1633

1633 sa roun lannen koumin ki ka koumansé oun sanmdi.

 Évènman 
 1e mars : Samuel de Champlain ka réklanmen so pòs di gouvèlnò di Nouvèl-Lafrans o non di Richelieu.

 23 mars : Samuel de Champlain ka pati di Dieppe ké trwa navir ké 200 kolon pou Nouvèl-Lafrans.

 22 mè : routour di Champlain atè Kébèk.

 Jen : Konpagni anglé-a dé Lenn oryantal ka élarji so èsfè di enfliyans an Orissa ké kréyasyon-an di roun létablisman atè Balasore.

 14 sèptanm : soultan-an Agung di rwayom di Mataram atè Java ka élvé prens-a Singaperbangsa à dignité-a d'adipati ké tit-a di Kertabumi IV, ki ka kréyé ensi kabupaten di Karawang atè Java ògsidantal.

 Sèptanm : lòrdonnans di soultan otoman Murat IV té ka entèrdi kafé piblik-ya, swivi di rounòt lòrdonnans ki ka proskri konsonmasyon di tabak anba penn di lanmò.

 À laswit-a di djopopo dògtrinal ant kopt òrtodògs ké Jézwit pòtidjé katolik, Pòtidjé-ya sa èspilsé di Létchopi.

 Konpagni néyèrlandé-a dé Lenn ògsidantal ka anparé so kò di zil-a d'Arguin (finisman an 1678).

 Kréyasyon di Konpagni-a di Rouen pou kolonnizasyon-an di Lagwiyann.

 Nòt ké référans 

 Lyen ègstèrn