Fina Casalderrey

Xosefa Casalderrey Fraga, máis coñecida como Fina Casalderrey, nada en Xeve (Pontevedra) o 11 de agosto de 1951, é unha escritora, profesora de educación secundaria, etnógrafa vocacional, gastrónoma, conferenciante e periodista galega.

 Traxectoria 
Exerceu como mestra dende os dezanove anos, xubilouse no 2010 como profesora de ensino secundario, despois de estar 25 anos en Moraña e 10 en Marín. Foi no ensino onde comezou a crear e dirixir pezas teatrais representadas polo seu alumnado, algunhas recollidas en Edicións Xerais.

Unha das súas inquedanzas é a investigación etnográfica, onde gañou concursos diversos premios co seu alumnado. Outra inquietude é a gastronomía, e así publicou, xunto con Mariano García, O libro da empanada, Festas gastronómicas de Galicia e Repostería en Galicia.

A súa narrativa distínguese pola súa agudeza na observación e recreación do mundo dos adolescentes, polo realismo dos seus personaxes e situacións e por un ritmo capaz de converter calquera asunto cotián nun relato de suspense.

Colabora na prensa, revistas, congresos, xurados, pregóns, charlas-coloquio, mesas redondas... sobre literatura, gastronomía, entre outros temas.

En 1991 deuse a coñecer no mundo das publicacións coa novela xuvenil Mutacións xenéticas. No ano 1996 foille concedido o Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil coa novela O misterio dos fillos de Lúa. A maior parte da súa obra está traducida ás linguas peninsulares, isto é, ao catalán, éuscaro, asturiano, aragonés, castelán e portugués.

En 2013 foi elixida membro da Real Academia Galega, ocupando a vacante deixada por Xaime Illa Couto.
Vida persoal

Está casada con Mariano García.

 Recoñecementos 
Desde 2018 convócase o Premio Fina Casalderrey de Literatura Infantil pola Igualdade co seu nome.
miniatura|Monólito en Pontevedra, 2023
En 2023 é 'A Escritora na súa Terra' da AELG co descubrimento do monólito conmemorativo e a plantación da árbore da autora, un acivro nas inmediacións do río Lérez na Ponte da Palabra e o acto de entrega da "Letra E", no Teatro Principal de Pontevedra. O eloxio foi obra de Montse Penas.
miniatura|Inauguración da Exposición sobre Fina Casalderrey na Praza da Ferraría de Pontevedra (18/04/2024): Demetrio Gómez Xunqueira, Miguel Anxo Fernández Lores, Fina Casalderrey, David Cortizo e María Lado.
En abril de 2024 a Asociación Galega do Libro Infantil e Xuvenil (Galix) elaborou para o Concello de Pontevedra unha exposición sobre a autora, candidata ao premio Memorial Astrid Lindgren 2024 e ao premio Hans Christian Andersen 2024, coñecido este último como o "Nobel da Literatura Infantil". 

