Uilleam Ros

'S e bàrd Gàidhlig agus neach-ciùil ainmeil a bha ann an Uilleam Ros (1762-1790). 

 Sgeul-beatha 
Rugadh e anns an t-Sìthean anns an Eilean Sgitheanach ann an 1762.  Bha athair Uilleim na Sgitheanach  agus bha e ag obair mar ceannaiche-siubhail.  Bha a màthair às an Sgìre Gheàrrloich. Chaidh Uilleam dhan sgoil ann am Farrais.  Thòisich e air bàrdachd a sgrìobhadh nuair a bha e anns an sgoil fhathast. An-dèidh an sgoil fhàgail thill an teaghlach air ais  gu Geàrrloch.  An uair sin chaidh Uilleam còmhla ris an athair air cuairtean do na h-eileanan agus air feadh na dùthcha. Mar sin chuala e na blasan eadar-dhealaichte  agus fhuair e deagh eòlas orra. Air ais ann an Geàrrloch thòisich e ag obair mar mhaighstir-sgoile gus an do fhàs an slàinte aige nas bu miosa. A-rèir beul-aithris bha gaol aige air Mòr Ros à Steòrnabhagh. Ach phòs i fear eile. Greiseag roimhe sin sgrìobh e dàn: 'Feasgair Luain', 's dòcha gur e sin am fear as ainmeile aige. Ann an 1790 chaochail e leis a' chaitheamh, bha e 28 bliadhna a dh'aois.

 Uilleam Ros anns a' bhàrdachd 
Tha Uilleam Ros, còmhla ri William Butler Yeats neo Bertran de Born, a' nochdadh gu tric anns an Dàin do Eimhir agus Dàin Eile le Somhairle MacGill-Eain. 

Anns an ciad leabhar aige, An Dealbh Briste (1951), dh'fhoillsich Ruaraidh MacThòmais dàn 'Uiagh Uilleim Rois'. 

Dàin
 An Suaithneas Bàn
 Bruthaichean Ghlinn Braoin
 Cuachag nan Craobh
 Feasgair Luain
 Mac na Bracha
 Marbhrann do Phrionnsa Teàrlach
 Moladh a' Bhàird air a thìr fèin
 Moladh Gheàrrloch:  An Lasair, d.304-7.
 Moladh na h-òighe Gaelich
 Moladh an Uisge-bheatha
 Òran a' moladh a leannain
 Òran air gaol na h-òighe
 Òran an t-Samhraidh
 Òran Cumhaidh
 Òran eadar am bàrd agus a' chailleach 
 Òran Gaoil 
 An t-Òran Eile:  An Lasair, d.316-7.
 'S Truagh Nach D' Rugadh Dall Mi 
 Tha Mise Fo Mhulad San Àm 

Iomraidhean

 Black, R. (deas.) 2001. An Lasair: An Anthology of Eighteenth-century Gaelic Verse  (Edinburgh: Birlinn)

Tuilleadh leughaidh
 Dòmhnallach, Tormod. 'Uilleam Ros: A Bheatha is a Bhàrdachd (1)' ann an Gairm Àir. 57, An Geamhradh 1966, d.19-26.  
 Gaelic poetry in the eighteenth century;  Derick S. Thomson, Obar Dheathain, Association for Scottish Literary Studies, 1993. ISBN 0948877197  
 The Poetry of Scotland - Gaelic, Scots and English; Roderick Watson, Dùn Eideann, 1995.  ISBN 0748606076

Ceanglaichean a-mach
 GRD: Uilleam Ros
 BBC Alba Làrach nam Bàrd: Uilleam Ros
 Scottish Poetry Library: Uilleam Ros

Roinn-seòrsa:Bàird Ghàidhlig
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Gàidhlig
Ros, Uilleam