Lingua árabe

O árabe (العربية al-'arabiyyah, ou menos formalmente  'arabi), tamén chamado arábigo ou arábico, é a lingua máis falada dentro da rama semítica das linguas afroasiáticas, e está intimamente relacionada co hebreo e o arameo. Fálase ó longo do mundo árabe e é moi coñecida e estudada dentro do mundo islámico. O árabe leva sendo unha lingua literaria dende, polo menos, o sexto século, e é a lingua litúrxica do islam.

O termo "árabe" pode referirse tanto ó árabe literario, que non é falado como lingua materna por ningún árabe, como ó árabe moderno estándar, ou ás diferentes variedades do árabe, xeralmente chamadas "árabe coloquial". Os árabes consideran o árabe literario a lingua estándar, e adoitan ver o resto como simples dialectos.

O árabe literario refírese tanto á lingua utilizada polos medios de comunicación do Magreb e os do Oriente Medio, como á lingua, máis arcaica, do Corán. O árabe coloquial, pola súa banda, refírese ós diferentes dialectos falados polos habitantes das zonas arriba referidas de forma habitual. En moitas ocasións, son diferentes entre os distintos lugares de tal forma que o falante dun concreto dialecto do árabe pode non comprender outro dialecto. Xeralmente, estes dialectos non son linguas literarias, pero nalgúns hai algunhas pequenas mostras de literatura.

A situación sociolingüística actual do árabe é un claro exemplo de diglosia (o uso normal de dúas diferentes variedades da mesma lingua, dependendo da situación na que a persoa se atope). Todo árabe culto adoita falar tanto o seu dialecto local como o árabe estándar, que aprendeu na escola. Este último adoita ser utilizado en situacións de comunicación con falantes doutros dialectos arábigos (por exemplo, un marroquí a falar cun sirio).

Xa que o árabe escrito de hoxe en día é substancialmente diferente do árabe dos tempos do Corán, é normal (nos países occidentais) referirse a esta última coma árabe clásico e á lingua actual dos medios de comunicación como árabe moderno estándar. Os árabes, pola contra, utilizan o termo Fuṣḥa para referirse a ámbalas dúas, poñendo énfase no seu grande parecido.

Ás veces, é difícil traducir conceptos islámicos, e outros relacionados coa cultura árabe, sen utilizar a terminoloxía árabe. o Corán está expresado en árabe e, tradicionalmente, os musulmáns sosteñen que é imposible traducilo a ningunha lingua dunha forma que todo o seu significado se manteña. De feito, ata hai pouco tempo, moitas escolas de pensamento afirmaron que non se debería traducir de ningunha forma.

O galego posúe gran cantidade de palabras derivadas do árabe: azucre, laranxa, limón, álxebra, alcol, cénit etc.

 Historia 
 Árabe antigo 
miniatura|upright|Rexistro safaitico
Arabia posuía unha gran variedade de linguas semíticas na antigüidade. No suroeste falábanse varias linguas semíticas tanto dentro como fóra da familia do árabe do sur antigo (ASA) (por exemplo, o tamúdico do sur). Tamén se cre que os antepasados ​​das linguas modernas do sur de Arabia (linguas centrais non semíticas) tamén o falaban, nesa época, no sur de Arabia. Ao norte, nos oasis do norte do Hejaz, o dadanítico e o taymanítico gozaban de certo prestixio como linguas inscritivas. En Najd e partes do oeste de Arabia, atópase testemuñada unha lingua coñecida polos estudosos como Thamudic C. No leste de Arabia, as inscricións nunha escritura derivada do ASA testemuñan unha lingua coñecida como hasaítico. Por último, na fronteira noroeste de Arabia, están testemuñadas varias linguas coñecidas polos estudosos como Thamudic B, Thamudic D, safaitico e hismaico. As dúas últimas comparten isoglosas importantes con formas posteriores do árabe, o que leva aos estudosos a teorizar que o safaitico e o hismaico son de feito as primeiras formas do árabe e que deberían considerarse como árabe antigo.

Os lingüistas en xeral cren que o "árabe antigo" (unha colección de dialectos relacionados que constitúen o precursor do árabe) xurdiu por primeira vez ao redor do século I d.C. Anteriormente, pensábase que o primeiro testemuño do árabe antigo era unha única inscrición do século I d. C. en escritura sabea atopada no sitio arqueolóxico de Qaryat al-Faw, no sur da actual Arabia Saudita. Non obstante, esta inscrición non participa en varias das principais innovacións do grupo da lingua árabe, como a conversión semítica da mimación e a singular nunacion. A mellor maneira de revalorizalo é como unha lingua central separada continuamente dos dialectos semíticos.

Tamén se pensaba que o árabe antigo coexistiu epigraficamente -e logo desprazouno gradualmente- xunto ou árabe antigo do norte (ANA), que se consideraba que fora a lingua rexional durante moitos séculos. A ANA, a pesar do seu nome, era considerada unha lingua moi distinta, do "árabe", e mutuamente inintelixibles. Os estudosos nomearon as súas variantes dialectais segundo as cidades onde se descubriron as inscricións (dadanítico, taimanítico, hismaico, safaítico).Semitic languages: an international handbook / editado por Stefan Weninger; en colaboración con Geoffrey Khan, Michael P. Streck, Janet C. E.Watson; Walter de Gruyter GmbH & Co. KG, Berlin/Boston, 2011. Xurdido no século I, leva o nome do pobo árabe; o termo "árabe" usouse inicialmente para describir aos que vivían na Península Arábiga, tal como o percibían os xeógrafos da antiga Grecia. Con todo, a maioría dos argumentos a favor dunha única lingua ou familia lingüística ANA baseábanse na forma do artigo definido, un prefixo h-. Argumentouse que o h- é un arcaísmo e non unha innovación compartida, e polo tanto inadecuada para a clasificación das linguas, facendo insostible a hipótese dunha familia lingüística ANA. O safaitico e o hismaico, antes considerados ANA, deberán considerarse árabe antigo debido ao feito de que participan das innovacións comúns a todas as formas do árabe.
miniatura|upright|A inscrición de Namara, unha mostra da escritura nabatea, considerado un precursor directo da escritura árabe.

