Xeoloxía histórica

miniatura||250px|Vídeo no Museo de Xeoloxía Precámbrica de Rusia

A xeoloxía histórica é unha rama da xeoloxía que estuda as transformacións que sufriu a Terra dende a súa formación hai uns 4.500 millóns de anos ata os nosos días.

Para establecer un marco temporal absoluto os xeólogos desenvolveron unha cronoloxía a escala planetaria dividida en eóns, eras, períodos, épocas e idades. Esta escala baséase nos grandes eventos biolóxicos e xeolóxicos.

 Escala de tempo xeolóxico 

A maioría das cifras están en millóns de anos (Ma):

 En táboa 
 Anos atrás3,6 Época Período/Era4,5 Era Eón Eventos principais Día Actual  Holoceno Cuaternario Cenozoico  Fanerozoico Final da Idade do xeo e xurdimento da civilización actual 10,000  Plistoceno Extinción de grandes mamíferos. Evolución dos humanos modernos 1.8 millóns  Plioceno  Terciario Neoxeno  Primeiros grandes mamíferos 5 millóns  Mioceno 23 millóns  Oligoceno  Paleoxeno 38 millóns  Eoceno 55 millóns  Paleoceno 64.3 millóns*    Cretáceo  Mesozoico Os dinosauros alcanzan o pico, comezan a declinar.Extinción masiva do Cretáceo-Terciario.Primitivos
mamíferos placentarios. 146 millóns  Xurásico Mamíferos marsupiais, primeiras aves, primeiras plantas con flores 208 millóns  Triásico Extinción masiva do Triásico-Xurásico. Primeiros dinosauros, mamíferos ovíparos 251.1 millóns*  Permiano Paleozoico Extinción masiva do Permiano-Triásico - 95% da vida na Terra desaparece 286 millóns  Pennsylvaniano   Carbonífero¹  Abundantes insectos, primeiros réptiles, bosques de carbón 325 millóns  Mississippiano  Árbores grandes primitivas 360 millóns  Devoniano Aparecen os primeiros anfibios, Lycopsida e proximnospermas 408.5 millóns*  Silúrico Primeiras plantas terrestres fósiles 443.5 millóns*  Ordovícico Invertebrados dominantes.Extincións masivas do Ordovícico-Silúrico. 490 millóns*  Cámbrico Maior diversificación da vida durante a explosión Cámbrica.Extincións masivas do Cámbrico-Ordovícico. 545 millóns* Neoproterozoico² Proterozoico Precámbrico7 Primeiros metazoarios 900 millóns  Mesoproterozoico Formación de Rodinia 1,600 millóns  Paleoproterozoico Primeira Eucariota 2,500 millóns  Arcaico Primeira Procariota 3,800 millóns  Hadeico Formación da Terra

1) En América do Norte, o Carbonífero subdivídese nos períodos Mississippiano e Pennsylvaniano.

2) Descubrimentos feitos durante o pasado cuarto de século cambiaron substancialmente a forma de ver os eventos xeolóxicos e paleontolóxicos inmediatamente anteriores ó Cámbrico. A nomenclatura non se estabilizou. O termo Neoproterozoico é utilizado aquí, pero outros escritores poderían igualmente usar outros termos como 'Ediacariano', 'Vendiano', 'Varangiano', 'Precámbrico', 'Protocámbrico', 'Eocámbrico', ou poderían estender o período de duración do Cámbrico. Todos estes termos son considerados como un subconxunto do Proterozoico máis ca como un período entre o Paleozoico e o Proterozoico.

3) As datas son incertas mostrando unha leve diferenza coas fontes en común. Isto débese á incerteza da datación radiométrica e ó problema de que depósitos que son susceptibles de ser datadas radiometricamente non sempre son examinados no lugar exacto na columna xeolóxica que se desexa datar. Datas cun * son determinadas radiometricamente baseadas en acordos internacionais con GSSP. Tódalas datas danse para o fin da época en cuestión.

4) Os paleontólogos xeralmente fan referencia á etapa faunal en lugar dos períodos xeolóxicos. A nomenclatura de etapas é bastante complexa. Ver https://web.archive.org/web/20020219025732/http://flatpebble.nceas.ucsb.edu/public/harland.html para obter unha lista ordenada por Etapas faunais. Tamén ver GSSP.

5) Como uso común os períodos Terciario- Cuaternario e Paleoceno-Neoxeno-Cuaternario son considerados equivalentes a Mesozoico e Paleozoico. O termo 'Período|Era' (exemplo 'Neoxeno Período/Era') é ás veces usado no canto de 'Período'.

6) O tempo mostrado na columna "Anos atrás" é o que corresponde á fin da época na columna que di "Época".

7) O Precámbrico era tamén denominado Criptozoico.

 Notas 

 Overview of Global Boundary Stratotype Sections and Points (GSSP's). Escala estratigráfica oficial, actualizada en 2004. 

 :no:bilde:Jordens tidsaldre.jpg (imaxe esquematizada) 

 Véxase tamén 
 Antropoceno
 Cronoloxía
 Cronoloxía do Universo
 Espazo-tempo
 Evolución
 Evolución humana
 Evolución estelar
 Historia evolutiva da vida
 Historia da Terra
 Historia da xeoloxía
 Historia natural
 Idade da Terra
 Paleoarte
 Paleontoloxía
 Sociedade Internacional para o Estudo do Tempo
 Tempo
 Tempo xeolóxico
 Tempo Universal Coordinado
 Unión Internacional de Ciencias Xeolóxicas
 Xeoloxía   

 Ligazóns externas 


 «Escala de tempo  geológico detallada» (en  inglês) 
 PRESS,F.; SIEVER, R.; GROTZINGER, J. e JORDAN, T.H. Trad. Rualdo Menegat (coord.) et al. «Para Entender a Terra.Capítulo 10. Porto Alegre: Bookman, 2006.   


Categoría:Xeoloxía