Moeda

Unha moeda é un ben económico que ten tres funcións: é un instrumento de unidade de conta, é un instrumento de troco e é un instrumento de reserva de valor. A moeda particular dun país denomínase divisa. As divisas flutúan entre si dentro do mercado monetario mundial (Forex). Deste xeito, podemos establecer distintos tipos de cambio entre divisas que varían en función de diversas variables económicas coma o crecemento económico, a inflación e o consumo interno dunha nación. As divisas máis estendidas debido á política poscolonial son o franco e a libra.

A moeda aparece en forma de pezas metálicas, chamadas moedas ou en forma de pezas de papel, chamados billetes. Tamén se presenta como "diñeiro de plástico" (tarxetas de crédito), como talóns, cheques ou notas promisorias.

Habitualmente, cada país ten establecida polo menos unha moeda oficial sobre o seu territorio presentada baixo diferentes medios de pago tamén de curso legal. En cambio, varios países poden:
 empregar a mesma moeda (como o euro cos países membros da Unión monetaria europea, ou como Liechtenstein en unión monetaria con Suíza, co franco suízo);
 adoptar unha divisa estranxeira como unidade monetaria legal, como é o caso de Panamá e o Ecuador (co dólar estadounidense), ou da Cidade do Vaticano, San Marino, Mónaco e Andorra, e, de facto, Kosovo e Montenegro (co euro).

Por motivos prácticos, unha divisa adoitan ter subdivisións, legais ou tradicionais: 1/1000 (os millimos do dinar tunisiano), 1/100 (os céntimos do euro), 1/20, 1/10, 1/8, 1/4 (o cuarto de dólar estadounidense) etc.

 Historia 

Desde os tempos prehistóricos os seres humanos trocaban os seus bens, en cada grupo humano foise impoñendo unha peza que servía de referente para o intercambio ata que esa peza pasou a representar unha certa cantidade de bens, que non se podía manipular facilmente e que acabou por dar orixe en Asia Menor á moeda como peza de metal que tiña un peso e unha lei garantida polo soberano ou polo estado. A aparición do papel moeda, coñecido na China desde o século VIII e no mundo occidental desde o século XVII supuxo outro chanzo no desenvolvemento da moeda.

A tradición dos cambistas vai unida á aparición do diñeiro e da banca unidas ao comercio, como verdadeiro propiciador da profesión. Son aspectos que van unidos durante moitos séculos. En especial, quizais, foi na Europa medieval onde aflorando moitas cidades que cuñaron a súa propia moeda, cando se comezou a detectar unha profesionalización do oficio.

No último terzo do século XIX, coa aparición do patrón ouro, e da Unión Monetaria Latina establecéronse oficialmente as primeiras paridades reguladas entre as divisas de cada país. O primeiro, en moitos casos de facto, non foi abandonado ata 1914.

No período de entreguerras xa non se puido volver restaurar o sistema, entre moitas outras razóns, porque moitas economías se mostraban fortemente desestabilizadas e porque a produción de ouro era escasa. Na década de 1920, pouco antes da Gran Depresión de 1929, eran trinta e catro países os que adoptaran de novo o Patrón Cambios Ouro. Coas crises, durante a década de 1930, as condicións en Europa non melloraron, facendo que varios países abandonasen o patrón ouro.

Houbo que agardar a finais da segunda guerra mundial, 1944, a que se asinasen os acordos de Bretton Woods dos que xurdiu o Fondo Monetario Internacional e o Banco Mundial coa finalidade de lograr a estabilidade dos cambios de divisas. Como consecuencia da Guerra de Vietnam, rompéronse os acordos en 1971. Despois de 1976, e da desaparición do sistema de cambio fixo, o FMI tomou un papel preponderante ante países en desenvolvemento e crises financeiras internacionais.