O testemuño máis antigo de texto árabe continuo nun antepasado da escritura árabe moderna son ​​tres liñas de poesía dun home chamado Garm(')allāhe atopadas en Avdat, Israel, e datado arredor do 125 d.C. Séguelle a inscrición de Namara, un epitafio do rei dos lacmidas, Imru' ao-Qays bar 'Amro, que data do ano 328 da era cristiá, atopado en Namaraa, Siria. Entre os séculos IV e VI, o escritura nabatea evoluciona cara á escritura árabe recoñecible desde principios da era islámica. Existen inscricións nunha escritura árabe de 17 letras, sen puntos, que datan do século VI da nosa era e que se atoparon en catro lugares de Siria (Zabad, Jabal 'Usays, Harran, Umm al-Jimaal). O papiro máis antigo que se conserva en árabe data do ano 643 d.C. e utiliza puntos para producir o alfabeto árabe moderno de 28 letras. A lingua dese papiro e do Corán son referidas polos lingüistas como "árabe coránico", a diferenza da súa codificación pouco despois en "árabe clásico".
Hejazi antigo e árabe clásico
miniatura|upright|Corán escrito no antigo dialecto árabe hijazi (escritura hijazi, século VII d.C)
A finais da época preislámica xurdiu na rexión do Hejaz unha variedade transdialectal e transcomunal do árabe, que continuou un camiño paralelo o árabe literario despois de que este fora estandarizado institucionalmente nos séculos II e III da Héxira, mantendo vivos antigos trazos eliminados da tradición "culta" (árabe clásico) con máis forza nos textos xudeocristiáns,. Esta variedade e as súas iteracións clasicistas e "laicas" foron denominadas no pasado como árabe medio, pero crese que continúan un rexistro hegazi antigo. Está claro que a ortografía do Corán non foi desenvolvida para a forma estandarizada do árabe clásico; máis ben, amosa o intento por parte dos escritores de rexistrar unha forma arcaica do higazi antigo.
miniatura|upright|O Corán serviu e segue a servir como referencia fundamental para o árabe. (Corán azul do séculos IX-X en escritura cúfica magrebí)

A finais do século VI d.C., desenvolveuse unha "koiné poética" intertribal relativamente uniforme, distinta da lingua vernácula falada, baseada nos dialectos beduínos de Najd, probablemente en relación coa corte de al-Ḥīra. Durante o primeiro século islámico, a maioría dos poetas e escritores árabes falaban o árabe como lingua materna. Os seus textos, aínda que se conservan principalmente en manuscritos moi posteriores, conteñen rastros de elementos, non estandarizados na morfoloxía e a sintaxe do árabe clásico.
 Estandarización 
miniatura|upright|Evolución temperá na escritura árabe (século IX–XI), coa basmala dos manuscritos cúficos do  como exemplo.:

(1) Principios do século IX, escritura sen puntos nin signos diacríticos; (2) e (3) séculos IX-X baixo a dinastía abasí, estableceuse o sistema Abu al-Aswad puntos vermellos con cada disposición ou posición que indican unha vogal curta diferente; máis tarde, utilizouse un segundo sistema de puntos negros para diferenciar letras como  e ;

(4) Século XI, no sistema de al-Farāhidi (sistema usado hoxe en día) os puntos foron cambiados en formas semellantes ás letras para transcribir as vogais longas correspondentes.
A Abu al-Aswad al-Du'ali (–689) atribúeselle a estandarización da gramática árabe, ou an-naḥw ( "o camiño"), e foi pioneiro nun sistema de diacríticos para diferenciar consoantes ( nuqat l-i'jām "sinalización dos non árabes") 
e indicou a vocalización ( at-tashkil "formación"). Al-Khalil ibn Ahmad al-Farahidi (718 – 786) elaborou o primeiro dicionario árabe, Kitāb al-'Ayn ( "O libro da carta ع"), e atribúeselle o establecemento das regras da prosodia árabe. Al-Jahiz (776-868) propuxo a Al-Akhfash al-Akbar unha revisión da gramática do árabe, pero non se levaría a cabo ata despois de dous séculos. A estandarización do árabe chegou a completarse ao redor de finais do século VIII. A primeira descrición exhaustiva do ʿarabiyya "árabe" fixoa Sibawayh al-Kitāb, que se baseou en primeiro lugar nun corpus de textos poéticos, ademais do uso do Corán e de informantes beduínos aos que consideraba falantes fiables do ʿarabiyya.

 Difusión 
O árabe espallouse coa difusión do islam. Tras as primeiras conquistas musulmás, o árabe gañou vocabulario do persa medio e do turco. A principios do período abbásida, moitos termos do grego clásico entraron en árabe a través das traducións realizadas na Casa da Sabedoría de Bagdad.

