Neve

miniatura|200px|dereita|Paisaxe nevado en Valtavaara, Kuusamo, norte de Finlandia.
A neve é un fenómeno meteorolóxico consistente na precipitación de pequenos cristais de xeo. Estes meteoros adoptan formas xeométricas con características fractais e agrúpanse en folerpas. Xa que está composta por pequenas partículas ásperas é un material granular. Normalmente ten unha estrutura aberta e suave, excepto cando é comprimida pola presión externa.

A neve fórmase comunmente cando o vapor de auga experimenta unha alta deposición na atmosfera a unha temperatura menor de 0 °C (32 °F), e posteriormente cae sobre a terra. Está composta por pequenas partículas ásperas e é un material granular. Normalmente ten unha estrutura aberta e suave, excepto cando é comprimida pola presión externa. Consiste en auga cristalina conxelada nas nuves durante todo o seu ciclo de vida, comezando cando, en condicións axeitadas, os cristais de xeo formanse na atmosfera, aumentan a un tamaño milimétrico, precipítanse e acumúlanse nas superficies, logo metamorfoseanse no sitio en que se achan, e finalmente derritense, deslízanse ou sublimanse.

As tormentas de neve organízanse e desenvolvense alimentándose de fontes de humidade atmosférica e aire frío. Os copos de neve nuclean ao redor das partículas da atmosfera atraendo pingas de auga superenfriadas, que se conxelan en cristais de forma hexagonal. Os copos de neve adoptan unha gran variedade de formas, entre as que destacan as plaquetas, as agullas, as columnas e a calcaria dura. A medida que a neve se acumula nun manto de neve, pode soprar en forma de ventisqueros. Co tempo, a neve acumulada metamorfosease, por sinterización, sublimación e conxelación-descongelación. Cando o clima é o suficientemente frío como para que se produza unha acumulación anual, pode formarse un glaciar. Pola contra, a neve adoita derretirse estacionalmente, provocando a escorrentía cara a arroios e ríos e recargando as augas subterráneas.

As principais zonas propensas á neve son as rexións polares, a metade máis setentrional do hemisferio norte e as rexións montañosas de todo o mundo con suficiente humidade, temperaturas frías e altitude. No hemisferio sur, a neve limítase principalmente ás zonas montañosas, á parte da Antártida.

A neve afecta a actividades humanas como o transporte: creando a necesidade de manter as estradas limpas; a agricultura: proporcionando auga aos cultivos e salvagardando o gando; os deportes como o esquí, o snowboard e as viaxes en moto de neve; e á guerra. A neve tamén afecta aos ecosistemas, xa que proporciona unha capa illante durante o inverno baixo a cal as plantas e os animais poden sobrevivir ao frío.

A neve tamén se pode fabricar usando os canóns de neve, que consisten en aparellos que crean granciños minúsculos de xeo similares a unha fina saraiba.

Formación da neve
Os cristais de neve fórmanse nas nubes, a temperaturas por embaixo dos 0º centígrados. O proceso faise en dúas faseshttp://www.aepedi.org/index.php?pagina=aula_de_aprendizaje&id=La+Nieve:
 Na primeira, as microgotas de auga cristalizan por efecto da acción de núcleos de conxelación que son po atmosférico, é dicir, impurezas de orixe orgánico mineral ou químico. Estes cristais teñen forma de prisma hexagonal, posto que, debido á estrutura atómica da auga (H2O), o hexágono é a forma máis estable, a que require menor enerxía.
 Na segunda fase, vai medrando pola anexión de gotas próximas que se lle van unindo, facendo medrar o hexágono inicial. A velocidade e xeito de crecemento determina a forma final do cristal.

É fama que non existen dous cristais de neve iguais. O naturalista americano Wilson A. Bentley (1865-1931), un granxeiro autodidacta de Vermont, dedicou 40 invernos ao estudo dos cristais de neve. Chegou a examinar máis de 5.000 fotografías obtidas no microscopio. Nunca atopou dous cristais iguais. Se ben é certo que unha mostra de 5.000 exemplares, comparada coa cantidade case infinita de cristais de neve que existen non é proba suficiente.

