1675

1675 sa roun lannen koumin ki ka koumansé oun mardi.

 Évènman 
 5 jen : Jacques Duchesneau de la Doussinière ké d'Ambault ka divini entandan Nouvèl-Lafrans.

 5 jen : pronmyé frap di lanmonnen an dilò atè Mègsiko.

 20 jen : koumansman di « Lagèr di rwè Philippe » kont Endjen-yan, o Massachusetts (finisman an ògtòb 1676).

 2 out : atak di Brookfield (Connecticut) pa Endjen-yan.

 17 out : lanmò di Mourad II Bey. Koumansman di roun lagèr sivil atè Tinis ki ka antrennen lentèrvansyon-an dé Tirk di Laljèr (1686).

 26 out : rivé atè Surate de François Baron, dirègtò di Konpagni fransé-a dé Lenn oryantal. Li ka éfòrsé so kò di òrgannizé koumèrs fransé-a ké Lenn-yan (1675-1681).

 27 out : signatir di Akò-a di Strasbourg, ant Rwayom di Lafrans ké Sen-Lanpir ronmen jèrmannik asou lentèrdiksyon-an dé bal anpwazonnen.

 11 novanm : nòvyenm gurû sikh Teg Bahadur sa asasiné pa lanprò-a Aurangzeb. Gurû Gobind Singh ka divini dizyenm gurûs di sikhism. An 1699 li ka fondé oun fratèrnité ki armé é égalitèr, Khālsā. Rézistans-a Sikh kont Moghol-ya ka entansifyé so kò an Lenn.

 16 désanm : batay di Great Swamp. Masak di 350 Narragansett prè di South Kingstown (Rhode Island).

 Koumansman di règn di Andriamasinavalona, rwè di l’Imerina, atè Madagascar (finisman an 1710).

 Koumansman di règn di Chey Chettha IV, rwè di Kanbòdj. Annamit-ya ka profité di lagèr sivil-a pou anparé yé kò dé fò di Saigon, di Gobieh é di Nam-Vang (Phnom-Penh).

 Nòt ké référans 

 Lyen ègstèrn