No século VIII, o coñecemento do árabe clásico converteuse nun requisito previo esencial para ascender ás clases superiores en todo o mundo islámico, tanto para musulmáns como para non musulmáns. Por exemplo, o filósofo xudeu andalusí, Maimónides, foi autor de obras en xudeo-árabe—árabe escrito en alfabeto hebreo -incluído o seu famoso Guía dos perplexos (,  Dalālat al-ḥāʾirīn).

 Desenvolvemento
Ibn Jinni de Mosul, pioneiro na fonoloxía, escribiu prolíficamente no século X sobre a morfoloxía e a fonoloxía árabe en obras como Kitāb Al-Munṣif, Kitāb Al-Muḥtasab, e Kitāb Al-Khaṣāʾiṣ [ar].

Ibn Mada' de Córdoba (1116–1196) realizou a revisión da gramática árabe proposta, 200 anos antes, por primeira vez por Al-Jahiz.

O lexicógrafo magrebí Ibn Manzur recompilou, en 1290, Lisān al-ʿArab (, "Lingua dos árabes"), un dicionario de referencia do árabe.
 Neo-árabe 
A teoría da koiné de Charles Ferguson afirma que os dialectos árabes modernos descenden colectivamente dunha soa koiné militar que xurdiu durante as conquistas islámicas; esta visión foi cuestionada nos últimos tempos. Ahmad al-Jallad propón que había polo menos dous tipos de árabe considerablemente distintos na véspera das conquistas: o do norte e o central (Al-Jallad 2009). Os dialectos modernos xurdiron dunha nova situación de contacto producida a raíz das conquistas. En lugar da aparición dunha ou varias koinés, os dialectos conteñen varias capas sedimentarias de características prestadas e reais, que absorberon en diferentes momentos das súas historias lingüísticas.. Segundo Veersteegh e Bickerton, os dialectos árabes coloquiais xurdiron do pidgin árabe formado a partir do contacto entre os árabes e os pobos conquistados.. A pidginización e a posterior crioulización entre árabes e pobos arabizados poderían explicar a relativa sinxeleza morfolóxica e fonolóxica do árabe vernáculo en comparación co árabe clásico e co árabe estándar moderno.

Ao redor dos séculos XI e XII en al-Andalus, as formas de poesía zajal e muwashah desenvolvéronse no árabe dialéctico de Córdoba e do Magreb.
 Al-Nahda 

miniatura|upright|Comisión da Real Academia Lingüística en Al-Ahram en 1934 da inauguración da Academia da Lingua Árabe no Cairo, unha organización de grande importancia para a modernización do árabe.
O Al-Nahda foi un renacemento cultural e sobre todo literario do século XIX no que os escritores procuraron "fusionar as formas de expresión árabe e europea". Segundo James L. Gelvin, "os escritores do Al-Nahda intentaron simplificar a lingua e a escritura árabe para que fora accesible a un público máis amplo".
miniatura|upright|Taha Hussein e Gamal Abdel Nasser ambos foron firmes defensores do árabe estándar.

A raíz da revolución industrial e da hexemonía do colonialismo europeo, os pioneiros da prensa escrita árabe , como a prensa Amiri creada por Muhammad Alí (1819), cambiou drasticamente a difusión e o consumo da literatura árabe e das publicacións. O intelectual exipcio Rifa'a Al-Tahtawi propuxo,en 1836, a creación da escola de idiomas Madrasat al-Alsun (árabe مدرسة الألسن) e dirixiu unha campaña de tradución que puxo de manifesto a necesidade dunha inxección léxica en árabe, para adaptarse a conceptos da era industrial e postindustrial. Como resposta, estableceuse unha serie de academias árabes inspiradas na Académie française co obxectivo de desenvolver adicións estandarizadas ao léxico árabe para adaptarse a estas transformacións, primeiro en Damasco (1919), despois no Cairo (1932), Baghdad (1948), Rabat (1960), Amman (1977), Khartum (árabe مجمع اللغة العربية بالخرطوم)(1993), e Tunisia (1993).  En 1997, engadiuse unha oficina de estandarización da arabización á Organización Educativa, Cultural e Científica da Liga Árabe. Estas academias e organizacións traballaron para a arabización das ciencias, ou creando termos en árabe para describir novos conceptos, para a estandarización destes novos termos en todo o mundo de fala árabe e para o desenvolvemento. do árabe como lingua mundial. Isto deu lugar ao que os estudosos occidentais chaman árabe estándar moderno. A partir da década de 1950, a arabización converteuse nunha política nacionalista postcolonial en países como Tunisia, Alxeria, Marrocos, e Sudan. miniatura| Lista de 100 palabras árabes na lista Swadesh (1-100).

 Árabe clásico, estándar moderno e falado 
miniatura|upright|Bandeira da Liga Árabe, usada nalgúns casos para a lingua árabe
miniatura|upright|Bandeira usada nalgúns casos para a lingua árabe (Bandeira do Reino de Hejaz 1916–1925). A bandeira contén as catro cores panárabes: negro, branco , verde e vermello. |alt=

O árabe refírese xeralmente ao árabe estándar, que os lingüistas occidentais dividen en árabe clásico e árabe estándar moderno. Tamén pode referirse a calquera dunha variedade de dialectos árabes rexionais, que non necesariamente son mutuamente intelixibles entre si.