 Obra 
 Literatura infanto-xuvenil 
miniatura|O misterio dos fillos de Lúa, de Fina Casalderrey, esta incluído na Biblioteca Galega 120.
 Mutacións xenéticas (1991). Vía Láctea, novela xuvenil. Foi traducida ao catalán. Reeditada en Xerais (2008), 12ª ed., ISBN 978-84-9782-906-9.
 Dúas bágoas por Máquina (1992). Xerais, narrativa infantil. Ilustracións de Víctor Rivas. 120 páxs. ISBN 978-84-8302-565-9 (22ª ed). ePub: ISBN 978-84-9914-728-4. Foi traducida ao catalán, ao éuscaro e ao castelán.
 Chamizo (1994). Xerais, narrativa infantil. Iustracións de Luís González. 72 páxs. ISBN 978-84-8302-616-8 (11ª ed.). Foi traducida ao éuscaro.
 ¡Asústate, Merche! (1994). Xerais, novela xuvenil. 248 páxs. ISBN 978-84-9914-562-4 (17 ed.) Epub: ISBN 978-84-9914-583-9. Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao portugués.
 O misterio dos fillos de Lúa (1995). S. M., narrativa infantil, O Barco de Vapor. 152 páxs. ISBN 9788498547450. Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao bretón.
 Recursos teatrais para a expresión dramática na escola. 7 pezas para representar (1996). Xerais, teatro infantil. 72 páxs. ISBN 9788483020203.
 O estanque dos parrulos pobres (1996). Edebé-Rodeira, narrativa infantil. 168 páxs. ISBN 9788483490983. Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao éuscaro.
 ¡Prohibido casar, papá! (1996). Galaxia, Árbore, novela xuvenil. 180 páxs. ISBN 978-84-8288-964-1. Foi traducida ao castelán, ao catalán, ao éuscaro, ao portugués e ao brasileiro. Incluído na lista White Ravens 1998.
 ¿Sobrevives? (1996). Xerais, novela xuvenil, Fóra de Xogo. 176 páxs. ISBN 9788483020739. ePub: ISBN 978-84-9121-162-4 (2016). Foi traducida ao castelán e ao catalán.
 Podesvir (1997). Sotelo Blanco, narrativa infantil. 40 páxs. ISBN 9788478243013.
 ¡Puag, que noxo! (1997). Galaxia, narrativa infantil, Árbore. Ilustracións de Xan López Domínguez. 26 páxs. ISBN 978-84-8288-862-0. Foi traducida ao castelán, ao catalán, ao éuscaro e ao asturiano.
 Ás de mosca para Anxo (1998). Xerais, narrativa infantil, Sopa de Libros. Ilustracións de Manolo Uhía. 144 páxs. ISBN 978-84-8302-863-6 (13 ed.). Foi traducida ao castelán, ao éuscaro e ao catalán.
 Cuca e o abrigo marrón (1998). Rodeira, narrativa xuvenil. Ilustracións de Patricia C. 32 páxs. ISBN 9788483493700. Foi traducida ao castelán.
 Nolo e os ladróns de leña (1998). S. M., narrativa infantil. Ilustracións de Teresa Novoa. 64 páxs. ISBN 9788434861633 Foi traducida ao castelán.
 Unha raíña negra (1998). Ed. Edebé, narrativa infantil. 126 páxs. ISBN 9788496352636 (Rodeira, 5ª ed.). Foi traducida ao castelán.
 A filla das ondas (1999). Concello de Pontevedra, narrativa infantil. Foi traducida ao castelán. Kalandraka (2003), ISBN 9788484641933.
 Bicos de prata (1999). Ir Indo, narrativa infantil. Ilustracións de Manolo Uhía. 40 páxs. ISBN 9788476803172.
 O misterio do cemiterio vello (1999). S. M., narrativa xuvenil. 128 páxs. ISBN 9788434863521. Foi traducida ao castelán.
 Pimpín e dona Gata (1999). S. M., narrativa infantil. Ilustracións de Manuel Uhía. 64 páxs. ISBN 9788434864207. Foi traducida ao castelán.
 Unha pantasma branca (2000) Everest, narrativa infantil. Foi traducida ao castelán. Editada en Baía (2019), ilustracións de Cristal Reza, 108 páxs. ISBN 9788499953106.
