Cù

Tha an cù (Laideann: Canis lupus familiaris, Cuimris: ci) na shineach feòil-itheach anns an òrdugh Carnivora, a tha cumanta mar pheata, beathach seilg agus beathach obrach. Tha an dlùth-cheangal eadar daoine agus coin air maireachdainn co-dhiù 17,000 bliadhnaichean; their cuid "an co-cheangail" ris an dàimh seo. Is fhada bho bha daoine dhen bheachd gur h-ann bho mhadaidhean-allaidh a thàinig an gnè Canis familiarisBBC news . Tha iomadach seòrsa is briod de choin; faic mar eisimpleir an diofar eadar an Chihuahua beag biodach agus an Irish Wolfhound, neo eadar na diofar seòrsaichean abhagan agus am miol-chù. Tha gaoisid dhen a h-uile seòrsa is dath orra eadar dubh is geal, ruadh, riabhach, liath is donn. Tha coin, mar a tha daoine, nam beathaichean sòisealta, agus tha sin a' cur an cèill carson a tha iad cho math gu trèanadh, cho spòrsail, agus carson a tha iad cho comhfhurtail am measg daoine. Tha ceann math orra, le cuimhne a mhaireas fada, agus comas aca iad a bhith glè luath-aireach ann an cuid a shuidheachdain; tha sin gam fàgail glè fheumail do mhac an duine. Ged-tà tha cuid de chultaran, m.e. Islam, a' smaoineachadh gur e rud salach grànta a tha anns a' chù. Ann an cultaran eile, thèid an ithe.

 Abairtean mu dheidhinn coin 

 Am Fear a bhios air dheireadh, bidh na coin comaidh ris.
 Cho sgìth ri seann chù.
 Cho math ris a' chù!
 Cho cam ri cù a' muin san t-sneachd.


 Faclair nan Coin 

 Albanais - ham, ham
 Arabais - haw, haw
 Armenis - haf, haf
 Beurla - woof woof; ruff ruff; bow-wow
 Bulgàiris - bau-bau (бау-бау); jaff, jaff (джаф-джаф)
 Catalanais - bup, bup
 Coreanais - mŏng, mŏng (멍멍) 
 Danmhairgis - vov, vov
 Duitis - waf, waf; woef, woef (co-ghuthach ri woof woof)
 Eabhra - hav, hav (הב‮–‬הב)
 Eadailtis - bau, bau
 Esperanto - boj, boj
 Estonais - auh, auh
 Fionnlannais - hau, hau; vuh, vuh
 Frangais - ouah, ouah; ouaf, ouaf
 Gearmailtis - wuff, wuff; wau, wau
 Greugais - gav, gav
 Hindis - bho, bho (भो-भो)
 Iapanais - wan, wan (ワンワン)
 Indonais - guk, guk
 Islandais - voff, voff
 Latbhianis - vau, vau
 Lithuanian - au, au
 Lochlannais - voff, voff
 Persis - vogh, vogh‮(‬وغوغ‮)‮ ‬‬
 Pòlais - hau, hau
 Portagailis - au, au
 Romanais - ham, ham or hau, hau
 Ruisis - gav, gav (гав-гав)
 Searbais - av, av (ав-ав)
 Seicis - haf, haf
 Sìonais - wang, wang
 Spàinntis - jau-jau; guau, guau
 Suainis - voff, voff; vov, vov
 Thai - hoang, hoang
 Turcais - hav, hav
 Ungairis - vau, vau

 Ceanglaichean 
 Landseer
 Talamh-an-Èisg (Cù)

 Ceanglaichean a-mach (Gàidhlig) 
 Bheataireachd san Eilean Sgitheanach
 BBC Naidheachdan 2016-01-21: Cogadh nan Con san Aghaidh Mhòir (aithris bhideo air réisean Husky, 1:35)
 BBC Naidheachdan 2016-03-16: Meanbh-sgealb nan coin (aithris bhideo 1:59) - feumaidh meanbh-sgealb a-nis bhith anns gach cù ann am Breatainn
 BBC Naidheachdan 2016-04-06: Comharrachadh nan Con (aithris bhideo 2:11)
 BBC Naidheachdan 2016-12-02: Rabhadh mu chuileanan aig àm na Nollaige (aithris-bhideo 2:02)

 Iomradh 

Roinn-seòrsa:Cù
Roinn-seòrsa:Mamalan
Roinn-seòrsa:Peataichean