 Lista de divisas 
Azerbaidján - Manat acerbaixano
Afganistán - Afgani
Albania - Lek 
Alemaña - Euro
Alxeria - Dinar alxeriano 
Andorra - Euro 
Angola - Kwanza
Antiga e Barbuda - Dólar do Caribe Oriental 
Arabia Saudita - Riyal 
Armenia - Dram
Arxentina - Peso arxentino 
Australia - Dólar australiano
Austria - Euro
Bahamas - Dólar bahamés
Bahrain - Dinar bahrainí
Bangladesh - Taka
Barbados - Dólar barbadés
Bélxica - Euro
Belize - Dólar belizense 
Benín - Franco CFA 
Belarús - Rublo belaruso
Birmania - Kyat 
Bolivia - Boliviano 
Bosnia e Hercegovina - Marco convertible 
Botswana - Pula
Brasil - Real
Brunei - Dólar bruneiano 
Bulgaria - Lev 
Burkina Faso - Franco CFA 
Burundi - Franco burundiano 
Bután - Ngultrum
Cabo Verde - Escudo caboverdiano 
Camboxa - Riel
Camerún - Franco CFA 
Canadá - Dólar canadense 
Kazakhstán - Tenge 
República Centroafricana - Franco CFA
Chad - Franco CFA 
República Checa - Coroa checa
Chile - Peso chileno 
China - Iuan
Chipre - Euro 
Colombia - Peso colombiano 
Comores - Franco comoriano 
República do Congo - Franco CFA 
República Democrática do Congo - Franco congolés
Corea do Norte - Won norcoreano 
Corea do Sur - Won surcoreano 
Costa do Marfil - Franco CFA 
Costa Rica - Colón costarriqueño 
Croacia - Euro
Cuba - Peso cubano 
Djibuti - Franco djibutiano
Dinamarca - Coroa dinamarquesa 
Dominica - Dólar do Caribe Oriental 
República Dominicana - Peso dominicano 
Ecuador - Dólar estadounidense 
Emiratos Árabes Unidos - Dirham dos Emiratos Árabes Unidos
Eritrea - Nakfa 
Eslovaquia - Euro 
Eslovenia - Euro 
España - Euro
Estados Unidos - Dólar estadounidense 
Estonia - Euro
Eswatini - Lilangeni 
Etiopía - Birr 
Exipto - Libra exipcia
Fiji - Dólar fixiano
Filipinas - Peso filipino
Finlandia - Euro
Francia - Euro
Gabón - Franco CFA 
Gambia - Dalasi 
Ghana - Novo cedi 
Granada - Dólar do Caribe Oriental
Grecia - Euro
Guatemala - Quetzal 
Güiana - Dólar güianés 
Guinea - Franco guineano 
Guinea-Bissau - Franco CFA 
Guinea Ecuatorial - Franco CFA 
Haití - Gourde 
Honduras - Lempira 
Hungría - Forint 
Iemen- Rial iemení
India - Rupia india 
Indonesia - Rupiah 
Irán - Rial iraniano 
Iraq - Dinar iraquí 
Irlanda - Euro
Islandia - Coroa islandesa 
Israel - Novo shekel
Italia - Euro
Kenya - Xilin kenyano 
Kirguizistán - Som kirguiz 
Kiribati - Dólar australiano 
Kuwait - Dinar kuwaití 
Laos - Kip 
Lesotho - Loti 
Letonia - Euro 
Líbano - Libra libanesa 
Liberia - Dólar liberiano 
Libia - Dinar libio 
Liechtenstein - Franco suízo 
Lituania - Litas
Luxemburgo - Euro 
Macedonia do Norte - Denar 
Madagascar - Ariary 
Malaisia - Ringgit 
Malawi - Kwacha de Malawi
Maldivas - Rufiyaa 
Malí - Franco CFA 
Malta - Euro 
Marrocos - Dirham marroquí 
Illas Marshall - Dólar estadounidense 
Mauricio - Rupia mauriciana 
Mauritania - Ouguiya 
México - Peso mexicano 
Micronesia - Dólar estadounidense
Moldova - Leu moldovo 
Mónaco - Euro
Mongolia - Tugrik
Montenegro - Euro
Mozambique - Metical 
Namibia - Dólar namibio 
Nauru - Dólar australiano 
Nepal - Rupia nepalesa 
Nicaragua - Córdoba 
Níxer - Franco CFA 
Nixeria - Naira 
Noruega - Coroa norueguesa 
Nova Zelandia - Dólar neozelandés
Omán - Rial omaní 
Países Baixos - Euro
Palau - Dólar estadounidense 
Panamá - Balboa 
Papúa-Nova Guinea - Kina 
Paquistán - Rupia paquistaní 
Paraguai - Guaraní 
Perú - Nuevo sol 
Polonia - Złoty
Portugal - Euro 
Qatar - Rial qatarí 
Reino Unido - Libra esterlina 
Romanía - Leu romanés 
Ruanda - Franco ruandés 