O árabe clásico é a lingua que se atopa no Corán, usada dende o período da arabia preislámica ata o do Califato Abbásida. O árabe clásico é prescritivo, segundo as normas sintácticas e gramaticais establecidas polos gramáticos clásicos (como Sibawayh) e o vocabulario definido nos dicionarios clásicos, como o Lisān al-ʻArab (lit. 'A lingua dos árabes'). 

O árabe estándar moderno (MSA) segue en gran parte os estándares gramaticais do árabe clásico e usa gran parte do mesmo vocabulario. Con todo, descartou algunhas construcións gramaticais e vocabulario que xa non tiñan contrapartida nas variedades faladas e adoptou certas construcións e vocabulario novos destas. Gran parte do novo vocabulario utilízase para denotar conceptos que xurdiron durante a revolución industrial e na época postindustrial, especialmente nos tempos modernos. Debido á súa orixe no árabe clásico, o árabe estándar moderno afástase máis dun milenio do fala cotiá, que se interpreta como unha multitude de dialectos desta lingua. Algúns expertos afirman que estes dialectos e o árabe moderno estándar non se comprenden mutuamente. Os primeiros adoitan adquirirse na familia, mentres que os segundos ensínanse en centros de educación formal. Con todo, realizáronse estudos que informan de certo grao de comprensión de contos contados na variedade estándar entre nenos en idade preescolar.Abdulkafi Albirini. 2016. Modern Arabic Sociolinguistics (pp. 34-35). A relación entre o árabe moderno estándar e estes dialectos compárase ás veces coa do latín clásico e o latín vulgar vernáculos (que se converteron en linguas romances) na Europa medieval e moderna temperá.

O MSA é a variedade utilizada na maioría das publicacións árabes impresas actuais, falada por algúns dos medios de comunicación árabes do norte de África e Oriente Próximo, e comprendida pola maioría dos arabófonos cultos. "Árabe literario" e "Árabe estándar" ( ) son termos menos estritamente definidos que poden referirse ao árabe estándar moderno ou ao árabe clásico.





O MSA usa moito vocabulario clásico (por exemplo  'ir') que non está presente nas variedades faladas, pero elimina as palabras clásicas que soan obsoletas en MSA. Ademais, o MSA tomou prestados ou acuñou moitos termos para conceptos que non existían nos tempos do Corán, e o MSA segue evolucionando. 

Con todo, actualmente prefírese evitar os préstamos directos e recorrer á tradución de préstamos (p.ex.,   'sucursal', tamén usado para a rama dunha empresa ou organización;   'á', tamén se usa para a á dun avión, edificio, forza aérea, etc.), ou para acuñar novas palabras usando formas dentro das raíces existentes (  'apoptose', usando a raíz  m/w/t 'morte' posto na forma Xª , ou   'universidade', baseada en   'reunir, unir';   'república', baseado en   'multitude'). Unha tendencia anterior era redefinir unha palabra máis antiga aínda que esta caeu en desuso (por exemplo,   'teléfono' < 'chamante invisible (en sufismo)';   'xornal' < 'tallo de folla de palmeira').

O árabe coloquial ou dialectal refírese ás numerosas variedades nacionais ou rexionais que constitúen a lingua falada cotiá. O árabe coloquial ten moitas variantes rexionais; as variedades xeograficamente distantes adoitan diferir o suficiente como para ser mutuamente inintelixibles, e algúns lingüistas considéranas linguas distintas."Arabic Language." Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2009. Porén, a investigación indica un alto grao de intelixibilidade mutua entre variantes árabes moi relacionadas para falantes nativos que escoitan palabras, frases e textos; e entre dialectos máis afastados en situacións de interacción.Trentman, E. and Shiri, S., 2020. The Mutual Intelligibility of Arabic Dialects. Critical Multilingualism Studies, 8(1), pp.104-134.

As variedades adoitan estar sen escribir. Utilízanse a miúdo en medios informais falados, como telenovelas e programas de entrevistas, así como ocasionalmente en determinadas formas de medios escritos como a poesía e a publicidade impresa.

O árabe hassaniya e o maltés son as únicas variedades do árabe moderno que adquiriron carácter oficial. O goberno senegalés adoptou a escritura latina para escribir en hassaniya O maltés fálase en Malta (predominantemente católica) e escríbese co escritura latina. Os lingüistas coinciden en que se trata dunha variedade do árabe falado, descendente do sículo-árabe, aínda que experimentou grandes cambios como resultado do contacto sostido e intenso con variedades italo-romances, e máis recentemente tamén co inglés. Debido a "unha mestura de factores sociais, culturais, históricos, políticos e, de feito, lingüísticos", moitos malteses consideran hoxe a súa lingua semítica pero non un tipo de árabe.

Mesmo durante a vida de Mahoma, existían dialectos do árabe falado. Mahoma falaba no dialecto da Meca, na península arábiga occidental, e foi neste dialecto no que se escribiu o Corán. Con todo, os dialectos do leste da península arábiga considerábanse os máis prestixiosos da época, polo que a lingua do Corán acabou converténdose para seguir a fonoloxía oriental. Nesta fonoloxía baséase a pronuncia moderna do árabe clásico. As diferenzas fonolóxicas entre estes dous dialectos explican algunhas das complexidades da escritura árabe, sobre todo a escritura da oclusión glótica ou hamzah (que se conservou nos dialectos orientais pero perdeuse na fala occidental) e o uso de  (que representa un son conservado nos dialectos occidentais pero fusionado con  no fala oriental). 

