Xabier Díaz

Xabier Díaz, nado na Coruña o 22 de agosto de 1969, é un músico galego. Cantante, compositor, investigador e compilador de música tradicional, fixo parte da Asociación Cultural Xacarandaina, Rumbadeira, Nova Galega de Danza, aCadaCanto e Berrogüetto.

Traxectoria
Criado en Fene, trasladouse á Coruña na adolescencia. Alí comezou a tocar a gaita na asociación veciñal  IAR, no barrio dos Castros. Con 18 anos ingresou na A. C. Xacarandaina, onde participou como como bailador, gaiteiro, pandeireteiro e se iniciou nas recollas etnográficas. Froito dos seus traballos de campo polas aldeas galegas, actividade que desenvolveu durante dúas décadas, publicou o Coplas para Icía (2007). Neste disco contou coa participación de Pedro Lamas e Suso Iglesias.

Foi cantante titular da compañía Nova Galega de Danza coa que levou a escena os espectáculos Alento, Engado e Tradicción entre os anos 2005 e 2009.

Formou parte do grupo Berrogüetto, desde inicios de 2008 até 2014, ano no que se anunciaba a disolución da banda. Durante este tempo editaron os discos Kosmogonías (2010) e O pulso da terra (2011). Alén diso, obtiveron o Premio de la Academia de la Música á mellor canción en galego (2011) e o de mellor grupo de música folk na primeira edición dos Premios Martín Codax da Música (2013), así como o galardón á mellor banda sonora nos Premios Mestre Mateo (2014) coa película Inevitable.

Participou xunto a Guadi Galego, Guillerme Fernández e Xosé Lois Romero no proxecto aCadaCanto co que editaron aCadaCanto (2012) e A Rosa D`Adina (2014).

Colaborou en discos e concertos de diferentes artistas, como Kepa Junkera, Xosé Manuel Budiño, Carmen París, Amancio Prada, Luar na Lubre, Uxía ou Os Cempés. Así mesmo, a súa presenza nos escenarios non só se circunscribe ao ámbito galego senón a lugares como México, Zimbawe, Alemaña, o Uruguai, Italia, o Perú, Dinamarca, Francia, Suíza, a Arxentina ou Bélxica.

No ano 2015 editou The tambourine man xunto ás Adufeiras de Salitre, que obtivo o galardón ao mellor disco galego nos Premios de la Música Independente (2016) e ao mellor álbum na categoría de música tradicional dos Premios Martín Codax da Música (2016). Alén diso, The tambourine man, permitiulle manterse no top ten da World Music Charts Europe nos meses de febreiro e marzo de 2016. Publicou canda as Adufeiras de Salitre outros dous discos: Noró, en 2018, e As catedrais silenciadas, en 2020. En 2021 foi Premio Rebulir da Cultura Galega.

No 2022 presentou un novo traballo discográfico, esta vez en solitario, titulado Levantarse e caer.

Traballos publicados
miniatura|240x240px|Xabier Díaz e as Adufeiras do Salitre no festival WOMEX do ano 2016.

Traballos en solitario
Músicas de salitre, 2004. Coa colaboración de Guillerme Fernández.
Coplas para Icía, 2007. Coa colaboración de Guadi Galego, Iván Costa, Pedro Lamas e Suso Iglesias.
Levantarse e caer. 2022.

 Coas Adufeiras do Salitre 
The Tambourine Man, 2016. Coas Adufeiras de Salitre, Gutier Álvarez e Javier Álvarez.
Noró, 2018. Coas Adufeiras de Salitre, Gutier Álvarez e Javier Álvarez.
As catedrais silenciadas, 2020. Coas Adufeiras de Salitre.
Axúdame a sentir, 2024. Coas Adufeiras de Salitre.

 Con aCadaCanto 
Acadacanto, 2012. Con Guillerme Fernández, Guadi Galego e Xosé Lois Romero.
A rosa d'Adina, 2013. Con Guillerme Fernández, Guadi Galego e Xosé Lois Romero.

 Con Guillerme Fernández 
Arrolos de salitre, 2011.
miniatura|240x240px|Carmen París, Guillerme Fernández e Xabier Díaz (der.) tras un concerto nas Bodegas Martín Códax o 9 de xullo de 2015.

 Con Berrogüetto 
Kosmogonías, 2010
O Pulso da Terra, 2011

Con Nova Galega de Danza
Alento, 2005.
Engado, 2007.
Tradicción 2009.

 Con Rumbadeira 
Para cantar como eu canto, 1995.
Rumbadeira, 1997.
No faiado dos soños, 1999.

Colaboracións
Cantos na maré, 2005 e 2008.
Pelo gato vintecatro, Gaiteiros Galegos.
Benzón, 2009, de Guadi Galego.
Descarga ao vivo Cuba-Galiza, 2009.
Tic-Tac, 2010, de Pablo Díaz.
Terra de soños, de Fuxan os Ventos.

Notas

Véxase tamén
Bibliografía
Berrogüetto. O pulso da Terra, 2011, Galaxia.

Categoría:Músicos de Galicia
Categoría:Cantantes de Galicia
Categoría:Cantantes en lingua galega
Categoría:Nados na Coruña
Categoría:Nados en 1969
Categoría:Personalidades da música e o baile tradicional de Galicia
Categoría:Grupos musicais en galego