Aachen

thumb
'S e baile anns a' Ghearmailt a th' ann an Aachen (Ainm slàn Bad Aachen,Gesetzliche Grundlage: Staatliche Anerkennung von Kurorten - Aachen (Monheimsallee und Burtscheid) - Erlass des Ministers für Arbeit, Gesundheit und Soziales vom 12. September 1974 — VI B 3 — 56.01.01, Andrea Herch: Bad Aachen. In: Werner Käß und Hanna Käß (Hrsg.): Deutsches Bäderbuch, Gebrüder Borntraeger Verlag, 2008, ISBN 3-510-65241-X, S.207. Öcher Platt/Dual-chainnt Aachen: Oche). Tha e suidhichte ann an taobh an iar na Ghearmailte, far a bheil crìochan na Gearmailte, nan Tìrean Ìsle agus na Beilg a' coinneachadh. 'S e spatha a th' ann. Thàinig an t-ainm Aachen bhon fhreumh-fhacal Ghearmaineach "ahwō" agus tha e a' ciallachadh "uisge". B' e "Aquisgranum" an t-ainm Ròmanach a bh' air: "Uisge na Grannois".Thomas Urso (1990). Toponomastica Bibliografica. Guida ai nomi dei luoghi di stampa fino al 1799. Florentiae: Leo S. Olschki Editore; p. 21. B' e dia Ceilteach na leighis a bha ann an Grannos. Tha tobraichean tethe ann an Aachen.Carolus Thermen Tha cumhachdan leighis aca.

Eachdraidh
Bha a' chiad àite-fuirich ann an Linn ùr na Cloiche. Bha mèinnearachd Ceilteach ann an Linn an Umha an seo.
Thog na Ròmanaich àite-failcidh air na tobraichean teasach. An ceann na 8mh linne thàg rìgh Teàrlach Mòr Aachen airson an rath a b' fheàrr aige. Thog e cille, "Pfalzkapelle" agus pàlas impireil. An-diugh tha talla a' bhaile ann an àite a' phàlais agus tha am "Pfalzkapelle" pàirt na h-àrd eaglaise "Aachener Dom".Aachendom Fhuair Teàrlach Mòr taise à Ierusalem agus tha taistealachd ainmeil "Heiligtumsfahrt"  ann an Aachen ann a h-uile seachdamh bliadhna.Heiligtumsfahrt Tha an "Aachener Dom" air Liosta Làrach Dhualchas na Cruinne.

Aachen an-diugh
Bidh duais "Karlspreis" ann airson a' chuid obrach ro aonachd na Roinn-Eòrpa a h-uile bliadhna deasghabhail ann an talla a' bhaile.Karlspreis 'S e "RWTH Aachen"  an t-oilthigh cliùiteach ann an Aachen.Oilthigh RWTH Aachen Bidh co-fharpais eadar-nàiseanta airson marcadh "CHIO Aachen" a' tachairt a h-uile samhradh.CHIO 'S e Alemannia Aachen a th' ann sgioba ball-coise a' bhaile.Alemannia Aachen Tha an raon aca Tivoli ri taobh an raoin CHIO anns a' cheàrn Soers

 Ainm a' bhaile ann an cànanan eile 

Thathar a' cleachdadh tòrr dhreach an ainm anns na dùthchannan air iomall na Gearmailte, mar a leanas:
 Cànan  Ainm  IPA Gearmailtis Aachen Fraingis Aix-la-Chapelle  Laideann Aquae Granni, AquisgranumAquisgranum Spàinntis Aquisgrán Lucsamburgais Oochen  Duitsis Aken  Seacais Cáchy  Pòlais Akwizgran  Eadailtis Aquisgrana  Ruisis Ахен 

Bailtean Co-cheangailte
22px Arlington (Bhirginia)
22px Halifax
22px Cape Town
22px Kostroma
22px Naumburg
22px Ningbo
22px Reims
22px Sariyer
22px Toledo

 Dual-chainnt 
'S e Öcher Platt a tha ann an dual-chainnt Aachen. 'S e cànan Ripuarach a th' innte. Tha mòran òranan dualchasach traidiseanta anns an Öcher Platt, m.e. an "laoidh" neo-oifigeil Aachen, "Vür sönd allemoele Öcher Jonge" Meinolf Buschulte, Richard Wollgarten: Öcher Liederbuch. Öcher Platt e.V. Aachen, 2009 ('S e bàlaichean Aachen a th' annainn uile gu léir).

 Dealbhan 

Iomraidhean

 Ceanglaichean a-mach 
 Urbs aquensis - Laoidh oifigeil Aachen (Laideann)
 Vür sönd allemoele Öcher Jonge - Laoidh neo-oifigeil Aachen (Öcher Platt)

Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt