Cronoloxía da Grecia antiga

Esta é unha cronoloxía da Grecia antiga, que comprende importantes eventos, cambios legais e territoriais ademais de acontecementos políticos, sociais e económicos na Grecia antiga e nos seus estados predecesores; tamén eventos internacionais que tiveron relevancia para a historia antiga de Grecia.

Séculos: século -IX século -VIII século -VII século -VI século -V século -IV século -III século -II século -I século I século II século III século IV

 Prehistoria 
Data aproximadaAcontecementoVI milenio a. C. - IV milenio a. C.Neolítico en Grecia.3000 a. C.Primeiras aglomeracións en Creta. Chegada dos minoicos.Século -XXVIIIdade de Bronce. Principio do Heládico e do Minoico antigos.Século -XXIIIPrincipio do Bronce Medio en Grecia. Destrucións. Chegada dos minios ou «protogregos».Século -XXIPrimeiras formas palaciais en Creta.Século -XXPaso ao Heládico e ao Minoico medios.Século -XVIIIPrimeiros palacios cretenses.Século -XVIIDestrución xeral das localizacións cretenses.-1680Segundos palacios cretenses.-1650Primeiras tumbas de Micenas. Chegada dos Micénicos.-1630Explosión do volcán de Santorini. Hai unha incerteza de máis ou menos cincuenta anos (entre -1650 e -1598).Século -XVIApoxeo dos palacios de Cnossos.-1600 - -1580Paso ao Heládico e ao Minoico recentes.-1450Destrución xeral das localizacións cretenses. Ocupación micénica de Cnossos.-1450 - -1350Apoxeo dos palacios micénicos.Século -XIVArquivo de Cnossos en Lineal B.Século -XIVExpansión micénica.-1250Guerra de Troia-1200Arquivos de Pilos en Lineal B. Perturbacións xerais.-1194 - -1184Guerra de Troia, segundo a cronoloxía helenística.Século -XIIRuptura das relacións internacionais. Fragmentación e declive das comunidades micénicas. Principio dos séculos escuros.-1104«Regreso dos Heráclidas» ou migración doria, segundo as tradicións antigas.-1104, -884 ou -776Datas atribuídas a Licurgo nas distintas cronoloxías.-1102Principio da lista dos reis en Esparta.-1100Principio da Idade de Ferro en Grecia. Fundación lendaria de Gades (Cádiz) polos fenicios.-1077 - -1044Datas tradicionais da fundación de Mileto en Asia Menor.Século -XI - Século -XPoboamento grego da costa de Asia.-1020Principio da época protoxeométrica en Grecia.-1000Tumba principesca de Lefkandi de Eubea. Primeiras pegadas de culto en Olimpia. Primeiro agrupamento grego con carácter urbano en Esmirna (Asia Menor).

 Século -IX 
Data aproximadaAcontecemento-900Principio da época xeométrica en Grecia.Século -IXSinecismo en Esparta.-814Fundación fenicia de Cartago no Mediterráneo occidental.século -IXPrimeiras pegadas de culto en Delfos.

 Século -VIII 
Data aproximadaAcontecementoséculo -VIIIComposición suposta da Ilíada.-800Fundación grega de Al-Mina nos confíns da Siria e da Anatolia. Instalación etrusca en Toscana.-776Primeiras competicións panhelénicas, en Olimpia.-775Primeiras pegadas gregas na illa de Ischia (Pitecusa).-VIIIAparición da escritura. Fin da alta época arcaica grega.-757 - -738Primeira guerra de Mesenia segundo a cronoloxía tradicional.-756Fundación de Cícico, na Propóntide (mar de Mármara).-754Principio da lista dos éforos en Esparta.-753Principio das maxistraturas decenais, e posteriormente anuais, en Atenas.-750Fundación grega de Ischia en Campania. Fundación lendaria de Eivisa por Cartago. Amicleas, ao sur da Laconia convértese no lugar das festas panlaconias.Fundación de Cumas na baía de Nápoles.-747Oligarquía dos Baquíadas, en Corinto.-736 - -716Primeira guerra de Mesenia.-734 - -733Fundación de Naxos e de Siracusa e implantacións gregas en Sicilia.-730Control do estreito de Mesina polos gregos.-730 - -725Vestixios arqueolóxicos máis antigos atopados na localización de Cartago.-720Construción dos grandes templos de Esmirna e de Samos.-708Fundación de Parium, ao norte do Helesponto.-706Fundación de Taranto e implantación grega en Italia do Sur.-700Construción dos templos de Corinto e de Argos. Reorganización urbana de Esmirna. Anexión de Eleusis por Atenas.século -VIIIComposición suposta da Odisea. Templo e ágora de Dredos, en Creta. Guerra lelantina, entre Calcis e Eretria de Eubea. Navegación nos estreitos.

 Século -VII 
Data aproximadaAcontecemento-690acondicionamento do santuario panhelénico de Poseidón, no istmo de Corinto.-687Xixes funda a dinastía dos Mérmnadas en Lidia. Protectorado sobre as cidades de Xonia.-686Fundación de Calcedonia, á entrada do Bósforo.-683Arcontado anual e institución dos seis tesmótetas en Atenas.-675Invasión dos Cimerios, un pobo escita da estepa. Destrución do Artemision de Éfeso.-669 - -668Guerra entre Esparta e Argos. Derrota de Hysiæ. Aparición da falanxe.-668 - -654Segunda guerra de Mesenia.-657Fundación de Bizancio, á entrada do Bósforo, fronte a Calcedonia. Establecemento da tiranía dos Cipsélidas en Corinto segundo a cronoloxía tradicional.-656Fundación de Istros, no esteiro do Danubio e implantación grega no mar Negro.-652Morte de Xixes e entronización de Aliates.651 a. C.Fundación de Lampsaco, no Helesponto.século -VIIActividade do poeta Tirteo.Primeira lei escrita.-650 - -630Tiranía de Feidón en Argos.-646Fundación de Olbia, no esteiro do Dniéper.-640Primeira representación da falanxe (vaso Chigi).-635 ou -632Tentativa tiránica de Cilón en Atenas.-630Fundación de Cirene en Libia.-629Fundación de Sinope, na costa norte de Asia Menor.-624 - -620Lexislación de Dracón en Atenas.-614Principio do avance dos medas, pobo iranio, na Alta-Mesopotamia.-610 - -580Tiranía de Clístenes en Sición.600 a. C.Navegación de Colaios de Samos ata Tartessos (na Península Ibérica). Primeira implantación fénico-púnica no litoral marroquino. Principio da expansión focea.Fundación lendaria de Marsella polos foceos. Destrución de Esmirna por Aliates.Fundación de Trebisonda (Cólquida), na costa norte de Asia Menor. Primeiras moedas en Éfeso.