 Situación e uso 
 Diglosia 
A situación sociolingüística do árabe na época moderna ofrece un exemplo excelente do fenómeno lingüístico da diglosia, que é o uso normal de dúas variedades separadas da mesma lingua, normalmente en situacións sociais diferentes. O tawleed é o proceso de dar un novo matiz de significado a unha palabra clásica antiga. Por exemplo, al-hatif lexicogrficamente, significa aquel cuxo son se oe pero cuxa persoa permanece invisible. Agora o termo al-hatif utilízase para un teléfono. Polo tanto, o proceso de tawleed pode expresar as necesidades da civilización moderna dunha maneira que parecería orixinalmente árabe.
 No caso do árabe, cabe supoñer que os árabes cultos de calquera nacionalidade falan tanto o árabe estándar que se lles ensina na escola como os seus dialectos nativos, que dependendo da rexión poden ser mutuamente inintelixibles.Janet C.E. Watson, The Phonology and Morphology of Arabic , Introduction, p. xix. Oxford: Oxford University Press, 2007. Proceedings and Debates of the  107th United States Congress Congressional Record, p. 10,462. Washington, DC: United States Government Printing Office, 2002.Shalom Staub, Yemenis in New York City: The Folklore of Ethnicity , p. 124. Philadelphia: Balch Institute for Ethnic Studies, 1989. Daniel Newman, Arabic-English Thematic Lexicon , p. 1. London: Routledge, 2007. Rebecca L. Torstrick and Elizabeth Faier, Culture and Customs of the Arab Gulf States , p. 41. Santa Barbara: ABC-CLIO, 2009.  Pódese considerar que algúns destes dialectos constitúen linguas separadas que poden ter "subdialectos" propios.Walter J. Ong, Interfaces of the Word: Studies in the Evolution of Consciousness and Culture , p. 32. Ithaca, NY: Cornell University Press, 2012.  Cando os árabes cultos de diferentes dialectos establecen conversacións (por exemplo, un marroquí que fala cun libanés), moitos falantes cambian de código entre as variedades dialectais e estándar da lingua, ás veces mesmo dentro da mesma frase. Os falantes de árabe adoitan mellorar a súa familiaridade con outros dialectos mediante a música ou o cine.

A cuestión de se o árabe é unha lingua ou moitas linguas ten unha carga política, do mesmo xeito que ocorre coas variedades do chinés, o hindi e o urdú, o serbio e o croata, o escocés e o inglés, etc. A diferenza dos falantes de hindi e urdú, que afirman que non poden entenderse mesmo cando si poden, os falantes das variedades do árabe afirmarán que todos poden entenderse mesmo cando non poden.Clive Holes, Modern Arabic: Structures, Functions, and Varieties , p. 3. Washington, DC: Georgetown University Press, 2004.  Aínda que existe un nivel mínimo de comprensión entre todos os dialectos árabes, este nivel pode aumentar ou diminuír en función da proximidade xeográfica: por exemplo, os falantes do Levante e do Golfo enténdense moito mellor que os do Magreb. A cuestión da diglosia entre a lingua falada e a escrita é un factor de complicación importante: Unha única forma escrita, significativamente diferente de calquera das variedades faladas aprendidas de forma nativa, une unha serie de formas faladas ás veces diverxentes. Por razóns políticas, a maioría dos árabes afirman que falan unha soa lingua, a pesar dos importantes problemas de incomprensibilidade mutua entre as distintas versións faladas..Nizar Y. Habash,Introduction to Arabic Natural Language Processing , pp. 1–2. San Rafael, CA: Morgan & Claypool, 2010. 

Desde un punto de vista lingüístico, adóitase dicir que as distintas variedades faladas do árabe difiren entre si colectivamente tanto como as linguas romances.
Bernard Bate, Tamil Oratory and the Dravidian Aesthetic: Democratic Practice in South India , pp. 14–15. New York: Columbia University Press, 2013.  Trátase dunha comparación acertada en varios sentidos. O período de diverxencia a partir dunha única forma falada é similar: uns 1.500 anos no caso do árabe e 2.000 no das linguas romances. Ademais, aínda que é comprensible para os habitantes do Magreb, unha variedade lingüisticamente innovadora como o árabe marroquí é esencialmente incomprensible para os árabes do Mashriq, do mesmo xeito que o francés é incomprensible para os hispanofalantes ou os italianos, pero estes apréndeno con relativa facilidade. Isto suxire que as variedades faladas poden considerarse lingüisticamente linguas separadas.
 Situación no mundo árabe con respecto a outras linguas 
Co único exemplo do lingüista medieval Abu Hayyan al-Gharnati -que, aínda que estudoso da lingua árabe, non era etnicamente árabe-, os estudosos medievais da lingua árabe non se esforzaron en estudar a lingüística comparada, pois consideraban inferiores a todas as demais linguas.

