Metro de Londres

O metro de Londres (en ) é unha rede de transporte público ferroviario que serve á cidade de Londres e a súa área metropolitana. Comezou a operar o 10 de xaneiro de 1863 e é o sistema de metro máis antigo do mundo.

Os londinienses adoitan referirse a el coma the Underground ou the Tube (nome popular empregado coloquialmente, que significa literalmente "tubo", debido á semellanza entre os túneles de moitas das súas liñas e un tubo).

Está operada pola empresa pública London Underground, sometida desde 2003 ao control do ente público local Transport for London (TfL). TfL controla á súa vez outras concesións ferroviarias de metro lixeiro, tranvía e trens suburbanos que, conxuntamente, conforman coa rede de ferrocarrís suburbanos dependente do Departamento de Transporte (DfT) toda a Rede de metro do Gran Londres.

 Cronoloxía 

miniatura|260x260px|Tícket do Metro de Londres|alt=
 Século XIX 
 En 1843, vinte anos antes da inauguración da primeira liña, o primeiro túnel no mundo baixo o leito dun río navegábel, neste caso o Támese. Foi deseñado por Marc Brunel e máis tarde pasaría a formar parte da liña East London, pechada para a súa rehabilitación e posterior reapertura como parte da rede do London Overground xa no século XXI.
 A primeira viaxe inaugural tivo lugar o 9 de xaneiro de 1863 na Metropolitan Line, construída e financiada pola empresa privada Metropolitan Railway.
 Os primeiros accidentes aconteceron só dous meses despois da súa inauguración, en 1863, na estación de Farringdon.
 Na década de 1860 só se empregaba sinalización básica de entrada e saída das estacións.
 Un dos primeiros mapas do metro foi producido pola District Line en 1892.

 Século XX 
 A primeira vez que se comezou empregar o término "Tube" para se referir ao metro de Londres foi a comezos de 1900, despois de que a Central Line fose alcumada 5 días despois da súa estrea como o "Twopenny Tube" (en galego: o tubo dos dous peniques) polo xornal Daily Mail.
 A Great Northern and City Line (logo transferida aos ferrocarrís suburbanos dependentes do Estado) entre Moorgate e Finsbury Park estaba practicamente concluída para 1902.
 En 1903 entraron en funcionamento na Central Line as primeiras unidades indeformábeis, o que evitaba as inversión de marcha ao chegar o tren a unha estación término.
 Para 1905 todas as liñas de profundidade adoptaran o uso de unidades indeformábeis.
 En 1907 foi aberta ao público a primeira das características escaleiras de caracol das liñas profundas, na estación de Holloway Road.
 En 1908 apareceu por primeira vez o logotipo do característico círculo vermello, coñecido en inglés como o "roundel", que evolucionaría até o deseño actual.
 En 1909 a xerencia dos grandes almacéns Selfridges utilizou -sen éxito- a súa influencia política para que a estación de Bond Street pasara a ser rebautizada co nome da empresa. A apertura da Central Line tiña impulsado enormemente as vendas dos comercios da contorna de Oxford e Regent Street.
 As primeiras escaleiras mecánicas instaláronse na estación de Earl's Court, en 1911.
 Durante a Primeira Guerra Mundial as mulleres empezaron a compensar a escaseza de persoal nas estacións de metro.
 Cando abriu a estación de Maida Vale, o 6 de xuño de 1915, todo o persoal da estación estaba composto por mulleres.
 Cara a fin de 1917 a Metropolitan Railway tiña 552 mulleres en nómina. Ese mesmo ano, informes policiais estimaran nunhas 300.000 o número de persoas que se refuxiaran no metro por mor dos bombardeos alemáns.
 Até a década de 1930 toda a rede de metro estivo financiada en exclusiva por empresas privadas.
 En 1955 aprobouse o financiamento para a construción da Victoria Line.
 A primeira gravación da carismática mensaxe polos altofalantes "Mid the gap" (en galego: "coidado co oco"), referente ao perigoso desnivel que deixa o tren entre a súa porta e o bordo da plataforma dalgunhas estacións en curva, data de 1968.
 A raíña Isabel II do Reino Unido foi o/a primeiro/a monarca rexente do país en coller o metro, aconteceu co gallo da viaxe inaugural da Victoria Line, desde a estación de Green Park, en 1969.
 En 1976 o centro comercial de Brent Cross, ao contrario que Selfridges, si conseguiu darlle o nome do seu negocio a unha estación.
 Non se estableceu a prohibición de fumar até 1987, despois de que 31 persoas morreran por mor dun lume na estación de King's Cross - Saint Pancras.

