Jorge Isaacs

B’ e bàrd, ùghdar cliùiteach agus riochdaire dioplòmasach à Coloimbia a bh’ ann an Jorge Ricardo Isaacs Ferrer, (Cali, 1 an Giblean 1837 - Ibagué, 17 an Giblean 1895). Bha e an lùib romansachd. Bha Isaacs beò nuair a bha an dùthaich ùr fhathast ga cho-dhaingneachadh agus bha an suidheachadh poileataigeach gu math connspaideach aig amannan.Banrepcultura Bhuineadh e do theaghlach Iùdhach à Sasainn a dh’ fhàg Iaimeuca anns a’ chiad leth dhen 19mh Linn agus a ghabh ri Crìosdaidheachd. Thug Chateaubriand buaidh mhòr airsan.Brown, Donald F. "Chateaubriand and the Story of Feliciana in Jorge Isaacs' María." MLN 62 (1947): 326–329.

 Beatha 
Chan eil tòrr fhios againne an-diugh mu bhliadhnachan tràth a’ bhàird. Tha e coltach gun d’ fhuair e sgoil ann an CaliAnajnu fhèin agus an uair sin ann am Popayán,  agus deach e gu sgoiltean eile ann am Bogotá eadar 1848 agus 1852, nuair a bha José Hilario López na cheann-suidhe. ‘S e an sgìre aige fhèin nuair a bha e na phàisd, Valle del Cauca, a nochdas mar as trice sa chuid obrach, an dà chuid rosg agus bàrdachd, mar phàrras na sìthe air an talamh. Chuir an ùine a bha e a-muigh thall ann am Bogotá crìoch dhoirbh air na làithean geala ud. Thill e gu Cali ann an 1852, gun a chuid fhoghlaim sa phrìomh-bhaile a chrìochnachadh. 

Cha bu ghann a bha cogaidhean ann an Coloimbia fad an 19mh Linn agus shabaid Isaacs an aghaidh an Deachdair José María Melo ann an Cauca, fad seachd mìosan ann an 1854.*Stephan Leopold: Entre nation-building y Trauerarbeit. Asimilación, melancolía y tiempo mesiánico en María de Jorge Isaacs«, in: Robert Folger u. Stephan Leopold (Hgg.), Escribiendo la independencia. Perspectivas postcoloniales sobre la literatura latinoamericana del siglo XIX, Frankfurt/M.: Vervuert-Iberoamerikanisches Institut 2010, S. 209-224. Thug an cogadh sin buaidh làidir air a theaghlach a thaobh airgid air sgàth sin, rud a chleachd e fhèin anns an nobhail María. Rinn e sin a-rithist ann an 1860  nuair a shabaid e an aghaigh Tomás Cipriano de Mosquera, a dh’èirich an aghaidh an Riaghaltais ann am Bogotá.Historia y Región Gabh Isaacs pàirt ann an Cath Mhanizales. 

Phòs Isaacs aig Felisa González Umaña ann an 1856: bha ise dìreach 14 bliadhna a dh’aois.Escritores Fhuair iad iomadh duine-cloinne agus  chuidich ise anns na tursan a rinn e dhan Roinn Eòrpa, Aisia agus Afraga nuair a bha e ainmeil. Thoisich e a bheòshlainte fhaighinn ann am malairt, gun shoirbheachas agus an uair sinn thoisich e bàrdachd agus sgeulachd a sgrìobhadh: tha an dàn tràth aige a dol air ais gu 1859 - 1860; ‘s ann aig an àm seo a chuir e a làmh gu drama eachdraidheil cuideachd. 

Chaochail athair ann an 1861. Thill Isaacs gu Cali an dèidh a’ chogaidh agus b’ e esan a bha an urra ri gnothaichean athar a rèiteachadh, agus na fiachan cuideachd. B’ e fheudar dha dà oighreachd a reic: "La Rita" agus "La Manuelita". Bha an suidheachadh cho doirbh gum bu chòir dha a dhol air ais a Bogotá airson luchd-lagha fhastadh agus nuair a bha e ann chunnaic e gun do chòrdadh na sgrìobhadh e riutha an siud. Leugh e a chuid bhàrdachd dhan bhuidheann (Spàinntis: tertulia) "El Mosaico",El Tiempo agus phàigh iadsan cosgaisean fhoillseachaidh dha. 
Chuir e seachad 1864 na mhanaidsear os cionn na h-obrach air an rathad eadar Buenaventura agus Cali: 's ann aig an àm seo a b’ urrainn dha an nobhail ainmeil aige María a sgrìobhadh. Gu mì-fhortanach, dh’ fhàs e tinn le mailèiria ann an gnàth-shìde mhì-fhallain na sgìre sin. Seo an tinneas a mharbhadh e, aig a’ cheann thall, nuair a bhiodh e dìreach 58 bliadhna a dh’aois.

Anns a’ chiad dol a-mach bha e na bhall a’ Phàrtaidh Tòraidheach ach an ceann bliadhnachan dh’ fhàg e am Pàrtaidh sin agus chaidh e leis Radaigich agus, ann an 1870, chaidh Isaacs ainmeachadh consal anns An t-Sile.Las 2 Orillas Nuair a thill e dhan dùthaich, thoisich e pàirt làidir a ghabhail ann am Poileataigs na roinne, an dà chuid mar dheasaiche phàipearan-naidheachd agus mar bhall-pàrlamaid. Bha esan an lùib trioblaid phoileataigeach na dùthcha a-rithist ann an 1876. Chuireadh às a’ Phàrlamaid e ann an 1879, air sàilleabh gu robh e an sàs ann an ar-a-mach nan Tòraidh ann an Antioquia. Fiù 's ghairmeadh Riaghladair e na roinne.

B’ fheudar dha poileataigs fhàgail an dèidh sin agus dh’fhoillsich e a’ chiad earrann dhen dhàn mhòr aige nach do chrìochnaich a a-riamh, air an robh  Saulo 1881.  Chaidh ainmeachadh Rùnaire Choimisean Saidheansail a dhèanadh sgrùdadh air a’ Mhagdalena, ann an ceann a tuath Choloimbia, agus chaidh sgìrean làn ghual, pheatral agus teàrr a lorg. 

Chuir e seachad na làithean mu dheireadh aige ann an Ibagué (far a leig a theaghlach bliadhnachan roimhe), sa Tolima,  agus bha e an dùil gun sgrìobhadh e nobhail eachdraidheil, nach gabhadh a sgrìobhadh a-riamh. Chaochail e ann an Ibagué air an 17mh an Giblean 1895.  Bu mhiann dha a thìodhlacadh ann am Medellín. A dh’aindeoin sin, chanadh e gu robh e cho dèidheil air Cauca: Tha gaol mòr agam air Cauca ach tha e cho cruaidh dha a chuid cloinne fhèin«¡Sí, mucho amo al Cauca, aunque es tan ingrato con sus propios hijos!».

 Obair 
 Poesías (1862)
 María (1864)
 Saulo (1881)

 Iomraidhean 

 Ceanglaichean a-muigh 
Univalle
 María
 El Paraíso
 El Tiempo
 Colombia SA
 Biblioteca Miguel de Cervantes

Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Coloimbiach
Roinn-seòrsa:Daoine à Coloimbia