Nos tempos modernos, as clases altas cultas do mundo árabe adoptaron unha postura case oposta. Yasir Suleiman escribiu en 2011 que "estudar e saber inglés ou francés na maior parte de Oriente Medio e o Norte de África converteuse nun distintivo de sofisticación e modernidade e... finxir, ou afirmar, debilidade ou falta de facilidade en árabe ás veces exhíbese como un signo de status, clase e, perversamente, mesmo educación a través dunha mezcolanza de prácticas de cambio de código".Suleiman, p. 93 
 Como lingua estranxeira 
O árabe ensinase en todo o mundo en moitas escolas elementais e secundarias, especialmente en escolas musulmás. As universidades de todo o mundo imparten clases de árabe como parte dos seus cursos de linguas estranxeiras, estudos de Oriente Próximo e estudos relixiosos. Existen escolas de árabes para axudar aos estudantes a aprender árabe fóra do mundo académico. Hai moitas escolas de árabe no mundo árabe e noutros países musulmáns. Dado que o Corán está escrito en árabe e que todos os termos islámicos están en árabe, millóns de musulmáns (tanto árabes como non árabes) estudan a lingua árabe.

Os programas informáticos e os libros con cintas son unha parte importante da aprendizaxe do árabe, xa que moitos dos estudantes de árabe poden vivir en lugares onde non se imparten clases académicas ou en escolas de árabe. Algunhas emisoras de radio tamén ofrecen series radiofónicas de clases de árabe. Varios sitios web en Internet ofrecen clases en liña para todos os niveis como medio de educación a distancia; a maioría ensina árabe moderno estándar, pero algúns ensinan variedades rexionais de numerosos países.
 Vocabulario 
 Lexicografía 
 Lexicografía árabe premoderna 
A tradición da lexicografía árabe estendeuse durante aproximadamente un milenio antes da Idade Moderna. Os primeiros lexicógrafos ( lughawiyyūn) trataban de explicar as palabras do Corán que non lles eran familiares ou tiñan un significado contextual particular, e de identificar as palabras de orixe non árabe que aparecen no Corán. Recolleron shawāhid ( 'casos de uso testemuñado') da poesía e da fala dos árabes, en particular dos beduínos ʾaʿrāb  [ ar ] () que eran percibidos como os que falaban a «máis pura, «a forma máis elocuente do árabe, iniciando un proceso de “”jamʿu‿l-luɣah“” ( “compilación da lingua”) que tivo lugar durante o século VIII e principios do IX.
miniatura|upright|Árabe do Corán no antigo dialecto hiyazí (escritura hiyazí, século VII d.C.)Kitāb a-'Ayn (), atribuído a Al-Jalil ibn Ahmad al-Farahidi, considérase o primeiro lexicón que incluíu todas as raíces árabes; pretendía esgotar todas as permutacións posibles das raíces -chamadas posteriormente taqālīb ()-chamando mustaʿmal () ás que se usan realmente e muhmal ás que non se usan. (). Lisān al-ʿArab (1290) de Ibn Manzur dá 9.273 raíces, mentres que Tāj al-ʿArūs (1774) de Murtada az-Zabidi dá 11.978 raíces.

Esta tradición lexicográfica era tradicionalista e correctiva por natureza, pois consideraba que a corrección lingüística e a elocuencia derivaban do uso coránico, da poesía preislámica, e da fala beduína, situándose en contra de laḥnu‿l-ʿāmmah (), o solecismo que consideraba defectuoso.
 Lexicografía occidental do árabe 
Na segunda metade do século XIX, o arabista británico Edward William Lane, traballando co estudoso exipcio Ibrāhīm Abd al-Ghaffār ad-Dasūqī  [ árabe:إبراهيم عبد الغفار الدسوقي ] , compilou o Léxico árabe-inglés traducindo material do léxico árabe anterior ao idioma árabe. inglés. O arabista alemán Hans Wehr, con contribucións de Hedwig Klein, compilou o Arabisches Wörterbuch für die Schriftsprache der Gegenwart (1952), traducido posteriormente ao inglés como A Dictionary of Modern Written Arabic (1961), baseado nun uso establecido, especialmente na literatura.
 Lexicografía árabe moderna 
A Academia da Lingua Árabe no Cairo tratou de publicar un dicionario histórico do árabe na liña do Oxford English Dictionary, trazando os cambios de significados e usos das palabras árabes ao longo do tempo. En 1956 publicouse un primeiro volume de Al-Muʿjam al-Kabīr baixo a dirección de Taha Hussein. O proxecto aínda non concluíu; o seu décimo quinto volume, que abarca a letra ṣāde, publicouse no 2022.
 Préstamos 
miniatura|upright|O Corán serviu e segue servindo como referencia fundamental para o árabe. (Corán azul escrito en magrebí e cúfico, séculos IX-X).
As fontes máis importantes de préstamos ao árabe (preislámico) proceden das linguas (semíticas) relacionadas: arameo,Vexa o estudo seminal de Siegmund Fraenkel, Die aramäischen Fremdwörter im Arabischen, Leiden 1886 (repr. 1962) que adoitaba ser o principal idioma internacional de comunicación en todo o antigo Próximo e Medio Oriente, e o etíope. Moitos termos culturais, relixiosos e políticos entraron en árabe desde as linguas iranianas, en particular o persa medio, o parta e o persa (clásico),Vexa por exemplo Wilhelm Eilers, "Iranisches Lehngut im Arabischen", Actas IV. Congresso des Estudos Árabes et Islâmicos, Coimbra, Lisboa, Leiden 1971, with earlier references. e grego helenístico (kīmiyā''' ten a súa orixe no grego khymia, que nese idioma significa a fusión de metais; véxase Roger Dachez, Histoire da Médecine de l'Antiquité au XXe siècle, Tallandier, 2008, p. 251) alambique (destilador) de ambix (copa), almanaque (clima) de almenichiakon (calendario).

