Metonimia

A metonimia é un tropo que consiste en nomear o todo por unha parte, unha parte por outra ou unha parte polo todo. Desde unha perspectiva diacrónica, a metonimia tivo importancia á hora de provocar cambios semánticos, de significado, nas palabras. O proceso consiste en que o significado dunha palabra pasa a ser substituído por outro contiguo a el:

 Exemplos 

 latín  'mandíbula, meixela' → boca.
 latín  'queixo' → meixela.
 latín * 'tempo primaveral' → med. 'final da primavera' → 'estío'.
 latín  'comida principal que se tomaba sobre as 15h.' → cea.
 latín  'entrada ó porto' → porto.

 Cando xurdiron as marcas comerciais, normalmente con produtos exclusivos (debido a razóns de patente), na lingua comezaron a modificarse os significados dos nomes propios ata facelos xenéricos coma nos nomes comúns:

 formica é calquera placa de madeira aglomerada forrada con melamina;
 uralita é calquera cemento asbestado;
 cola cao é calquera cacao en po;
 quinqué ou lámpada de Argand deriva do apelido de Antoine-Arnoult Quinquet, quen o popularizou"Lamp". Columbia Electronic Encyclopedia, 6th Edition (2011): 1. Academic Search Premier. Web. 5 dec. 2011. .

 En "Un repoludo gaiteiro" (Cantares gallegos, de Rosalía de Castro)

Todas, todas, namoradas
déranlle o seu pensamento

Déranlle o seu pensamento en realidade é unha metonimia (tómase unha parte das mulleres, un anaco imposible de dar, o pensamento, para indicar que se entregaron ó gaiteiro por enteiro a causa do amor que lle profesaban. Agora ben, o resultado final da metonimia aseméllase a un oxímoro (unión de conceptos incompatibles) e tamén pode ser un caso de ambigüidade (se se interpreta o pensamento como a flor do mesmo nome).

Notas

 Véxase tamén 
Outros artigos
 Figura estilística

Categoría:Retórica e figuras da lingua