 Século -VI 
Data aproximadaAcontecemento-600 - -590Primeira guerra sagrada. Desenvolvemento da anfictionía de Delfos.Moedas de Exina.-594 ou -592Arcontado de Solón en Atenas.-590Fundación focea de Emporion (Empúries) na costa catalá, e logo da súa extensión Neápolis.Anarquía (ausencia de arcontado) en Atenas.-586Anarquía en Atenas.-585Primeiro enfrontamento entre Aliates e Medas. Fronteira do Halys.-583Caída da tiranía en Corinto.-582 - -580En Atenas, arcontado prolongado de Damasias.-579Creación en Atenas das tres faccións políticas da chaira, a costa e os outeiros.-566Fundación das Panateneas.-565Primeiro establecemento foceo, modesto, en Alalia (Aléria), en Córsega; outro pequeno establecemento en Agde.-561Primeiro golpe de Estado de Pisístrato en Atenas.-560Establecemento da tiranía dos Pisistrátidas en Atenas. Subida ao trono de Creso en Lidia.-559Subida ao trono de Ciro II, do clan real persa dos Aqueménidas e herdeiro da dinastía Meda.-556Primeira expulsión de Pisístrato de Atenas.-550Formación da liga do Peloponeso. Cesamento das exportacións das cerámicas «gregas do leste».Unión dos Persas e dos Medas. Principio da expansión persa.-550 - -525Aparición e difusión da moeda de prata.-549 ou -544Segundo golpe de Estado en Atenas de Pisístrato, apoiado polos Alcmeónidas.-548Incendio e reconstrución do templo de Delfos.-546 - -540Conquista de Asia Menor e das cidades de Xonia polos Persas.-546 ou -541Segunda expulsión de Pisístrato. Repregue en Tracia.-546Conquista do reino lidio polos Persas. Destrución de Esmirna, Xanthos, Caunos. Emigración focea.-545 - -543Destrución de Focea (Asia Menor) polos Persas e transferencia da metrópole focea, coa metade da súa poboación, a Alalia, en Córsega. Refundación.-540 - -535Batalla de Alalia, que enfronta os Gregos de Focea cos Cartaxineses e cos Etruscos. Derrota focea. A cidade fica poboada, non se sabe baixo o control de quen. Cinco anos de vagabundeo e de piratería foceas.-537 - -522Tiranía de Polícrates de Samos en Samos.-535 - -530Fundación de Velia, en Campania, polos foceos.-534Terceiro golpe de Estado de Pisístrato apoiado por Tebas e Lígdamis de Naxos. Batalla de Palene. Expulsión de Atenas de Milcíades ao Quersoneso.-530Pitágoras en Italia do Sur. Peche de Esparta ao comercio.-530 - -525Aparición das moedas de Atenas coa «curuxa».-529Morte de Ciro. Subida ao trono de Cambises II.-528Morte de Pisístrato. Tiranía de Hipias en Atenas.-525Arcontado en Atenas de Clístenes o Alcmeónida.-522Subida ao trono de Darío I.-522 - -521Revoltas no imperio persa. Secesión do sátrapa de Lidia. Execución de Polícrates de Samos.-520Subida ao trono de Cleómenes I en Esparta e principio do expansionismo espartano.-519Darío retoma o control de Lidia e de Xonia.-517Samos, Quíos e Lesbos baixo dominio persa.-516O ateniense Milcíades instálase en Tracia, nas posesións ancestrais do Quersoneso.-515Esparta rexeita intervir en Samos e na Escitia contra os Persas.-514Tiranicidio en Atenas: asasinato de Hiparco, irmán de Hipias, polos tiranoctonos.-513Expedición de Darío a Europa, os escitas. Participación dos Gregos de Xonia e de Milcíades. Primeiro paso dos Estreitos.-512Conquista da Tracia polos Persas.-512 - -511Conquista da Tracia por Megabazo.Época clásica-510Intervención espartana en Atenas contra o tirano. Derrocamento da tiranía en Atenas. Regreso dos exiliados. Exilio de Hipias a Persia. Stasis entre Clístenes o Alcmeónida e Iságoras, xefe dos oligarcas. Intervención de Cleómenes de Esparta en favor de Iságoras.-508Primeiro tratado entre Roma e Cartago que se reparten o Mediterráneo occidental. Intervención espartana en Atenas (fracaso). Reforma de Clístenes. Posta en marcha dos cargos democráticos.-506Nova expedición de Esparta contra Atenas. Conflito entre a cidade de Esparta e o rei Demarato.-505Principio da tiranía de Cleandro en Xela.