En 1988, un equipo de investigadores de Wisconsin demostrou que o crecemento dun cristal de neve depende de factores tan irregulares (temperatura, presión atmosférica, vento, humidade ambiente) que é extremadamente improbable que existan dúas folerpas iguais. Tamén demostraron que, controlando con moita precisión as condicións ambientais en laboratorio, pódense conseguir dous cristais totalmente idénticos, se ben a súa forma non podía ser tan sofisticada como as que se dan na naturezahttp://www.gaiaciencia.com/2014/02/como-se-forma-un-copo-de-nieve/.

Unha vez formado o cristal, vaixe unindo a outros ata formar folerpas, estas caen en forma de precipitación do efecto da gravidade. Se a superficie está suficientemente fría, non necesita estar a 0º ou menos, a folerpa mantense e temos unha nevarada. Se cae sobre zonas máis quentes, o contacto co aire desfai a folerpa máis o cristal e remata en choiva.

Neve artificial
Caso distinto é o da neve producida por "canóns de neve". Estas máquinas botan finas gotas de auga que se conxelan xusto antes da súa expulsión. Como é un proceso case instantáneo, a auga conxelada non fai formas hexagonais, nin hai agregación que forme os característicos cristais. Pola contra, son pezas de xeo amorfas.
 Precipitación 
miniatura|upright|Nevando en Salamanca, (España).
A neve desenvólvese nas nuves, que á súa vez forman parte dun sistema meteorolóxico maior. A física do desenvolvemento dos cristais de neve nas nuves é o resultado dun complexo conxunto de variables que inclúen o contido de humidade e as temperaturas. As formas resultantes dos cristais que caen poden clasificarse nunha serie de formas básicas e combinacións das mesmas. Ocasionalmente, poden formarse algúns copos de neve en forma de placa, dendríticos e estelares baixo un ceo despexado cun investimento de temperatura moi fría presente.Fierz, C.; Armstrong, R.L.; Durand, Y.; Etchevers, P.; Greene, E.; et al. (2009), The International Classification for Seasonal Snow on the Ground (PDF), IHP-VII Technical Documents in Hydrology, 83, París: UNESCO, p. 80, arquivado (PDF) do orixinal o 29 de setembro de 2016, consultado o 25 de novembro de 2016
 Formación de nubes 
As nubes de neve adoitan aparecer no contexto de sistemas meteorolóxicos máis amplos, o máis importante dos cales é a zona de baixa presión, que normalmente incorpora frontes cálidas e frías como parte da súa circulación. Dúas fontes adicionais e localmente produtivas de neve son as tormentas de efecto lago (tamén de efecto mar) e os efectos da elevación, especialmente nas montañas.
 Zonas de baixa presión 

Os ciclóns de latitudes medias son zonas de baixa presión capaces de producir calquera cousa, desde nubosidade e tormentas de neve suaves ata fortes nevadas. Durante o outono, o inverno e a primavera dun hemisferio, a atmosfera sobre os continentes pode ser o suficientemente fría a través da profundidade da troposfera como para causar nevadas. No hemisferio norte, o lado norte da zona de baixa presión produce a maior parte da neve. Nas latitudes medias do sur, o lado dun ciclón que produce a maior cantidade de neve é o lado sur.

