Stìomrabhagh

’S e baile tréigte a tha ann an Stìomrabhadh, ann an ceann a deas nan Loch ann an Leòdhas, air taobh a tuath Loch Sealg, aig NB346115, 2km iar air Orasaigh.  Bha uaireigin mu 200 daoine a’ tàbh ann, agus tha na tobhtaichean ri’m faicinn fhathast.

Ann an 1843 chaidh na daoine a fhuadach às na bailtean Orasaigh agus Leumrabhadh gus àite fhàgail do chaoraich air Oidhreachd na Pàirce.  Cha deach Stìomrabhadh a fhuadach aig an àm sin, ach chaidh a ghearradh dheth seach nach robh daoine eile faisg.  Ann an 1857 ri linn leudachaidh ùir air àireamh nan caorach, chaidh na croitearan a fhuadach bho Stìomrabhagh gu Leumrabhadh. B’ e sin am fuadach mu dheireadh air Oidhreachd na Pàirce.  Às déidh a’ Chogaidh Mhóir chaidh cuid de shliochd nan daoine a chaidh am fuadach air ais dhan bhaile agus bha iad a’ fuireach ann fad fichead bliadhna.  Ach cha d’fhuair iad rathad no taic sam bith bho na h-ùghdarrasan, agus mu dheireadh b’fheudar dhaibh falbh ann an 1940, aig àm an Dàrna Cogaidh.

 Faic cuideachd 
 Calum MacMhaoilein a sgrìobh pìos ann an Gairm àireamh 159, 1992 (Samhradh) td 226, Eachdraidh baile Stìomrabhagh ann an ceann a deas nan Loch an Leòdhas agus aithris mu thuras a ghabh Comann Eachdraidh na Pàirc dhan àite.
 Creach Mòr na Pàirce

 Ceanglaichean a-mach 
 BBC Naidheachdan 2016-12-28: Còrr is 70 bliadhna bho dh'fhag an sluagh mu dheireadh Stìomrabhagh (aithris-bhideo 2:03)
 Ar Dìleab: bhideothan (Stìomrabhadh: Eachdraidh 1920-1940 - bhideo 1:16)
 Léirmheas air an leabhar Life on the Edge:Growing up in Steimreway - anns Na Duilleagan Gàidhlig, 2013, An Gearran
 ScotsRootsResearch: Steimreway (Beurla)

Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Siar
Roinn-seòrsa:Eilean Leòdhais