Fionnlagh J. MacDhòmhnaill

B' e deasaiche, riochdaire telebhisein agus réidio a bh' ann am Fionnlagh J. MacDhòmhnaill (1925-1987), no Fionnlagh Dòmhnallach (Beurla: Finlay J Macdonald). 

Rugadh agus thogadh e ann an Scarasda, na Hearadh, ann an 1925. Bha Gàidhlig aige bho thùs. Fhuair e foghlam aig Sgoil Phort Rìgh agus aig Oilthigh Ghlaschu. 

 Obraichean 
Chaidh e air a' BhBC ann an 1945. Bha e ag obair mar riochdaire telebhisein agus réidio, agus rinn e obair mhòr gus am bi barrachd spèis ann airson na Gàidhlig anns na meadhanan seo. Chuir e air dòigh Comann Dràma Gàidhlig. Bha e a' deasachadh iris Sgoil Phort Rìgh, "An Cabairneach". Sgrìobh e trì nobhailean ann am Beurla, 's iad a' dèiligeadh ris an dòigh-beatha anns na h-Eileanan Siar eadar an Cogadh Mòr agus an Dàrna Cogadh. Bha colbh-beachd seachdaineil aige ann an Weekly Scotland.

 Gairm 
Ann an 1951, chuir e agus Ruaraidh MacThòmais air dòigh Gairm, iris ràitheil Ghàidhlig. Bha i air a foillseachadh bho 1952 gu 2002. Mar a sgrìobh Ruaraidh MacThòmais:
"Chuir sinn Gairm air chois còmhla, agus 's iomadh feasgar is oidhche a bha sinn an sàs ann, anns na bliadhnachan tràtha sin. Bha fasan againn a bhith coinneachadh, nuair a bha dearbhaidhean a' chlò uile ri làimh, gus an ath àireamh a chur ri chèile. 'S ann an còmhnaidh air an fheasgar a thòisicheadh sinn, agus 's ann ainneamh a bhiodh an obair ullamh roimhe thrì no ceithir a dh'uairean an ath mhadainn." (Gairm 141, d. 11). Ian Grimble. "The Poet and Scholar as Journalist." Fèill-Sgrìbhinn do Ruaraidh MacThòmais. Scottish Gaelic Studies, Vol. XVII 1996. D. 159. 
Bha an dithis aca nan luchd-deasachaidh gu ruige 1964. As dèidh sin, bha Ruaraidh MacThòmais a' deasachadh Gairm 'na aonar.

 Leabhar-chlàr 
 Crowdie and Cream (1982)
 Crotal and White (1983)
 The Corncrake and the Lysander (1985) 

 Sgeulachdan-goirid 
 "Air Beulaibh an t-Sluaigh"

 Filmichean 

 Mar riochdaire 
 A Boy in Harris 1966
 Spindrift 1959
 The Highlander 1959
 Tolka Row 1959
 The Twelve Pound Look 1957

 Mar sgrìobhadair 
 Gruth is Uachdar 2002
 The World About Us: The Corncrake and the Croft 1977

 Mar neach-stiùiridh 
 The Twelve Pound Look 1957

 Tùsan 

 Ceanglaichean a-muigh 
  (film goirid air a sgrìobhadh agus air aithris le Fionnlagh J. MacDhòmhnaill)


MacDhòmhnaill, Fionnlagh J.
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Gàidhlig
Roinn-seòrsa:Hearaich
MacDhòmhnaill, Fionnlagh J.