Łódź

‘S e baile mòr ann am meadhan na Pòlainn a th’ann Łódź (IPA: wutɕ , Iùdais: לאדזש neo Lodzh, Laideann: Lodzia, Liotuànais: Lodzė, Gearmailtis: Lodsch agus Litzmannstadt bho 1940 gu 1945). Tha e suidhichte aig 198m os cionn ìre na mara,Mongabay anns a’ ghleann Ner, ri taobh na h-aibhne Ner, a shruthas chun na h-aibhne Warta.Retour dans notre passé Tha Łódź 221km air falbh bho Lublin, 188km bho Kraków, 294km bho Gdańsk agus 119km bho Warsaw, prìomh-bhaile na dùthcha.Global Feed Distance Calculator
‘S e baile neo-eisimeileachd a th’ann. Chaidh e a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1332 ann an sgrìobhainn eaglaiseil, ri linn nam Piast, agus chaidh an t-oilthigh a stèidheachadh ann an 1945.Uniwersytet Łódźki A bharrachd air sin, ‘s e an treas baile as motha na dùthcha a th’ann.World Gazetteer Tha an t-ainm a’ ciallachadh bàta.Faclair Pòlais

 Eachdraidh 
‘S e dìreach baile beag ri taobh allt air an robh Lodka a bh’ann Łódź o shean.Institute of Urban Geography Tha an t-allt fo thalamh an latha an-diugh. chaidh e a chlàradh airson a’ chiad turas ann an sgrìobhainn ann an 1332.Łódź Online Tha Łódź gu math òg an coimeas ri na bailtean mòra eile na Pòlainn agus, a dh’aindeoin àireamh-sluaigh a’ bhaile, cha robh e a-riamh cho cudromach ri Kraków, Gdańsk neo Wrocław. Fhuair am baile beag a chuid chòirichean ann an 1423 on Rìgh Jogaila, a bha os cionn dàrna Rìoghachd na Pòlainn. Fiù’s ann an 1790 cha robh ach 190 nan tàmh an seo. Dh’fhàs am baile na bu mhotha fad an 19mh Linn is e fo bhuaidh na Na Ruise tro mheadhan an gnìomhachais, is an dùthaich air a roinneadh eadar a nàbaidhean.Maps of the World

‘S e teis-mheadhan gnìomhachas a’ chlò anns A’ Phòlainn a bh’ann Łódź, mar Mhanchester thall ann an Sasainn. Chaidh àireamh-sluaigh a’ bhaile suas ann an ùine ghoirid bho mhìltean dhe daoine gu na ceadan dhe mìltean. Chaidh a’ chiad taigh-ghnìomhachas a’ chlò a thogail le Christian Friedrich Wendisch ann an 1826 agus Comann nan Ceannaiche-aodaich ann an 1825.God’s Playground: a History of Poland, Norman Davies, University Press, Oxford, ISBN 0-19-925340-4 Dh’fhàs lìonmhor àireamh-sluaigh a’ bhaile aig àm an Tionndadh Gnìomhachais is ràinig mòran Ghearmailtich agus Iùdhaich. Fhuair na h-Iùdhaich a’ chiad chead aca gus a bhith a’ fuireach anns a’ bhaile ùr gnìomhachas sin ann an 1848. ann an 1894 bha 168,513 nan tàmh an seo. ‘S e baile measgaichte a bh’ann:Deutsche und Polen fo bhuaidh nan Ruiseanach, ‘s e Iùdhaich a bh’ann na luchd-ghnìomhachais, Gearmailtich a bh’ann na luchd-tasgaigh airgid agus Pòlaich a bh’ann na luchd-obrach anns na taighean-ghnìomhachais.

Ann an 1918, an dèidh 123 bliadhna,Polish Culture bha A’ Phòlainn neo-eisimeileach a-rithist, is bha Łódź an sàs ann an gnìomhachas a’ chlò, is e am baile na bu chudromach na Roinn Eòrpa a bh’ann co-dhiù. Bha am baile cliùiteach airson a chuid chotain a bhathar a’ fighe anns na taighean-ghnìomhachais. 
A bharrachd air sin, bha an àireamh sa cheud dhe Iùdhaich na b’ àirde eadar na bailtean le còrr is 100,000 luchd-àiteachaidh san Roinn Eòrpa air fad aig Łódź. Ri linn an Dàrna Cogaidh, chaidh am baile a mhilleadh ann am pàirt le feachdan na Gearmailte, mar phàirt Plana Coitcheann an Ear (Gearmailtis: Generalplan Ost) mar bailtean eile anns A’ Phòlainn. Bha am broinn na Reichsgau Wartherland.General Ostplan Chaill Łódź 420,000 luchd-àiteachaidh, a chaidh a thoirt am brùid gu campaichean-bàis, 300,000 Iùdhaich nam measg.

 Daoine Ainmeil 
 Daniel Amit: (1938 – 2001) Fear-saidheans Iùdhach.
 Jan Kowalewski: (1892 – 1965) Saighdear a bhrist còdaichean dìomhair nan Nàsach.
 Maksymilian Faktorowicz: (1872 – 1938) Fear-gnìomhachas a stèidhich an companaidh Max Factor.
 Aharon Kaztir: (1914 – 1972) Fear-saidheans a bhàsaich anns an ionnsaigh ceannairceach LOT.
 Julian Tuwim: (1894 – 1953) Bàrd.
 Mendel Grossmann: (1917 – 1945) Dealbhadair chàmara.
 Artur Rubenstein: (1887 – 1982) Cluicheadair a’ phiàna.
 Jan Karski: (1914 – 2000) Riochdaire dioplòmasach a shabaid an aghaidh nan Nàsach.
 Natan Spigel: (1886 – 1942) Dealbhadair Iùdhach a bhàsaich ann an Treblikna.
 Karl Dominik: (1980) Actair.

 Bailtean Co-cheangailte 
 22px BarreiroCâmara Municipal de Barreiro
 22px ChemnitzStadt Chemnitz
 22px IvanovoIvanovo
 22px KalingradKalingrad
 22px LvivLviv
 22px LyonVille de Lyon
 22px MinskMinsk
 22px MurciaAyuntamiento de Murcia
 22px OdesaMista Odesa 22px Örebro Örebro Kommun
 22px PueblaCiudad de Puebla
 22px RustaviRustavi
 22px Stuttgart Stadt Stuttgart
 22px SzegedSzeged Város
 22px TampereTampereen Kaupunki
 22px Tel AvivTel Aviv
 22px TianjinTianjin
 22px Vilnius Vinaius Miesto Savivaldybes

 Dealbhan 

 Iomraidhean 

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:A' Phòlainn
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Roinn-seòrsa:Iùdhachd