Cead-dealbhachaidh

’S e cead-dealbhachaidh (no “cead-dealbhaidh”, no “cead-planaidh”) (Beurla: planning-permission) an cead a tha a dhìth ann am Breatainn bhon chomhairle ionadail airson iomadh seòrsa leasachadh ùr, mus gabh obair-togail a dhèanamh no togalach no talamh a chur gu feum ùr.  Sna suidheachaidhean sin feumar iarrtas-dealbhachaidh a chur chun na comhairle ionadail a’ mìneachadh dé bhios anns an leasachadh ùr agus càite am bi e.  Théid an t-iarrtas an uair sin a shanasachd agus faodaidh neach sam bith no buidheann sam bith beachd a chur a-steach m’a dheidhinn.

 Có a nì co-dhùnadh? 
’S e a’ chomhairle ionadail fhéin a nì co-dhùnadh air a’ mhór-chuid de dh’iarrtasan-dealbhachaidh.  Tha feadhainn de na comhairlean air co-dhùnaidhean a ghluasad bhon mheadhan gu comataidhean ionadail.  Is àbhaist do chomataidh de chomhairlichean ionadail na co-dhùnaidhean air iarrtasan dealbhaidh a dhèanamh, ged a tha a’ chuid is motha de na comhairlean a’ toirt ùghdarras don Àrd-oifigear Dealbhachaidh co-dhùnaidhean a dhèanamh air iarrtasan nach eil connspaideach, ach an déid iad air adhart nas luaithe.  Ma tha gearanan an aghaidh iarrtas dealbhachaidh, tha e cha mhór cinnteach gun déid e chun na comataidh dhealbhachaidh.  Feumaidh a’ chomataidh dhealbhachaidh a bhith mothachail de bheachdan a h-uile duine mus ruig iad co-dhùnadh air an iarrtas dealbhachaidh.

 Ciamar a gheibhear a-mach mu iarrtasan dealbhachaidh? 
An dòigh as cinntiche ’s e sùil a chumail gach seachdain air na h-iarrtasan ùra a tha a’ nochdadh air làraich-lìn na comhairle ionadail (no sùil a chumail san àite cheart sa phàipear-naidheachd ionadail.

Brath gu Nàbaidhean.  Nuair a chuirear iarrtas dealbhachaidh a-steach, feumar fios a chur gu nàbaidhean a tha dìreach taobh ris an leasachadh ùr.  Ach chan eil dleastanas ann fios a chur gu nàbaidhean a tha fiù’s rud beag nas fhaide air falbh (ach ann an corra shuidheachadh, leithid aonta a thaobh togalaich a tha air liosta gléidhteachais).

Leigidh a’ chomhairle ionadail fios gach seachdain ris a’ Chomhairle Coimhearsnachd mun h-uile iarrtas dealbhachaidh san sgìre.  Ach mura bheil a’ Chomhairle Coimhearsnachd a’ coinneachadh gu tric, agus mura bheil rùnaire aice a tha math air fiosrachadh a sgapadh, bidh an ùine seachad airson beachdan a chur a-steach.

 Ciamar a chuirear beachdan a-steach 
A’ chiad cheum, ’s e fiosrachadh mionaideach fhaighinn mun iarrtas.  San latha an-diugh, gheibhrear na planaichean air làraich-lìn na comhairle ionadail.  Chithear iad cuideachd san oifis dealbhachaidh ionadail, agus bidh luchd na-oifise deònach mìneachadh a thoirt seachad air dé a tha na planaichean a’ ciallachadh.

Feumaidh beachdan a bhith ann an sgrìobhadh, agus bu chòir àireamh-bhratha an iarrtais a bhith riutha.  Théid na beachdan fhoillseachadh air làraich-lìn na Comhairle: leis a sin, cha bu chòir fiosrachadh pearsanta mu dhaoine eile a bhith ann.  Feumaidh iad a bhith a-stigh ron cheann-latha, agus faodaidh sin a bhith gu math teann.  Ach gu tric, ma théid beachdan tòiseachaidh a chur a-steach ron cheann-latha, gabhaidh cur riutha fad beagan sheachdainean às déidh sin.  Ged a tha daoine gu tric a’ dèanamh gearain an aghaidh iarrtas dealbhachaidh, tha e làn cheadaichte sgrìobhadh a-steach agus taic a chur ris an iarrtas.