 Frontes 

miniatura|upright|thumb|Fronte fría.
Unha fronte fría (franxa de separación ou zona de interacción entre dous ventos ou masas de aire con características diferentes de temperatura ou humidade) pode producir tormentas de neve frontais, unha intensa liña frontal  convectiva (similar a unha banda de choiva), cando a temperatura está próxima ao momento de conxelación na superficie. A forte convección que se desenvolve ten suficiente humidade para producir condicións de xistra nos lugares por onde pasa a liña, xa que o vento provoca intensos refachos de neve. Este tipo de xistra adoita durar menos de 30 minutos en calquera punto da súa traxectoria, pero o movemento da liña pode cubrir grandes distancias. Os refachos frontais poden formarse a pouca distancia por diante da fronte fría superficial ou por detrás da fronte fría, onde pode haber un sistema de baixa presión que se intensifica ou unha serie de liñas de depresión que actúan de forma similar ao paso dunha fronte fría tradicional. En situacións nas que as borrascas se desenvolven despois da fronte, non é raro que pasen dúas ou tres bandas de borrascas lineais en rápida sucesión separadas só por 25 millas (40 quilómetros), pasando cada unha polo mesmo punto cunha diferenza duns 30 minutos. Nos casos nos que hai unha gran cantidade de crecemento vertical e de mestura, a borrasca pode desenvolver nubes cumulonimbus incrustadas que dan lugar a lóstregos e tronos, o que se coñece como neve de trono.

Un fronte cálida pode producir neve durante un período de tempo, xa que o aire cálido e húmido imponse sobre o aire xeado e crea precipitacións na zona de contacto. A miúdo, a neve convértese en choiva na zona cálida situada detrás da fronte.
Efectos lacustres e oceánicos
miniatura|upright|Vento frío do noroeste sobre os lagos Superior e Michigan que provoca nevadas por efecto lago.
A neve por efecto lago prodúcese durante condicións atmosféricas moi frías, cando unha masa de aire frío desprázase a través de longas extensións de auga lacustre máis cálida, quentando a capa inferior do aire, que absorbe vapor de auga do lago, ascende a través do aire máis frío situado encima, conxélase e deposítase nas costas de sotavento (a favor do vento).

O mesmo efecto que se produce sobre masas de auga salgada denomínase "neve de efecto océano" ou "neve de efecto baía". O efecto intensifícase cando a masa de aire en movemento é elevada pola influencia orográfica das elevacións máis altas nas costas situadas a sotavento. Esta elevación pode producir bandas estreitas pero moi intensas de precipitacións que poden depositarse a un ritmo de moitos centímetros de neve por hora, o que a miúdo dá lugar a unha gran cantidade de neve acumulada.

As zonas afectadas polas nevadas de efecto lago denomínanse "cintos de neve". Entre elas inclúense as zonas ao leste dos Grandes Lagos, as costas occidentais do norte do Xapón, a península de Kamchatka en Rusia e as zonas próximas ao Gran Lago Salgado, o mar Negro, o mar Caspio, o mar Báltico e partes do  norte do océano Atlántico.Thomas W. Schmidlin. Climatic Summary of Snowfall and Snow Depth in the Ohio Snowbelt at Chardon.  Recuperado o 1 de marzo de 2008.
Efectos da montaña
As nevadas orográficas ou de relevo prodúcense cando o aire húmido é empuxado cara arriba polo lado de barlovento das cadeas montañosas por un fluxo de vento a grande escala. O ascenso do aire húmido pola ladeira dunha cordilleira provoca un arrefriado adiabático e, en última instancia, condensación e precipitación. Este proceso elimina gradualmente a humidade do aire, deixando aire máis seco e cálido no lado descendente, ou sotavento.Physical Geography. CHAPTER 8: Introduction to the Hydrosphere (e). Cloud Formation Processes.  Recuperado o 1 de xaneiro de 2009. O aumento das nevadas resultantes, xunto coa diminución da temperatura coa altitude, combínanse para aumentar a profundidade da neve e a persistencia estacional da capa de neve en zonas propensas ás nevadas.

Tamén se descubriu que as ondas de montaña contribúen a aumentar a cantidade de precipitacións na zona situada a sotavento das cordilleiras, ao potenciar a elevación necesaria para a condensación e a precipitación.
Física das nubes
miniatura|upright|Neve caendo en Tokyo, Xapón
miniatura|upright|Flocos de neve acabados de caer
Un copo de neve está formado por aproximadamente 1019 moléculas de auga que se engaden ao seu núcleo a diferentes velocidades e en diferentes patróns, dependendo dos cambios de temperatura e humidade na atmosfera pola que atravesa o copo de neve na súa caída cara ao solo. Como resultado, os copos de neve son diferentes entre si, aínda que seguen patróns similares.

