An Iapan

'S e dùthaich eileanach a th' ann an IapanAtlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)Gaelic Orthographic Conventions 2005 dt. 8 (Iapanais: 日本 Nihon no Nippon, 日本国 Nihon-koku no Nippon-koku gu h-oifigeil; uaireannan an t-SeapanColin Mark: Am Faclair Gàidhlig-Beurla (2004) sa Ghàidhlig) suidhichte far oirthir Àisia an Ear. Tha na prìomh eileanan - Hokkaidō, Honshū, Shikoku, Kyūshū agus Okinawa - am measg tuilleadh air 6,800 eileanan eile, ach tha 97% de fharsaingeachd na talmhainn gu lèir gan cumail dhaibh fhèin. Tha a' chuid as motha dhiubh beanntach, agus mòran dhiubh bholcànach; m.e, 's e beinn-theine a th' anns a' mhullach as àirde, Beinn Fuji. Tha an Iapan an ear air Sìona, Coirea 's an Ruis anns a' Chuan Sèimh, a' sìneadh bho Muir Okhotsk san taobh a tuath gu Am Muir Sìneach an Ear san taobh a deas. A thaobh àireamh-shluaigh, 's i an deicheamh dhùthaich as motha anns a' chruinne, le mu 128 millean daoine. 'S e Sgìre Mhòr Tokyo an sgìre àrd-bhailteach as motha air an t-saoghail le tuilleadh air 30 millean luchd-còmhnaidh ann, agus tha seo a' gabhail a-steach prìomh-bhaile Thokyo agus cuid de na sgìrean mun chuairt air.

 Cultar 

'S e "tùs-grèine" brìgh nan litrichean ann an ainm na dùthcha, 's mar sin dheth, dh'aithnichear an t-Seapan mar "Tìr Èirigh na Grèine". Tha 日 a' ciallachadh Grian, agus 's e Tùs no Freumh a' bhrìgh a th' air 本。

Bhon a tha an Iapan fada gu leòr bho thìr-mòr Àisia, gun a bhith ro fhada air falbh, fhuair i buannachdan às cultar an tìr-mòr, ach cha deach amaladh ann am buaireasan a' mhòr-thìr cho tric rè nan linntean. Bha e an comas dhith buaidhean chultarach à tìrean cèin a dhèanamh freagarrach dhan chultar aice fhèin 's an uairsin gan aonadh ri a leasachaidh. Gheibhear eisimpleirean dhen seo a thaobh biadh na dùthcha, leithid Tempura, le buinteanas ris a' Phortagail. A thaobh litreachais, chaidh an làmh-sgrìobhaidh Iapanach, Kana, a chruthachadh às na litrichean iol-fhillte Sìonach. A thaobh chreideimh, 's ann a bha Buddhachd air atharrachadh nuair a chaidh a thoirt a-steach san t-siathamh linn. Cha do sgaoil e measg an t-sluaigh gus an do nochd Hōnen agus Shinran, an fheadhainn a stèidhich an dream Jōdo 's an dream Jōdo Shin. Japan As It Is/日本タテヨコ；Ceathramh Eagran Dà-chànanach, foillsichte le Gakken 

Eu-coltach ri mòran dùthchannan eile, thathas ag ràdh gur e dùthaich gu ìre mhòr aon-ghnèitheach a th' san Iapan. Leis a' sin, thathar a' cumail a-mach nach eil mòran caochladh ann an cultar na dùthcha bho sgìre gu sgìre. Chan e a-mhàin gur e àireamh mhòr de dhaoine, a' fuireach gu dlùth air farsaingeachd bheag de thalamh is adhbhar dha sin, ach gu robh an sluagh riamh beò fad linntean fo riaghladh meadhanaichte, a bhiodh a' stiùireadh a h-uile roinn de bheatha an t-sluaigh gu mionaideach mìn. 

