A Monteira (periódico)

A Monteira foi un semanario cultural galego editado en Lugo de 1889 a 1890 e dirixido por Amador Montenegro Saavedra (1864-1932) e Manuel Pardo Becerra (m. 1921). O seu obxectivo rexionalista quedaba evidenciado no subtítulo que acompañaba á cabeceira: "Somanario de intreses rexionales e literatura".

Publicáronse en total só 65 números, entre o 5 de outubro de 1889 e o 27 de decembro de 1890. En 1989, a Consellería de Educación e Ordenación Universitaria publicou un facsímile coa colección completa. A numeración das páxinas era correlativa ó longo do ano, non para cada número publicado. Así, os 52 primeiros números (ano I) numeraron as páxinas desde a 1ª ata a 416. A partir do nº 53 (ano II) reiniciouse a numeración, para rematar na páxina 104 do nº 65, último publicado.

 Liña editorial e obxectivos 
Daquelas primeiras publicacións periódicas que naceron en diversos puntos de Galicia a finais do século XIX, A Monteira era das poucas que se editaron desde o principio integramente en galego (incluíndo a publicidade) e cómpre destacar que xa desde o primeiro número apoiou e promoveu o uso da lingua galega en tódolos ámbitos, defensa na que insistirá en moitas ocasións máis.

Esta constante defensa do galego faise desde diferentes puntos de vista: 
 Estético: Qu'a nosa léngua (non dialeuto) é rica, doce, maxestuosa y armoniosa naide pode negal-o.
 Histórico: ... moitos anos xa fai qu'un Rey Sábeo... a colleron pra cantar â Virxen.
 Literario: O mesmo que servíu, en fin, n-os nosos días á Rosalía Castro e tantos outros vates.
 Académico: O ilustre prebendado [López Ferreiro], que non tén a menos esquirbir n-a nosa doce lingoa.

Á parte disto, tamén apareceron outras iniciativas nesta mesma dirección, como a repetida reclamación da necesidade da creación dunha norma lingüística da que carecía daquela quen quixese escribir en galego. Outro detalle foi o de poñer á venda entre os seus subscritores o Diccionario gallego-castellano de Cuveiro Piñol (1876) a metade de prezo.

No número 35, publicado o 31 de maio de 1890 aparece o texto do poema que se converteu no himno galego, Os Pinos de Eduardo Pondal. A poesía fora escrita para un certame que convocara en tal ocasión o Orfeón Coruñés.

Outra liña editorial d'A Monteira foi a recompilación e divulgación de diversos aspectos da cultura tradicional galega, o que converte este semanario nunha fonte de información etnográfica case pioneira. Neste aspecto destacan as coleccións de contos, cantigas e refráns que se publicaron ó longo da súa breve vida, recompilados polo propio Amador Montenegro, Saco y Arce, Marcial Valladares e outros.

 Colaboradores 
A relación de colaboradores n'A Monteira é ben longa para a supervivencia que tivo. Sen esquece-lo amplo traballo como redactores de Amador Montenegro Saavedra e Manuel Pardo Becerra (os dous fundadores do periódico), entre os máis coñecidos están entre outros: Saco y Arce, Manuel Amor Meilán, Alfredo Brañas, Xoán Cuveiro Piñol, Antonio de la Iglesia, Xosé Pérez Ballesteros, Eladio Rodríguez González, Xesús Rodríguez López ou Marcial Valladares. Outras moitas colaboracións ían asinadas simplemente pola inicial ou iniciais dos autores, o que impide identificalos (como tal, A., A.M., M.A.S., J.A., P., S., S.R., X., X.S.P., Z.), así como por numerosos pseudónimos (Manoel d'a Cabana, Galaicus, P. d'as F., Semibáarbaro, Un Xan, Xílgaro).

 Desaparición 
A Monteira deixou de publicarse en 1890. No último número despediuse dos lectores cun editorial titulado Paréntesis, no que se expresa a vontade de continuidade. De feito, rexurdiu en 1891 cunha nova cabeceira, O Labrego, editada tamén en Lugo, pero sen éxito pois desapareceu en 1893.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 
 A Monteira. Edición facsimilar. Xunta de Galicia, Pontevedra 1989. ISBN 84-453-0068-7.
 ALONSO MONTERO, Xesús: "A Monteira" en Gran Enciclopedia Galega, 2003, 30, 137.

 Outros artigos 
 Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo

Categoría:Prensa escrita de Lugo
Categoría:Prensa escrita en lingua galega
Categoría:Xornais de Galicia desaparecidos
Categoría:1889 en Galicia