 Século -V 
AnoDataAcontecementos500 a.C.Expedición persa contra Naxos. Misión de Aristágoras de Mileto en Esparta e en Atenas. Débil situación das importacións gregas no Mediterráneo occidental.-499 - -494Rebelión das cidades de Xonia contra os Persas.-498Esparta rexeita intervir en Xonia. Saqueo de Sardes polos Xonios, aliados cos Atenienses e os Eretrios. A Caria e a Licia e Chipre únense á Rebelión. Atenas e Eretria retiran as súas tropas. Fin da tiranía de Cleandro e principio da tiranía de Hipócrates en Xela.-497Combates en Chipre.-497 - -496.Ofensiva persa en Asia Menor por terra. Asedio de Mileto.-496 - -495Tentativa xonia de abrir unha fronte en Tracia. Campañas de Hipócrates en Sicilia oriental contra as cidades calcidias.-494Vitoria de Esparta sobre Argos en Sepeia. Sometemento de Chipre. A frota persa está no mar Exeo. Pacificación do litoral anatolio. Derrota dos Xonios en Lade. Caída de Mileto. Misión de Datis de Sardes a Persépole para preparar a contraofensiva no Exeo. Principio da tiranía de Anaxilao, en Rexion. Ataque de Hipócrates de Xela contra Siracusa.-493Última ofensiva xonia ao noroeste da Asia Menor. Captura e execución dos axentes da Rebelión. Restablecemento do dominio persa sobre a Xonia.-492Reorganización das cidades de Xonia. Instauración de «democracias» polos Persas. Expedición de Mardonio a Tracia. O Ateniense Milcíades abandona as posesións ancestrais de Quersoneso e volve a Atenas.-491Intervención espartana en Exina. Emisarios de Darío aos Estados gregos para pedir a súa submisión. Principio das hostilidades entre Atenas e Exina. Morte de Hipócrates. Xelón convértese en tirano de Xela. Expulsión dos aristócratas de Siracusa.-490Expedición naval de Datis e de Artafernes nas illas e contra Atenas (primeira guerra médica).PrimaveraUnha escuadra persa mandada por Datis aparece no Exeo, proveniente de Cilicia.marzoVitoria de Exina sobre Atenas.VeránToma de Naxos polos Persas. Asedio e saqueo de Eretria en Eubea.setembroDesembarco persa na Ática, en Maratón. Vitoria ateniense en Maratón, obra de Milcíades. Os persas volven embarcar. Fracaso dun desembarco persa en Falero.OutonoRepregue da frota persa ao sueste do Exeo.-489Primavera Expedición de Milcíades a Paros nas Cícladas. Fracaso.Anaxilao de Regio toma o control de Mesina e do Estreito.-488 - -472Tiranía de Terón, en Agrigento.-486Morte de Darío I. Subida ao trono de Xerxes I.-485 - -478Tiranía de Xelón en Siracusa. O seu irmán Hierón é gobernador de Xela.-483En Atenas, lei naval de Temístocles e ostracismo de Arístides. Anexións e expulsións en Xela, Camarina, Mégara Hyblaea... Rerilos, tirano de Himera, apela a Cartago.-482Preparativos de guerra en Cartago e en Sicilia. Fracaso das negociacións entre Xelón e a liga panhelénica de Corinto.-481Mobilización persa en Sardes. Constitución da liga panhelénica en Esparta.setembroAceleración do programa de construción naval en Atenas.outubroReunión do exército persa en Sardes, baixo o mando do rei Xerxes. Envío de embaixadores aos Estados gregos.novembroPaz entre Atenas e Exina, en guerra desde -485.-481 - -480InvernoEmbaixada dos Gregos a Xelón de Siracusa. Fracaso do proxecto de alianza. Paz dos trinta anos entre Esparta e Argos.-480 - -479Segunda guerra médica.-480Avance dos Persas desde os Estreitos ata Grecia central. Derrota grega nas Termópilas. Saqueo de Atenas. Vitoria naval dos gregos en Salamina. Intervención de Cartago nos asuntos de Sicilia. Vitoria grega de Himera.PrimaveraEstablecemento da liga panhelénica. Cuartel Xeral no santuario do Istmo.xuñoXerxes pasa o Helesponto. Unión do exército e da frota persas ao fondo do golfo Termaico, en Macedonia. Reunión dos Estados gregos resistentes no santuario do Istmo. Paz común e convocatoria aos exiliados. Decisión de defender as Termópilas.agostoLeónidas e a súa garda espartana avanzan cara ás Termópilas. A frota grega remonta cara a Skiathos.Xerxes I establece o seu campamento na fronteira sur de Macedonia. A frota persa abandona o golfo Termaico e bordea as costas macedonias e tesalias.15 setembroA frota persa chega ao golfo Malíaco, en Tesalia. Principio das operacións navais cerca de Skiathos.17 setembroDouscentos navíos persas chegan ao cabo Artemision, ao norte da Eubea. Xerxes I ataca as Termópilas.18 setembroTreboada e destrución dos douscentos navíos persas.19 setembroMorte de Leónidas. Xerxes I pasa as Termópilas.21 setembroRepregue da frota grega sobre Salamina. Decisión dos gregos de defender o Istmo. En Atenas, decisión de abandonar a cidade.27 setembroXerxes I entra en Atenas.28 setembroIncendio da Acrópole. A frota persa en formación de combate entre o Pireo e Salamina. Consello de guerra dos Gregos.29 setembroBatalla de Salamina. Os persas repréganse sobre Atenas e Falero.outubroA frota persa regresa a Asia Menor. O exército persa abandona Atenas e vai hibernar a Tesalia. Xerxes I volve a pasar a Asia e chega a Sardes. Mandato de Mardonio.-479Vitoria de Platea, que libera Grecia. Vitoria naval de Micale e liberación da Xonia.xuñoMardonio invade a Beocia. Nova evacuación e nova destrución de Atenas. Reunión das forzas peloponesias no Istmo, que remontan por Mégara e a Ática ata Platea, en Beocia. Batalla de Platea. Morte de Mardonio. Retirada dos persas cara aos estreitos.xullo - agostoA frota grega libera Quíos, Samos e Lesbos que forman parte da Liga. Batalla do cabo Micale e destrución das fortificacións persas. A frota remonta cara aos Estreitos e libera Abidos.OutonoSaída dos barcos peloponesios.-478Combates nos Estreitos. Constitución por Atenas da Liga de Delos. En Siracusa, morte de Xelón e subida ao trono de Hierón. O terceiro irmán, Polizelos é gobernador de Xela.PrimaveraO espartano Pausanias, vencedor de Platea, chega ante Bizancio, asedio de Sestos. Destrución da ponte de barcos persa sobre o Helesponto pola frota ateniense. Chamada de Pausanias a Esparta. A frota ateniense fica soa no mar Exeo.-478 - -477Fundación por Atenas da Liga de Delos.-476Expulsión dos Persas de Tracia e de Europa. Fin da tiranía de Anaxilao en Region.-474Vitoria naval de Hierón sobre a frota etrusca, en Cumas.-472Os Persas, traxedia de Esquilo.-471Rebelión de Naxos. Ostracismo de Temístocles? Morte de Pausanias.-469Destrución da frota persa. Liberación dos Gregos de Asia.