Caisteal Bhaile Mhorail

’S e dachaidh stàiteil, loidse oidhreachd, agus taigh-còmhnaidh aig teaghlach rìoghail na Breatainne a tha ann an Caisteal Bhaile Mhorail.  Tha e ann an Siorrachd Obar Dheathain, faisg air bhaile Chraichidh, 14km siar air Bealadair, agus 80km siar air Obar Dheathain.

Chaidh an oidhearachd agus an caisteal a bh’ ann a cheannach ann an 1852 bho Chlann Mhic Fhearchair leis a’ Phrionnsa Albert, an duine aig a' Bhànrigh Bhictoria. Fhuair iad ge-tà, nach robh an taigh mòr gu leòr, agus thog iad Caisteal Bhaile Mhorail mar as aithne dhuinn an-diugh e.  B’e còmhnaidh samhraidh na Bànrigh Ealasaid II a bh’ann, agus chaochail i ann air 8 an t-Sultain 2022.

Chaidh an t-ainm a chlàradh an toiseach mar 'Bouchmorale' ann an 1451, agus b’e fuaimneachadh [baˈvɔrəl] a bha aig luchd-labhairt Gàidhlig na sgìre air.  Thathar a’ creidsinn gur e am facal Gàidhlig “both” a tha sa chiad phàirt den ainm, ach chan eil cinnt ann mun dàrna pàirt.

 Ceanglaichean a-mach 
 BBC Naidheachdan 2022-09-18: Turas a Bhaile Mhorail (athris-fuaime 10:44, An t-Urr Iain Urchardan ag innse mu dheireadh seachdain còmhla ris a’ Bhanrigh ann am Baile Mhorail ann an 2004)
 BBC Naidheachdan 2022-09-09: Baile Mhorail - dachaigh Albannach na Banrigh

Baile Mhorail