1799

Sa paj ka konsèrnen lannen 1799 di kalandriyé grégoryen.

 Évènman 
 5 janvyé : akò d’Istanbul ant Lapòrt-a ké Gran-Brétangn ki ka konsèrnen Léjip-a. Britannik-ya ka angajé yé kò à rèstitchwé Léjip-a pou Latirki-a si yé ka ganyen.

 9 - 19 févriyé, kanpangn di Léjip : syèj ké priz d'El Arish. Aprè pèrt-a di so flòt atè Aboukir, pou soti di lenpas-a, Bonaparte ka antrouprann k di Lasiri-a pou roumonté bò'd Latirki-a. Li ka tchipé Jaffa (7 mars), ka briga larmé tirk-a o Mon-Thabor 16 avril-a (Kléber), mé sa arété o syèj di Saint-Jean-d’Acre, pas so lartiri sa ensifizan.

 1e mars : trété di zanmitché, di navigasyon, di koumèrs, di dwann é di lapèch ki signen ant Maròk-a ké Lèspagn-an asou frontchèr-ya di Ceuta.

 1e avril : Johannes Theodorus van der Kemp ka rivé o Kap pou kont-a di London Missionary Society. Médsen ké téyolojyen ki enprégné di mounism égalitèr, li ka épouzé oun Hottentote.

 Avril : révòlt dé Hottentots ké dé Xhosas. Trwazyenm lagèr cafre ant kolon di Lafrik di Sid ké Bantou (finisman an 1803).

 Nòt ké référans 

 Lyen ègstèrn