Os cristais de neve fórmanse cando se conxelan pequenas pingas de nubes superenfriadas (duns 10 μm de diámetro). Estas pingas poden permanecer líquidas a temperaturas inferiores a -18 °C, xa que para conxelarse, unhas poucas moléculas da pinga deben agruparse por casualidade e formar unha estrutura similar á dunha rede de xeo. A pinga conxélase ao redor deste "núcleo". Nas minchas máis cálidas, debe haber unha partícula de aerosol ou «núcleo de xeo» na pinga (ou en contacto con ela) para que actúe como núcleo. Os núcleos de xeo son moi raros en comparación cos núcleos de condensación das nubes, sobre os que se forman as pingas líquidas. As arxilas, o po do deserto e as partículas biolóxicas poden actuar como núcleos. Os núcleos artificiais inclúen partículas de ioduro de prata e xeo seco, e utilízanse para estimular a precipitación na sementa de nubes.

Unha vez que unha pinga se conxelou, crece nunha contorna supersaturada, é dicir, un no que o aire está saturado con respecto ao xeo cando a temperatura é inferior ao momento de conxelación. A continuación, a pinga crece por difusión de moléculas de auga no aire (vapor) cara á superficie do cristal de xeo, onde se acumulan. Dado que as pingas de auga son moito máis numerosas que os cristais de xeo, estes poden crecer até alcanzar centos de micrómetros ou milímetros de tamaño a expensas das pingas de auga, mediante o proceso de choiva fría (proceso Wegener–Bergeron–Findeisen). Estes cristais grandes son unha fonte eficaz de precipitación, xa que caen a través da atmosfera debido á súa masa e poden chocar e agruparse en acios ou agregados. Estes agregados son copos de neve e adoitan ser o tipo de partículas de xeo que caen ao solo. Aínda que o xeo é transparente, a dispersión da luz polas facetas e cavidades/imperfeccións dos cristais fai que estes adoitan aparecer de cor branca debido á reflexión difusa de todo o espectro da luz polas pequenas partículas de xeo.

Clasificación dos flocos de neve
miniatura|upright|Unha clasificación temperá dos copos de neve realizada por Israel Perkins Warren

A micrografía de miles de copos de neve desde 1885 en diante, comezando con Wilson Alwyn Bentley, revelou a gran diversidade de copos de neve dentro dun conxunto clasificable de patróns. Observáronse cristais de neve moi semellantes.

Ukichiro Nakaya desenvolveu un diagrama de morfoloxía cristalina, que relaciona as formas dos cristais coas condicións de temperatura e humidade nas que se formaron, e que se resume na seguinte táboa.
+ Morfoloxía da estrutura cristalina en función da temperatura e a saturación da auga. Rango de temperatura Rango de saturación Tipos de cristais de neve°C°Fg/m3oz/cu yd por "debaixo" da saturación por "riba" da saturación   Placas sólidas Placas finas
Dendritas   Prismas sólidos
Prismas ocos Prismas ocos
Agullas   Placas finas
Placas sólidas Placas sectorizadas
Dendritas   Placas finas
Placas sólidas Columnas
Prismas
Nakaya descubriu que a forma tamén depende de se a humidade predominante está por encima ou por baixo da saturación. As formas por baixo da liña de saturación tenden a ser máis sólidas e compactas, mentres que os cristais formados en aire supersaturado tenden a ser máis delicados, ornamentados e con forma de encaixe. Tamén se forman moitos patróns de crecemento máis complexos, que inclúen planos laterais, rosetas en forma de bala e tipos planos, dependendo das condicións e os núcleos de xeo.Se un cristal comezou a formarse nun réxime de crecemento en columna a aproximadamente  e logo cae nun réxime máis cálido similar a unha placa, brotan cristais en forma de placa ou dendríticos no extremo da columna, producindo as chamadas "columnas con capuchón".

Magono e Le idearon unha clasificación de cristais de neve recentemente formados que inclúe 80 formas distintas. Documentaron cada unha delas con micrografías.

