Aonadh Rugbaidh

'S e seòrsa ball-coise a tha ann an Rugbaidh (Beurla: rugby).

 Dùthchannan far a bheil rugbaidh cumanta 

Tha e cumanta air feadh na h-Eileanan Breatannach, ach gu h-àraid ann an: 

 Alba - sna Crìochan, Dùn Èideann, Siorrachd Pheairt, is gu ìre ann an Glaschu. 'S e Aonadh Rugbaidh na h-Alba a stiùirich e.
 Èirinn - ann an Luimneach, Baile Atha Cliath agus Ulaidh.
 A' Chuimrigh - anns na gleanntan-mu-dheas is na bailtean mòra. 'S e Aonadh Rugbaidh na Cuimrigh a stiùirich e.
 Sasainn - ann an Lunnainn, is ceann-a-deas, is ceann-an-iar, mar Gloucester is Bath. Tha rugbaidh-lìog nas cumanta san ceann-a-tuath
 A' Chòrn

Tha rugbaidh gu math làidir anns na dùthchannan aig a' Cho-Fhlaitheas is na h-eileanan sa Chuan Sèimh, m.e.:

 Afraga-a-Deas
 Astràilia
 Sealainn Nuadh 
 Fidsi
 Samòa-an-Iar
 Tonga

Anns an Fhraing, cluichear ann am Paras agus san taobh-a-deas (m.e.: Dùthaich Bhasgach na Frainge, Provence ⁊c) gu traidiseanta. Cluichear ann an Ròmainia is a' Chairtbheil gu ìre àrd, agus ann an Seapan, Canada, agus mar mìon-spòrs, anns na Stàitean Aonaichte.

Tha làrach bheag eile aig rugbaidh air gach mòr-roinn - m.e. anns an Roinn-Eòrpa taobh-a-muigh na dùthchannan a-nuas; Aimearaga a Deas ann an Tile, Breasail is Uruguaidh; Afraga - mar Costa Ìbhri, Siombabuaidh, Naimibia, Ceinia is Botsuana; Àisia - mar Hong Cong is Dubai agus mar sin air adhart. 'S e fear de na spòrs-bhuidhnean mòr-thaitneach den t-saoghail.

 Sgiobannan nàiseanta cudromach 
280px|left|thumb|Raon-chluich rugbaidh
 Afraga-a-Deas
 Astràilia
 A' Chuimrigh
 A' Fhraing
 Alba
 An Eadailt
 Èirinn
 Sasainn
 All Blacks (Sealainn Nuadh)
 Sgioba nàiseanta rugbaidh Chanada
 Sgioba nàiseanta rugbaidh Fhìdi
 Sgioba nàiseanta rugbaidh Shamoa
 Sgioba nàiseanta rugbaidh Thonga
 Sgioba nàiseanta rugbaidh na h-Argantain
 Sgioba nàiseanta rugbaidh na Stàitean Aonaichte
 Sgioba nàiseanta rugbaidh na Cairtbheile
 Sgioba nàiseanta rugbaidh Ròmainia
 Sgioba nàiseanta rugbaidh Naimibia
 Sgioba nàiseanta rugbaidh Côte d'Ivoire
 Sgioba nàiseanta rugbaidh na Portagail
 Sgioba nàiseanta rugbaidh na h-Uruguaidh
 Sgioba nàiseanta rugbaidh Shiombabue
 Sgioba nàiseanta rugbaidh na h-Iapan
 Sgioba nàiseanta rugbaidh na Spàinne

 Riaghailtean 

Gu bunaiteach, theid dà sgioba an aghaidh a-chèile (aig a bheil 15 duine), agus feumaidh iad sgor math a ghabhail. Tha an raon-chluich dronn-uileannach (rectangular) agus tha na tadhlan mar "H"s.

Tha trì dòighean ann puingean a ghabhail - is iad:

 "Oidhirp" (try) - 5 puingean, a' cur balla air raon-thadhail den sgioba eile. 
 Breabadh - feumaidh am balla a dhol thairis bar an tadhal. Is urrainnear sin a dhèanamh ann an dà dhòigh -
 "Iompachadh" (2 phuing, Conversion) - Bidh sin a' tachairt nuair a bhios Oidhirp aig an sgioba, agus bidh fear ga convert bho place kick. Tha an aon rud a' tachairt le peanas na breabaidh (3 puingean - penalty kick).
 "Tadhal-tagh" (3 puingean, drop goal) - far a bhios fear ga bhreabadh tron uine-chluich.

