Beinn nam Fadhla

’S e eilean anns na h-Eileanan Siar ann an Albainn a tha ann am Beinn nam Fadhla [beNʲəvɤːLə], neo Beinn na Faoghla (neo An t-Eilean Dorcha ann am bàrdachd). Tha e a-nis ceangaile ri Uibhist a Tuath agus Uibhist a Deas le cabhsairean. Ann an 2011 bha 1303 daoine a' fuireach ann. Ann an 2006 chaidh a' chuid as mhotha de dh’fhearann Bheinn nam Fadhla a cheannachd le Stòras Uibhist.

 Cruinn-eòlas 
Tha an t-eilean, mu 12 km air fad is air leud, na laighe eadar Uibhist a Tuath agus Uibhist a Deas.  Tha fadhlaichean eadar na h-eileanan, agus anns na seann làithean dh’fheumte feitheamh gus am biodh a’ mhuir ìseal airson a dhol eadarra, ach a-nis tha cabhsairean ann. Tha port-adhair ann am Baile a' Mhanaich le turasan gach latha a Steòrnabhagh, Glaschu is Barraigh.

 Ainm 
Chan eil ach aon ainm [beNʲəvɤːLə] air an eilean a thaobh labhairt, ach tha an t-ainm sin air a sgrìobhadh ann am pailteas de dhòighean:
 Beinn nam Fadhla, 
 Beinn na Faoghla
 Beinn na Faghla
 Beinn na Fadhla
 Beinn na Bhaoghla
 Beinn a’ Bhaoghla
 Beinn na bhFadhla
 Beinn nam Faola
’S ann bho na fadhlaichean ris an ruigear an t-eilean a thàinig an dàrna pàirt den ainm.  Thàinig am facal Gàidhlig “fadhail” bhon Lochlannais “vaðill”, agus tha e càirdeach ris an fhacal Bheurla “wade”.  ’S e facal boireann a tha ann am “fadhail”, ach tha am [v] seachas [f] san fhuaimneachadh a’ sealltainn gur ann ás an iolra “nam fadhla” seachas “na fadhla” a thàinig an t-ainm.  Bhiodh an ceangal eadar brìgh agus fuaimneachadh na bu shoilleir nam b’urrainn dhuinn “na bhFadhla” a sgrìobhadh mar a nìthear ann an Gàidhlig na h-Éireann, ach cha robh an dòigh litreachaidh sin riamh cumanta ann an Albainn.

Tha e car coltach gur ann à “peighinn” (Beurla pennyland) seachas “beinn” a thàinig a’ chiad phàirt den ainmIain Mac an Tàilleir: https://www3.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/aite/lorg.php?facal=Benbecula, ach chan eil sin cinnteach.

 Iomraidhean 

 Ceanglaichean a-mach 
 Creag Goraidh - sgeul an taigh-òsta (aithris bhideo 26m bho 1991)
 BBC Naidheachdan 2017-03-01: Nì Comhairle nan Eilean Siar tuilleadh sgrùdaidh air cabhsair na Fadhla a Deas (aithris-bhideo 2:10)
 BBC Naidheachdan 2019-01-16: Fianais de dhaoine ro-eachdraidheil am Beinn nam Fadhla
 BBC Naidheachdan 2021-02-17: Crìonadh a' chladaich (aithris-bhideo 2:07)

Roinn-seòrsa:Na h-Eileanan Siar