An Ruis

'S e an dùthaich as motha san t-saoghal a tha san Ruis Am Faclair BeagMap-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714Dùthchannan ag SMOAn Tuil: Anthology of 20th-century Scottish Gaelic Verse, duilleag 390.Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010) neo Ruisia Feuch Facal, Gairm (1995), ISBN 1871901391 
(Beurla Russia ("Ruisia"); Ruiseis: Росси́я, eadar-litreachadh: Rossiya neo Rossija). 'S e "An Caidreachas Ruiseanach" gu h-oifigeil (Ruiseis: Росси́йская Федера́ция, eadar-litreachadh Rossiyskaya Federatsiya no Rossijskaja Federacija). 'S e Ruisis an cànan oifigeil, a bhruidhneas san dùthaich air fad. Cleachdar an Aibidil Cirilleach. Ach tha 27 cànanan oifigeil eile ann, tha sin a' crochadh air an roinn far a bheilear.

 Eachdraidh 

A-rèir beul-aithris chaidh an Ruis a stèidhicheadh ann an Kyiv leis na Lochlannaich anns an 9mh linn.
Dh'fhàs an Ruis Crìostail anns an 10mh linn.

Lunn na Mongolaich, air an robh na Tartaraich, air an Ruis eadar 1237 is 1240. An dèidh sin, chaidh Mosgo am baile as cudromaiche le Ivan I na Ruise mar Phrionnsa Mòr. Fhuair Ivan III na Ruise buaidh air na Tartaraich aig Blàr na h-Ugra ann an 1480. Chaidh Ivan IV na Ruise na Ìmpire ann an 1547 is riaghlaich e le uabhas an dùthaich. 

Riaghlaich na Romanovaich eadar 1613 nuair a chaidh Mìcheil Romanov a thaghadh mar Ìmpire is 1917. Stèidhich Peadar Mòr na Ruise Sankt Peterburg is ath-thogail e an eaglais, an t-seirbheis catharra, an t-arm is a' chabhlachd. Shabaidich an Ruis anns a' cho-bhanntachd an aghaidh Napoleon is na h-aonar an aghaidh Breatainne agus an Ìmpire Otomanach ann an Cogadh a' Chrimea, agus an aghaidh na Seapaine ann an 1904–1905. An dèidh sin bha rèabhlaid ann an 1905 is stèidhich Nikolai II pàrlamaid, an Duma, agus bun-reachd.

Bha an Ruis na pàirt dhen Aonadh Sobhiat eadar an rèabhlaid ann an 1917 anns an deach an stàit na phoblachd, agus 1991.

 Cruinn-eòlas 
Tha an cuid as motha na dùthcha na laighe ann an Àisia, ach tha pàirt ann, a tha ceangailte leis an Roinn-Eòrpa.

Bhuannaich an Ruis na ranntairean a chaidh nan Eastònia agus An Laitbhe bhon Suain ann an 1721. Eadar 1772 is 1814 cheannsaich an Ruis Crimea, an Ucràin, A' Chairtbheil, A' Bhealaruis is Moldàibhia, agus meadhan Àisia ann an 1864/1865.
Cheannaich na Stàitean Aonaichte Alasca ann an 1867.
Chaill an Ruis Eastònia, an Laithbhe is Liotuàinia anns an rèabhlaid is chaidh na ranntairean eile nam poblachdan mar phàirt dhen Aonadh Sobhiat.

Tha mòran aibhnichean ann an Ruis. Tha lochan mòra ann cuideachd:
 Loch Baikal
 Loch Ladoga 
 Loch Onega

Seo liosta nam bailtean as motha na Ruise:Mongabay
 Mosgo
 Sankt Peterburg
 Novosibirsk
 Yekaterinburg
 Kazan
 Nizhny Novgorod
 Chelyabinsk
 Ufa
 Krasnodar
 Samara
 Rostov na Donu
 Omsk
 Khabarovsk

