdad que levaban o seu nome en diferentes lugares. Hoxe en día, unha desas cafeterías, chamada "Estrela de Oriente", consérvase na rúa al-Rashid e aínda está asociada con ela.

 Voz 
Umm Kulthum era contralto. As cantantes contralto son pouco comúns e cantan no rexistro máis grave da voz feminina.Owen Jander, et al. "Contralto". Grove Music Online. Oxford Music Online. Oxford University Press. Segundo algúns, tiña a capacidade de cantar tan baixo como a segunda oitava e tan alto como a oitava oitava no seu pico vocal.

miniatura|190x190px|Umm Kulthum actuando.

A súa incrible forza vocal, coa capacidade de producir 14.000 vibracións por segundo coas cordas vocais, obrigábaa estar a un metro de distancia do micrófono. Era coñecida pola súa capacidade de improvisar e dicíase que non cantaba un verso dúas veces do mesmo xeito. Foi alumna de Abu al-Ila Muhammad, dende a súa chegada ao Cairo ata a súa morte en 1927. El ensinoulle a adaptar a súa voz ao significado e á melodía da estética árabe tradicional.Danielson, Virginia (10 de novembro de 2008), p.57

 Cancións de sona 
{| class="wikitable sortable" border="2"
! scope="col" | Ano
! scope="col" | Título
! scope="col" | Tradución
! scope="col" | Selo
! scope="col" | Letrista
! scope="col" | Composisot
|-
|1944
|Ghaneely Shwaya Shwaya(do filme "Sallama")
|Sing Softly for Me
|Orient
|Bayram al-Tunisi
|Zakaria Ahmed
|-
|1945
|Biridaak ya Khalikee
|By your pleasure my Creator
|Orient
|Bayram al-Tunisi
|Zakaria Ahmed
|-
|1946
|Walad Al Hoda
|Child of Guidance
|Cairophon
|Ahmed Shawki
|Riad Al Sunbati
|-
|1960
|Howa Saheeh El Hawa Ghallab
|It's True That Love Is Overpowering
|Sono Cairo
|Bayram al-Tunisi
|Zakaria Ahmed
|-
|1961
|Hayyart Alby
|You Confused My Heart
|rowspan="2"|Philips
|Ahmed Rami
||Riad Al Sunbati
|-
|1962
|Ha Seebak Lezzaman
|I'm Going to Leave You
|Abdel Wahab Mohammed
|Riad Al Sunbati
|-
|rowspan="3"|1963
|Betfakker Fe Meen
|Who Are You Thinking of
|Sono Cairo
|Ma'moun El Shinnawi
|Baligh Hamdi
|-
|La Ya Habibi
|No My Love
|Philips
|Abdel Fattah Mustafa
|Riad Al Sunbati
|-
|Lel Sabre Hedoud
|Limits to Patience
|rowspan="37"|Sono Cairo
|Abdel Wahab Mohammed
|Mohammed El Mougi
|-
|rowspan="2"|1964
|Seret El Hob
|Love Story
|Morsi Gamil Aziz
|Baligh Hamdi
|-
|Inta Omri
|You Are My Life
|Ahmed Shafik Kamel
|rowspan="3"|Mohammed Abdel Wahab
|-
|rowspan="2"|1965
|Inta Al Hob
|You're Love
|Ahmed Rami
|-
|Amal Hayaty
|Hope of My Life
|Ahmed Shafik Kamel
|-
|rowspan="3"|1966
|Al Atlal
|The Ruins
|Ibrahim Nagi
|Riad Al Sunbati
|-
|Fakkarouny
| They reminded Me
|Mohammed Abdel Wahab
|Mohammed Abdel Wahab
|-
|Hagartak
|I Left You
|Ahmed Rami
|rowspan="3"|Riad Al Sunbati
|-
|rowspan="4"|1967
|Hadeeth El Rouh
|The Language of the Soul
|Mohammed Iqbal
|-
|El Hob Keda
|That's How Love Is
|Bayram al-Tunisi
|-
|Awedt Eni
|I Got Used to Your Sight
|Ahmed Rami
|Riad Al Sunbati
|-
|Fat El Ma'ad
|Too Late
|Morsi Gamil Aziz
|Baligh Hamdi
|-
|rowspan="2"|1968
|Ruba'iyat Al Adawiya
|The Quatrains of Adawiya
|Tahar Aboufacha
|Riad Al Sunbati
|-
|Hathihy Leilty
|This Is My Night
|Mohammed Abdel Wahab
|Georges Gerdaq
|-
|rowspan="3"|1969
|Alf Leila W Leila
|1001 Nights
|Morsi Gamil Aziz
|Baligh Hamdi
|-
|Aqbel Al Leil
|The Night Is Coming
|Ahmed Rami
|rowspan="2"|Riad Al Sunbati
|-
|Arooh Lemeen
|Who Do I Go to
|Abdel Munaim al-Siba'i
|-
|rowspan="5"|1970
|Es'al Rohak
|Ask Yourself
|Mohammed El Mougi
|Mohammed Abdel Wahab
|-
|Zekrayat
|Souvenirs
|Ahmed Rami
|Riad Al Sunbati
|-
|El Hob Kollo
|All the Love
|Ahmed Shafik Kamel
|Baligh Hamdi
|-
|Ruba'iyat Al Khayyam
|The Quatrains of Al Khayyam
|Ahmed Rami
|Riad Al Sunbati
|-
|W Marret Al Ayam
|And the Days Passed
|Ma'moun El Shinnawi
|Mohammed Abdel Wahab
|-
|rowspan="5"|1971
|Al Thulathiya Al Muqaddassa
|The Holy Tercet
|Saleh Gawdat
|Riad Al Sunbati
|-
|Mesh Momken Abadan
|Impossible At All
|Ma'moun El Shinnawi
|Baligh Hamdi
|-
|El Alb Ye'sha|The Heart Loves
|rowspan="3"|Bayram al-Tunisi
|rowspan="2"|Riad Al Sunbati
|-
|Aghda Al'ak'''
|Longing for You|-
|Al Amal|Hope|Zakaria Ahmed
|-
|rowspan="3"|1972
|Raq El Habib|Vengeance of the Lover|Ahmed Rami
|Mohamed El Qasabgi
|-
|Lasto Fakir|I'm Still Thinking|Abdel Fattah Mustafa
|Riad Al Sunbati
|-
|Ya Masharny|The One Who's Keeping Me Up|Ahmed Rami
|Sayed Mekawy
|-
|rowspan="5"|1973
|Hakam Alayna Al Hawa|We're in the Hands of Love|Mohammed Abdel Wahab
|Baligh Hamdi
|-
|Ahl El Hawa|The Lovers|Bayram al-Tunisi
|Zakaria Ahmed
|-
|Yally Kan Yeshguik 'Anni|Whoever Talked to You About Me|rowspan="3"|Ahmed Rami
|rowspan="4"|Riad Al Sunbati
|-
|Sahran La Wahdi|Up on My Own|-
|Daleely Ahtar|I'm Confused|-
|rowspan="2"|1974
|Shams El Aseel|The Lovers|rowspan="2"|Bayram al-Tunisi
|-
|Ana Fe Intizarak|I"m Waiting for You|Zakaria Ahmed
|-
|rowspan="5"|1975
|Ya Toul 'Azaby|My Suffering|Cairophon
|Ahmed Rami
|rowspan="4"|Riad Al Sunbati
|-
|Salu Qalby|Ask My Heart|Relax-In
|Ahmed Shawqi
|-
|Ozkourini|Think of Me|Cairophon
|rowspan="2"|Ahmed Rami
|-
|Aghar Min Nesmat Al Gnoub|Jealous of the Southern Breeze|rowspan="7"|Sono Cairo
|-
|Al Oula Fel Gharam|The Best at Falling in Love|Bayram al-Tunisi
|Zakaria Ahmed
|-
|rowspan="4"|1976
|Misr Tatahaddath 'an Nafsaha|Egypt Speaks of Itself|Hafez Ibrahim
|Riad Al Sunbati
|-
|Helm|Dream|rowspan="2"|Bayram al-Tunisi
|rowspan="2"|Zakaria Ahmed
|-
|Al Ahat|The Groans|-
|Arak Assi Addame
|I See You Crying|Abu Firas al-Hamdani
|rowspan="2"|Riad Al Sunbati
|-
|1978
|Sourat Al Shakk|Doubt|Abdallah Al Faisal
|-
|}

