Wáter-polo

O wáter-polo, tamén chamado polo acuático, é un deporte que se practica nunha piscina onde se enfrontan dous equipos. O obxectivo do xogo é marcar o maior número de goles na portería do equipo contrario.

O campo de xogo e un rectángulo de 30 por 20 metros e as porterías son de 90 cm de alto e 3 metros de longo.

Os equipos contan con seis xogadores máis un porteiro. Diferéncianse pola cor do gorro de natación, que pode ser azul ou branca, exceptuando a dos porteiros que sempre son vermellas.

 Historia 
O precursor do wáter-polo podémolo atopar na Roma AntigaA enciclopedia dos deportes, Poznan 2003, edición francesa, Grund, 2005, px. 551, sendo un deporte moi popular entre os lexionarios e persoeiros destacados do imperio. Este xogo era practicado nas piscinas das termas e fíxose moi popular en todo o territorio do Imperio Romano.

Houbo que agardar ata o ano 1869 para ver aos membros do club británico de natación de Bournemouth practicar un deporte cuxas regras se asemellan moito ás do wáter-polo moderno. As primeiras normas foron ditadas no 1870 polo club de natación londiniense, e o primeiro partido entre clubs disputouse en 1874 na mesma cidade. Así, o Reino Unido, e máis concretamente Londres convertíase no berce deste deporte. O primeiro partido internacional de polo acuático disputouse en 1888 e enfrontou ás seleccións de Inglaterra e Escocia. O primeiro campionato de wáter-polo, tamén disputado en Inglaterra, fíxose no ano 1890

Unha versión americana do xogo desenvolveuse a partir de 1897, sendo un xogo máis violento que o seu homólogo británico. Así, os americanos practicaban o softball. Internacionalmente, tódolos países, incluído os de América, acolléronse ás regras británicas dende 1914

O wáter-polo é un deporte olímpico dende o ano 1900 e en 1911 pasa a ser regulado pola FINA. O primeiro campionato do mundo celebrouse en 1913. Os británicos dominaron o palmarés ata os vinte. Francia, Bélxica, Suecia, Hungría e Alemaña rivalizaron dende entón a selección anglosaxoa. Trala segunda guerra mundial, países coma Serbia, Italia, Rusia ou España viñeron acadando a elite mundial.

O deporte evolucionou baixo o impulso dos húngaros, onde o wáter-polo fíxose extremadamente popular. Dende 1928, o adestrador Bela Komjadi cambiou e innovou en numerosas tácticas e estratexias, así como inventou o pase sueco, un dos tipos de pase máis empregados na actualidade pola súa rapidez de pase.

 Wáter-polistas de sona 
  Tibor Benedek 
  György Bródy
  Dezső Gyarmati
  Olivér Halassy
  Márton Hommonai
  Tivadar Kanizsa
  Tamás Kásás
  György Kárpáti
  István Szívós
  Gildo Arena
  Francesco Attolico 
  Alessandro Bovo   Paolo Caldarella
  Mario Majoni 
  Eraldo Pizzo
  Amadeo Pomilio 
  Carlo Silipo
  Daniel Ballart
  Manuel Estiarte
  Sergi Pedrerol
  Gunst Fritz
  Erich Rademacher
  Andrei Belofastov 
  Tonislav Paskavlin  Igor Milanovic
  Dusan Popovic
  Ratko Rudic 
  Mirko Sandic
  Paul Radmilovic
  Charles Smith 
  Georges Wilkinson
  Dimitri Apanasenko
  Victor Boin 
  Henri Padou
  Andrés Aguilar
  Oussama Bouhadida

 Regras 
miniatura|O wáter-polo é un deporte olímpico.
No cometido de introduci-lo balón na portería contraria soamente se pode conducir este cunha man ou con calquera outra parte do corpo (sexa pés, cabeza...) pero nunca se pode asir o balón coas dúas mans, e tampouco está permitido golpear o balón co puño pechado. Todas estas regras non afectan ao gardameta, que pode facer ámbalas dúas accións anteriores.

 O equipo 
Un equipo completo é formado por 13 xogadores, dos cales 6 permanecen no banco e 7 na piscina de xogo. Un suplente pode entrar no campo cando a seu equipo ten a posesión do balón e debe facelo sempre a través da zona de expulsión. Se o xogo está parado, poderá entrar por calquera lado da piscina. O gardameta sempre porta o gorro co dorsal número 1, normalmente de cor vermella. Os demais xogadores levan números do 2 ao 13, sendo brancos se xogan como locais ou azuis se o fan coma visitantes.

 Desenvolvemento do partido 
Un partido divídese en catro tempos de 20 min. Estes períodos entre tempo e tempo son separados por cinco minutos de transición ou descanso, agás entre o segundo e o terceiro, que pasa a ser cinco minutos. Ademais, cada equipo ten o dereito de pedir tres tempos mortos cando este se atopa en posesión do balón, é dicir, cando este está en disposición de atacar.

