Camilo Nogueira Román

Camilo Nogueira Román, nado o 22 de novembro de 1936 na parroquia e -daquela- concello de Lavadores (hoxe integrado no de Vigo) é un enxeñeiro e economista galego, máis coñecido pola súa faceta política, historicamente vinculada a partidos nacionalistas galegos de esquerda e desde 1994 ao Bloque Nacionalista Galego (BNG).

 Traxectoria 

 Vida persoal, formación académica e carreira profesional 
Naceu en Lavadores, cando aínda era concello de seu, antes de ser integrado no de Vigo, logo da guerra civil. Fillo do escultor Camilo Nogueira Martínez (dirixente local do Partido Galeguista) e da modista Teresa Román, pasou a súa infancia nos barrios do Calvario e Riomao. Foi xogador de baloncesto co Estudiantes de Vigo en segunda e primeira división.

Estudou no IES Santa Irene e na Escola de Enxeñaría Industrial (entón coñecida como Escola de Peritos Industriais) de Vigo e pasou polas escolas de Enxeñería Industrial de Bilbao e de Madrid. Tamén cursou a licenciatura de Ciencias Económicas na Universidade de Compostela (1969-1975).

En 1964 entrou a traballar na fábrica viguesa de Citroën como enxeñeiro. Presidiu durante tres anos a Asociación Cultural de Vigo. A súa participación nas grandes folgas obreiras de 1972, desembocou na súa detención e tortura e o seu despedimento de Citroën. En 1973 estableceuse en Santiago de Compostela para traballar en SODIGA.

En 2010 recibiu, xunto con Fermín Bouza Álvarez, o galardón Pedrón de Ouro por parte da fundación homónima como recoñecemento á súa promoción da cultura nacional galega.

A súa filla Alba foi tamén militante activa do BNG e o seu xenro é o exportavoz Nacional do mesmo partido Xavier Vence.

 Carreira política: franquismo - 1981 
miniatura| Papeleta de Unidade Galega no Distrito electoral de Pontevedra nas Eleccións xerais de 1979.
Na súa etapa como estudante en Madrid foi onde fixo os primeiros contactos políticos, nas conferencias de Tierno Galván, Aranguren e Ruiz Giménez., en "Cuadernos para el Diálogo" e nas loitas contra o SEU. Aló coñecería xente coa que formaría un grupo político-cultural que, dalgún xeito, continuaba o de Brais Pinto. Nese grupo estaban Xan e Xaquín López Facal, Alfonso e Darío Álvarez Gándara, Xosé Antón Arjona ou Patiño. Naqueles tempos nos que non existían partidos a actividade á marxe da oficial estaba restrinxida ás asociacións culturais.

Xa de volta en Galiza formou parte de Galicia Socialista, grupo que daría orixe ao sindicalismo nacionalista galego e que acabaría fusionándose coa Unión do Povo Galego (UPG) en 1971, Camilo Nogueira quedou como militante de base desa formación.

Logo contribuiría a fundar a Asemblea Nacional Popular Galega (ANPG) e o Bloque Nacional Popular Galego, presentouse como candidato ao senado por Pontevedra en 1977 pero pouco antes das eleccións abandonou a UPG e despois a ANPG. Tamén estivo implicado na creación do Partido Obreiro Galego (POG) a fins de 1977, que evolucionou cara Esquerda Galega (EG), un partido nacionalista de esquerdas que chegou a acadar un deputado nas Autonómicas de 1981. Nesta época, Nogueira participou na redacción do anteproxecto do Estatuto de Autonomía de Galicia de 1981.

 Carreira política: 1981-1994 
Esquerda Galega fusionouse co Partido Socialista Galego (PSG) para dar lugar ao Partido Socialista Galego - Esquerda Galega (PSG-EG), do cal Camilo Nogueira pasaba ser o principal líder e sairía elixido deputado no Parlamento galego nas lexislaturas 1981-85, 1985-89 e 1989-93. Nas eleccións municipais de 1987 foi tamén candidato do PSG-EG á alcaldía de Vigo.

En 1993 o PSG-EG formou con outras formacións nacionalistas galegas unha nova Unidade Galega (UG), para pouco despois concorrer con Esquerda Unida (EU) ás eleccións ás Cortes Españolas e ás eleccións ao Parlamento de Galicia de 1993. Perante o fracaso desta coalición, parte da militancia de UG pasaría confluír con EU para formar Esquerda Unida - Esquerda Galega. Pola contra, Nogueira permaneceu na UG que ao cabo habería de se integrar no BNG a partir de 1994.

 Carreira política: 1994-Actualidade 
Xa como candidato do BNG foi elixido deputado nas eleccións ao Parlamento de Galicia de 1997, posto que ocuparía até a súa elección como deputado no Parlamento europeo (1999-2004), onde realizaba as súas intervencións en galego reintegrado ou galego-portugués como membro do Grupo dos Verdes - Alianza Libre Europea. Foi unha das razóns para que en abril de 2005 fose nomeado membro de honra da Associaçom Galega da Língua (AGAL).

