Leabharlann Nàiseanta na h-Alba

'S e leabharlann nàiseanta ann an Dùn Èideann, Alba a th' ann an Leabharlann Nàiseanta na h-Alba.

Tha e stèidhichte ann an grunn thoglaichean ann an Dùn Èideann leis a' phrìomh thogalach air Drochaid Seòras IV anns an t-seann bhaile. Chaidh togalach nas ùire a thogadh anns na 1980an air taobh a deas a' bhaile air Causewayside anns a bheil mapaichean, cruinneachaidhean saidheansail agus stòrasan a bharrachd. 

Ann an 2016, dh'fhosgail Tasglann nan Dealbhan Gluasadach aig Talla Cheilbhinn ann an Glaschu far am faighear tasglann de dh'fhilmichean. 

 Eachdraidh 
Chaidh an Leabharlann Nàiseanta a stèidheachadh ann an 1925 às dèidh Achd Phàrlamaid. Roimhe sin, b' e Leabharlann an Luchd-Tagraidh (Advocate's Library) an leabharlann a bha aithniche gu laghail mar leabharlann oifigeil. Dh'fhosgladh siud ann an 1689. An uair sin, fo Achd Còrach-lethbhreac (1710), chaidh inbhe 'leabharlann tasgaidh laghail' (legal deposit) le a bhuileachadh air. Tha siud a' ciallachadh gu bheil ceud aige leth-bhreac den a h-uile foillseachadh a thèid a chlò-bhualadh ann am Breatainn a ghabhail mar stòras nàiseanta. 

Anns na 1920an, bha cosgaisean an leabharlainn ro mhòr do bhuidheann phrìobhaideach agus chaidh cruinneachaidhean an leabharlainn a chur gu buidheann ùr, Leabharlann Nàiseanta na h-Alba, fo Achd Phàrlamaid. Chuireadh air dòigh an leabharlann ùr le dìleab airgid luach £100,000 o Sir Alasdair Grannd (Alexander Grant) à Farrais. 

Bho 1999 nuair a dh'fhosgail Pàrlamaid na h-Alba, tha an Leabharlann maonaichte le Riaghaltas na h-Alba. 

 Stòrasan 

Tha còrr is 7 muillion leabhar, 14 muillion stuthan clò-bhuailte agus 2 mhuillion mapa aig an Leabharlann Nàiseanta. Anns a' chruinneachadh, tha leth-bhreac den Bhìoball Gutenberg, làmh-sgrìobhainn le Alasdair Mac Mhaighstir Alasdair agus litrichean le Charles Darwin. 

 Cruinneachaidhean Gàidhlig 

Tha an cruinneachadh Gàidhlig as motha air an t-saoghail ann. Tha cuid de na leabhraichean Gàidhlig agus leabhraichean mun Ghàidhlig ri fhaighinn an asgaidh air-loidhne. 'S iad na cruinneachaidhean nach eil fo dhlighe-sgrìobhaidh (copyright):
 Early Gaelic Book Collections
 Rare Items in Gaelic

Tha tasglann a' Chomuinn Ghàidhealaich cuideachd aig NLS agus tha pàirt dheth ri fhaicinn air-loidhne. Ged a tha pàirtean den tasglann fo dhlighe-sgrìobhaidh fhathast, faodar fhaicinn an asgaidh air-loidhne: 
 Tasglann a' Chomuinn Ghàidhealaich

 Gnìomhan-ionnsachaidh 
Bidh an NLS a' cur làraich air dòigh anns a bheil stuthan ionnsachaidh air iomadh cuspair. Tha dà làrach le Gàidhlig aca:
 Iolaire
 Làrach mu thubaist na h-Iolaire

 Bàird na Ceapaich
 Làrach mun Urr. Dr.  Alasdair Irbhinn, fear-chruinneachaidh nan dàn a chruinnich dàn le Sìleas na Ceapaich agus Iain Lom.

 Iomraidhean 

 Ceanglaichean a-muigh 
 Làrach-lìn oifigeil
 Leabhraichean tearca Gàidhlig
 Cruinneachaidhean de thràth-leabhraichean Gàidhlig
 Cruinneachadh Oisin
 Cruinneachadh J.F. Campbell
 Cruinneachadh Hew Morrison
 Cruinneachadh MhicMhathain
 Cruinneachadh Blair
 NLS aig Kelvin Hall
 BBC Naidheachdan 2018-10-30: Seann sgrìobhainnean gan taisbeanadh

Roinn-seòrsa:Leabharlainn
Roinn-seòrsa:Dùn Èideann