UNESCO

A Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura, UNESCO (en inglés United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization e en francés: Organisation des Nations unies pour l'éducation, la science et la culture) é un organismo especializado das Nacións Unidas cuxo obxectivo é promover a paz e a seguridade mundial mediante a cooperación internacional en materia de educación, artes, ciencias e cultura. Ten 194 estados membros e 12 membros asociados, así como socios das organizacións non gobernamentais, intergobernamentais e do sector privado. A súa sede atópase en París, Francia, mais a UNESCO ten 53 oficinas rexionais de campo e 199 comisións nacionais que facilitan o seu mandato global.

A UNESCO fundouse en 1945 como sucesora do Comité Internacional de Cooperación Intelectual da Sociedade de Nacións. (English summary ). A súa constitución estabelece os obxectivos da axencia, a estrutura de goberno e o marco operativo. A misión fundacional da UNESCO, que foi moldeada pola segunda guerra mundial, é promover a paz, o desenvolvemento sustentábel e os dereitos humanos facilitando a colaboración e o diálogo entre as nacións. Persegue estes obxectivos a través de cinco grandes áreas do programa: educación, ciencias naturais, ciencias sociais, cultura e comunicación. A UNESCO patrocina proxectos que melloran a alfabetización, proporcionan formación técnica e educación, fomentan a ciencia, protexen os medios independentes e a liberdade de prensa, preservan a historia rexional e cultural e promoven a diversidade cultural.

Como centro de coordinación da cultura e da ciencia mundiais, as actividades da UNESCO foron ampliándose ao longo dos anos; axuda na tradución e difusión da literatura mundial, axuda a establecer e asegurar o Patrimonio da Humanidade cultural e natural, traballa para tender unha ponte entre a fenda dixital mundial, e crea sociedades do coñecemento inclusivas mediante a información e a comunicación. A UNESCO lanzou varias iniciativas e movementos globais, como "Educación para Todos", para seguir avanzando nos seus obxectivos fundamentais.

A UNESCO está rexida pola Conferencia Xeral, integrada por estados membros e membros asociados, que se reúne semestralmente para fixar os programas e o orzamento da axencia. Tamén elixe os membros do consello executivo, que xestiona o traballo da UNESCO, e nomea cada catro anos un director xeral, que exerce como administrador xefe da UNESCO. A UNESCO é membro do Grupo das Nacións Unidas para o Desenvolvemento, unha coalición de axencias e organizacións da ONU destinadas a cumprir os Obxectivos de Desenvolvemento Sostíbel.

 Características 
Dedícase a orientar ós pobos nunha xestión máis eficaz do seu propio desenvolvemento, a través dos recursos naturais e os valores culturais, e coa finalidade de modernizar e facer progresar ás nacions do mundo, sen que por iso se perdan a identidade e a diversidade cultural. A UNESCO ten vocación pacifista, e entre varias cousas oriéntase moi particularmente a apoiar a alfabetización. Na educación, este organismo asigna prioridade ao logro da educación elemental adaptada ás necesidades actuais. Colabora coa formación de docentes, planificadores familiares e vivenda, administradores educativos e alenta a construción de escolas e a dotación de equipo necesario para o seu funcionamento.

As actividades culturais buscan a salvagarda do patrimonio cultural mediante o estímulo da creación e a creatividade e a preservación das entidades culturais e tradicións orais, así coma a promoción dos libros e da lectura. En materia de información, a UNESCO promove a libre circulación de ideas por medios audiovisuais, fomenta a liberdade de prensa e a independencia, o pluralismo e a diversidade dos medios de información, mediante o "Programa Internacional para a Promoción da Comunicación".

 Historia 
miniatura|Traslado do Gran Templo de Abu Simbel a un lugar seguro, en 1967.
A UNESCO ten as súas raíces en 1942, durante a segunda guerra mundial, cando os países aliados comezan a prepararse para restablecer os seus sistemas educativos en canto remate a guerra. Na Conferencia de Ministros Aliados de Educación (Conference of Allied Ministers of Education, CAME), no Reino Unido, inícianse as conversacións entre países europeos.

Como resultado, prepárase unha conferencia das Nacións Unidas para temas de educación e cultura, do 1 ao 16 de novembro de 1945. Reúnense corenta e catro países, dos cales trinta e sete deciden fundar a UNESCO. A constitución da UNESCO asínase o 16 de novembro, e vinte estados ratifícana un ano despois, o 4 de novembro de 1946 (Arabia Saudita, Australia, o Brasil, o Canadá, Checoslovaquia, China, Dinamarca, Exipto, Estados Unidos de América, Francia, Grecia, India, Líbano, México, Noruega, Nova Zelandia, República Dominicana, Reino Unido, Suráfrica e Turquía). Poucos días despois iníciase a primeira Conferencia Xeral da UNESCO, en París.

Segundo se van normalizando as relacións internacionais rotas pola segunda guerra mundial, vanse incorporando máis países. Así, o Xapón e a República Federal Alemá entran en 1951, España en 1953, a URSS en 1956 e os países africanos xurdidos na descolonización de África durante a década dos sesenta do século XX.