O 19 de setembro 2003 UG disolveríase como partido dentro do BNG para pasar a ser unha corrente de opinión integrada na propia formación. En novembro dese mesmo ano Camilo Nogueira encabezaría na XI Asemblea Nacional do BNG unha alternativa á candidatura de Anxo Quintana para ser Portavoz Nacional.

Foi membro da Executiva Nacional do BNG como responsable de Relacións Internacionais desde 2002 e do Consello Nacional.

Nas Eleccións ao parlamento europeo de 2004 concorreu como terceiro na coalición Galeusca - Pobos de Europa, por tras dos candidatos de Convergència i Unió e Partido Nacionalista Vasco, xa que a redución do número de eurodeputados correspondentes ao España incidira negativamente nas probabilidades de acadar representación. De entrada, adxudicóuselle a acta a Nogueira, mais despois de que o Partido Popular (PP) recorrera, a Xunta Electoral Central deu por válidos algúns votos non considerados inicialmente, polo que, por unha marxe de 167 votos, concedeu o escano ao PP (facía o número 24). Posteriormente, o Tribunal Constitucional de España confirmou o fallo da Xunta Electoral Central.

En marzo de 2012 rexeitou volver ocupar un posto na Executiva que lle correspondía logo das baixas rexistradas tras a XIII Asemblea Nacional celebrada no Recinto feiral de Amio.

 Obra en galego 
miniatura|300px|Víctor Freixanes, Camilo Nogueira e Ana Gandón presentando Pensar Galicia. Pensar o mundo na Feira do Libro de Vigo.
 Ensaio 
 A memoria da nación. O reino de Gallaecia, Vigo, Xerais, 2001.
 A Terra cantada, Vigo, Xerais, 2006.
 Europa, o continente pensado, Vigo, Galaxia, 2008.
 Galiza na Unión, Vigo, Galaxia, 2008.
 A rota do sol, Santiago, Laiovento, 2011.
 Para unha crítica do españolismo, Vigo, Xerais, 2012.
 Pensar Galicia. Pensar o mundo, libro-homenaxe fotobiográfico, Fundación Otero Pedrayo, 2016.
 Unha nación no mundo. A razón resistente (1480-2010), Vigo, Xerais, 2019.

 Conversas 
 Camilo Nogueira e outras voces, Vigo, Xerais, 1991. Con Suso de Toro.

 Obras colectivas 
 O poder industrial en Galicia, Vigo, Xerais, 1980.
 O Tratado da Constitución Europea. Visións desde Galiza, A Coruña, Baía Edicións, 2005.
 Marcos Valcárcel. O valor da xenerosidade, Ourense, Difusora, 2009.
 Á beira de Beiras. Homenaxe nacional, Vigo, Galaxia, 2011.
 A ollada exterior do nacionalismo galego, Santiago, Fundación Galiza Sempre, 2011.

miniatura|Camilo Nogueira na entrega do Premio Antón Losada Diéguez, 2009
miniatura|Camilo Nogueira ao recibir a Medalla Castelao, 2022.

 Obra en castelán 
 Ensaio 
 Población y desarrollo económico de Galicia, Santiago, Sodiga, 1977.

 Premios 
 Premio Antón Losada Diéguez no 2009, por Europa, o continente pensado.
 Premio da Crítica Galicia, na sección de Ensaio, no 2009, por Europa, o continente pensado.
 Premio Trasalba 2016.
Premio Europeo 2019, outorgado pola Fundación Coppieters.
 Premio Antón Losada Diéguez en 2020, por Unha nación no mundo. A razón resistente (1480-2010)."Camilo Nogueira e Eduard Velasco gañan o premio Antón Losada Diéguez" 4-10-2020. Faro de Vigo.
 No 2022, recibiu a Medalla Castelao.

 Notas 

 Véxase tamén 

Categoría:Nados en 1936
Categoría:Nados en Vigo
Categoría:Europarlamentarios de Galicia
Categoría:Deputados do Parlamento de Galicia polo BNG
Categoría:Deputados do Parlamento de Galicia polo PSG-EG
Categoría:Pedrón de Ouro
Categoría:Europarlamentarios de ALE
Categoría:Europarlamentarios de España (1999-2004)
Categoría:Deputados da I Lexislatura do Parlamento de Galicia
Categoría:Deputados da II Lexislatura do Parlamento de Galicia
Categoría:Deputados da III Lexislatura do Parlamento de Galicia
Categoría:Deputados da V Lexislatura do Parlamento de Galicia
Categoría:Medallas Castelao
Categoría:Medallas do Parlamento de Galicia
Categoría:Premio Trasalba