Para a orixe das tres últimas palabras prestadas, véxase Alfred-Louis de Prémare, Foundations of Islam, Seuil, L'Univers Historique, 2002. Algúns préstamos árabes das linguas semíticas ou persas son, como se presenta no citado libro de De Prémare: madīnah/medina (مدينة, cidade ou praza da cidade), unha palabra de orixe aramea ܡܕ܂ܝܼܢ܇ܬܵܐ məḏī(n)ttā (que significa "estado/cidade").jazīrah (جزيرة), como na coñecida forma الجزيرة "Al-Jazeera", significa "illa" e ten a súa orixe no siríaco ܓܵܙܲܪܬܵܐ gāzartā.lāzaward (لازورد) tómase do persa لاژورد lājvard, o nome dunha pedra azul, lapislázuli. Esta palabra foi tomada en varias linguas europeas para significar azul (claro) - azur en inglés, azur en francés e azul en galego, portugués e español.
miniatura|upright|Evolución da escritura árabe temperá (século IX-XI), co Basmala como exemplo, dos manuscritos cúficos :

(1) Principios do século IX, escritura sen puntos nin signos diacríticos;(2) e (3) Século IX–X baixo a dinastía abasí, o sistema de Abu al-Aswad al-Du'ali|Abu al-Aswad estableceu puntos vermellos con cada disposición ou posición indicando unha vogal curta diferente; máis tarde, utilizouse un segundo sistema de puntos negros para diferenciar letras como  e ;

(4) No século XI, no sistema de al-Farāhidi (sistema que se usa hoxe en día) os puntos foron cambiados en formas semellantes ás letras para transcribir as vogais longas correspondentes.

En Lucas & Manfredi (2020) atópase unha visión xeral da influencia doutras linguas no árabe.
 Influencia noutras linguas 
A influencia do árabe foi moi importante nos países islámicos, xa que é a lingua do libro sacro do islam, o Corán. O árabe é tamén unha importante fonte de vocabulario para linguas como o amárico, o acerbaixano, o baluchi, o bengalí, bérberes, bosníaco, caldeo, checheno, chittagoniano, croata, daguestano, dhivehi, inglés, alemá, gujarati, hausa, hindi, kazako, kurdo, kutchi, kirguiz, malaio (malasiana e indonesio), paxto, persa, panxabi, rohingya, linguas romances (francés, catalá, Italiano, portugués, siciliano, español, etc.) saraiki, sindhi, somalí, sylheti, suahili, tagalo, tigriña, turco, turcomano, urdu, uigur, uzbeko, visaian e wolof, así como outros idiomas nos países onde se falan estes idiomas. O hebreo moderno tamén recibiu a influencia do árabe, especialmente durante o proceso de recuperación, xa que o MSA utilizouse como fonte para o vocabulario e as raíces do hebreo moderno.

O inglés ten moitos préstamos do árabe, algúns directos, pero a maioría a través doutras linguas mediterráneas. Outras linguas como o maltés e o nubi derivan en última instancia do árabe, en lugar de limitarse a tomar prestado vocabulario ou regras gramaticais.

Os termos tomados en préstamo abarcan desde a terminoloxía relixiosa (como do bérber taẓallit, "oración", de salá ( )), termos académicos (como do uigur mentiq, "lóxica") e elementos económicos (como do inglés coffee ) ata nomes de espazo reservado (como do español , "fulano de tal"), termos cotiáns (como do hindustano lekin , "pero", ou do español  e do francés , que significan "cunca") e expresións (como no catalán , "en abundancia, en cantidade"). A maioría das variedades bérberes (como o cabilo), xunto co suahili, toman prestados algúns números do árabe. A maioría dos termos relixiosos islámicos son préstamos directos do árabe, como  (ṣalāh), "oración", e إم (imām), "líder da oración".

Nas linguas que non están en contacto directo co mundo árabe, os préstamos do árabe adoitan transferirse indirectamente a través doutras linguas, en lugar de transferirse directamente desde o árabe. Por exemplo, a maioría dos préstamos do árabe no indostani e o turco entraron a través do persa. Os préstamos árabes máis antigos en hausa tomáronse prestados do kanuri. A maioría dos préstamos árabes en ioruba entraron a través do hausa.

 Dialectos 

A principal división dialectal está entre os dialectos do Magreb (Marrocos, Alxeria, Libia, Tunisia e Exipto) e os do Oriente Medio, ademais dos dialectos beduínos, moito máis conservadores. Xeralmente, os dialectos do Oriente Medio son mutuamente intelixibles, pero estes falantes adoitan ter problemas para entender as variantes do Magreb.

Os principais dialectos, entón, son:

 Árabe de Exipto. Considérase o dialecto máis estendido e comprendido ó longo do mundo árabe.
 Árabe do Magreb. De Tunisia, Alxeria, Marrocos e Libia occidental.
 Árabe do levante. Siria, Líbano, Palestina e Xordania occidental.
 Árabe do golfo. Iraq, Siria, Kuwait, costa do golfo dende Iraq ata Omán, incluíndo gran parte de Arabia Saudita.

Menos estendidos son:

 Árabe hassaniya. Mauritania e Sáhara occidental.
 Árabe de Al-Andalus.
 Árabe maltés.
 Árabe do Sudán.
 Árabe Hijazi. Inclúe a costa occidental de Arabia Saudita.
 Árabe Najdi. Zona central de Arabia Saudita.
 Árabe do Iemen.

