Recholl Breth

Is téacs dlí de chuid an Fhéineachais é Breitheanna Doiléire (Sean-Ghaeilge Recholl BretheDIL s.v.recholl, brat mairbh nó taiséadaí), ina phléitear le cásanna nach bhfuil an dliteanas go láithreach bonn soiléir iontu. Baineann sé le dlí chonartha, ríthe dlisteanacha agus dlí pósta.

Is é an triú téacs déag é atá le fáil san Senchas Már.

 Lámhscríbhinní 
Tá cóip iomlán amháin de Recholl Breth, le fáil i CnaT LS 1433, i dteannta le sé téacs eile ón trian lárnach den Senchas Már. Tá sleachta as le fáil i ndá lámhscríbhinn eile (CnaT LS 1336 agus 1337), agus léargais iontu. Faightear eagrán den téacs san Ancient Laws of Ireland (iml. 4, 1879), ach trí bhotún cuireadh i gcló é amhail is dá mba chuid de Din Techtugud, a thagann roimhe sa Seanchas, a phléann le seilbh talún.  Ó 2019 i leith, bhí eagrán nua á ullmhú ag Charlene Eska.

 Teideal 
Tá leaganacha éagsúla den teideal le feiceáil sna lámhscríbhinní, .i. rechull, racholl, rocholl, srl. Bhí amhras ar Liam Breatnach an ceart é an focal a thuiscint mar  (brat mairbh) nó  (millteanas).  Dar le Sanas Uí Dhuibhdábhoireann, foclóir dlí Nua-Ghaeilge den xxú haois, is the word mar "réasúntacht" í brí an fhocail. Is amhlaidh ámh, nach bfhuil seo ach míthuiscint mar  + .

 Tuilleadh le léamh 
  ll. 50-65 (eagrán de chuid Din Techtugud).
  218.31-223.21;  913.12-27; 1866.3-1867.21 (eagrán dioplómaitiúil).

 Ábhair 
Is é Recholl Breth an triú dréacht déag sa bhailiúchán dlí, an Senchas Már, suite ina lár.  Deirtear de ghnáth gur tiomsaíodh an Seanchas idir deireadh an 7ú agus tús an 8ú haoiseanna.

Faightear in Rechall Breth 10 gcuid mar a leanas:
 1, 2: codanna tosaigh, ag plé le suáilce agus ról rí i gcóras dlí.
 3: seachta atá ann ag plé le rí éigin nach bhfuil ina rialóir dlisteanach
 4: tré atá ann ag plé le bréaga "as a mbaineann dia éiric astu"
 5-9: ag plé le dlí chonartha (5 ina theitread agus 7 ina thré)
 10: ag plé le ciobhche.

Le fianaise stíl na gcodanna (tréanna, teitrid, seachtaí, maraon le codanna neamh-uimhrithe), molann Eska gur tiomsaíodh an téacs as foinsí éagsúla, leis an n-ábhar  aontaitheach de dliteanas éiginnte. Déanann Eska ceangal le Gúbretha Caratniad agus Anfuigell ina phléitear le cásanna neamhghnácha. adar le hAlice Taylor-Griffiths, is "institiúid ard-léinn" don dlíodóir luathGhaelach é an téacs.

 Tagairtí 

Catagóir:An Féineachas