 Regra dos 30 segundos 
Cada equipo ten 30 segundos de xogo efectivo para efectuar o seu ataque. No caso de que ao finalizaren eses trinta segundos o mesmo equipo continúe coa posesión, o balón pasará a estar en posesión do equipo contrario. Esta regra é a mesma empregada noutros deportes coma o baloncesto. No caso de que nun ataque o equipo efectúe un lanzamento ou o balón vaia a córner, o tempo de 30 segundos reiniciarase.

 Área de xogo 
miniatura|Campo de wáter-polo, coas súas delimitacións.
O tamaño do campo é de 30 metros por 20 metros para os partidos masculinos e de 20 metros por 25 metros para os partidos de wáter-polo femininos.
Ademais existen outras delimitacións a ter en conta:

 Unha liña vermella, chamada 2 metros. Nin o atacante nin o defensor poden penetrar nesa zona de dous metros, a non ser que estean en posesión do balón. Se o atacante incumpre esta norma o balón estará en posesión do equipo contrario, mais se é o defensor quen incumpre a regra, o seu equipo será castigado con penalti.
 Unha liña amarela, chamada 5 metros. Esa é a zona dende onde se lanzan os penaltis.
 Unha liña branca. É o medio do campo. O balón é lanzado aí ao comezo do partido, e cando un equipo marca gol, o outro debe sacar dende esa liña.

 Faltas 
Existen faltas simples e expulsións temporais. As segundas duran o tempo que o equipo contrario tarde en atacar. Despois volve á piscina e pode continuar xogando. Cando un xogador recibe tres expulsións temporais recibe unha tarxeta vermella e ten que abandonar o campo polo que queda de partido. Tamén, como noutros deportes de equipo, existen faltas de máximo castigo coñecidas como 7 metros, ou penalti. Non está permitido facer pé na piscina ou agarrarse nos bordos, polo que o converte nun deporte moi duro. Tampouco está permitido afundir o balón.

O partido regúlano dous árbitros, un en cada extremo da piscina.

 Tácticas e posicións 
 Posicións 
miniatura|300px|Partido de wáter-polo en Xaén.
As posicións na terreo de xogo no wáter-polo son:

 Un porteiro: A súa función é a de calquera porteiro en calquera deporte, a de evitar na maior medida posible que lle marquen tantos. Tamén ten a función de organizar a defensa e de dirixir os contraataques. Entre as súas vantaxes atópase o dereito a asir o balón coas dúas mans. Non se lle está permitido porén afundir o balón ou agarrarse aos postes para parar o disparo dun contrincante.
 Un stopper ou central: É o director do xogo en ataque xa que é o encargado, xunto cos laterais de subir o balón. En ataque a súa función e similar as dos laterais, lanzar dende o exterior e mover o esférico. A maioría do tempo de posesión recae neste xogador, que é o que se sitúa no centro e situándose como xogador máis afastado da portería.
 Dous laterais: Xogan exteriormente e ás veces fan función de stopper. Normalmente nos laterais recae a responsabilidade do disparo. Sitúanse un a cada costado do stopper.
 Dous extremos: Son os encargados das bandas, teñen un percorrido na piscina longuísimo e adoitan ser os que máis nadan sobre todo nos contraataques. Ás veces intercambian o seu posto cos laterais.
 Un boia: O xogador máis próximo á portería rival. É un dous xogadores máis ofensivos e adoita ter que contender contra moitos defensores.

 Tácticas 
Os xogadores de wáter-polo teñen dúas tácticas básicas, ataque e defensa. Existen múltiples combinacións en cada unha delas. Neste xogo o máis importante e saber levar a cabo as superioridades ou inferioridades numéricas, por exemplo cando expulsan a un xogador

 Ataque 
Tradicionalmente os xogadores sitúanse en arco ao redor da portería contraria a unha distancia aproximada de sete metros. O boia (tamén chamado central, pivote o avant-piquet) sitúase no centro do ataque e a unha distancia duns dous ou tres metros da portería contraria.

Esta configuración pode variar en función das necesidades tácticas, así como pode haber un intercambio de posicións entre os xogadores durante o ataque. Cando un defensor é expulsado e o equipo atacante dispón dun xogador máis, a disposición cambia. Existen varias xogadas para aproveitar esa superioridade, sendo as máis estendidas o "4-2" e o "3-3", onde o segundo díxito indica o número de xogadores que se sitúan na liña de dous metros, e o primeiro o número de xogadores que se sitúan nunha liña algo máis afastada, a uns cinco ou seis metros

 Defensa 
As posicións da defensa son as mesmas que as dos atacantes, existindo multitude de posibilidades tácticas, como defensa individual, zona presionante, zonas por algunha posición onde o rival sexa máis débil, defensa dobre do boia ou zona "m". A defensa en inferioridade numérica adoita adaptarse ao ataque que decida o equipo contrario, sendo o habitual ou ben defensas baseadas no bloqueo de brazos, onde a idea é impedir que o atacante vexa con claridade a portería, ou ben defensas rápidas tratando de dificultar a circulación do balón.