 A máscara de palma (2000). Galaxia, narrativa xuvenil, Costa Oeste. 232 páxs. ISBN 978-84-8288-391-5.
 A noite dos coroides (2001). Vía Láctea, narrativa xuvenil. ISBN 9788486531799.
 Cando a Terra esqueceu xirar (2002). S. M., narrativa infantil. Ilustracións de Miguel Pang Ly. 80 páxs. ISBN 9788498547382. Foi traducida ao castelán.
O avó é sabio (2002). Combel Editorial, narrativa infantil. Ilustracións de Xan López Domínguez. 22 páxs. ISBN 9788478646685. Foi traducida ao castelán e ao catalán.
 O avó sae de paseo (2002). Combel Editorial, narrativa infantil. Ilustracións de Xan López Domínguez. 22 páxs. ISBN 9788478646678. Foi traducida ao castelán e ao catalán.
 A avoa ten unha menciña (2002). Combel Editorial, narrativa infantil. Ilustracións de Xan López Domínguez. 24 páxs. ISBN 9788478646654. Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao portugués.
A avoa non quere comer (2002). Combel Editorial, narrativa infantil. Ilustracións de Xan López Domínguez. 22 páxs. ISBN 9788478646661. Foi traducida ao castelán e ao catalán.
 Derradeira carta ós Reis Magos (2002). Xerais, narrativa infantil. Ilustracións de Hoa-binh Melgar González. 48 páxs. ISBN 9788483028933. Foi traducida ao castelán.
 ¡Un can no piso! ¿E que? (2003). Galaxia, narrativa infantil. Ilustracións de Kristina Sabaite. 36 páxs. ISBN 978-84-9865-274-1. (2010) . Foi traducida ao castelán, ao catalán, ao éuscaro, ao aragonés e ao asturiano.
 Desventuras dun lobo namorado (2003). Galaxia, narrativa infantil, Árbore. 60 páxs. ISBN 978-84-9865-037-2. Foi traducida ao castelán.
 Lúas de nácara (2003). Xerais, narrativa xuvenil, Fóra de Xogo. 136 páxs. ISBN 978-84-8302-963-3.
 Eu son eu (2004). Xerais, narrativa infantil. 24 páxs. ISBN 9788497821414. Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao éuscaro. Debuxos de Josep Vicó. Tradución de Ignacio Chao.
 Un misterio na mochila de Alba (2005). Planeta-Oxford, narrativa infantil. 68 páxs. ISBN 9788498110098. No 2011 publícase unha edición ampliada. Foi traducida ao castelán.
 O meu avó é unha gata (2005). Xerais, narrativa infantil. Ilustracións de Marina Seoane. 24 páxs. ISBN 978-84-9782-285-5. Foi traducido ao castelán, ao catalán e ao éuscaro.
 ¿Quen me quere adoptar? (2005) Xerais, narrativa infantil). Ilustracións de Mª Fe Quesada. 64 páxs. ISBN 978-84-9782-359-3 (8ª ed.). Foi traducida ao castelán.
 Isha, nacida do corazón (2006). Edebé-Rodeira, narrativa infantil. 152 páxs. ISBN 9788496352704. Foi traducida ao castelán e ao catalán.
 ¡¡¡Lume!!! (2006). Edebé-Rodeira, narrativa infantil. Ilustracións de Manuel Uhía. 32 páxs. ISBN 9788483491058. Foi traducida ao castelán e ao catalán.
 Apertas de vainilla (2007). Galaxia, narrativa infantil. Ilustracións de Manolo Uhía. 32 páxs. ISBN 978-84-9865-011-2. Foi traducida ao castelán.
 Gordiño, recheo (2007, S. M., narrativa infantil). Foi traducida ao castelán.
 A lagoa das nenas mudas (2007). Xerais, narrativa infantil. Ilustracións de Patricia Castelao. 128 páxs. ISBN 978-84-9782-521-4 (9ª ed.). Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao éuscaro.
 A Pomba e o Degolado (2007). Xerais, narrativa xuvenil. 176 páxs. ISBN 978-84-9782-559-7 (13ª ed.) ePub: ISBN 978-84-9914-795-6. Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao inglés.