En 1957, por primeira vez un país membro abandona a UNESCO: o goberno de Suráfrica alega "interferencias" da UNESCO nos seus "problemas raciais". En 1996, con Nelson Mandela como presidente, Suráfrica volveu incorporarse á UNESCO.

Durante a X Conferencia Xeral da UNESCO celebrada en París en 1958, acórdase crear un "Centro Latinoamericano de Estudos Superiores de Xornalismo". A iniciativa contou co apoio do Goberno e a Universidade Central de Ecuador, os cales o 9 de outubro de 1959 asinaron, xunto coa UNESCO, un acordo tripartito para a fundación e radicación en Ecuador de dito Centro, que hoxe leva o nome de Centro Internacional de Estudios Superiores de Comunicación para América Latina ou CIESPAL.

O 3 de novembro de 1958 inaugúrase a sede principal no número 7 da praza de Fontenoy, en París. A súa planta ten forma de Y. Os planos foron deseñados polos arquitectos Marcel Breuer, Pier Luigi Nervi e Bernard Zehrfuss e aprobados por un comité internacional de cinco membros: Lúcio Costa, Walter Gropius, Le Corbusier, Sven Markelius e Ernesto Rogers. Tamén foi consultado Eero Saarinen.

En 1960 lánzase o primeiro proxecto de grandes dimensións: a protección do templo de Abu Simbel e outros 21 monumentos e complexos arquitectónicos en Exipto, ameazados pola construción do encoro de Asuán.

En 1985, Estados Unidos abandona a UNESCO alegando diferenzas en temas de xestión; o Reino Unido e Singapur tamén a abandonaron en 1986. Isto fixo que o orzamento diminuíra considerabelmente durante os anos seguintes. Os tres países reincorporáronse posteriormente (en 2003, 1997 e 2007 respectivamente).

Órganos reitores
Os órganos reitores da UNESCO son a Conferencia Xeral e o Consello Executivo.

A Conferencia Xeral
A Conferencia Xeral está formada por representantes de todos os Estados membros da organización. Reúnese cada dous anos, coa participación dos estados membros e dos membros asociados.Cada estado membro ten un voto, independentemente de cal sexa a súa achega ao orzamento da organización.

Tamén se invita a participar, en calidade de observadores, a Estados non membros, organizacións intergobernamentais, organizacións non gobernamentais e fundacións.

A Conferencia Xeral determina a orientación e a liña de actuación xeral da UNESCO. Decide o Programa e o orzamento da UNESCO para os dous anos seguintes. Elixe aos membros do Consello Executivo e designa, cada catro anos, ao Director Xeral.

Os idiomas de traballo da Conferencia Xeral son inglés, árabe, chinés, español, francés e ruso.

O Consello Executivo

O Consello Executivo, á unha sorte de consello de administración da UNESCO. Prepara o traballo da Conferencia Xeral e vela porque as decisións se executen axeitadamente.

As funcións e responsabilidades do Consello Executivo emanan da Constitución e dos regulamentos ou directivas establecidos pola Conferencia Xeral. Este regulamento complementase coas resolucións da Conferencia Xeral. Cada dous anos, a Conferencia Xeral encarga tarefas específicas ao Consello. Outras atribucións emanan de acordos asinados entre a UNESCO e a ONU, as institucións especializadas e outras organizacións intergobernamentais.

Os seus 58 membros son escollidos pola Conferencia Xeral. A selección respecta a diversidade de culturas e a orixe xeográfica que representa cada país; trátase de acordos complexos para lograr que haxa equilibrio entre as diversas rexións do mundo, e reflectir a universalidade da organización. O Consello Executivo reúnese dúas veces no ano.

 Directores Xerais da UNESCO 
En xuño de 2013, eran 11 os directores xerais da UNESCO dende a súa creación: nove homes e dúas mulleres. Os 11 directores xerais da UNESCO proceden de seis rexións da organización: Europa Occidental (5), América Central (1), América do Norte (2), África Occidental (1), Asia Oriental (1) e Europa Oriental (1).

Ata a data, non houbo ningún director xeral elixido das dez rexións restantes da UNESCO: sueste asiático, sur de Asia, Asia central e do norte, Oriente Medio, norte de África, África oriental, África central, Suráfrica, Australia-Oceanía e Suramérica.