 Puingean a bhiodh iomchaidh sna beachdan 
Ma tha cuideigin a’ cur beachd a-steach gum bu chòir don chomhairle cead-dealbhachaidh a cheadachadh no a dhiùltadh, feumaidh e innse carson.  Seo eisimpleirean de dh’adhbharan a tha iomchaidh:
 Poileasaich plana leasachaidh (faic gu h-ìosal)
 Buaidh air togalaichean is talamh agus an àrainn mun cuairt
 Fuaim, dragh is àileadh
 Solas an latha agus dìomhaireachd
 Coltas ri fhaicinn
 Truaillidheachd
 Ceistean àrainneachd
 Buaidh air gluasadan trafaig
 Barrachd trafaig
 Sàbhailteachd rathaid, agus faighinn a-steach
 Duilgheadasan pàircidh
 Buaidh air coisichean agus daoine air baidhseaglan
 Feumalachdan na sgìre ionadal
 Buaidh air cosnadh
 Goireasan malairteach, sòisealta agus coimhearsnachd
 Cothroman airson cur-seachad

Chan urrainn do neach a bhith a’ gearan mun droch-bhuaidh a bheireadh an leasachadh air prìs a thaighe fhéin: chan e ceist dealbhachaidh a tha sin. Gu h-annasach cuideachd, gu h-àraid air a’ Ghaidhealtachd far a bheil na seallaidhean cho math agus cho prìseal chan urrainn dha nas motha a bhith a’ gearan gun cuireadh an leasachadh bacadh air an t-sealladh aige: oir chan eil còir laghail aig duine ri sealladh tarsainn fearann neach eile.

 Dòighean eile airson buaidh a thoirt air a’ cho-dhùnadh 
Ma tha torr de na nàbaidhean ag aontachadh, dh’ fhaodadh iad athchuinge a chur air bhonn, no dol a bhruidhinn ris a’ phàipear ionadail.

Ma gheibh cuideigin a-mach cuin a thig an t-iarrtas dealbhachaidh mu choinneimh na comataidh dealbhachaidh, faodaidh e bhith an làthair aig a’ choinneimh.  Ma sgrìobhas e a-steach ro làimh, uaireannan gheibh e cothrom bruidhinn fad bheagan mhionaidean ris a’ chomataidh mus dèan iad co-dhùnadh.

 As déidh co-dhùnadh na Comhairle 
Ma bheireas a’ chomhairle cead dealbhadhaidh seachad, mar as trice sin e; sin deireadh.  Ann am fìor chorra shuidheachadh, bi Ministirean na h-Alba deònach an t-iarrtas a “ghairm a-steach” airson meòmhrachadh air.

Ma théid cead dealbhachaidh a dhiùltadh tha còir-tagraidh aig an iarrtair, ath-thagradh an aghaidh a’ cho-dhùnaidh.  Chan eil gnothaichean ag obair an rathad eile, ge-tà.  Chan eil ‘còir-tagraidh treas pàrtaidh’ ann an Albainn, agus ma théid aonta ri cead dealbhaidh cha ghabh ath-thagradh an aghaidh a’ cho-dhùnaidh sin.

 Planaichean Structarail agus Planaichean Ionadail 
Tha na planaichean leasachaidh aig a’ Chomhairle - na Planaichean Structarail agus na Planaichean Ionadail - a’ toirt buaidh mhóir air na co-dhùnaidhean a thaobh cead-dealbhachaidh.

Is e sgrìobhainnean farsaing, ro-innleachdail a tha sna Planaichean Structarail, a’ gabhail a-steach àrainnean móra, uaireannan grunnd Chomhairlean Ionadail còmhla.  Tha iad a’ toirt frèam do na Planaichean Ionadail.

Théid na Planaichean Ionadail a leasachadh a h-uile cóig bliadhna no mar sin, agus tha cothrom aig daoine fa-leth agus aig buidhnean coimhearsnach beachdan a chur a-steach aig an àm sin.  Tha seo cudromach, oir nuair a tha Comhairle a’ beachdachadh air iarrtas dealbhachaidh, feumaidh an co-dhùnadh aca a bhith a réir nam poileasaidhean anns a’ Phlana Leasachaidh na sgìre, mura bheil fìor dheagh adhbharan ann slighe eile a ghabhail.

 Taic Dealbhachadh airson Alba 
Tha Taic Dealbhachadh airson Alba (Beurla: Planning Aid Scotland (PAS)) ’na bhuidheann saor-thoileach ga ruith le luchd-dealbhachaidh a tha barrantaichte agus eòlach.  Tha iad a’ toirt seachad, saor ’s an asgaidh, comhairle don phobal agus trèanadh air cùisean dealbhachaidh do Chomhairlean Coimhearsnachd.

 Ceanglaichean a-mach 
 Taic Dealbhachadh airson Alba (PAS)

Roinn-seòrsa:Poileataigs