 Ola, estúpido monstro peludo! (2007). Galaxia, narrativa infantil, Árbore. 112 páxs. ISBN 978-84-9865-038-9. Foi traducida ao castelán e ao catalán.
 Un cabalo de lume (2007). Baía Edicións, narrativa infantil. Debuxos de Valentí Gubiana. 62 páxs. ISBN 978-84-96893-27-6. Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao éuscaro.
 Un día de caca e vaca (2007). Baía Edicións, narrativa infantil. Ilustracións de Marina Seoane. 32 páxs. ISBN 978-84-96526-55-6. Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao éuscaro.
 Xela volveuse vampira (2007). Baía Edicións, narrativa infantil. Ilustracións de Noemí López. 56 páxs. ISBN 978-84-9995-029-7 (2010). Foi traducida ao castelán. Inclúe DVD.
 A pequena Gardiana (2008). Museo Belas Artes da Coruña, narrativa infantil. Ilustracións de Xosé Cobas. 27 páxs. ISBN 978-84-612-1682-6.
 Fiz, o coleccionista de medos (2009). Oqo, narrativa infantil. Ilustracións de Teresa Lima. 40 páxs. ISBN 9788498712063. Foi traducida ao castelán, ao éuscaro, ao portugués, ao inglés, ao francés e ao italiano.
 Papá é meu! (2009). Galaxia, narrativa infantil. Ilustracións de Irene Fra. 24 páxs. ISBN 978-84-9865-173-7.
 O misterio da casa do Pombal (2009). S.M., narrativa infantil. 79 páxs. ISBN 9788498541427. Foi traducida ao castelán.
 Pesadelo no tren Chocolate (2009). Galaxia, narrativa infantil, Árbore. 112 páxs. ISBN 978-84-9865-235-2. Foi traducida ao castelán. e ao catalán.
 1 pulga, 5 amigos e 1 tándem (2009). Concello de Pontevedra. Ilustracións de Manolo Uhía. Narrativa infantil.
 ¿E ti que farías por min? (2010). Xerais, infantil e xuvenil, álbums. Ilustracións de Manuel Uhía. 40 páxs. ISBN 978-84-9121-622-3 (2019)
 Un saco de estrelas (2010). Xerais, narrativa infantil, Merlín. Ilustracións de Enjamio. 56 páxs. ISBN  978-84-9914-107-7.
 O misterio do Faro Vello (2012). Xerais, narrativa infantil. Ilustracións de Manuel Uhía. 136 páxs. ISBN 978-84-9914-369-9 (7ª ed.).
 O neno can (2012). Galaxia, xuvenil. 64 páxs. ISBN 978-84-9865-431-8. En colaboración con Francisco Castro. Foi traducido ao castelán. Lista de Honor da revista CLIJ 2014. 2013: Lista do Centro IBBY de Documentación para nenos con dificultades especiais.
 Historia da bicicleta dun home lagarto (2014). Xerais, narrativa infantil. Ilustracións de Laura Súa Campo. 168 páxs. ISBN 978-84-9914-754-3 (3ª ed.). ePub: ISBN 978-84-9914-878-6. Foi traducida ao castelán e ao catalán.
 Icía quere cambiar o mundo (2015). Parlamento de Galicia. Ilustracións de Carmen Pernas. ISBN 978-84-7836-102-1.
 O segredo de Zoe (2016). Tambre, narrativa infantil. Ilustracións de Marina Seoane. 40 páxs. ISBN 9788490461457.
 A furgoneta branca (2019). Xerais, narrativa infantil. 32 páxs. Ilustracións de Lucía Cobo. ISBN 978-84-9121-465-6.
 Lingua guapa. Cantos que contan… (2020). Galaxia, 76 páxs., poemas, infantil. Acompaña un CD con catorce cancións na voz de Ángeles Ruibal, arranxos e produción de Néstor Blanco. ISBN 978-84-9151-455-8.
 O xenio da Cidade do Sal (2021). Xerais. 176 páxs. Ilustracións de Xosé Cobas. ISBN 978-84-1110-002-1. ePub: ISBN 978-84-1110-028-1. O libro contén un CD, coordinado e interpretado polo frautista Luis Soto, con cuartetos de Mozart para frauta e trío de cordas que dialogan coas músicas tradicionais galegas.
miniatura|Presentación de A muller xabaril, con Míriam Ferradáns en Bueu, acto promovido pola Libraría Miranda