-466Morte de Hierón. Trasíbulo, o cuarto irmán, convértese en tirano de Siracusa.-465Caída de Trasíbulo. Fin da tiranía en Sicilia. Principio da Rebelión de Thasos. Terremoto en Esparta e principio da Rebelión dos hilotas de Mesenia.-463Fin da Rebelión de Tasos.-461Ostracismo de Cimón e reformas de Efialtes, en Atenas.-461 - -446Primeira guerra do Peloponeso entre Esparta e Atenas.-460 - -454Expedición ateniense a Chipre e a Exipto: fracaso.-456Fin da Rebelión dos hilotas de Mesenia.-454Traslado do tesouro da liga de Delos a Atenas.-453 - -440Movemento de liberación de Ducetio en Sicilia.-451Primeira lei de Pericles.-450Apertura do obradoiro da Acrópole de Atenas.-450 - -449Vitoriosa campaña ateniense en Chipre.-448Irregularidades na percepción do tributo. Paz de Calias cos Persas Segunda guerra sagrada.-447Primeira confederación Beocia.-446Paz dos trinta anos entre Esparta e Atenas.-444Fundación panhelénica de Turios.-441 - -431Goberno persoal de Pericles.-441 - -439Rebelión de Samos.-438Finalización do Partenón.-437Fundacións atenienses ao norte do Exeo.-435Conflito entre Corcira e Corinto.-435 - -432Procesos políticos contra o contorno de Pericles.-433Alianza de Atenas con Corcira.-432Rebelión de Potidea e intervención ateniense. Decreto contra Mégara ? Conferencia de Esparta.-431 - -421Guerra de Arquídamo.-431primaveraExpedición tebana a Platea.maio - xuñoInvasión da Ática polo exército espartano. Instalación dunha cleruquía en Exina. Alianza de Atenas co rei de Tracia.-430Principio da epidemia de peste en Atenas. Revogación de Pericles. Nova invasión da Ática.-430 - -429InvernoCapitulación de Potidea en Calcídica.-429Peste. Reelección e morte de Pericles. Asedio de Platea polo exército peloponesio.-428Terceira invasión da Ática. Rebelión de Lesbos, dirixida par Mitilene.-427PrimaveraCapitulación de Mitilene. Instalación dunha cleruquía.Verán Capitulación de Platea.Principio da guerra civil en Corcira.-426Primeira expedición ateniense a Sicilia.-425Fin da guerra civil en Corcira.PrimaveraQuinta invasión da Ática. Expedición naval ateniense ao longo das costas do Peloponeso, ata Pilos: bloqueo dos espartanos de Esfacteria.VeránReavaliación do tributo por Cleón.-424Renovación da paz entre Atenas e os Persas. Ocupación ateniense de Citera. Expedición espartana á Calcídica: conquista de Anfípolis por Brasidas. Derrota ateniense ante os Beocios en Delion. Regreso da frota ateniense de Sicilia.-423Subida ao trono de Darío II nun contexto problemático.-422Batalla de Anfípolis. Morte de Brasidas e de Cleón en Eion.-421Paz de cincuenta anos entre Esparta e Atenas, chamada «Paz de Nicias».-420Alcibíades elixido estratego en Atenas.-417Ostracismo de Hipérbolo en Atenas.-416Tisafernes, sátrapa de Lidia, reduce a Rebelión de Pisutnes.-416 - -415Expedición contra Melos.-415 - -413Expedición ateniense a Sicilia. Desastre.-413Establecemento dunha comisión de 10 probuloi para revisar a constitución ateniense.PrimaveraOcupación espartana da Decelia.VeránDerrota ateniense en Sicilia.OutonoDarío II esixe novamente o tributo das cidades xonias.Inverno Enviados de Tisafernes a Esparta. Atenas apoia o fillo de Pisutnes.-412Rebelión dos aliados de Atenas. Tratado entre Esparta e os Persas.VeránPrimeiro tratado entre Tisafernes e a Liga do Peloponeso. Concentración das forzas navais en Xonia.412 - 411 a.C.Inverno atraso dos auxilios persas: segundo tratado entre Esparta e os Persas. Batalla de Mileto.-411Golpe de Estado reaccionario en Atenas (os Catrocentos). Intrigas de Alcibíades, que abandonou o campamento espartano para Tisafernes e negocia a alianza persa contra o seu regreso a Atenas. Fracaso.PrimaveraRevolución oligárquica en Atenas. Alcibíades en Samos. Reapertura dos Estreitos.maioComisión dos Dez, estendida a Trinta e dotada de plenos poderes.xuñoAsemblea de Colono. Goberno dos Catrocentos.VeránTerxiversacións de Tisafernes que se reprega cara ao sur de Asia Menor. Alcibíades vaise reunir con el.agostoAsasinato de Frínico. Goberno dos Cinco Mil, arredor de Teramenes en Atenas. Cruceiro da frota nos Estreitos. Vitoria de Cinosema cerca de Abidos. (Fin da Historia de Tucídides).OutonoTensións entre os persas e os peloponesios en Xonia. Regreso de Tisafernes. Os peloponesios se aproximan a Farnabazo, o sátrapa de Frixia.-411 - -410Inverno Misión de Alcibíades ante Tisafernes para obter subsidios; internado en Sardes.-410Primavera Restablecemento da democracia en Atenas e do poder ateniense no Exeo. Vitoria en Cícico da frota mandada par Alcibíades.-409En Sicilia, avance cartaxinés e destrución de Selinunte e deHimera.-408 - -407InvernoDarío II implícase na axuda aos peloponesios. Nomeamento de Ciro á fronte da Lidia e da Frixia, responsábel das operacións militares. Amizade de Ciro e do navarco espartano Lisandro.-407Lisandro comandante da frota. Regreso de Alcibíades a Atenas. Derrota de Notio e retirada a Tracia. (Principio da Historia de Xenofonte).-406Conquista cartaxinesa de Agrigento. Dionisio á fronte de Siracusa con plenos poderes. Proceso dos estrategos atenienses.VeránVitoria sen futuro de Atenas nas illas Arxinusas.-405Derrota dos atenienses en Egospótamos. Conquista cartaxinesa de Xela e de Camarina.setembroDestrución da frota ateniense en Egospótamos.Primeiro tratado de paz entre Dionisio e Cartago.-404Asedio e rendición de Atenas. Fin da guerra do Peloponeso. Morte de Darío II e subida ao trono de Artaxerxes II.Primavera Rendición de Atenas. O estratego ateniense Conón refúxiase en Chipre, e despois onda o rei de Persia.xuño - decembroRéxime dos Trinta en Atenas.decembroTrasíbulo apodérase do forte de File.-404 - -403Operacións de Lisandro no Exeo e en Xonia.Inverno Marcha de Trasíbulo sobre o Pireo. Batalla de Muniquia. Liberación do Pireo.-403Restauración democrática en Atenas.OutonoPacificación da Ática polo rei de Esparta Pausanias I.setembroBatalla cerca do Pireo. Negociacións e amnistía xeral en Atenas. Repregue dos Trinta a Eleusis.Restauración da democracia.-403 - -399Revisión das leis e cambio de alfabeto en Atenas.-401 - -400Rebelión de Ciro o Novo contra o rei Artaxerxes II Memnón, seu irmán, enrola mercenarios gregos por medio dun espartano. Expedición a Mesopotamia. Batalla de Cunaxa e morte de Ciro. «Anábase» dos Dez Mil.