A dh'aindeoin sin, cha ghabh fhàgail air nach e cultar mòr saoibhir a th' ann an cultar na h-Iapain. Tha e ioma-fhillteach, air a dhèanamh air sean is ùr, le deagh mheasgachadh de nithean cèin is dùthchasach an cois. 'S e coimeasgachadh eileamaidean Iapanach agus Siarach a th' anns na trì rudan riatanach - biadh, aodach agus fasgadh. Tha na h-Iapanaich a' cleachdadh deas-ghnàthan à Buddhachd 's Shintō còmhla, agus tha tuilleadh air dàrna leth na h-Iapanais air a dhèanamh à faclan freumhaich Sìonach. Thathar am beachd gur e an ùidh a th' aig an sluagh Iapanach ann an cultaran eile agus an seòl a bh' aca rè nan eachdraidh eileamaidean cultarach cèin a thoirt a-steach, gun an cùl a chur air cleachdaidhean is traidiseanan dùthchasach as adhbhar don ghnè ioma-fhillteach seo.

 Eòlas-sluaigh 

Tha an àireamh-shluaigh aig mu 127,700,000 daoine, agus tha mu 98.2% a' bruidhinn Iapanais mar chainnt mhàthaireil. Tha an còrr a' buntainn do dh'iomadh dhùthaich, an cuid as motha do Choirèa (700,000) agus do Shìona (350,000). Gheibhear cuideachd sluaghan à Bhiet-Nam, à Braisil , na Stàitean Aonaichte (85,000), an Roinn-Eòrpa (45,000) agus am mion-shluagh dùthchasail a bhuineas do Hokkaidō, agus Honshū a Tuath, na h-Ainu (mu 30,000).

Tha mu 70% dhen t-sluaigh a' fuireach anns a' cheàrn eadar Tōkyo agus Kitakyūshū, ann an eilean Honshū. 'S e A' Bheilg agus Na Tìrean Ìsle far a gheibhear an dlùths àireamh-shluaigh as àirde gu lèir, ach 's e an Iapan far am faighear an dlùths as àirde a-rèir farsaingeachd talmhainn air an gabh còmhnaidh. 

 Sgìrean na h-Iapain 


 (23) Aichi (愛知)
 (05) Akita (秋田)
 (02) Aomori (青森)
 (12) Chiba (千葉)
 (38) Ehime (愛媛)
 (18) Fukui(福井)
 (40) Fukuoka (福岡)
 (07) Fukushima (福島)
 (21) Gifu (岐阜)
 (10) Gunma (群馬)
 (34) Hiroshima (広島)
 (01) Hokkaidō (北海道) (Roinn)*
 (28) Hyōgo (兵庫)
 (08) Ibaraki (茨城)
 (17) Ishikawa (石川)
 (03) Iwate (岩手) (37) Kagawa (香川)
 (46) Kagoshima (鹿児島)
 (14) Kanagawa (神奈川)
 (39) Kōchi (高知)
 (43) Kumamoto (熊本)
 (26) Kyōto (京都) (sgìre chathaireil)*
 (24) Mie (三重)
 (04) Miyagi (宮城)
 (45) Miyazaki (宮崎)
 (20) Nagano (長野)
 (42) Nagasaki (長崎)
 (29) Nara (奈良)
 (15) Niigata (新潟)
 (44) Ōita  (大分)
 (33) Okayama (岡山)
 (47) Okinawa (沖縄) (27) Ōsaka (Ōsaka;大阪) (sgìre chathaireil)*
 (41) Saga (佐賀)
 (11) Saitama (埼玉)
 (25) Shiga (滋賀)
 (32) Shimane (島根)
 (22) Shizuoka (静岡)
 (09) Tochigi (栃木)
 (36) Tokushima (徳島)
 (13) Tōkyō (Tōkyō;東京) (àrd-chathair)*
 (31) Tottori (鳥取)
 (16) Toyama (富山)
 (30) Wakayama (和歌山)
 (06) Yamagata (山形)
 (35) Yamaguchi (山口)
 (19) Yamanashi (山梨)

Sgrìobhaidhean mu a dèidhinn sa Ghàidhlig
Sgeulachd cloinne Iapanach: Comain na corra-ghrithich air eadar-theangachadh bhon Iapanais le Steaphan MacRisnidh aig Dàna (Gàidhlig)

 Iomraidhean 

Roinn-seòrsa:Dùthchannan
Roinn-seòrsa:Àisia
Roinn-seòrsa:Àisia an Ear
*