Diérese

A diérese é un signo ortográfico diacrítico consistente en dous puntos que se colocan enriba de certas letras, habitualmente vogais.

Usos
Na lingua galega
 Emprégase sobre a vogal u nas sílabas güe, güi para indicar que ten que pronunciarse.
 Emprégase sobre a vogal i nas primeira e segunda persoa do plural dos copretéritos de indicativo dos verbos rematados en –aír, –aer, -oer e –oír para indicar que o i é unha sílaba distinta e así distinguir estas formas verbais das do presente de subxuntivo: saïamos/saiamos.
 Aínda que neste caso non hai confusión, tamén se pon diérese nas mesmas persoas dos verbos rematados en –uír.
 Algúns autores do século XIX empregaron o x con diérese (ẍ) para indicar o fonema fricativo sonoro. Esta ortografía empregouna Rosalía de Castro na primeira edición de Follas Novas.

Noutras linguas
A diérese existe en numerosas linguas e indica situacións diferentes, como metafonía, o feito desas vogais teren que ser pronunciadas ou sinalar un hiato.

Unhas poucas linguas empregan a diérese sobre consoantes:
 En malgaxe escríbese sobre o n (  ) para representar o ŋ.
 O mam e o alfabeto latino kurmanjî do kurdo emprégano sobre o x ( ẍ ), no primeiro caso representa o fonema [ʃ] e no segundo o fonema [ɣ].

Outros usos
É habitual o seu uso por efecto estilístico no nome de grupos musicais, como Motörhead ou Mötley Crüe, chamado en inglés heavy metal umlauthttp://tvtropes.org/pmwiki/pmwiki.php/Main/HeavyMetalUmlaut.

Notas

Véxase tamén
Outros artigos
 Diacríticos do alfabeto grego
 Bibliografía 


Categoría:Tipografía
Categoría:Alfabeto latino
Categoría:Diacríticos