 Tipos de pase 
Pasar o balón dun compañeiro ao outro até chegar á portería contraría é a esencia de case que tódolos xogos de balón con portería. No deporte do wáter-polo hai varias formas de pasar o balón.

 Pase de fronte: Xogador na posición básica, co balón controlado, xírase cara ao lugar onde quere dirixir o tiro, o brazo lanzador trala testa e efectúa o lanzamento mediante a progresiva extensión do brazo, antebrazo e man. 
 Pase de revés: Serve para pasar o balón a un obxectivo que se atope tras do lanzador, tendo que coller balón pola parte de arriba, igual có pase sueco, o balón lánzase coa extensión do brazo cara a atrás. 
 Pase sueco: Cóllese o balón pola súa parte superior ou inferior e efectúase unha pronación da man para que o lombo quede cara ao xogador que recibirá o pase, lánzase mediante a extensión do brazo. 
 Pase por palmeo: A diferenza do resto dos pases, neste só acompaña ao balón na dirección desexada. Non o para nin o recibe, só cun lixeiro contacto axuda a dirixilo cara a outro xogador ou cara á portería. 
 Pase rectificado: Acción de transmitir o balón cara a un compañeiro, en acción dinámica de nado ofensivo, mediante finta estática e torsión do tronco cun salto lateral cara ó lado contrario da súa man destra. A man de agarre do balón diríxese cara ao ombro contrario, que xunto ao salto lateral e torsión realizados, están en disposición de proxectar o balón ao seu destino que, xeralmente, é o xogador en posición de ataque de boia.

 Competicións internacionais ao nivel de nacións 
 Xogos olímpicos 
Medallas olímpicas, categoría masculina wáter-polo
 Ano Ouro Prata Bronce1900 París      1908 Londres      1912 Estocolmo      1920 Antuerpen      1924 París      1928 Ámsterdam    20px| Hungría  1932 Los Ángeles  20px| Hungría    1936 Berlín  20px| Hungría  20px| Alemaña  1948 Londres    20px| Hungría  1952 Helsinqui  20px| Hungría    1956 Melbourne  20px| Hungría    1960 Roma      1964 Toquio      1968 México D.F.      1972 Múnic      1976 Montreal      1980 Moscova      1984 Los Ángeles      1988 Seul      1992 Barcelona      20px| Equipo Unificado1996 Atlanta      2000 Sydney      2004 Atenas      2008 Pekín      2012 Londres      

Medallas olímpicas, categoría feminina wáter-polo
 Ano Ouro Prata Bronce2000 Sydney      2004 Atenas      2008 Pekín      2012 Londres      

 Liga Mundial de Nacións 

 Competicións nacionais ao nivel de clubs 
 Liga Española de Wáter-polo 

En España existe unha División de Honra, na que están integrados equipos coma o Club Natació Barcelona ou o Real Canoe N.C. e tódolos demais clubs compoñentes da Asociación Española de Clubs de Waterpolo. Existe ademais unha categoría B, a Primeira División.

Unha das maiores figuras do wáter-polo español e internacional, que ten numerosos éxitos, como a medalla de prata nos Xogos Olímpicos de Barcelona e de ouro nos Xogos Olímpicos de Atlanta, foi Manuel Estiarte.

 Liga Galega de Wáter-polo 

Galiza conta actualmente cunha federación (FEGAN) e unha liga profesional formada por oito equipos divididos en dous grupos, dos que posteriormente se disputa uns play-offs polo título.

Os equipos absolutos galegos son:
dereita|miniatura|Balón de wáter-polo
  Club Waterpolo Coruña-Banco Gallego
  Club Waterpolo Santiago
  Club Marina Ferrol
  Club Natación Pontevedra
  Asociación Coruñesa de Waterpolo
  Club Natación Padrón
  CW Ourense
  Club Natación Monforte

Actualmente á Liga Galega asociouse un equipo asturiano, o CN Avilés, e participa na competición, en detrimento do desaparecido club de Monforte de Lemos.

 Outras competicións 
 20px Euroliga LEN, a competición máis importante a nivel de clubs do vello contiente, equivalente á Champions League do fútbol.
 20px Copa LEN, o segundo torneo en importancia, equivalente á Copa UEFA.
 20px Copa Galega de Wáter-polo
 20px Copa do Rei

 Notas 

 Véxase tamén 
 Ligazóns externas 
 WPA Asociación Española de Clubs de Waterpolo
 Federación Galega de Waterpolo
 Noticias de Warterpolo