Lazi

Lazi (don non an ka vini di oun rasin sémitik « esch », ka dézigné lyé où Solèy a ka lévé) sa roun dé sèt kontinan ou roun parti dé siperkontinan Érazi ou Afro-Érazi di Latè. Ké 43 810 582 km2 di latè é 4,3 milyar di zabitanWorld Population Prospects, the 2012 Revision. (an anglè), Lazi sa pli gran kontinan (8,6 % di sirface total térès ou 29,4 % dé latè émerjé) é pli péplé (environ 60 % de la population mondyal). Lazi sa plis oun konsèp kiltirèl ki roun antité onmojenn.

 Jéyografi 
 Jéyografi fizik 

Azi sa roun sou-kontinan di 43 810 582 km2. I ka posédé plizyò rékòr jéyografik mondyal : altitid maksimal (Everest andan Himalaya ké 8 848 m), altitid minimal (lanmè Mort ké −417 m) é latè émerjé pli élwagné di tout loséyan (sitchwé à 2 648 km di kot pli pròch, koòrdoné 46° 17′ N, 86° 40′ E), ensi ki lak pli profon (Lak Baïkal) ki ka rouprézanté prè di 20 % dé rézerv di dilo dous di planèt a.

 Jéyografi politik 

 Péyi é téritwar Kapital Siperfisi (km²) Popilasyon (est. 2013) Dansité (zab./km²) Afganistan Kaboul 647 500 30 551 674 47 Arabi Saoudit Riyad 2 152 000 28 828 870 13 Arméni Erevan 29 800 2 976 372 100 Azerbaydjan Bakou 86 600 8 177 717 94 Baréyn Manama 665 686 585 1 032 Bangladesh Dhâkâ 144 000 156 594 962 1087 Boutan Thimphou 47 000 753 945 16 BirmaniNaypyidaw 678 500 53 259 219 78 Brounéy Bandar Seri Begawan 5 770 379 444 66 Kanbodj Phnom Penh 181 035 15 135 169 84 Répiblik popilèr di Lachin (RPL) Beijing ou Pékin 9 596 960 1 385 566 537 144 Koré di Nò Pyongyang 120 540 24 895 480 207 Koré di Sid Séoul 99 274 49 262 598 496 Émirat arab ini Abou Dabi 82 880 9 346 126 112 Hong Kong 1 104 7 018 636 6 357 End New Delhi 3 287 590 1 252 139 596 381 Endonézi Jakarta 1 919 440 249 865 631 130 Iran Téhéran 1 648 000 77 447 168 47 Irak Bagdad 437 072 33 765 232 77 Israyèl Jérusalem  20 770 7 733 123 372 Japon Tokyo 377 835 127 143 577 337 Jordani Amman 92 300 7 273 799 79 Kazakstan Astana 2 717 300 16 440 547 6 Kirgizistan Bichkek 198 500 5 213 898 26 Kowèyt Koweït 17 820 2 418 393 136 Laos Vientiane 236 800 6 769 755 29 Liban Beyrouth 10 452 4 821 938 461 Makao 29 566 375 19 530 Malézi Kuala Lumpur  329 750 29 716 965 90 Maldiv Malé 298 359 008 1 204 Mongoli Oulan-Bator 1 565 000 2 832 224 1.8 Népal Katmandou 147 781 27 797 547 188 Oman Mascate 309 500 3 632 444 12 Ouzbékistan Tachkent 447 400 28 934 102 65 Pakistan Islâmâbâd 803 940 182 142 594 227 Palestin Ramallah 5 860 4 326 295 738 Filipin Manille 300 000 98 393 574 328 Katar Doha 11 437 2 168 673 190 Risi Moscou 17 075 200 142 833 689 8 Singapour Singapour 699 4 492 150 6 426 Sri Lanka Colombo 65 610 21 273 218 324 Siri Damas 185 180 21 898 061 118 Tadjikistan Douchanbé 143 100 7 320 815 51 Taywan (RDL) Taipei 35 980 23 146 090 643 Taylann Bangkok 514 000 67 010 502 130 Timor oryantal Dili 15 007 1 132 879 75 Tirki Ankara 780 580 74 932 641 96 Tirkménistan Achgabat 488 100 5 042 920 10 Viêt Nam Hanoï 329 560 91 679 733 278 Yémen Sanaa 527 970 24 407 855 46

 Sa chif ka enkli parti éropéyenn di Risi.

 Popilasyon é sivilizasyon 
 Démografi 
Azi ka konté 4,3 milyar di zabitan an 2014, swa pli di lamotché di popilasyon mondyal (anviron 60 %). Anviron 2 milyar di ant yé gen mwen di 20 lan. Popilasyon an sa toutfwè trè inégalman réparti : o dézèr moun di lwès é di nò di Azi ki ka opozé so kò gran fwayé yan di pèpman di Azi di sid é di lès.

 Lanng 
Lanng yan pli parlé an Azi sa mandarin, ké anviron 1 milyar di lokitò é hindi.

 Rélijyon 
Azi ka konté plizyò rélijyon majèr é pou laplipar orijinèr di Azi é dispersé asou tout kontinan : animism, bouddism, kristyanism, konfisyanism, hindouism, sikhism, jayinism, islam, judayism, shintoyism, taoyism, zoroastrism, bahayism é yézidism.

 Lékonnomi 
Kontinan-an sa tré rich an rousours natirèl, tèl ki chis, danbwa, poson, dilo, gaz natirèl, kwiv ké lajan.

Lazi-a sa dézyenm kontinan pli rich di monn pa PIB nominal aprè Léròp é pronmyé an PPA.

Pli gran lékonnomi di Lazi sa Lachin, Japon, End, Koré di Sid ké Endonézi.

 Not ké référans 

 Lannègs 


Katégori:Kontinan