A lista dos directores xerais da UNESCO dende a súa creación en 1946 é a seguinte:UNESCO official site: Directors-General 

 Imaxe Nome Nacionalidade Período 1. 60px  Julian Huxley  20px|border Reino Unido  1946–1948 2. 60px  Jaime Torres Bodet  20px|border México  1948–1952 3. 60px  John Wilkinson Taylor  20px|border Estados Unidos  1952–1953 4. 60px  Luther Evans  20px|border Estados Unidos  1953–1958 5. 60px  Vittorino Veronese  20px|border Italia  1958–1961 6. 60px  René Maheu  20px|border Francia  1961–1974 7. 60px  Amadou-Mahtar M'Bow  20px|border Senegal  1974–1987 8. 60px  Federico Mayor Zaragoza  20px|border España  1987–1999 9. 60px  Koichiro Matsuura  20px|border Xapón  1999–2009 10. 60px  Irina Bokova  20px|border Bulgaria  2009-2017 11. 60px  Audrey Azoulay  20px|border Francia  2017-presente

 Conferencia Xeral 

Esta é a lista das sesións da Conferencia Xeral da UNESCO celebradas dende 1946:UNESCO official site: Previous Sessions of the General Conference 

 Sesión Localización Ano Presidida por Dende 1ª  París  1946  Léon Blum   2ª  Cidade de México  1947  Manuel Gual Vidal   3ª  Beirut  1948  Hamid Bey Frangie   1ª extraordinaria  París  1948   4ª  París  1949  Edward Ronald Walker   5ª  Florencia  1950  Stefano Jacini   6ª  París  1951  Howland H. Sargeant   7ª  París  1952  Sarvepalli Radhakrishnan   2ª extraordinaria París  1953   8ª  Montevideo  1954  Justino Zavala Muniz   9ª  Nova Deli  1956  Abul Kalam Azad   10ª  París  1958  Jean Berthoin   11ª  París  1960  Akale-Work Abte-Wold   12ª  París  1962  Paulo de Berrêdo Carneiro   13ª  París  1964  Norair Sisakian   14ª  París  1966  Bedrettin Tuncel   15ª  París  1968  William Eteki Mboumoua   16ª  París  1970  Atilio Dell'Oro Maini   17ª  París  1972  Toru Haguiwara   3ª extraordinaria  París  1973   18ª  París  1974  Magda Jóború   19ª  Nairobi  1976  Taaita Toweett   20ª  París  1978  Napoléon LeBlanc   21ª  Belgrado  1980  Ivo Margan   4ª extraordinaria  París  1982   22ª  París  1983  Saïd Tell   23ª  Sofía  1985  Nikolai Todorov   24ª  París  1987  Guillermo Putzeys Alvarez   25ª  París  1989  Anwar Ibrahim   26ª  París  1991  Bethwell Allan Ogot   27ª  París  1993  Ahmed Saleh Sayyad   28ª  París  1995  Torben Krogh   29ª  París  1997  Eduardo Portella   30ª  París  1999  Jaroslava Moserová   31ª  París  2001  Ahmad Jalali   32ª  París  2003  Michael Omolewa   33ª  París  2005  Musa Bin Jaafar Bin Hassan   34ª  París  2007  Georgios Anastassopoulos  35ª  París  2009  Davidson Hepburn   36ª  París  2011  Katalin Bogyay   37ª  París  2013  Hao Ping   38ª  París  2015  Stanley Mutumba Simataa   39ª  París  2017  Zohour Alaoui   40ª  París  2019 Ahmet Altay Cengizer  41ªParís2021Santiago Irazabal Mourão  42ªParís2021Simona Miculescu 

 Críticas á UNESCO 
 Nova Orde Mundial da Información e a Comunicación 
A Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura foi fortemente criticada ó longo da súa historia. Os críticos acúsana de tomar posicións contrarias á liberdade de prensa e de mercados, en particular pola iniciativa New World Information and Communication Order que recoñecía o dereito dos estados a censurar á prensa. A UNESCO foi percibida como unha plataforma para que os comunistas e os ditadores do Terceiro Mundo atacasen Occidente, en contraste coas acusacións feitas pola URSS a finais da década de 1940 e principios da de 1950. En 1984 os Estados Unidos abandonaron a organización en protesta, seguido polo Reino Unido en 1985. Singapur tamén se retirou a finais de 1985, alegando o aumento das cotas dos membros. Tras un cambio de goberno en 1997, o Reino Unido volveu unirse. Os Estados Unidos volveron unirse en 2003, seguidos de Singapur o 8 de outubro de 2007.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Nacións Unidas
 Patrimonio da Humanidade
 Reserva da Biosfera
 Lista de sitios do Patrimonio Mundial por ano de inscrición
 Patrimonio da Humanidade na UE
 Escolas asociadas á UNESCO
 Bibliografía 
 Samuel Boussian, Mathias Gardet, Martine Ruchat : L'internationale des républiques d'enfants 1939 - 1955, 2020, éd. Anamorasa, , Présentation
 Finnemore, Martha. 1993. "International Organizations as Teachers of Norms: The United Nations Educational, Scientific, and Cutural  Organization and Science Policy." International Organization Vol. 47, No. 4 (Autumn, 1993), pp. 565–597
 Maurel, Chloé. L'Unesco de 1945 à 1974, thèse de doctorat d'histoire contemporaine, Université Paris 1, 2005-2006, consultable intégralement en ligne le site d'archives ouvertes.

 Ligazóns externas 
 Páxina web da UNESCO 

Categoría:UNESCO
Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Ciencias sociais)