Rusia - Rublo ruso
Saint Kitts e Nevis - Dólar do Caribe Oriental
Illas Salomón - Dólar das Illas Salomón 
O Salvador - Dólar estadounidense 
Samoa - Tala
San Marino - Euro 
San Tomé e Príncipe - Dobra 
San Vicente e as Granadinas - Dólar do Caribe Oriental
Santa Lucía - Dólar do Caribe Oriental
Seychelles - Rupia seichelesa 
Senegal - Franco CFA 
Serbia - Dinar serbio 
Serra Leoa - Leone
Singapur - Dólar singapuriano 
Siria - Libra siria 
Somalia - Xilin somalí 
Sri Lanka - Rupia srilankesa
Sudán - Libra sudanesa 
Sudán do Sur - Libra sursudanesa 
Suecia - Coroa sueca
Suíza - Franco suízo
República Surafricana - Rand 
Suriname - Dólar surinamés 
Tailandia - Baht
Tanzania - Xilin tanzano
Tadjiikistán - Somoni
Timor Leste - Dólar estadounidense
Togo - Franco CFA 
Tonga - Pa'anga
Trinidad e Tobago - Dólar de Trinidad e Tobago
Tunisia - Dinar tunisiano
Turkmenistán - Manat turcomán
Turquía - Lira turca
Tuvalu - Dólar australiano
Ucraína - Hryvnia
Uganda - Novo xilin ugandés
Uruguai - Peso uruguaio
Uzbekistán - Som uzbeko
Vanuatu - Vatu
Vaticano - Euro
Venezuela - Bolívar venezolano
Vietnam - Dong vietnamita
Xamaica - Dólar xamaicano 
Xapón- Ien
Xeorxia- Lari
Xordania - Dinar xordano
Zambia - Kwacha zambiano
 Outros territorios 
Abkhazia - Rublo ruso
Akrotiri e Dhekelia - Euro
Alderney - Libra esterlina, libra de Guernsey
Anguila - Dólar do Caribe Oriental 
Artsakh - Dram
Aruba- Florín de Aruba
Illa de Ascensión- Libra esterlina
Bermudas - Dólar bermudano
Bonaire - Dólar estadounidense
Illas Caimán - Dólar das Illas Caimán
República Turca do Norte de Chipre - Lira turca
Illas Cocos - Dólar australiano
Illas Cook - Dólar das Illas Cook, dólar neozelandés
Curaçao - Florín das Antillas Neerlandesas
Illas Feroe - Coroa feroesa, coroa dinamarquesa
Guam - Dólar estadounidense
Guernsey - Libra de Guernsey, libra esterlina
Hong Kong - Dólar de Hong Kong
Illa de Jersey - Libra de Jersey
Kosovo - Euro
Macau - Pataca
Illas Malvinas - Libra malvinense
Illa de Man - Libra manesa, libra esterlina
Illas Marianas do Norte - Dólar estadounidense
Illa Montserrat - Dólar do Caribe Oriental
Niue - Dólar neozelandés
Nova Caledonia - Franco CFP
Osetia do Sur - Rublo ruso
Palestina - Novo shekel, dinar xordano
Illas Pitcairn - Dólar neozelandés
Polinesia Francesa - Franco CFP
Porto Rico - Dólar estadounidense
Saba - Dólar estadounidense
Sáhara Occidental - Dinar alxeriano, ouguiya, dirham marroquí, peseta saharauí
Santo Eustaquio - Dólar estadounidense
Santa Helena - Libra de Santa Helena
Sint Maarten - Florín das Antillas Neerlandesas
Somalilandia - Xilin somalí
Taiwán - Novo dólar taiwanés
Territorio Británico do Océano Índico - Dólar estadounidense
Transnistria - Rublo transnistriano
Tristan da Cunha - Libra de Santa Helena
Illas Turcas e Caicos - Dólar estadounidense
Illas Virxes Británicas - Dólar estadounidense
Illas Virxes Estadounidenses - Dólar estadounidense
Wallis e Futuna - Franco CFP
Illas Xeorxia do Sur e Sandwich do Sur - Libra esterlina
Xibraltar - Libra xibraltareña

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 






 Outros artigos 
Coleccionismo de moeda
Historia da moeda en Galicia
Moeda cuñada en Galicia
Moeda da Antiga Roma
Moeda da Antiga Grecia
Moeda grega da Península Itálica e Sicilia
Peto (recipiente)

 Ligazóns externas 
 Revista científica de Numismática OMNI
 Base de Datos de Moedas On-line (WikiMoneda)

Categoría:Moedas
Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Ciencias sociais)