 Gramática 
 Fonoloxía 

Os fonemas consonánticos indicados abaixo reflicten a pronunciación do árabe estándar, que soamente ten tres vogais, que poden ser longas ou curtas, /i, a, u/ e /ii, aa, uu/. Naturalmente, hai moitos casos de alofonía.

Fonemas consonánticos do árabe
    Bilabial  Interdental Dental  Enfático-dental (Alveo)palatal  Velar  Uvular Farinxeal  Glotal Oclusivas  Xordas       t       k  q     Sonoras  b     d    ¹            Fricativas  Xordas  f   s      x       h Sonoras     ð  z               Nasais  m     n                   Laterais       l²                  Róticas       r                  Semivogais  w          j           

  é unha  (dura) para algúns falantes, isto é, unha oclusiva. Isto é especialmente característico dos dialectos exipcios e iemenís. En moitas partes do norte de África e no levante, pronúnciase
 (isto é, unha fricativa, como a /j/ do francés, non unha africada).
 [l] convértese (de forma alofónica)  só en , o nome de Deus, é dicir, Alá.

Consoantes enfáticas:  úsase aquí para indicar velarización e farinxealización. Nalgúns sistemas de trasncripción, a énfase indícase poñendo a letra en maíuscula, por exemplo, [] escríbese [D]; noutros casos sublíñase a letra [d] ou pónselle un punto debaixo.

Consoantes longas. Tanto as vogais como as consoantes poden ser, fonoloxicamente, longas ou curtas. As consoantes longas escríbense dobradas na transliteración no noso alfabeto, marcando a presenza da marca diacrítica arábiga denominada shaddah. Estas consoantes pronúnciase durante o dobre de tempo que unha consoante normal. Exemplos: qabala (recibiu) e qabbala (bicou).

Forma das sílabas: o árabe ten dous tipos de sílaba: sílabas abertas (CV) ou (CVV) e sílabas pechadas (CVC), (CVVC) ou (CVCC). Toda sílaba comeza cunha consoante (se non, únese coa última consoante da sílaba anterior. )

Acento: non cambia o significado en árabe, pero leva consigo unha gran relación respecto á lonxitude das vogais e á forma da sílaba. Pronunciar correctamente o acento axuda a ser comprendido mellor. 
En xeral, as sílabas "pesadas" atraen o acento (isto é, sílabas pechadas ou cunha vogal longa). 
 Nunha palabra cunha sílaba que ten unha vogal longa, esta vogal atrae o acento (exemplos: ki-´taab e  ´kaa-tib). 
 Nunha palabra con dúas vogais longas, a segunda é tónica (ex: ma-kaa-´tiib). 
 Nunha palabra cunha sílaba "pesada" (que teña ou ben dúas consoantes xuntas ou unha consoante dobre), ela (se hai varias, a última) é a tónica. (é dicir: ya-ma-´niyy, ka-´tabt, ka-´tab-na, ma-´jal-lah, ´mad-ra-sah, yur-´sil-na) Esta última regra supera ás dúas primeiras.
 Se non hai ningún destes casos, o acento vai na primeira sílaba

 Alfabeto 

(Ver Alfabeto árabe para máis detalles)

O alfabeto árabe derívase do alfabeto arameo, co que mantén unha certa semellanza. Escríbese de dereita a esquerda. Tradicionalmente, houbo diferenzas entre o alfabeto do oeste (do Magreb) e o do Leste. O alfabeto occidental distinguíase polas seguintes características:
 A fa tiña un punto debaixo e a qaf un enriba.
 A orde das letras era diferente.

Porén, o alfabeto occidental deixou de ser usado excepto para propósitos caligráficos.

 Día Mundial da Lingua Árabe 
O 18 de decembro de 1973, a Asemblea Xeral da ONU acordou declarar o idioma árabe como unha das linguas oficiais da ONU. En 2012 declarou ese mesmo día 18 de decembro como Día Mundial da Lingua Árabe, co obxectivo de recoñecer a contribución desta lingua á cultura universal.Día Internacional da Lingua Árabe

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Wikipedia en árabe
 Bibliografía 




















 Suileman, Yasir. Arabic, Self and Identity: A Study in Conflict and Displacement. Oxford University Press, 2011. .








 Ligazóns externas 
 Introdución á lingua árabe na web Linguas do mundo e tipoloxía lingüística'', da Universidade de Vigo.
 Learn Arabic Language of the Gulf - Curso do árabe do golfo (en inglés).
 Arabismo.com .

Categoría:Lingua árabe
Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Lingua e literatura)
Categoría:Linguas de Alxeria
Categoría:Linguas de Arabia Saudita
Categoría:Linguas de Bahrain
Categoría:Linguas do Chad
Categoría:Linguas das Comores
Categoría:Linguas de Djibuti
Categoría:Linguas dos Emiratos Árabes Unidos
Categoría:Linguas de Eritrea
Categoría:Linguas do Iemen
Categoría:Linguas de Irán
Categoría:Linguas de Iraq
Categoría:Linguas de Kuwait
Categoría:Linguas do Líbano
Categoría:Linguas de Libia
Categoría:Linguas de Mauritania
Categoría:Linguas de Marrocos
Categoría:Linguas de Omán
Categoría:Linguas de Qatar
Categoría:Linguas de Siria
Categoría:Linguas de Somalia
Categoría:Linguas do Sudán
Categoría:Linguas de Tunisia
Categoría:Linguas de Xordania