Acumulación
miniatura|upright|Animación dos cambios estacionais na neve, baseada en imaxes de satélite
A neve acumúlase tras unha serie de nevadas, intercaladas con períodos de conxelación e descongelación, en zonas o suficientemente frías como para reter a neve de forma estacional ou perenne. As principais zonas propensas ás nevadas son o Ártico e a Antártida, o hemisferio norte e as rexións alpinas. O equivalente líquido das nevadas pode avaliarse utilizando un medidor de neve. ou cun pluviómetro estándar, axustado para o inverno mediante a eliminación dun funil e un cilindro interior. Ambos os tipos de medidores derriten a neve acumulada e indican a cantidade de auga recollida.National Weather Service Office Binghamton, New York (2009). Raingauge Information.  Retrieved on January 2, 2009. Nalgunhas estacións meteorolóxicas automáticas pódese utilizar un sensor ultrasónico de profundidade de neve para complementar o pluviómetro.
Fenómenos
miniatura|upright|Nova York durante unha tormenta de neve no 2016, que provocou fortes ventos e nevadas de récord.

Refachos de neve, chuvia de neve, tempestade de neve e xistra describen fenómenos nevados de duración e intensidade progresivamente maiores. Unha xistra é unha condición meteorolóxica que implica neve e ten diferentes definicións en distintas partes do mundo. Nos Estados Unidos, unha xistra prodúcese cando se dan dúas condicións durante un período de tres horas ou máis: un vento sostido ou refachos frecuentes de 35 nós (16 m/s), e suficiente neve no aire como para reducir a visibilidade a menos de 0,4 quilómetros. No Canadá e no Reino Unido, os criterios son similares. Aínda que as fortes nevadas adoitan producirse en condicións de xistra, non é necesario que neve, xa que a neve en po pode crear unha tormenta de neve no solo.

A intensidade dunha tormenta de neve pode clasificarse segundo a visibilidade e a profundidade da acumulación. A intensidade da nevada vén determinada pola visibilidade, da seguinte maneira:
 Lixeira: visibilidade superior a 1 km
 Moderada: restricións de visibilidade entre 0,5 e 1 km
 Forte: a visibilidade é inferior a 0,5 km
As tormentas de neve poden depositar neve en bandas que se estenden desde masas de auga, como no caso do fenómeno meteorolóxico dos lagos, ou como resultado do paso dunha fronte de nivel superior.

A International Classification for Seasonal Snow on the Ground define a "altura da neve nova" como a profundidade da neve recentemente caída, en centímetros, medida cunha regra, que se acumulou nunha táboa de neve durante un período de observación de 24 horas ou outro intervalo de observación. Despois da medición, retírase a neve da táboa e esta colócase a nivel da superficie nevada para proporcionar unha medición precisa ao final do seguinte intervalo. O derretimiento, a compactación, o soprado e derívaa contribúen á dificultade de medir as nevadas.

Distribución
miniatura|upright|Árbores cubertas de neve en Kuusamo, Finlandia
Os glaciares, coas súas capas de neve permanentes, cobren aproximadamente o 10 % da superficie terrestre, mentres que a neve estacional cobre ao redor do 9 %, principalmente no hemisferio norte, onde a neve estacional cobre aproximadamente uns 40 millóns de quilómetros cadrados (15 × 10⁶  millas cadradas), segundo unha estimación de 1987. Unha estimación de 2007 sobre a capa de neve no hemisferio norte suxería que, máis ou menos, a capa de neve oscila entre unha extensión mínima de 2 millóns de quilómetros cadrados (0,77 × 10⁶ millas  cadradas) cada agosto e unha extensión máxima de 45 millóns de quilómetros cadrados (17 × 10⁶ millas  cadradas)} cada xaneiro, o que supón case a metade da superficie terrestre dese hemisferio.Un estudo sobre a extensión da capa de neve no hemisferio norte durante o período 1972-2006 suxire unha redución da 0,5 millóns de quilómetros cadrados (0,19 × 10⁶ millas cadradas  )  o longo deses 35 anos.