 Narrativa 
 A rosquilleira (2003). Casa de Galicia de León.
 Dúas letras (2012). Galaxia. 48 páxs. ISBN 978-84-9865-432-5. Acompañada de DVD coa película do mesmo nome dirixida por Eloy Varela.
 Caderno de bitácora (Historias para coñecermos Vigo: Oia, Canido) (2019). Ed. Elvira. 60 páxs. ISBN 9788494878626.
 A coidadora de outonos (2022). Diario de Pontevedra, Editorial Elvira. 60 páxs. ISBN 978-84-12633-41-2. Relato vendido co Diario de Pontevedra.
 A muller xabaril (2023). Vigo: Xerais. 320 páxs. ISBN 978-84-1110-293-3. ePub: ISBN 978-84-1110-296-4.

 Con Mariano García (o seu marido): Gastronomía 

 O libro da empanada. Historia, tradición e 107 receitas (1993). Xerais, Montes e Fontes. 304 páxs. ISBN 978-84-9782-418-7 (5ª ed. 2006)
 Festas gastronómicas de Galicia (1994). Xerais, Montes e Fontes. 448 páxs. ISBN 978-84-7507-818-2.
 Repostería en Galicia. Lambetadas de onte a hoxe. 219 receitas (1997). Xerais, Montes e Fontes. 360 páxs. ISBN 978-84-9782-419-4 (7ª ed. 2006).
miniatura|300px|Mesa redonda de homenaxe a María Victoria Moreno en 2018. De esquerda a dereita: Alonso Montero, Freixanes, Fina Casalderrey e Xavier Senín.
 Obras colectivas e en colaboración con outros autores
 E dixo o corvo... (1997). Xunta de Galicia.
 Novo do trinque (1997). BNG.
 Imos xuntos camiñar (1999). Xunta de Galicia.
 Contos de ler e contar (2001). Xunta de Galicia.
 Ninguén está só (2001). Tris Tram.
 Palabras con fondo (2001). Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade.
 Un saquiño de contos (2001). Xerais.
 Tres pegadas (2002). Xunta de Galicia.
 Contos dende a Arquitectura (2003). Colexio de Arquitectos de Pontevedra.
 Narradio. 56 historias no ar (2003). Xerais.
 Terra de Moraña (2003). Concello de Moraña.
 ¡Adeus, pés!, en Crispín do Mao, ¡Adeus, pés!, O enigma do menhir e Catro pallasos (2004). Xunta de Galicia.
 Postais do Camiño (2004). Galaxia.
 Contos de medo no museo (2005).Museo Provincial de Lugo.
 Poetas e Narradores nas súas voces. Volume II (2006). Consello da Cultura Galega.
 Educación e Paz III. Literatura galega pola Paz (2008). Xerais.
 Quen casa ten de seu. Cinco contos na Casa de Rosalía (2009). Fundación Rosalía de Castro.
 Cociñando ao pé da letra (2011) Galaxia. Colaboración con varios autores sobre poesía e cociña.
 Xabarín 18 (2013). EEI Monte da Guía/Concello de Vigo/Galaxia.
 Pontevedra. Laranxeiras e limoeiros (2015). Concello de Pontevedra/Galaxia.
 Os aforismos do riso futurista (2016). Xerais.
 María Victoria Moreno. A muller que durmía pouco e soñaba moito. (2018). Xerais, infantil e xuvenil, Merlín. A canda Marilar Aleixandre. 128 páxs. ISBN 978-84-9121-311-6.
 "Daniel, esa herbiña ventureira", en Meu Castelao! (2025). Concello de Pontevedra. ISBN 978-84-09-80825-0.

 Traducións 
 Kika superbruxa. Tola polo fútbol de Knister (2006). Bruño.
 Números animados (2006). Bruño.

 Cine 

 Guión da curtametraxe Garuda (2010)
 Guión da curtametraxe Dúas letras (2011) 
 Guión de Querido Tomás (2013), pola que obtivo o premio á mellor actriz no Festival Independente de Braga (Portugal) no 2014. 
 Escribiu e dirixiu a curta A última moeda (2016), historia de intenso lirismo e protagonismo infantil.

 Premios 
 Premio Merlín no 1991, por Dúas bágoas por Máquina.
 Premio de narración breve Casa de Galicia de León no 1993, por A rosquilleira.
 Premio O Barco de Vapor no 1994, por O misterio dos fillos de Lúa.
 Premio Edebé de Literatura Infantil no 1995, por O estanque dos parrulos pobres.
 Premio Álvaro Cunqueiro de Periodismo Gastronómico no 1999, por Repostería en Galicia.
 Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil no 1996, pola novela O misterio dos fillos de Lúa.
 Premio de xornalismo Francisco Fernández del Riego, ano 2004.
 Premio Irmandade do Libro á autora do ano no 2006.
 Premio Xosé María Álvarez Blázquez da Asociación Galega de Editores no 2012.
 Premio Frei Martín Sarmiento de 3º e 4º da ESO en 2014, por O neno can.
 Premio da Cultura Galega en 2015.
 Premio Rosa dos Ventos do Instituto Galego-Arxentino Apóstol Santiago de Bos Aires, 2018.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Ligazóns externas 
 Dúas Letras, vídeo
 Páxina web oficial da autora Fina Casalderrey
 Entrevista de Literatura Galega do S.XX do alumnado do IES Manuel García Barros 

Categoría:Escritores de Galicia en lingua galega
Categoría:Medallas Castelao
Categoría:Nados en Pontevedra
Categoría:Nados en 1951
Categoría:Membros de número da Real Academia Galega
Categoría:Gañadores do Premio Merlín
Categoría:Premio Nacional de Literatura infantil e xuvenil de España
Categoría:Premios da Cultura Galega
Categoría:Profesores de educación secundaria
Categoría:Escritores de literatura infantil de Galicia