Tomás Barros

Tomás Barros Pardo, nado en Toledo o 3 de febreiro de 1922 e finado na Coruña o 3 de setembro de 1986, foi un pintor e escritor galego.

Pintor, poeta, ensaísta, autor teatral, novelista, articulista, catedrático, e membro correspondente da Real Academia Galega, Tomás Barros é un dos intelectuais galegos máis prolíficos do extrañamento interior, grupo de intelectuais antifranquistas que non optaron polo exilio pero cos que compartiron inquedanzas e colaboracións, tal como sucedeu no caso de Barros con Luís Seoane, Rafael Dieste, Vicente Aleixandre, Celso Emilio Ferreiro ou seu primo Isaac Díaz Pardo.

 Traxectoria 
Nado accidentalmente en Toledo en 1922, a familia retorna en 1929 á cidade orixinaria dos seus pais, Ferrol, onde residirá o resto da súa infancia e adolescencia. Tras estudar Maxisterio en Santiago de Compostela, marcha a Madrid en pos da licenciatura en Belas Artes da academia de San Fernando. Durante máis de trinta anos exercerá a Cátedra de Debuxo e Expresión Plástica na escola de Maxisterio da Coruña, compaxinando a docencia coa creación artística ata o final dos seus días.

A súa actividade literaria desprégase dende os inicios da década dos 50, coa publicación da súa primeira obra poética en 1950 baixo o título de Gárgolas, e a fundación en 1952 da revista de poesía e crítica literaria Aturuxo, xunto ós ferroláns Mario Couceiro e Miguel Carlos Vidal.La Noche, 13-9-1952, p. 3. O longo da década Barros publica sucesivas obras poéticas e teatrais, así como unha crecente produción ensaística en periódicos e revistas. En 1975 funda a revista de poesía Nordés xunto a Luz Pozo Garza, e en 1973 acada o Premio Internacional de Poesía do Círculo de Escritores y Poetas Iberoamericanos de Nova York. 

En 1980 foi escollido membro correspondente da Real Academia Galega por unanimidade. Nesa década a produción literaria de Barros inclúe varias pezas dramáticas e abundantes artigos xornalísticos e de ensaio. En 1986 foi proposto por Xosé Leyra como membro da Real Academia Galegas de Belas Artes, aínda que non ingresou polo seu pasamento.  

Discípulo de Bello Piñeiro e admirador de autores como Vincent van Gogh e Georges Rouault, a súa produción pictórica evolucionou do realismo cara ao expresionismo. Nunha primeira etapa, foi influído por movementos de vangarda como o postimpresionismo, o expresionismo e o fauvismo. Cadros como El aparecido e El testigo responden a modelos desta última corrente. Posteriormente, nunha segunda fase, expresionista, amosa unha crecente tendencia abstractiva a partir da década dos 60, caracterízase por unha preocupación polo ritmo, a forma e a cor manifesta polo propio artista en varios dos seus ensaios. A súa obra tamén presenta a influencia de movementos relixiosos orientais, que influíron sobre o seu pensamento.

Participou en diferentes exposicións tanto en Galicia como no estranxeiro, salientando a de Ansdell Gallery de Londres. 

O 27 de outubro de 2017 os fillos de Sara Cao e Tomás Barros doaron á Real Academia Galega todo o arquivo do autor (escritos, manuscritos, correspondencia, recortes de prensa, borradores, gravacións, orixinais de libros etc.) co fin de garantir a súa divulgación entre os investigadores e na sociedade en xeral. A institución comprométese a conservar toda a documentación, a preservar a súa unidade e a facilitar a súa consulta e difusión. 

Dá nome a un centro educativo privado de formación profesional do barrio coruñés da Agra do Orzán aberto en 2000.

 Obra escrita en galego 
miniatura|Retrato de Ricardo Carballo Calero, obra de Tomás Barros, nunha exposición, na rúa, co gallo do Día das Letras Galegas de 2021.
 Poesía 
 Berro diante da morte, 1963, Galaxia.
 Abraio, 1978, Ediciós do Castro.
 Vieiro de señardade, 1987, Ediciós do Castro.

 Teatro 
 Tres pezas de teatro, 1981, Ediciós do Castro.
 A casa abandoada, 1985.
 Fausto, Margarida e Aqueloutro, 1993, Ediciós do Castro.

 Obras colectivas 
 Antoloxía da poesía galega actual. Nordés, 1978, Ediciós do Castro (edición bilingüe galego-castelá).

 Obra escrita en castelán 
 Poesía 
 Gárgolas, 1950, Benito Soto.
 El helecho en el tejado, 1957.
 La estrella y el cocodrilo, 1960, Ferrol.
 Los ojos de la colina, 1963, Bilbao.
 A imagen y semejanza, 1973, CLA, Bilbao.

 Teatro 
 Panteón familiar, 1956.

 Narrativa 
 El rastro invisible, 1990, Ediciós do Castro.

 Ensaio 
 Los procesos abstractivos del arte contemporáneo, 1965, Ediciós do Castro.
 Sobre el origen de la corteza en los astros, 1973.
 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 
 IRIZARRY, Estelle e POZO GARZA, Luz: Estudios sobre la obra de Tomás Barros, Universidade da Coruña, 1992.
 LOPEZ GARCÍA, Antía: Tomás Barros. Tal vez unha sede de luz, Biblioteca Ferrolterra, 2001.
 McDERMID, Paul: "Tomás Barros and his Faust: Love, Mystery and Synchronicity", en Galicia 21, 2011

 Ligazóns externas 

 Entrada na Biblioteca Virtual Galega da Universidade da Coruña
 Entrada na Enciclopedia Galega Universal

Categoría:Pintores de Galicia do século XX
Categoría:Escritores de Galicia en lingua castelá
Categoría:Escritores de Galicia en lingua galega
Categoría:Poetas de Galicia
Categoría:Poetas en lingua galega
Categoría:Membros correspondentes da Real Academia Galega
Categoría:Promoción de Enlace
Categoría:Nados en 1922
Categoría:Finados en 1986