Canteiro, canteira

Un canteiro é aquela persoa que extrae a pedra, e labra e constrúe con ela. En tempos tamén traballaban como arquitectos e escultores.

 Características 
Na sociedade tradicional galega eran os encargados destes labores e para iso tíñanse que desprazar dos seus lugares por longo tempo. Acostumaban viaxar en cuadrillas. Tiñan moitos problemas polos prexuízos sociais, sendo ás veces recibidos nos lugares onde traballaban con desconfianza. Para defenderse desa sociedade hostil e protexer os segredos do seu oficio empregaban unha xiria de carácter gremial: O verbo dos arxinas. Posuían ademais un cantar característico, o Cantar de Canteiro, que entoaban mentres traballaban acompañados das súas ferramentas.

Na literatura popular quedan abondosas mostras da sona dos canteiros:

 Canteiriño, arriba, arriba,/ cara a Santa Liberata,/ leva-los picos de aceiro/ halos de baixar de prata. 
 En palabras de canteiros,/ Rapazas, non vos fiedes;/ Collen os picos e marchan,/ E despois ¿qué lles faredes?
 Pica, canteiriño, pica,/ pica na pedra miúda,/ pica na muller allea/ que outro picará na túa.

 Pra nabos n’hai coma Lugo,/ pra canteiros, Pontevedra,/ pra rapaciñas bonitas/ hai que vir á nosa terra RAMÓN FERNÁNDEZ-OXEA, Xosé: "Cancionero y refranero de Corme", en Revista de Dialectología y Tradiciones Populares. Tomo VII, cuaderno 3º, 1951, 457-507, px. 502.
 Se queres casa ben feita/ e a porca ben capada,/ canteiros de Pontevedra./ capadores de Moraña ÁLVAREZ BLÁZQUEZ, Xosé María: O libro do porco. Colección O Moucho 26. Edicións Castrelos, Vigo 1972, px. 49.

Os dous refráns seguintes foron recollidos por Bouza Brey"Teatro de carnaval de Galicia", en Etnografía y folklore de Galicia. tomo II, Xerais 1982, 203. O artigo fora xa publicado en Revista de Dialectología y tradiciones populares, tomo V, Madrid 1949. aplicados ós afamados canteiros de Bora e da parroquia estremeira de Xeve. Explica que os canteiros desta localidade teñen especial sona de aduaneiros.
 De Bora, un, e de Xeve, ningún.
 Un de Xeve e outro de Bora botan ao mestre fóra da obra.

Galería de imaxes

Notas

Véxase tamén
Outros artigos
Cantería

Bibliografía
 BOUZA BREY, Fermín: "Cantigas populares da Arousa", en Arquivos do Seminario de Estudos Galegos III, 1929, 153-204.
 REAL ACADEMIA GALLEGA: Diccionario gallego-castellano. A Coruña 1913-1928.

Categoría:Profesións