 Século -IV 
AnoDataAcontecementos-400 - -399Campañas espartanas contra Élide.-400 - -394Campañas espartanas a Asia Menor, contra os Persas.-400 - -399Operacións de Tibrón a Eolia e logo a Caria.-399 - -397Operacións de Dercílidas a Eolia e cerca dos Estreitos; raid a Tracia; operacións en Caria.-399En Atenas, proceso e morte de Sócrates; en Esparta, conspiración de Cinadón.-397Conquista de Motie por Dionisio.-397 - -395Conón impónse á fronte da frota persa.-396 - -394Vitoria de Axesilao II sobre Tisafernes.-396Desembarco de Himilcón en Palermo. Asedio de Siracusa. Retirada de Himilcón.-395 - -390Guerra de Corinto.-395 - -394Operacións espartanas en Grecia central. Morte de Lisandro. Chamamento de Axesilao II. Vitoria de Coronea.-394Vitoria de Cnido sobre os Espartanos, que os elimina do mar Exeo: principio da recuperación militar de Atenas. Esparta retírase de Asia e das illas.-394 - -393Acción conxunta de Conón e dos Persas no Helesponto.-393Regreso de Conón a Atenas: reconstrución dos Muros Longos e dunha frota.-393 - -390Operacións na rexión do Istmo de Corinto.-392Tentativas de paz. Misión de Antálcidas a Asia que obtén a axuda do sátrapa Tiribazo.Segundo tratado de paz entre Dionisio e Cartago.Fundación da liga italota, que reúne as cidades da Magna Grecia.-390Envío dunha frota espartana a Rodas.-389Expedición de Axesilao II a Acarnania.Primeira viaxe de Platón a Italia e a Sicilia.-389 - -388Operacións no Golfo Sarónico, arredor de Exina. Atenas controla Bizancio e Mitilene.-388Expedición naval de Antálcidas a Xonia, e logo ao Helesponto. Liberdade de navegación para os atenienses. Vitoria de Dionisio sobre a liga.-387 - -386A frota de Esparta controla a ruta do trigo tracio; dificultades de aprovisionamento en Atenas.-386Paz do Rei (ou Paz de Antálcidas). Asedio e capitulación de Region.-385Destrución de Mantinea. Reorganización da liga peloponesia. Colonización no Adriático: fundación de Isa.-384Saqueo do santuario de Pyrgi.-382Ocupación de Tebas polos Espartanos (ocupación da Cadmea); Atenas acolle os exiliados tebanos. Nacemento de Filipo II de Macedonia, último fillo do rei Amintas.-379Liberación de Tebas.-378Segunda Liga marítima ateniense.-378 - -376Campañas espartanas en Beocia.-372Batalla de Leuctra. Restablecemento da confederación Beocia.-371 - -361Campañas de Epaminondas no Peloponeso.-371 - -369Inversión das alianzas: Atenas alíase con Esparta. Triunfo do partido da paz en Atenas (Calístrato). Reconstrución dun Estado mesenio.-368 - -365Filipo II de Macedonia refén en Tebas.-367Nova Paz do Rei.-367 - -366InvernoMorte de Dionisio.-366Tiranía de Dión de Siracusa e segunda viaxe de Platón a Sicilia. Goberno de Dionisio II.-365 - -364Expedicións atenienses a Samos e a Calcídica (Timoteo).-361Morte de Epaminondas en Mantinea. En Atenas, evicción de Calístrato e goberno do partido imperialista. Terceira viaxe de Platón a Sicilia.-360Fundación de cleruquías atenienses.-359Morte do rei Pérdicas III nunha expedición contra os Ilirios; rexencia de Filipo II de Macedonia.-358 - -356Campañas macedonias contra os peonios e os Ilirios do rei Bardilis.-357Caída e exilio de Dionisio II. Conquista macedonia de Anfípolis en Tracia.-357 - -356Campañas macedonias en Calcídica.-356Fin da rexencia: Filipo II de Macedonia toma o título real. Conquista de Potidea en Calcídica e de Pidna ao sur de Macedonia.-357 - -355Guerra dos Aliados contra Atenas.-357Toma de Anfípolis por Filipo II de Macedonia.-356 - -346Terceira guerra sagrada.-356 - -355Triunfo do partido da paz en Atenas (Eubulos). Discurso Sobre a paz de Isócrates; tratado sobre Os Medios de se procurar ingresos (Poroi) de Xenofonte.-354Conquista macedonia de Metona ao sur de Macedonia. Intervención macedonia en Tesalia.-354 - -352Campañas macedonias en Tesalia. Vitoria do Campo dos Crocus (preto de Feres). Filipo II arconte de Tesalia. Filipo renuncia a cruzar as Termópilas, bloqueadas por unha coalición das cidades.-351Campaña de Tracia. Primeira Filípica de Demóstenes.-349 - -348Guerra de Olinto. Anexión da Calcídica. Desaparición da confederación calcídica. En Atenas, proceso de Midias-347 - -346Regreso de Dionisio II a Siracusa.-346Congreso Panhelénico de Pella e paz de Filócrates entre Filipo II e os Gregos. Filipo de Isócrates. Fin da Terceira Guerra sagrada. Filipo II de Macedonia controla as Termópilas e Delfos. Reorganización da anfictionía.-345Campaña iliria de Filipo II.circaControl das minas tracias do Monte Panxeo por Filipo II de Macedonia. Primeiras moedas de ouro macedonias.-344Timoleón enviado por Corinto a Siracusa. Reorganización da Tesalia macedonia en catro distritos.-343Pacto de Filipo II de Macedonia co rei persa. En Atenas, proceso Sobre a embaixada (de -346).-342Intervención macedonia en Epiro.-341Vitoria de Timoleón sobre Cartago.Organización da estratexia de Tracia. Campaña macedonia a Tracia, cara aos Estreitos, contra Perinto e Bizancio.-340OutonoAtenas declara a guerra a Filipo II de Macedonia. Operacións sobre os Estreitos.-339Cuarta guerra sagrada, levada por Filipo II de Macedonia no nome da anfictionía. Alianza de Tebas e Eretria.-338Vitoria de Filipo II sobre os Gregos en Queronea en Beocia. Campaña no Peloponeso.-337Establecemento da Liga de Corinto. Congreso Panhelénico. Campaña macedonia en Iliria.-337 - -336Timoleón remata a súa obra de restauración, abandona os plenos poderes e morre pouco despois.-336Desembarco dun corpo expedicionario macedonio en Asia, con Parmenio. Morte de Filipo asassnado en Aigai e subida ao trono de Alexandre. En Corinto, renovación da alianza cos Gregos.-335Rebelión e destrución de Tebas. Campañas de Alexandre en Tracia, sobre o Danubio e en Iliria. Movemento anti-macedonio en Grecia.-334Primavera Desembarco en Asia Menor. Batalla do Gránico (maio-xuño).Outono Licenza da frota grega.-334 - -333Conquista de Asia Menor por Alexandre contra Darío III.-333Principio Alexandre en Gordión.Outono batalla de Isos.-333 - -332Operacións navais ao longo do litoral anatolio.-332Principio da Rebelión de Esparta.VeránCampaña de Fenicia. Asedio de Tiro.-332 - -331Conquista de Fenicia e de Exipto. Fundación de Alexandría.-331Outono Derrota de Esparta en Megápolis. Batalla de Gaugamela, o 1 de outubro.-331 - -330Conquista da Mesopotamia e da Persia. Morte de Darío III.-331 - -330Inverno Alexandre en Babilonia, en Susa e Persépole. Inverno en Persépole. Incendio da cidade.-330Asasinato de Darío III polo sátrapa de Bactriana. Represión do complot de Parmenio e de Filotas. Licenza dos continxentes gregos aliados.-329 - -327Pacificación das Altas Satrapías (Afganistán).