Oguz dilleri

Oguz dilleri — Türk dillerinin büük kolu, angısında laf edär (110) milliondan çok insan Balkannardan ta Kitaya kadar.

küçükresim|

 Dilsel özellikler 
Oguz dilleri saklêêr bir takım genel özellikler, ani lingvistler onnarın temelindä klassifikațiya yapêrlar. Bir kaç özellik maasus sade oguz gruppası için, ama başka özellikler var hem übür türk dillerindä.

 Genel özellikler 
 Lafın ilerisindäki h sesi kaybolêr (büün kaldı sade Halac dilindä)
 İnstrumental çekim (Rus dili: Творительный падеж) kaybolêr (büün kaldı sade Saha dili hem Halac dilindä)

 Maasus özellikler 
 Baş ünsüzlerin ötmesindä durgunma (örnek gör- < kör- "görmää")
 /u sora q/ kaybolêr  (örnek quru < quruq "kuru", sar < sar "sarı")
 Katılmak forması -gan- dan an-a diyşer (örnek bolgan/bulgan < bulan)

 Klassifikaţiya 
Oguz dilleri bölüner bir kaç baş gruppaya, geografiya hem özelliklerinä görä:
 Günbatısı gruppası
 Türk dili, angısına girer türkçä, Osmannı türkçäsi, Mesheti türklerinin dili
 Gagauz dili, gagauzça, Gerlovo, Tozluk, konyar hem gacalların dilleri 
 Azerbaycan, angısına girer poyraz hem üülen variantları azerbaycancanın, İrak türkmennerinin dili, kaşkayca, hem afşarca
 Günduusu yada Türkmen gruppası, angısına girer türkmencä, Horasan türkçäsi, hem uzbekçänin oguz dialekti
 Üülen gruppası, angısına girer İran (Kaşkay, Songori, Aynallu h.b.) hem Afganistan (Afşar) dialektleri.

Kitayda ayırıca dil olan, salarcada, laf edär 70,000 insan.

Krım tatar dili hem urum dili istoriyadan biliner kıpçak dilleri gibi, ama onnar pek kaavi etkilerdiler oguz dillerindän, onuştan pek zor bitki klassifikațiya yapmaa onnarı oguz yada kıpçak gruppası olarak.

Ölü peçenek dili sayılêr oguz dili, ama pek bulunmêêr bu dil için material hem dokumentler.

DilLaf edännärin sayısıLaf edilän padişaalıklar (hem laf edännärin sayıları)Türkiyä türkçäsi 76 millionTürkiyä 70 milyon, Balkan 2,5 milyon, Kipr 180.000, Rusiya 300.000, Germaniya 2,5 milyon, günbatısı hem orta Evropa 700.000Gagauzça250.000Moldova 140.000, Balkan 10-130.000, Ukraina 32.000, Bulgariya 10.000Azerbaycanca30 millionİran 20 million, Azerbaycan 8 million, Türkiyä 500.000, İrak 500.000, Rusiya 650.000, Gruziya 300.000, Armeniya 200.000Türkmencä6,8 millionTürkmenistan 3,8 million, İran 2 million, Afganistan 500.000, Özbekistan 250.000Horasan türkçäsi400.000İran ( Horasan bölgesi)Kaşkayca1,5 millionİran (Fars, Huzestan bölgeleri)Aynallu7.000	İran (Märkäzi, Ardäbil hem Zäncan bölgeleri)Afşarca300.000Afganistan (Kabul, Herat), Poyraz-günduusu İranSalarca55.000Kitay (Qinghay hem Gansu bölgeleri)

 Hem bak 
 Oguzlar
 Türk dilleri
 Türk Halkları

 Kaynak 
 Heinz F. Wendt: Fischer Lexikon Sprachen, 1961 (ISBN-3-596-24561-3)

Kategoriya:Diller
Kategoriya:Geografiya
Kategoriya:Türk halkları