Ernst Haeckel

Ernst Heinrich Philipp August Haeckel, nado en Potsdam, Brandeburgo, no Reino de Prusia, o 16 de febreiro de 1834 e finado en Jena, Estado de Turinxia, na República de Weimar, o 9 de agosto de 1919, foi un biólogo e filósofo alemán que popularizou o traballo de Charles Darwin en Alemaña e propuxo novos termos como phylum, ecoloxía ou disteleoloxía. En 1868, Haeckel usou por primeira vez nunha publicación científica o termo alemán Stammzelle (traducible como “célula nai” ou “célula tronco”) para aludir a unha célula ancestral, considerando o óvulo fecundado como a célula que da lugar a todos os descendentes.

 Traxectoria 

 Teorías científicas 
Haeckel formulou en 1866 a teoría da recapitulación, hoxe desacreditada, segundo a cal o desenvolvemento dun embrión de cada especie repite o desenvolvemento evolutivo desa especie totalmente.

Haeckel avogaba que as razas "primitivas" estaban na súa infancia e precisaban a supervisión e protección de sociedades máis maduras, da que extrapolou unha nova filosofía, que denominou monismo, , coa que procuraba unha visión unificada da natureza, a bioloxía e a sociedade.  Algúns dos seus escritos sobre diferenzas raciais e a súa concepción evolucionista foron reinterpretados posteriormente por autores do século XX, e utilizados como parte das xustificacións pseudocientíficas do racismo, o socialdarwinismo e estiveron na base das teorías racistas do nacional-socialismo, aínda que Haeckel falecera en 1919, anos antes do ascenso do nazismo.

Logo da publicación do On the Origin of Species by Means of Natural Selection de Darwin, cando aínda non se atopara ningún antepasado dos humanos, Haeckel postulaba que as evidencias da evolución humana se podían atopar nas Indias Orientais Holandesas. Describiu esas teorías con gran detalle, sostendo que simios e humanos tiñan unha orixe común. Tiña que haber, polo tanto, un elo intermedio, ao que lle deu o nome de home simio ou Pithecanthropus alalus (“home simio sen fala”). 

Localizou o lugar da súa aparición fora Lemuria, un continente que segundo crenza do século XIX afundira no océano Índico en épocas remotas, e dende alí se espallara polos outros continentes. Fascinado pola súa propia teoría encargou aos seus estudantes atopar o elo perdido, e un deles, Eugène Dubois, fíxoo ao atopar o coñecido como Home de Xava, ao que deu o nome de Pithecanthropus, aínda que máis tarde foi reclasificado como Homo erectus.

 Obra artística e de ilustración científica 
Ademais do seu traballo científico, Haeckel destacou como ilustrador. A partir de 1889 publicou a serie Kunstformen der Natur (Formas artísticas da natureza), un conxunto de 100 estampas editadas en dez fascículos e reunidas en dous volumes en 1904.

As súas ilustracións, cheas de formas xeométricas e estilizadas de esponxas, radiolarios, medusas e plantas microscópicas, tiveron un forte impacto no modernismo e no movemento Art Nouveau. Para Haeckel, arte, ciencia e filosofía eran vías complementarias de coñecemento, e a súa obra buscaba tanto divulgar a bioloxía evolutiva como amosar a beleza das estruturas naturais.

Segundo o historiador Olaf Breidbach, Kunstformen der Natur non foi só un libro de ilustracións, senón tamén a síntese da súa visión do mundo, fortemente marcada polo darwinismo.

 Galería 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 

 Breidbach, Olaf (2006). Visions of Nature: The Art and Science of Ernst Haeckel. Prestel. ISBN 3-7913-3655-0.
 Gasman, Daniel (1971). The Scientific Origins of National Socialism. MacDonald. ISBN 978-0-02-911370-4.
 Gould, Stephen Jay (1977). Ontogeny and Phylogeny. Harvard University Press. ISBN 0-674-63751-8.
 Willmann, Rainer (2017). The Art and Science of Ernst Haeckel. Taschen. ISBN 978-3-8365-6753-1.

 Outros artigos 

 Art Nouveau
 Darwinismo
 Darwinismo social
 Kunstformen der Natur
 Modernismo
 Ilustración científica

 Ligazóns externas 

 Ernst Haeckel – Evolution's controversial artist. A slide-show essay about Ernst Haeckel. Kunstformen der Natur, edición dixitalizada na Biodiversity Heritage Library (en alemán)

Categoría:Biólogos de Alemaña
Categoría:Antropólogos de Alemaña
Categoría:Nados en 1834
Categoría:Finados en 1919
Categoría:Ornitólogos de Alemaña
Categoría:Medalla linneana