Tha 83 roinnean no cuspairean feadarail anns an Ruis, no 85 a rèir na Ruise fhèin air sgàth 's gu bheil an Ruis a' cunntadh Crimea is Sevastopol.
 Ainm Prìomh-bhaile Seòrsa 25px Amurskaya oblast Amur Roinn 25px Arkhangelskaya oblast Arkhangelsk Roinn 25px Astrakhanskaya oblast Astrakhan Roinn 25px Belgorodskaya oblast Belgorod Roinn 25px Bryanska oblast Bryansk Roinn 25px Chelyabinskaya oblast Chelyabinsk Roinn 25px Irkutskaya oblast Irkutsk Roinn 25px Ivanovskaya oblast Ivanovo Roinn 25px Kaliningradskaya oblast Kaliningrad Roinn 25px Kaluzhskaya oblast Kaluga Roinn 25px Kemerovskaya oblast Kemerovo Roinn 25px Kirovskaya oblast Kirov Roinn 25px Kostromskaya oblast Kostroma Roinn 25px Kurganskaya oblast Kurgan Roinn 25px Kurskaya oblast Kursk Roinn 25px Leningradskaya oblast gu mi-oifigeil, Sankt Peterburg Roinn 25px Lipetskaya oblast Lipetsk Roinn 25px Magadanskaya oblast Magadan Roinn 25px Moskovskaya oblast Gu mi-oifigeil, Mosgo Roinn 25px Murmanskaya oblast Murmansk Roinn 25px Nizhegorodskaya oblast Nizhniy Novgorod Roinn 25px Novgorodskaya oblast Veliky Novgorod Roinn 25px Novosibirskaya oblast Novosibirsk Roinn 25px Omskaya oblast Omsk Roinn 25px Orenburgskaya oblast Orenburg Roinn 25px Orlovskaya oblast Oryol Roinn 25px Penzenskaya oblast Penza Roinn 25px Rostovskaya oblast Rostov na Donu Roinn 25px Ryazanskaya oblast Ryazan Roinn 25px Sakhalinsskaya oblast Yuzhno-Sakhalinsk Roinn 25px Samarskaya oblast Samara Roinn 25px Saratovskaya oblast Saratov Roinn 25px Smolenskaya oblast Smolensk Roinn 25px Sverdlovskaya oblast Yekaterinburg Roinn 25px Tambovskaya oblast Tambov Roinn 25px Tomskaya oblast Tomsk Roinn  Tulskaya oblast Tula Roinn 25px Tverskaya oblast Tver Roinn 25px Tyumenskaya oblast Tyumen Roinn 25px Ulyanovskaya oblast Ulyanovsk Roinn 25px Vladimirskaya oblast Vladimir Roinn 25px Volgogradskaya oblast Volgograd Roinn 25px Vologdskaya oblast Vologda Roinn 25px Voronezhskaya oblast Voronezh Roinn 25px Yaroslavskaya oblast Yaroslavl Roinn 25px Adygea Maykop Poblachd 25px Altai Gorno-Altaysk Poblachd 25px Bashkortostan Ufa Poblachd 25px Buryatia Ulan-Ude Poblachd 25px Chechnya Grozny Poblachd 25px Chuvashia Cheboksary Poblachd 25px Dagestan Makhachkala Poblachd 25px Ingushetia Magas Poblachd 25px Kabardino-Bakaria Nal'chik Poblachd 25px Kalmykia Elista Poblachd 25px Karachay-Cherkessia Cherkessk Poblachd 25px Karelia Petrozavodsk Poblachd 25px Khakassia Abakan Poblachd 25px Komi Syktyvkar Poblachd 25px Mari-El Yoshkar-Ola Poblachd 25px Mordoviya Saransk Poblachd 25px Sakha Yakutsk Poblachd 25px Osàidea a Tuath Vladikavkaz Poblachd 25px Tatarstan Kazan Poblachd 25px Tuva Kyzyl Poblachd 25px Udmurtiya Izhevsk Poblachd 25px Ranntair Altayskiy Barnaul Ranntair 25px Ranntair Kamchatskiy Petropavlovsk- Kamchatskiy Ranntair 25px Ranntair Khabarovskiy Khabarovsk Ranntair 25px Ranntair Krasnoyarskiy Krasnoyarsk Ranntair 25px Ranntair Permskiy Perm' Ranntair 25px Ranntair Primorskiy Vladivostok Ranntair 25px Ranntair Stavropolsky Stavropol' Ranntair 25px Ranntair Zabaykal'skiy Chita Ranntair 25px Okrug fèin-riaghlaidh Chukotsky Anadyr' Okrug fèin-riaghlaidh 25px Okrug fèin-riaghlaidh Khanty-Mantsiysky Khanty-Mantsiysk Okrug fèin-riaghlaidh 25px Okrug fèin-riaghlaidh Nenetskiy Nar'yan-Mar Okrug fèin-riaghlaidh 25px Okrug fèin-riaghlaidh Yamalo-Nenetskiy Salekhard Okrug fèin-riaghlaidh 25px Mosgo Mosgo Baile 25px Sankt Peterburg Sankt Peterburg Baile 25px Oblast fèin-riaghlaidh Iùdhach Birobidzhan Oblast fèin-riaghlaidh

 Daoine ainmeil 
 Nikita Hruŝëv
 Valery Leontiev
 Iosif Stalin
 Fyodor Dostoyevsky
 Vladimir Lenin
 Vladimir Putin
 Leon Trotsky
 Mikhail Gorbachev
 Mikhail Bakunin
 Lev Tolstoj
 Aleksandr Solzhenitsyn
 Alexei Navalny

 Faic cuideachd 
 Blàr Stalingrad
 CB Kuban Krasnodar

 Iomraidhean 

 Ceanglaichean a-mach 
 Eaconomaidh anns an Ruis

Roinn-seòrsa:Dùthchannan
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Roinn-seòrsa:Àisia
Roinn-seòrsa:Dùthchannan ann an Àisia
*