 Liñas xestionadas por London Underground 
centro|Plano coas liñas do Metro|680x680px|alt=
miniatura|A Oyster Card, unha tarxeta intelixente de pago sen contacto, usada para todo o sistema de transporte público de Londres
A táboa de abaixo describe cada unha das liñas do metro de Londres. Emprégase a cor utilizada para a súa representación nos mapas. Dáse información da data de apertura da primeira sección de cada liña e o tipo de túnel polo que circulan os trens (subsuperficial fai referencia a unha fondura media de 5 metros; profundo fondura media entre 5 e 20 metros).

Liñas do metro Londres Nome da liña Cor Apertura Tipo LonxitudeBakerloo LineCastaña 1906 Profundo 23 kmCentral LineVermella 1900 Profundo 74 kmCircle Line1Amarela 1884 Subsuperficial 22 kmDistrict Line2Verde 1868 Subsuperficial 64 kmHammersmith & City Line3Rosa 1864 Subsuperficial 14 kmJubilee LinePrata 1979 Profundo 36 kmMetropolitan LineVioleta 1863 Subsuperficial 67 kmNorthern Line4Negra 1890 Profundo 58 kmPiccadilly LineAzul escura 1906 Profundo 71 kmVictoria LineAzul clara 1969 Profundo 21 kmWaterloo & City Line5Azul verdosa 1898 Profundo 2 km Circle Line coñeceuse como tal dende 1949, aínda que xa tivera un servizo establecido durante moito tempo no sistema.
 Orixinalmente chamada Metropolitan District Railway.
 Orixinalmente formaba parte da Liña Metropolitana. Non recibiu este nome ata 1990. 
 A liña máis concorrida do sistema.
 Baixo o control de Transport for London desde 1994.

 Liñas transferidas 
Antigas liñas do metro Londres transferidas a outros operadores Nome da liña Cor AperturaPecheReaperturaNovo operador Tipo LonxitudeEast London Line1Laranxa 186920072010London Overground Subsuperficial 8 kmNorthern City LineNegra 190419751976Network Rail (infraestrutura)
Great Northern (servizos viaxeiros) Profundo ?? km Ata fins dos anos 80 non adquiriu a súa propia identidade nos mapas, xa que ata entón estivera administrada por outras compañías ferroviarias.

 Liñas adicionais 
miniatura|Un DLR (metro lixeiro) na estación de Heron Quays, no distrito financeiro de Canary Wharf
miniatura|UT estacionada en Camden Road. O London Overground cobre barrios fóra da zona 1 (centro urbano), o que permite aforrar nos billetes e abonos.
Os seguintes sistemas de transporte sobre camiños de ferro aínda que non se consideran puramente como metro, forman parte tamén da rede para os efectos de tarificación e son incluídos co resto de liñas nos mapas oficiais, así como nos servizos de notificacións en tempo real sobre o estado das mesmas:
Liñas adicionais do metro Londres Nome da liña Cor no mapa de TfL Apertura Tipo LonxitudeDocklands Light Railway1Azul verdosa media 1987Elevado 34 kmLondon Overground2Laranxa2007Elevado 167 kmTfL Rail3Azul2015 Superficial 32,5 kmTramlink4Lima2000 Superficial 28 km Rede de metro lixeiro, circula principalmente nas antigas zonas portuarias do leste de Londres.
 Trens suburbanos baixo a xestión de TfL aos que se incorporou en 2010 a liña East London. A maior parte do seu percorrido é superficial, elevado mediante viadutos ou entre gabias mais conta con partes subsuperficiais e incluso profundas baixo o Támese. 
 Tren de proximidade que circula polo trazado do leste londiniense que será aproveitado para a futura Elizabeth Line. 
 Rede de tranvía do sur de Londres.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Atentados do 7 de xullo de 2005 en Londres
 Transport for London
 London Overground
 Docklands Light Railway
 Tramlink
 TfL Rail

 Ligazóns externas 
 London metro map at metros.hu 

Londres
Categoría:Londres
Categoría:Transporte no Reino Unido