-328 - -327Pacificación e colonización do val do Oxos. Matrimonio con Roxana. Cuestión da proscínese. Conxuración dos Pagos. Mobilización dos Persas.-327 - -325Campaña da India.-325setembro - decembroViaxe de regreso ata Susa.-324Fuxida de Harpalo, o tesoureiro, a Atenas. Decretos de Susa sobre o regreso dos desterrados e a institución dun culto real. Vodas de Susa. Regreso a Babilonia. Sedición de Opis.-323Carácter mixto da falanxe hoplítica.xuñoMorte de Alexandre en Babilonia. Subida ao trono de Filipo Arrideo e de Alexandre IV. Primeira partición do Imperio. Poder efectivo en Pérdicas e en Crátero.VeránSublevación de Atenas, aliada cos etolios e os tesalios (guerra lamíaca).-323 - -321Primeiro período dos guerras de sucesión (loita entre os Diádocos).-322Derrota da frota nas augas de Amorgos; derrota do exército de terra en Crannon. Morte de Demóstenes, de Hipérides e de Aristóteles. Fin da guerra lamíaca. Guarnición macedonia no Pireo. Goberno oligárquico de Foción en Atenas.-321Morte de Pérdicas e de Crátero. Conferencia de triparadisos.-321 - -316Segundo período das guerras de sucesión (loita entre os Diádocos).-319Morte de Antípater. Polipercón sucédeo en Grecia. Amnistía de Polipercón. Restauración democrática.-318Morte de Filipo Arrideo. Olimpias toma o poder. En Atenas, goberno de Demetrio de Falero. Morte de Eumenes. Casandro dono do Pireo.-317Principio do goberno de Demetrio de Falero. Constitución censitaria.-316Morte de Olimpias. Agatocles, estratego de Sicilia con plenos poderes.-315 - -311Terceiro período das guerras de sucesión (loita entre os Diádocos).-311Liberación das illas. Liga dos Insulares.-311 - -306Guerra de Agatocles contra Cartago.-310Morte de Alexandre IV. Casandro dono de Macedonia.-307Demetrio Poliorcetes en Atenas e liberación do Pireo. Fin do goberno de Demetrio de Falero. Restauración democrática.-306Vitoria de Salamina de Chipre. Antígono o Torto e Demetrio Poliorcetes toman o título real.-306 - -305«Ano dos reis».-306 - -304Tolomeo, Seleuco, Casandro, Lisímaco e Agatocles toman o título real. Asedio de Rodas por Demetrio Poliorcetes.-305 - -304Atenas en xogo entre Casandro e Demetrio. Demetrio apoiado polos demagogos (Estratocles).-305 - -303Campaña de Seleuco en Asia central e na India.-301Batalla de Ipsos. Morte de Antígono. Os moderados no poder en Atenas (tendencia Fedro). Política de neutralidade.
 Século -III 
AnoDataAcontecemento-299Agatocles toma Corcira.-297Morte de Casandro. Restauración de Pirro en Epiro.-295Tiranía militar de Lacares. Resistencia democrática no Pireo.-294Demetrio I Poliorcetes, rei de Macedonia, controla Atenas e a Grecia central tras a caída de Lacares. Réxime autoritario e fame.-292 - -287Período oligárquico, tras a chamada dos oligarcas exiliados.-290 - -289Conflito entre Pirro e Demetrio, que ocupa Corcira. Morte de Agatocles.-288Repartición da Macedonia entre Pirro e Lisímaco.-288 - -287Elección e reelección de Fedro como estratego dos hoplitas.-287Sublevación contra a guarnición macedonia. Intervención da frota láxida mandada por Calias, irmán de Fedro. Fracaso do asedio por Demetrio. Paz entre Tolomeo I e Demetrio: liberación de Atenas, pero non do Pireo.-287Atenas libérase da guarnición macedonia.-287 - -262Período democrático en Atenas. Amizade láxida.-286Evacuación da guarnición macedonia de Eleusis.-286 - -281Tentativas infrutuosas para recuperar O Pireo.-285Lisímaco único rei en Macedonia. Demetrio prisioneiro de Seleuco I.-283 - -280Morte dos Diádocos. Constitución dos tres reinos.-283Morte de Demetrio e de Tolomeo I. Subida ao trono de Tolomeo II: apoxeo do reino láxida.-282 - -281Evacuación da guarnición de Salamina. Recuperación das cleruquías.-281Verán Batalla de Curupedión en Lidia. Morte de Lisímaco. Subida ao trono de Areos en Esparta.-280Morte de Seleuco. Tolomeo Ceraunos dono da Macedonia. Honores póstumos votados a Demóstenes.-280 - -275Pirro, rei de Epiro, en Italia e en Sicilia. Vitoria romana.-279 - -278Invasión gálata en Macedonia e en Grecia. Morte de Tolomeo Ceraunos loitando contra eles. Subida ao trono de Antígono Gonatas en Macedonia. Inicio da Confederación etolia.-278Participación de Atenas na loita contra os Celtas.-274 - -272Primeira guerra de Siria, entre Láxidas e Seléucidas.-272Embaixada de Tolomeo II ante o Senado romano. Principio da amizade entre os Láxidas e Roma.-270Honores votados ao demócrata Leocares e a Calias de Esfetos, o «liberador» de -287.-268Hierón, rei en Siracusa.-268 - -267Arcontado de Pitidemo: principio da guerra contra Antígono (guerra de Cremónides); alianza de Atenas con Esparta (decreto de Cremónides).-267Forzas láxidas e antigónidas en Ática.-267 - -262Guerra de Cremónides.-265 - -262Asedio de Atenas.-263Independencia de Pérgamo.-262Ocupación e administración macedonia de Atenas.-260 - -253Segunda guerra de Siria.-256 - -255Evacuación de Atenas, pero non das guarnicións exteriores.-251Principio da expansión da Confederación Aquea.-250Perda dos confíns orientais do Imperio Seléucida.-246Fin do reinado de Tolomeo II.-246 - -241Cambios de reinado e terceira guerra de Siria.-240 - -238«Guerra fratricida» no reino seléucida e constitución do reino de Pérgamo.-244Visita de Antígono a Atenas.-244 - -222Época dos reis reformadores en Esparta.-243PrimaveraInseguridade en Atenas tras a ocupación de Corinto por Aratos.-238Evacuación das fortalezas da campaña por Demetrio II.-231 - -230Fin do reino de Epiro.-229Morte de Demetrio II. Negociación da retirada da guarnición do Pireo. Política de neutralidade e de non-intervención, dirixida por Euriceides e Mición. Intervención romana no Adriático.-229 - -228Primeira guerra de Iliria.-227Terremoto en Rodas. Constitución da provincia romana de Sicilia.-227 - -222Guerra de Cleómenes. Reconstitución da Liga helénica.-223Subida ao trono de Antíoco III. Rebelión xeral.-221Subida ao trono de Filipo V.-221 - -217Cuarta guerra de Siria. Batalla de Rafia. Guerra dos Aliados entre etolios e a Liga Helénica. Paz de Naupacto.-219Segunda guerra de Iliria. Principio da segunda guerra púnica. Repartición de trigo láxida en Roma en período de penuria.-215Alianza de Filipo V de Macedonia e de Haníbal. Principio da primeira guerra de Macedonia.-212Tratado romano-etolio. Intervención de Roma na guerra.-211Segunda guerra de Iliria.-205Fin da primeira guerra de Macedonia. Primeira intervención romana no reino láxida. Coa subida ao trono dun rei-neno (Tolomeo V) e mentres Antíoco III esta ás portas de Exipto, Roma obtén a retirada do Seléucida. Guerra cretense.-202Fin da segunda guerra púnica.-200Alianza de Atalo de Pérgamo e de Roma.

