Anfuigell

Is téacs dlí de chuid an Fhéineachais caomhnaithe ach go heaspach é Ain-fhuigheall (nó Ainbhreith) (Sean-Ghaeilge AnfuigelleDIL s.v. gell, fo-gella, fuigell, anfuigell) ina bpléitear le cásanna atá deacair nó dodhéanta a réiteach.


 Lámhscríbhinní 
Ní mhaireann cóip iomlán ar bith den Anfuigell, níl ach sleachta caomhnaithe i lámhscríbhinní éagsúla. Mar shampla, faighte trí sliocht i Sanas Uí Dhuibhdábhoireann preserves three quotes from Anfuigell.  Some excerpts belonging to Aidbred were previously mis-allocated to Anfuigell.

Tá na blúirí den Anfuigell a mhaireann foilsithe le léargais ag Charlene Eska, roinnte i n-ocht gcuid is caoga. 

 Teideal 
Tugadh an teideal ó incipit an téacs: , .i. Ainfhuigheall breithimh, gairm fiagh chun catha.   Is ionainn anfuigell agus ain-fhuigeall nó "gan bhreith(iúnas)".

 Ábhair 
Pléitear Anfuigell le cásanna  neamhghnácha atá deacair nó  dodhéanta a réiteach, ábhar ag a bhfuil nasc aige le Gúbretha Caratniad agus Recholl Breth.  I roinnt cásanna, nach bhfuil an breitheamh in ann a réiteach, meastar gur míchuí é an cás fiú a thabhairt os comhair na cúirte.

De bharr easpa ábhar sna blúirí a mhaireann, is deacair é a rá, conas a cuireadh an téacs le chéile.  Molann Eska go raibh creatlach chomhráiteach ann mar atá in  Gúbretha Caratniad.

Tugann Anfuigell léargas ar sochaí na nGael sa mheánaois.  San alt maidir le sochraidí mar shampla, feictear fianaise an-luath ar nós na Caointeoireachta.  Faightear ann in Anfuigell forálacha maidir le conarthaí déanta ar meisce agus gortuithe fulaingthe ag sochraidí. 

I ndá lámhscríbhinn a mhaireann, tá réamhrá leath-stairiúil Meán-Ghaeilge curtha leis an téacs leagtha amach i bhfoirm accessus ad auctores, ar nós a leithéid i dtéacs dlí eile, Cáin Ḟuithirbe:
 áit: Fuithrime Cormaic, i.e., Teach Mhucrois)
 am: Finguine mac Cú-cen-máthair)
 údar: Cumain
 cúis: níor thuig sé rialú éigin
Dar le Fangzhe Qiu, is é an Cumain seo ná Cumméne Fota, easpag den 7ú-haois.

Tá meascán d' foinsí teangan sa téacs a mhaireann, agus dá bharr, tá sé deachair date a chur leis.  Molann Eska dátaí idir an dara leath den 8ú haois tríd an 9ú haois.

 Tuilleadh le léamh 



 Tagairtí 

Catagóir:An Féineachas