Dòrnach, Siorrachd Dhùn Phris

‘S e baile beag dùthchasail faisg air Ruadhail, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th’ ann an Dòrnach (Beurla: Dornock). Tha e suidhichte aig 19m os cionn ìre na mara,Elevation Map air an àirde ear Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Dhùn Phris ro 1975), eadar Inbhir Anainn agus Eastriggs, ri taobh an Uillt Dhòrnaich, a shruthas dhan Linne Shalmhaigh an dèidh a' bhaile. Tha e 249km air falbh bho Obar Dheathain, 115km bho Ghlaschu, 24km bho Dhùn Phris agus 107km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha.Distance Calculator 'S e Beurla agus Beurla Ghallda th' ann an dà chànan aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Dòrnach.  Tha eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas agus dreuchdan ann an Cathair Luail. A bharrachd air sin, tha taigh-spadaidh ann.Scotbeef Taobh fhoghlaim, chan eil sgoil ann agus feumar a dhol dhan bhun sgoil ann an EastriggsA' Chomhairle agus dhan àrd sgoil ann an Inbhir Anainn. 

Freumhan an Ainm
A rèir  eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha a h-uile coltas ann gur ann à dobhar sa a' Ghàidhlig fhèin a tha ainm a' bhaile.Etymological Geography: Being a Classified List of Terms of Most Frequent Occurrence, T. A. Gibson, Dùn Èideann, 1835 Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Dhùn Phrìs fhèin anns an 14mh Linn.Transactions and Journal of Proceedings of the Dumfriesshire and Galloway Natural History and Antiquarian Society. Third Series. Volume XI: 147 A dh'aindeoin sin, tha cuid eile dhen bheachd gur ann à Cuimris Durn agus am meanabhan og a tha e,The Brittonic Language in the Old North gu seachd-àraidh ar sàilleabh an fhuaim k a th' ann an t-ainm sa Bheurla. Bheireadh sin Àite nan Clachan Beaga dhuinn. 'S ann gu math pailt a tha ainmean-àite ann an Cuimris ann an ceann a deas na h-Alba.

Eachdraidh
Chithear clachan Lochlannach bhon 13mh Linn air a bheil druim nam muc sa chladh. Thogadh eaglais an seo an an 1793 agus leasachadh ann an 1884.Scotland's Churches Chuireadh glainne dhathte neo dhà a-steach ann an 1893, air an dèanamh le  Ballantine is Gardiner. Tha clag air dhìth o chionn 's gun do ghoid na Sasannaich e: tha e ri fhaicinn ann an Tèarmann thall ann am Bowness-on-Solway.  Tha an eaglais seo ag obair ann an co-bhann leis an t-sean eaglais ann an Inbhir Anainn.Presbytery of Annan and Eskdale 

Thachair cath eadar Arm na h-AlbaEnglish Monarchs agus feachd Shasannach an seo ri linn Cogadh Neo-eisimeileachd na h-Alba ann an 1333.The Douglas Archives Chuir na Gall ruaig air fir na h-Alba, mar a sgrìobh am bàrd Anndra Wyntoun:Wyntoun, Anndra, The Original Chronicle of Scotland, F. J. Amours (Deasaiche), 1907

Chaidh Na Seumasaich seachad air Dòrnach air an t-seann rathad shuas gu tuath ann an 1746, an dèidh dhaibh Sasainn fhàgail.Am Baile Thogadh loidhne-rèile eadar Glaschu agus Cathair Luail ann an 1848, le stèisean ann an Dòrnach. Bha an stèisean a dhùnadh fad 11 bliadhna bho 1854 gu ruige 1865.Butt, R. V. J. (1995). The Directory of Railway Stations: details every public and private passenger station, halt, platform and stopping place, past and present (1st ed.). Sparkford: Patrick Stephens Ltd. ISBN 1-8526-0508-1. OCLC 60251199. Chaidh ainm an stèisein atharrachadh gu Eastriggs ann an 1923, agus dhùnadh e a-rithis ann an 1965. Tha an loidhne-rèile fhathast ann. A-rèir carragh-chuimhne a' bhaile, fhuair 19 duine à Dòrnach bàs sa Chogadh MòrScottish War Memorials Project agus 18 eile san Dàrna Cogadh.

 Iomraidhean 

Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh
Roinn-seòrsa:Siorrachd Dhùn Phrìs
Roinn-seòrsa:Na Seumasaich