1743

1743 sa roun lannen koumin ki ka koumansé oun mardi.

 Évènman 
 1e janvyé : tiboug-ya La Vérendrye, Louis-Joseph ké François Gaultier rimonté Ro Misouri-a jouk pyé dé montangn Roché. 30 mars-a, yé ka rouvandiké lwès anmériken-an pou Lafrans-a.

 2 mars, lagèr di zoré-a di Jenkins : Britannik-ya ka ataké La Guaira o Vénézwéla atchwèl, épi Puerto Cabello 26 avril-a.

 28 mè : Van Imhoff ka divini gouvèlnò jénéral-a di Konpagni néyèrlandé-a dé Lenn oryantal atè Batavia (finisman 1e novanm 1750). Li ka tanté di réfòrmé métòd-ya di koumèrs é di kolonnizasyon an lizaj an Lendonnézi, mé so réfòrmism ké fè fayit.

 Sistenm kolonnyal olandé-a sa gangrennen pa koripsyon-an, favoritism-an é ka aprété li o gain. Kontrol-a di téritwar di plizanpli vas annan roun léta pli èstrik ka nésésité roun flòt ké roun larmé enpòrtan. Limitasyon-an di prodiksyon-an pou tchenbé kour-ya ki fini pa tari sèrten résours ké èsplwatasyon-an bò'd Léròp-a gen tandans à diminiyé, alò ki marché azyatik-a sa konkiransé pa Britannik-ya ké Fransé-ya. Pou kaché défisit-ya épi garanti dividand-ya o agsyonnèr, dirègtò-ya ka pratiké roun politik sistématik d’anpren.

 Nòt ké référans 

 Lyen ègstèrn