 Filmografía 
miniatura|210px|Umm Kulthum cantando en Dananir (1940).
 Weddad (1936)
 Nashid al-Amal (1937)
 Dananir (1940)
 Aydah (1942)
 Sallamah (1945)
 Fatmah (1947)

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 


 Virginia Danielson. "Umm Kulthūm". Grove Music Online. Oxford Music Online. Oxford University Press. Web. 20 de xullo de 2016.
 Halfaouine: Boy of the Terraces (film, 1990). This DVD contains an extra feature short film that documents Arab film history, and it contains several minutes of an Umm Kulthum public performance.
  – articles and essays marking the 25th anniversary of the singer's death



  de martes, 17 de xuño de 2008 a domingo, 2 de novembro de 2008

 Murat Özyıldırım, Arap ve Turk Musikisinin 20. yy Birlikteligi, Bağlam Yay. (Müzik Bilimleri Serisi, Edt. V. Yildirim), Istanbul Kasım 2013.
 Ysabel Saïah, Oum Kalsoum, l'Etoile de l'Orient'' con prólogo de Omar Sharif.

 Ligazóns externas 
 Brigitte Vasallo: Oum Kelthoum, donde las formas no alcanzan, Batonga!, n.º 59, febreiro 2005
 The Star of the East at Østfold College, Halden, Norway from almashriq.hiof.no

Categoría:Cantantes de Exipto
Categoría:Nados na gobernación de Daqahlia
Categoría:Finados en 1975