Iain MacAonghais

B' e aon de na sgoilearan Gàidhlig na bu chudromaiche a bh' ann an Dr Iain MacAonghais (1930). Bha ùidh mhòr aige ann an òrain thraidiseanta, beul-aithris agus cultar na Gàidhealtachd. Sgrìobh e iomadh artaigil is lèirmheas mu dhèidhinn an litreachais Gàidhlig airson irisean mar Gairm, Scottish Studies agus The Scotsman.

 Sgeul-beatha 

b' e a shloinneadh Iain mac Ruairidh mhic Iain mhic Iain mhic Nèill mhic Mhaol Mhoire mhic Iain mhic Mhaol Chaluim.Blankenhorn, Virginia. 2014. 'John MacInnes:A Biographical Note' ann an Craobh nan Ubhal: A Festschrift for John MacInnes Scottish Studies Vol 37. deas. le V. Blankenhorn (Edinburgh: School of Scottish Studies) Rugadh e ann am Baile na Cille, Leòdhas, ann an 1930. Bha athair Iain, Ruaraidh MacAonghais, na mhinistearach ann an Eaglais na h-Alba.Jim Gilchrist, Dr John MacInnes - Services to Gaelic Awards 2015. Bha Gàidhlig aige agus aig màthair Iain, Mòrag, cuideachd. Dh'imrich an teaghlach gu Ratharsair mus a ràinig e ochd bliadhna a dh'aois. Chaidh Iain MacAonghais oideachadh ann am Bun-sgoil Ratharsair. An uair sin, dh'fhàg e Ratharsair agus chaidh e air adhart gu Àrd-sgoil Phort Rìgh anns an Eilean Sgitheanach. Fhuair e an àrd-ìre ann an Laideann, Seann Ghreugais, Ealain, is Beurla. Ann an 1948, thòisich e ceum aig Oilthigh Dhùn Èideann. An toiseach, bha e ag ionnsachadh Beurla, ach dh'atharraich e an cuspair gu cànanachas agus dh'ionnsaich e Seann Bheurla, Meadhan Bheurla is Seann-Lochlannais. Ann an 1955, chuir e crìoch air a cheum. Bhuannaich e Duais J Logie Robertson ann am Beurla, Bonn-cuimhne ann am beus-eòlas, agus Duais James Seth ann am feallsanachd. Fhuair e Gatty Scholarship, agus leis an taic-airgid seo, b' urrainn dha sgrùdadh a dhèanamh air “The Gaelic Element in Lowland Scots”. 

Airson seirbheis san arm, chuir e ùine seachad ann an Cìopras. Dh'ionnsaich e Greugais aig an àm seo.  Ann an 1958, thòisich e obair aig Sgoil Eòlais na h-Alba. Ann an 1964, fhuair e sgoilearachd bhon Riaghaltas nan Eilean Fàro airson laoidhean-dhannsa a sgrùdadh anns Na h-Eileanan Fàro. Bha e ag obair aig Sgoil Eòlais na h-Alba gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 1993.

 Clàr-leabhar 

 Newton, Michael (deas.). Dùthchas nan Gàidheal. Selected Essays of John MacInnes. Dùn Èideann: Birlinn, 2006.

 Blankenhorn, Virginia (deas.) 2014. Craobh nan Ubhal: A Festschrift for John MacInnes. Scottish Studies Vol 37. (Edinburgh: School of Scottish Studies)

Aistean

 MacInnes, John. (1989) 'The Gaelic perception of the Lowlands' ann an Alba agus a' Ghàidhlig deas. le William Gillies (Edinburgh: EUP), 89-100.

Iomraidhean

 Ceanglaichean a-mach 

 Artaigil le Iain MacAonghais "Language, Metre and Diction in the Poetry of Sorley MacLean" air loidhne
 Artaigil le Iain MacAonghais "Sorley MacLean’s Hallaig: a note" air loidhne
 Fiosrachadh mu Dr Iain MacAonghais aig Tobar an Dualchais agus liosta nan clàraidhean beul-aithris is òrain a rinn e
 BBC Naidheachdan 2019-05-13: An t-Oll. Dòmhnall Meek a' bruidhinn air an Dr Iain MacAonghais (agallamh fuaime 03:52)

Roinn-seòrsa:Sgoilearan na Gàidhlig
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba