Nacións celtas

O termo nacións celtas fai referencia a uns territorios (nacións a maior parte das veces sen estado propio) do oeste da Europa Occidental que comparten o uso de linguas celtas e/ou trazos culturais atribuibles á devandita cultura.Mapa das "nacións celtas" realizado por National Geographic. Neste contexto, o termo "nacións" cobra significado entendendo este como un colectivo étnico de persoas asociado historicamente a un territorio raíz e que comparten unha identidade común propia, manifestada ben na lingua, ben na cultura ou na mentalidade propia común.

 Historia e características 
Este concepto político-cultural derivou nos séculos XIX e XX, nun movemento reivindicativo e que ten a súa maior expresión naqueles pobos (conformados ou non como estados) que de xeito maioritario se autoproclaman celtas ou de identidade celta e que finalmente se recoñecen a si mesmos como nacións celtas, aludindo a que a súa filiación étnica-cultural repousa especialmente neste pobo/cultura, e que recibe o nome de "celticidade".

esquerda|miniatura|Bandeira intercéltica.
Os países considerados como "celtas" modernos, varían dependendo do punto de vista e do momento histórico. Así, nos inicios das primeiras reivindicacións celtas, no século XIX, eran cinco as nacións que de xeito maioritario se proclaman como celtas, sendo: Irlanda, País de Gales, Escocia, Bretaña e Illa de Man. A partir de 1920, o Celtic congress tamén aceptará a entrada de Cornualla, e deste xeito quedarían configuradas seis nacións. En Galiza, desde o século XX, e de xeito paralelo ao que se desenvolvía nas Illas británicas, tamén comeza un celtismo de base histórica, arqueolóxica, cultural despois e finalmente política. Con todo, a pesar dos esforzos de achegamento e das incipientes pontes que importantes galeguistas de comezos do século XX van tender cos homónimos irlandeses, bretóns e escoceses, o golpe de estado de 1936, e a imposición dunha ditadura de base fascista, acabará por rachar os contactos entre Galiza e os tradicionais países celtas, non chegando Galiza a pertencer formalmente ás recoñecidas sociedades celtistas do momento. Porén, Galiza atópase incluída en numerosos actos de expresión e reivindicación da cultura celta (como por exemplo o Festival intercéltico de Lorient), igual que Asturias, o que unido a consideracións de carácter histórico e culturalGuy Adams, Celts descended from Spanish fishermen, study finds, The Independent ., así como lingüístico xa que en Gallaecia se falou unha lingua celtaThe Language(s) of the Callaeci , Eugenio R. Luján Martínez . que desapareceu coa chegada dos romanos, fan que se tome Galiza e Asturias en ocasións como nacións celtas.

 Terminoloxía 
esquerda|miniatura|200px|George Buchanan. Retratado por Arnold Bronckorst, 1581. National Gallery of Scotland.
O termo nacións celtas deriva dos estudos filolóxicos que durante o século XVI levou a cabo o erudito escocés George Buchanan, e que máis tarde tamén empregaría o humanista galés Edward Lhuyd. Como arquiveiro e despois director do Museo Ashmolean, en Oxford (1691-1709), Lhuyd viaxou intensivamente por Gran Bretaña, Irlanda e Bretaña a finais do século XVII e comezos do XVIII, observando a semellanza entre as lingua bretoa, a córnica e o galés, e que faría descender dunha única póla lingüística que el había chamar "celta-P" ou britónica, oposto ás linguas gaélicas de Irlanda, a Illa de Mann e Escocia, que chamou de "celta-Q", ou simplemente Goidélico. Todo isto levou a Lhuyd a publicar no ano 1707 a súa obra Arqueoloxía de Britania un relato das linguas, historias e costumes de Gran Bretaña, a través de estancias no País de Gales, Cornualla, a Bretaña, Irlanda e Escocia. Na súa Archaeologia Britannia concluíu que todas aquelas seis linguas derivaban dunha mesma raíz. Lhuyd teorizou que sobre a linguaxe raíz e a relacións destas, coas linguas faladas polas tribos da Idade de Ferro da Galia, e que escritores gregos e romanos chamaron Celtas. Tendo definido as linguas destas áreas como Celtas, as persoas que viven neles e falan estas anteditas linguas, poden recibir tamén a denominación de "Célticos". Aínda que existen controversias arredor da teoría de Lhuyd, o termo "celta" para describir as linguas e os pobos da Bretaña, de Cornualla e do País de Gales, Irlanda, a Illa de Man e Escocia é totalmente aceptada desde o século XVIII, sendo amplamente utilizada hoxe.

 O Romanticismo cultural 
miniatura|280px|Os delegados do Congreso Pan-Celta, Caernarfon, 1904. Fila de atrás: Maggie Jones (harpista de Arfon); deputada Gruffydd Richards (harpista principal de Gwent), David Roberts (harpista cego do Mawddwy), Gwyneth Vaughan. Fila de diante: James Pedwr, Hamonic Émile, Lena Botrel, Théodore Botrel e o profesor Paul Barbier.
Acorde ao romanticismo cultural (dado en Europa arredor do século XVIII, e XIX) que buscaba afondar nas orixes diferenciais dos pobos fronte aos estados imperialistas da época, é nos países máis occidentais, eminentemente rurais e cunha cultura moi similar, onde o termo "Celta" vai ser adoptado como unha etiqueta de auto-identificación na que, por unha banda, reinvindícase unha diferenciación cultural histórica, e por outra banda ponse de manifesto un interese mutuo por aqueles outros pobos que comparten tal sentimento ou cultura.

