Alexandre Bóveda

Alexandre Bóveda Iglesias, nado en Ourense o 4 de xuño de 1903"Bóveda Iglesias, Alexandre" Enciclopedia Galega Universal, Ir Indo. e fusilado no monte da Caeira, en Poio, o 17 de agosto de 1936, foi un dos intelectuais galeguistas máis relevantes da Segunda República Española en Galiza, chegando a ser o motor do Partido Galeguista segundo palabras do propio Castelao.

 Traxectoria 
Dende moi neno adicouse ó estudo do francés e da contabilidade. Estudou peritaxe mercantil na Escola de Comercio da Coruña por libre, ó mesmo tempo que impartía clases ós máis novos nun colexio de Ourense. Asiduo lector da Revista Nós pronto comezou a escribir en La Zarpa de Basilio Álvarez. Foi nas follas deste xornal onde se deu a coñecer como un gran comunicador.

miniatura|esquerda|300px|Seminario de Estudos Galegos. Alexandre Bóveda Iglesias foi nomeado socio aitivo o 20 de outono do 1928, Sant-Iago, 28 de outono de 1931.

Máis adiante, participou nunhas oposicións en Madrid a unha das dez prazas de xefe de Facenda do estado conseguindo o número un en 1924. Por este motivo José Calvo Sotelo ofrécelle un posto no seu Comité de Intervención de Cambios; porén Alexandre rexeitou a oferta e volveu a Galiza para traballar na delegación de facenda de Ourense. Tras aprobar outras oposicións marchou a Pontevedra a ocupar o posto de Xefe de Contabilidade con tan só 23 anos. Pronto tomou contacto co faladoiro que presidían Castelao e Antón Losada Diéguez no Café Méndez Núñez e viuse envolto nas actividades dos dous galeguistas. Ámbolos dous introducírono na política e noutros campos, como a Sociedad Coral Polifónica de Pontevedra, onde coñeceu a Amalia Álvarez Gallego (filla de Xerardo Álvarez Limeses), coa que casou o 20 de outubro de 1930 no Convento de San Xoán de Poio e coa que tivo cinco fillos.

En 1930 convértese no primeiro director da Caixa de Aforros Provincial de Pontevedra. En 1928 e 1929 recibira unha bolsa da Deputación de Pontevedra para viaxar a Barcelona e Guipúscoa para estudar o funcionamento das Caixas de Aforros.

En 1932 participou na asemblea pro-estatuto que se celebrou en Santiago de Compostela e resultou elixido membro da comisión redactora. Tivo un papel moi activo na redacción do estatuto e na Asemblea de municipios que se creou para debatelo. En 1933 foi elixido membro do Comité da Autonomía presidido por Bibiano Fernández Osorio-Tafall. O 20 de outubro de 1934 publicouse unha orde ministerial impoñéndolle un destino administrativo forzoso na delegación de facenda de Cádiz. Retornou no outubro do ano 1935 a Galiza ó obter unha praza na delegación de facenda de Vigo.

En 1936 participou na campaña electoral, á que acode como candidato da Fronte Popular pola provincia de Ourense mentres tomaba posesión dun cargo na delegación de facenda de Pontevedra. Tralo golpe de estado foi detido o 20 de xullo de 1936 acusado de traizón e condenado a morte nun xuízo celebrado o 13 de agosto dese mesmo ano. A sentenza executouse o 17 de agosto na Caeira (Poio). Na madrugada antes do seu fusilamento escribiu varias cartas, a derradeira delas dicía así:
miniatura|Monumento a Bóveda na Caeira (Poio).

No mencionado xuízo sumarísimo, Alexandre Bóveda verbalizou unhas palabras que o erixirían definitivamente como un emblema histórico do galeguismo:
miniatura|Lápida no Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra.

Xosé Sesto, tras a execución, colocou a bandeira baixo a chaqueta de Bóveda.

Está enterrado no camposanto de Santo Amaro.

Alexandre Bóveda é un dos mitos do galeguismo. Foi convertido en mártir pola defensa da liberdade e dos seus ideais. Na data da súa morte celébrase actualmente o Día da Galiza Mártir.

O 10 de decembro de 2024, o goberno español recoñeceu como "ilegal e nula" a sentenza a morte de Alexandre Bóveda. O presidente Pedro Sánchez fixo entrega a Amalia Bóveda, filla máis nova de Alexandre Bóveda, o documento desta reparación nun acto oficial. Este recoñecemento foi unha das condicións do acordo de investidura presidencial entre o BNG e PSOE.

 Querela arxentina contra os crimes do franquismo 
En 2019 a súa familia incorporouse á Querela arxentina contra os crimes do franquismo.

 Galería de imaxes 
{{Galería
|align=center
|Ficheiro:Alexandre Bóveda nos anos de mozo de Amalia Álvarez Gallego.jpg|Nos anos de mozo de Amalia Álvarez Gallego.
|Ficheiro:Alexandre Bóveda 1933.jpg|Retrato en Vida Gallega, 1933.
|Ficheiro:Alexandre Bóveda, homenaxe asociación galega contábeis 1935.jpg|Bóveda en Vigo en 1935.
|Ficheiro:He resuelto que la ejecución del reo ALEJANDRO BOVEDA tenga lugar.jpg|…he resuelto que la ejecución del reo ALEJANDRO BOVEDA tenga lugar…
|Ficheiro:Última carta de Alexandre Bóveda a Amalia Álvarez Gallego.jpg|Derradeira carta de Alexandre Bóveda a Amalia Álvarez Gallego.
|Ficheiro:Alexandre_Bóveda.Pontevedra.jpg|Busto en Pontevedra.
|Ficheiro:Escultura Alexandre Bóveda Pontevedra.jpg|Estatua en Pontevedra.
}}

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 

Fundación Alexandre Bóveda

 Bibliografía 




 Cores, Baldomero (1986). Las polémicas de Bóveda en la gestación del estatuto de autonomía. Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-310-7 .




  (con DVD)


 Ligazóns externas 
 A derradeira carta de Alexandre Bóveda, no programa Ben falado!''

Categoría:Políticos do Partido Galeguista
Categoría:Asasinados polo bando nacional en Galicia
Categoría:Nados en Ourense
Categoría:Nados en 1903
Categoría:Finados en 1936
Categoría:Membros do Seminario de Estudos Galegos
Categoría:Fusilados
Categoría:Escritores de Galicia coa obra no dominio público