 Século -II 
AnoDataAcontecemento-200 - -197Segunda guerra de Macedonia.-196Roma proclama a liberdade dos Gregos.-195Haníbal ante de Antíoco III.-192 - -188Guerra de Antíoco ou etolo-siria. Os romanos pasan a Asia.-188Paz de Apamea. Retirada dos Seléucidas de Asia Menor. Apoxeo de Pérgamo e de Rodas, aliados de Roma.-171 - -168Terceira guerra de Macedonia.-168Desaparición do reino Antigónida. Intervención diplomática de Roma na sexta guerra de Siria: ultimato a Antíoco IV: o legado Popilio Lenas obrígao a levantar o asedio de Alexandría.-167Pillaxe do Epiro ao regreso das lexións. Principio da Rebelión dos Macabeos.-166Creación do porto franco de Delos ás expensas de Rodas.-164Primeira partición do reino dos tolomeos: terceira intervención romana, tras da guerra fratricida entre Tolomeo VI e o seu irmán Apión, o senado obriga a unha partición do reino.-149 - -148Rebelión de Andrisco en Macedonia. Constitución da provincia de Macedonia.-149 - -146Terceira guerra púnica.-147 - -146Guerra de Acaia.-146Destrución de Corinto e de Cartago.-145 - -116Reinado axitado de Tolomeo VIII Everxetes II.-140Extensión do reino parto ata Mesopotamia.-133Morte de Atalo III, que lega o seu reino a Roma.-133 - -128Rebelión de Aristónico en Pérgamo. Constitución da provincia de Asia.-129Derrota e morte de Antíoco VII contra os partos. Principio do declive seléucida.-121Principio do reinado de Mitrídates VI no Ponto.