 Aspectos xeográficos 
miniatura|400x400px|Ocorrencia das nevaradas:

 Zonas de neve 
Nas rexións de clima tropical non neva e considérase que os paralelos 35 N e S delimitan a zona onde só hai unha certa presenza de neve nas montañas. O volcán Cayambe, un cumio de máis de 5000 metros no Ecuador, recibe así mesmo precipitacións en forma de neve a pesar de que se atopa na latitude 0.

Canto máis preto dos polos, máis probabilidade de neve. Porén, a cantidade de neve que cae nas rexións polares é relativamente pouca mais consérase polo frío que vai. Ademais, normalmente as zonas costeiras do planeta vense menos afectadas pola neve que as do interior.

É nas rexións de clima temperado, continental e de montaña onde se producen as nevaradas máis importantes. Entre elas destacan os 130 centímetros de neve acumulada en 24 horas na estación suíza de Klosters en xaneiro de 1982, ou os 193 centímetros en 24 horas que se rexistraron en Silver Lake (Colorado) en abril de 1921.

Usos
Hoxe en día, o uso máis común da neve é o deporte e o lecer. A afluencia a estacións de esquíhttp://www.infonieve.es/estaciones-esqui/pais/espana/1/, onde practicar deportes de invernohttp://www.rfedi.es/, supón o máis típico turismo estacional de inverno. En España, as estacións de esquí concéntranse nas zonas de montaña: Pireneos, Cordilleira Cantábrica, Sistema Ibérico e Sistemas Béticos. En Galicia, a única estación de esquí é a de Manzaneda, entre os concellos de Manzaneda e A Pobra de Trives, en Ourense.

Este sector, tanto en Galicia como en España e, en xeral, nos países que contan con neve pero son de clima máis temperán, pódese ver grandemente afectado polo quentamento global, así:

De feito, xa no ano 1995, os Campionatos do Mundo de Esquí Alpino, que se ían celebrar en Serra Nevada, tiveron que adiarse para o ano seguinte, por causa da falta de nevehttp://www.marca.com/blogs/palillerosvssurferos/2016/02/11/20-anos-del-mundial-de-esqui-alpino-de.html.
Neveiras de montaña
Ata a chegada da tecnoloxía do frío industrial e dos elecrodomésticos produtores de frío, despois, a neve era usada tamén para a conservación de alimentos, a fabricación de xeados, a refrixeración das casas e, incluso, en medicinahttps://books.google.es/books?id=4cjKedkiR8YC&pg=PA84&lpg=PA84&dq=neveros+artificiales&source=bl&ots=Oam5rwVdkT&sig=FZQ461O3STJsZD0GaXuj8Q7PPV4&hl=gl&sa=X&ved=0ahUKEwji-ImxgrvMAhWMzRoKHVXJBKQQ6AEIVDAK#v=onepage&q=neveros%20artificiales&f=false.

Para poder dispoñer deste produto todo ou case todo o ano, a neve destinada a estes usos era recollida en neveiras de montaña, que eran construcións soterradas, ás veces aproveitando as propias irregularidades do terreo, en lugares sombrizos. A neve era depositada nestas neveiras, prensada e arrodeada de material illante, como palla, facendo capas de neve prensada e material illante. Unha vez depositada, íase sacando en bloques segundo as necesidades ou a demanda do produto, e trasladábase de noite ata os puntos de consumo. A industrialización deixou sen uso estas construcións e a actividade que nelas se realizaba, pero quedou lembranza na nomenclatura do fogar, posto que seguimos a chamarlle neveira ao frigorífico.

Un exemplo en Galicia deste tipo de construción, atópase nos Altos da Garrona, no concello de Xermade, Lugo.

 Galería de imaxes 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Estación de montaña Manzaneda.
 Firn

 Ligazóns externas 
 Cómo se forma un copo de nieve
 Real Federación Española de Deportes de Invierno
 Swiss Federal Institute for Forest, Snow and Landscape Research

Categoría:Precipitacións
Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Ciencia)