Tha stuth sònraichte eile ann - mar eiseimpleir, tha am balla san cruth mar "ugh", chan eil e cruinn idir; agus cleachdaidh rugbaidh scruman (neo "caigeann", faic an dealbh). Bidh cluicheadairean a' tilg (pass) am balla ris a chèile, ach feumaidh am balla a dhol mu chùlaibh nuair a bhios e ga thilgeil. Tha e toirmisgte airson am balla a thilgeil mu bheulaibh, mar ann am ball-coise Aimearaganach - feumar ga bhreabadh neo ga ghiùlan, ma bhithear ag iarraidh am ball a ghabhail air adhart.

Nuair a thathar air a ghearradh-sìos, feumar a leigeil mu sgaoil am balla. Tha dà rud eile annasach le rugbaidh, sin an scrum neo caigeann, agus an rucas neo ruc. Tha scruman a' tachairt nuair a dh'iarras an rèitear e, agus bidh rucan a' tachairt gu nàdarra. Cuideachd, bidh na "adhairtich" (forwards) a-mhàin a' gabhail scrum, ach is urrainn do chuideigin sam bith a dhèanamh ruc. Bidh an rèitear a' cur scruman air dòigh nuair a bhios peanas ann, neo cluich mi-cinnteach, bidh an reitear a' gabhail am balla gus an scum half aig fear de na sgiobannan.

Nuair a thig am balla a-mach, gheibhear loidhne neo "line out".

 Aodach 
Tha cluicheadairean a' cur an aon seòrsa brògan is briogaisean orra ri ball-coise (socair), ach tha na lèintean nas tiugha. Bidh cuid den "adhairtich" a' cur ad-scruim air.

 Cluicheadairean 
EnglishAfrikaansFrenchItalianSpanish (Spain)Spanish (South America)IrishWelsh
PropStutPilierPilonePilar, PilierPilarTacaProp, Rheng flaen
HookerHakkerTalonneurTallonatoreTalonadorHookerCaiteoirBachwr
FlankerFlankTroisième Ligne AileTerza (linea) alaFlankerTercera Línea, FlankerAla, Tercera LíneaTríú LíneBlaenasgellwr
LockSlotDeuxième LigneSeconda LineaSegunda LíneaSegunda LíneaGlas, Dara LíneClo, Ail reng
Number eightAgtsteman (lit. 'eighthman')Troisième Ligne CentreTerza linea mediaTerza (linea) centroNumero 8Tercera Línea Centro u "Ocho"Octavo, Ocho, Tercera LíneaUimhir a hochtWythwr
Scrum halfSkrumskakel (lit. 'scrum-link')Demi de mêléeMediano di mischiaMedio meléMedio ScrumLeath-chlibirtMewnwr
Fly-halfLosskakel (lit. 'loose-link')Demi d'ouverture, OuvreurAperturaMediano d'aperturaApertura, Medio de AperturaApertura, Medio AperturaEitilteoirMaswr
CentreSenterCentreCentro (Primo e Secondo)Tre quarti centroCentro (Primero y Segundo)In-side (Primero y Segundo), CentroLár na páirceCanolwr
Wing (Left and Right)VleuelAilierAlaTre quarti alaAla (Izquierda y Derecha)Wing (Izquierdo y Derecho)EiteoirAsgellwr
Full-backHeelagterArrièreEstremoZagueroFullbackLán-chosantóirCefnwr

 Sgòradh san eachdraidh 
+Atharrachadh nam puingeanÙineOidhirpIompachadh (Conversion)Peanas (breab)Tadhal-taghTadhal bho mark—18911 2 2 3 31891—18932 3 3 4 41893—19053 2 3 4 41905—19483 2 3 4 31948—19713 2 3 3 31971—19774 2 3 3 31977—19924 2 3 3 –1992—5 2 3 3 –

 Faic cuideachd 
 Na Sia Nàiseanan
 Na Trì Nàiseanan

 Tùsan 

Roinn-seòrsa:Spòrs bhuidheann
*
Roinn-seòrsa:Còdaichean ball-coise