 Século -I 
AnoDataAcontecemento-89 - -85Primeira guerra mitridática (Sila).-88Masacre dos italianos de Asia.-86Vitoria de Sila na terceira batalla de Queronea sobre une exército de Mitrídates VI.-80Intervención de Sila: á morte de Tolomeo IX, sen herdeiro home lexítimo, Sila instala no trono o príncipe que el elixiu.-74 - -70Segunda guerra mitridática (Lúculo).-67 - -63Terceira guerra mitridática e reorganización do Oriente por Cneo Pompeio Magno. Fin do reino seléucida.-63Fin do reinado de Mitrídates VI.-58Tolomeo Auletes refúxiase onda Pompeio en Roma.-55Intervención do gobernador de Siria Gabinio. Tolomeo Auletes é restituído no trono.-54 - -51Caio Rabirio Póstumo ministro de Finanzas do reino láxida.-51Subida ao trono de Cleopatra en Alexandría.-48Primeira guerra civil. Batalla de Farsalia en Tesalia. Execución de Pompeio refuxiado en Exipto.-48 - -47Sublevación de Alexandría. Campañas de César en Exipto e no Ponto. Para servir aos intereses de Cleopatra, asasina ao seu irmán-esposo, Tolomeo XII e senta no trono ao irmán máis novo, Tolomeo XIII. Relación con Cleopatra. Nacemento de Cesarión.-47 - -44Cleopatra e Cesarión en Roma.-44Refundación de Corinto por César, como colonia romana.-41 - -30Intervención de Antonio. Relación con Cleopatra e nacemento de tres nenos.-42Segunda guerra civil. Batalla de Filipos en Macedonia.-34Antonio en Alexandría. Reorganización do Oriente arredor de Alexandría.-31Batalla de Actio.-30Organización da provincia de Exipto.-27Constitución da provincia de Acaia.

 Século I 
AnoDataAcontecemento25Morte de Estrabón.66 - 67Liberación dos Gregos por Nerón e abolición da provincia de Acaia.74Reacción antifilosófica e antihelenista de Vespasiano. Restablecemento da provincia de Acaia.

 Século II 
AnoDataAcontecemento120Morte de Plutarco.124 - 125Primeira viaxe de Hadriano a Grecia e a Asia.128 - 129Segunda viaxe de Hadriano.131 - 132Terceira viaxe de Hadriano. Fundación do Panhelenión.Descrición de Grecia (Periéxese) de Pausanias. Historia de Arriano (a Anábase de Alexandre e a Historia dos Diádocos, das que só quedan fragmentos).162Odeón de Herodes Ático en Atenas.166Gran peste.170Invasión dos Costobocos.

 Século III 
AnoDataAcontecemento267Invasión dos Hérulos.

 Século IV 
AnoDataAcontecemento393Última olimpíada.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 

 Grecia antiga
 Historia antiga de Grecia

Categoría:Grecia antiga
Categoría:Cronoloxías