Ynys Môn

'S e aon de na 22 ùghdarrasan ionadail aonadach anns a' Chuimrigh a th' ann an Ynys Môn [ˈənɨs ˈmoːn] (Beurla: Anglesey).
Tha e suidhichte san àird an iar-thuath na Cuimrigh agus tha e cho mòr ri 711 km².Àireamh-shluaigh, àrainneachd is dlùths nan ùghdarrasan ionadail anns a' Chuimrigh 30. 6. 2012 (Faidhle ZIP; 832 kB) Ann an 2012 bha 70049 duine a' fuireach ann. Tha Ynys Môn còmhla ri Ynys Gybi (Holy Island) is eileanan beaga eile na ùghdarras ionadail ris an canar Isle of Anglesey County. 

 An t-eilean 
'S e eilean as motha anns a' Chuimrigh a th' ann an Ynys Môn. Tha e cuideachd na eilean as motha ann an Cuan na h-Èireann C.Michael Hogan. 2011. Irish Sea. eds P.Saundry & C.Cleveland. encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment. Washington DC(Beurla), a' tarraing air 22.5.2014 Tha dà dhrochaid ann a bhios ga cheangail leis an tìr-mòr, Pont Grog y Borth is Britannia Bridge. Tha turasachd na gnìomhachas as cudromaiche anns an eilean, ged a tha àiteachas a' dol ann cuideachd. Tha mòran luchd-turais a' cleachdadh nan h-aiseagan do dh'Èirinn bho Caergybi gu Dún Laoghaire is Baile Átha Cliath. 

Tha Cuimris aig gu bhith trì cairteal den t-sluagh.

Tha Bryn Celli Ddu, làrach ro-eachdraidheil, suidhichte ann an Ynys Môn.

 Slighe Cladach Ynys Môn 
'S e frith-rathaid astair ann an ceann a tuath na Cuimrigh a th' ann an Slighe Cladach Ynys Môn (Cuimris: Llwybr Arfordirol Ynys Môn; Beurla: Anglesey Coastal Path).  Tha an cas-cheum mu 124 mìle (200 km) de dh'fhaid agus  a' leantainn iomall-fairge an eilein. Chaidh an cas-cheum fhosgladh ann an 2006. Tha e na phàirt de Shlighe Costa na Cuimrigh, cas-cheum mu 870 mìle (1,400 km) de dh'fhaid bho Cas-gwent  ann an ceann a deas gu Y Fferi Isaf  ann an ceann a thuath na Cuimrigh.BBC News Wales - All-Wales coast path nears completion. A tarraing air 2.1.2012

 Bailtean 
Seo cuid de na bailtean air Ynys Môn:
 Aberffraw
 Amlwch
 Bachau
 Benllech
 Biwmares
 Bodedern
 Bodffordd
 Bodorgan
 Bryngwran
 Brynrefail
 Brynsiencyn
 Burwen Caergybi
 Cemaes
 Cemlyn
 Cwm Cadnant
 Cylch-y-Garn
 Dwyran
 Gaerwen
 Gwalchmai
 Llaingoch
 Llanbadrig
 Llanbedrgoch
 Llanddaniel Fab Llanddeusant
 Llanddona
 Llanddyfnan
 Llandegfan
 Llaneilian
 Llaneugrad
 Llanfachraeth
 Llanfaelog
 Llanfaes
 Llanfaethlu
 Llanfairpwllgwyngyll (Llanfair P.G.)
 Llanfair Mathafarn Eithaf
 Llanfair-yn-Neubwll Llanfair-yng-Nghornwy
 Llanfechell
 Llanfwrog
 Llangwyllog
 Llanfihangel Ysgeifiog
 Llangefni
 Llangoed
 Llangristiolus
 Llangwyllog
 Llanidan
 Llansadwrn
 Llantrisant
 Llannerch-y-Medd Malltraeth
 Marian Glas
 Mechell
 Moelfre
 Niwbwrch
 Penmon
 Penmynydd
 Pentraeth
 Pentre Berw
 Pont Hwfa
 Pontrhydybont
 Porthaethwy
 Porth Darfach Porth Llechog
 Porth Swtan
 Rhoscolyn
 Rhosgoch
 Rhosmeirch
 Rhosneigr
 Rhosybol
 Rhosyr
 Rhydwyn
 Trearddur
 Tref Alaw
 Tregele
 Tŷ Croes
 Y Fali

 Dealbhan 

 Iomraidhean 

Roinn-seòrsa:Siorrachdan na Cuimrigh
*