Paradoxalmente, a exaltación da celticidade en termos políticos, nace no século XIX, da man dos nacionalistas franceses, que trataron de exaltar a heroicidade dos galos contra o Imperio Romano, como primeira manifestación do pobo francés unido ante un inimigo. As loitas de Vercingetorix foron descritas como un predecesor nacional das batallas en defensa do nacionalismo francés, incluíndo as guerras dos dous Napoleóns (Napoleón I e Napoleón III) durante o século XIX. Os libros de historia franceses enfatizaron as formas nas que os galos poderían ser vistos como un exemplo de asimilación cultural, no entanto, a noción que os libros de historia franceses comunmente dan, comezan coa célebre frase "Nos Ancêtres les Gaulois ..." ("Os nosos devanceiros os galos ...") non podendo ser sostida de todo, pois como tal o propio nome de "Francia" significa de feito "terra de francos".

O uso similar de celticidade para o nacionalismo do século XIX foi feita en Suíza, cando os suízos foron vistos como orixinarios da tribo celta dos helvecios, un enlace que aínda se pode atopar na designación latina oficial de Suíza, "Confœderatio Helvetica", a fonte do código CH é o nome usado en selos postais (Helvética).

 As linguas celtas actuais 
dereita|miniatura|200px|As nacións celtas que conservan na actualidade linguas celtas, e recoñecidas pola Celtic League:http://www.celticleague.net/ The Celtic League is an inter Celtic organisation that campaigns for the political, language, cultural and social rights of the Celtic nations... We have branches in the six Celtic countries of Alba (Scotland), Breizh (Brittany), Cymru (Wales), Éire (Ireland), Kernow (Cornwall), Mannin (Isle of Man), territorial branches in England, the USA and in Patagonia and an international branch.


NaciónNomes propiosLinguasPoboPoboaciónFalantes nativos competentesPorcentaxe de poboación25px IrlandaÉireGaélico irlandés(Gaeilge)Pobo irlandés(Éireannach)6,000,000República: 355,000 (nativos)1,660,000 (competentes)2006 Census  </small>República: 42% Norte: 10.4% (ollar nota The figure for Northern Ireland from the 2001 Census is somewhat ambiguous, as it covers people who have "some knowledge of Irish". Out of the  167,487 people who claimed to have "some knowledge", 36,479 of them could only understand it spoken, but couldn't speak it themselves.)25px País de GalesCymruGalés(Cymraeg)Pobo galés(Cymry)2.958.600611,00021.7%25px BretañaBreizh, BertaeynLingua bretoa(Brezhoneg)Pobo bretón4,000,000200,000The most recent census (2001) shows about 270,000 speakers. The site oui au breton estimates a yearly decline of about 10,000 speakers, suggesting a number of about 200,000 current speakers. Consultado o 24 de setembro de 2008.3%Données clés sur breton, Ofis ar Brezhoneg25px Illa de ManEllan VanninManx(Gaelg)Pobo manx(Manninee)70,0001,7002.2%25px EscociaAlba, ScotlandGaélico escocés
(Gáidhlig)Pobo escocés5.116.90092,400BBC News: Mixed report on Gaelic language1.2%25px CornuallaKernowCórnico(Kernewek)Pobo córnico(Kernowyon)513.52720000.1%Effectively extinct as a spoken language in 1777. Language revived from 1904, though remains a tiny 0.1% percent being able to hold a limited conversion in Cornish.

 Liña cronolóxica do pan-celtismo 
 25px 1820: Fúndase en Escocia a "Royal Celtic Society".
 25px 1838: I "Congreso Céltigo" (Celtic Congress) coñecido co nome de Pan-Celtic Congress, Abergavenny 
 25px 1867: II "Congreso Céltigo" (Celtic Congress), Saint-Brieuc (Bretaña).
 25px|border 1867: Publícase en Galiza Estudos sobre a época céltica en Galiza.http://www.galiciahoxe.com/index_2.php?idEdicion=1019&idMenu=149&idNoticia=346913.
 25px|border 1877: Eduardo Pondal escribe Queixumes dos pinos.
 25px 1888: Fúndase en Dublín a "Sociedade Pan-Céltiga" (Pan-Celtic Society.
 25px 1919–1922: Guerra de Independencia irlandesa, cinco das seis partes de Irlanda acadan a independencia, a quinta parte mantense baixo soberanía británica.
 25px|border 1929: Visita de Castelao á Bretaña.
 25px 1939–1945: Segunda guerra mundial e ocupación nazi da Bretaña.
 1947: Créase a "Unión Céltiga" (Celtic Union).
 25px 1950: Cornualla celebra o seu primeiro "Congreso Céltigo" (Celtic Congress). 
 25px 1961: Fúndase en Rhosllanerchrugog a actual "Liga Céltiga" Celtic League".
 25px 1971: Primeira edición do festival pan-céltico de Killarney.
 25px 1971: Primeira edición do Festival intercéltico de Lorient.
 25px|border 1978: Primeira edición do Festival celta de Ortigueira.
 25px25px 1999: Inauguración do Parlamento escocés  e da Asemblea Nacional de Gales.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Panceltismo
 Rexurdimento celta
 Linguas célticas
 Eisteddfod

Categoría:Celtas