Foz

Foz é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca da Mariña Central, sendo a súa cidade máis poboada. Segundo o IGE no 2014 tiña 9899 habitantes (9754 no 2006, 9664 no 2005, 9619 no 2004, 9591 no 2003). O seu xentilicio é (véxase no Galizionario)  ou .

 Xeografía 
Limita cos concellos de Burela, Barreiros Lourenzá, Mondoñedo, Valadouro, Alfoz e Cervo. Está situado na foz do río Masma, de onde lle vén o topónimo.

Na súa costa hai diversos areais, como a praia da Rapadoira, Llas, Peizás, Pampillosa, Arealonga, As Pólas, Os Xuncos e Areoura, todas elas Bandeira Azul da UE. Outras praias do concello son Fondás e a dos Alemáns.

 Historia 
Existen restos da cultura castrexa nos castros de Fazouro e Pena do Altar. A zona estaba poboada polos egobarros.

Durante o século IX a zona viviu un pulo por mor do establecemento da sé episcopal en San Martiño de Mondoñedo.

Nos inicios da Idade Moderna Foz contaba cun importante peirao e cun dos tres estaleiros máis importantes de Galicia, dedicado especialmente á construción de embarcacións para a captura de baleas.

 Cultura 
 Toponimia 
Foz procede do latín vulgar focem, que en latín clásico era  'gorxa, paso estreito, fauces', un lugar por onde un río desemboca no mar, tamén é un paso estreito entre montañas.

 Patrimonio 
 Patrimonio arqueolóxico 
 O castro de Fazouro é un poboado castrexo do século II a. C., situado á beira do mar, xunto a Arealonga. Segundo a asociación da Mariña Patrimonio, a conservación do castro é pésima. No verán de 2025 o concello realizou unha limpeza que danou irremediablemente parte da estrutura.

 Patrimonio arquitectónico 

miniatura|esquerda|Vista dos absidiolos semicirculares e contrafortes de San Martiño.
 A basílica de San Martiño de Mondoñedo é un templo de orixe prerrománica, sé durante moitos anos do bispado de Mondoñedo, e que se atopa en bo estado de conservación.
 O pazo do Conde de Fontao, en Santa Cilla.
 O Pazo de Covas, pazo do século XVI no lugar de Trasmonte da parroquia de Nois.
 O Pazo do Lagar, pazo do século XVII no lugar da Ribela, na parroquia de Cangas.
 O Pazo de Vilachá, pazo do século XVII da familia Almuíña, no lugar de Vilachá, na parroquia de Cangas.
 O castelo da Frouxeira, castelo do século IX, na parroquia de Santa Cilla do Valadouro.

 Festas de interese 
miniatura|esquerda|Fogos de artificio durante as festas de San Lourenzo en Foz.
Amais da feira celebrada os martes, destacan as festas da Virxe do Carme (16 de xullo, patroa dos mariñeiros) e de San Lourenzo (10 de agosto). O sábado anterior ao luns de Pentecostés celébrase a romaría do Santo.

 Poboación 
 Censo total 2014 9899 habitantes Menores de 15 anos 1219 (12,31 %) Entre 15 e 64 anos 6361 (64,26 %) Maiores de 65 anos 2319 (23,43 %)

Fonte: INE Arquivo

 Economía 
miniatura|Casa do concello.
Foz é unha vila de tradición mariñeira. A fertilidade da comarca permite a existencia de diversas explotacións gandeiras e forestais. Na actualidade unha das principais actividades económicas é o turismo, debido á calidade das diversas praias que hai ao longo da costa.

A continuación se mostra unha táboa onde se reflicte o paro rexistrado segundo sexo, idade e sector da actividade económica.

+ Paro rexistrado Sector  #  Agricultura  35  Industria  62  Construción  115  Servizos  474   Sen emprego anterior  47  Total  733 (349 homes e 384 mulleres)  Fonte:SEPE. Marzo de 2014 

 Foz na cultura popular 
 Pra facer ben a costeira,
 mariñeiriños rinlegos,
 pra botar contas, no porto,
 mariñeiriños focegos.

 Galería de imaxes 

 Lugares de Foz 
miniatura|Mapa das parroquias de Foz
Para unha lista completa de todos os lugares do concello vexa: Lugares de Foz.

 Parroquias 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 

 Eleccións municipais en Foz

 Ligazóns externas 
 Toponimia de Foz 

Categoría:Foz
Categoría:Topónimos de concellos galegos con etimoloxía