Breandán Breathnach

Bailitheoir amhrán agus píobaire uilleann as Baile Átha Cliath ba ea Breandán Breathnach (1 Aibreán 1912 – 6 Samhain 1985), "ar dhuine de scoláirí agus de bhailitheoirí móra an cheoil dúchais, an ceol rince go háirithe".

 Saol 
I Sráid Hamaltúin, Baile Átha Cliath, a rugadh é 1 Aibreán 1912. Fíodóir ba ea a athair Pádraig, fear a d’fhoghlaim Gaeilge i gCraobh an Chliabhraigh de Chonradh na Gaeilge agus a bhí ina uachtarán ar an gcraobh anuas go 1920.

Chuaigh sé isteach sa státseirbhís i 1930 agus bhí sa Roinn Poist agus Telegrafa, sa Roinn Airgeadais, sa Roinn Oideachais (sa Ghúm, b’fhéidir), agus sa Roinn Talmhaíochta; agus bhí post ard aige sa roinn deireanach sin faoi 1964 nuair a aistríodh é go dtí an Roinn Oideachais mar a raibh deis aige a bheith ag obair ar son an cheoil go 1977.

Bhí príomhpháirt aige i mbunú na bPíobairí Uilleann i 1968; bhí sé mar chathaoirleach orthu ó thús agus mar eagarthóir ar a n-iris An Píobaire agus b’eisean faoi deara go raibh a gceanncheathrú acu i gceann de thithe Seoirseacha Shráid Henrietta, Baile Átha Cliath.

 Taighde 
Is ar Bhreandán Breathnach a leagtar bunsmaoineamh Thaisce Cheol Dúchais Éireann, a bunaíodh i gCearnóg Mhuirfean i 1987; is ann atá a ollshaothar, innéacs téamach ar an gceol rince ar chaith sé tríocha bliain á réiteach.

Chreid Breandán go raibh “carachtar” gach foinn sa chéad dá bharra. Thug sé uimhir do gach nóta sa chéad dá nó sa chéad cheithre bharra sin agus rinne sé catalóg de na foinn, rangaithe de réir na n-uimhreacha sin. Ar an dóigh sin, is féidir a theacht ar ainm an fhoinn ach na chéad nótaí a bheith agat.  Bhí idir 5,000 agus 6,000 fonn cláraithe ar an dóigh seo.   Ba é bailiúchán an Bhreathnaigh bunbhailiúchán an Taisce agus tá an Taisce ag cur leis ó shin.

 Féach freisin 

 Taisce Cheol Dúchais Éireann

 Naisc sheactracha 
Na Píobairí Uilleann,  The Man and his Music: an Anthology of the Writings of Breandán Breathnach  (1996).

 Tagairtí 

Catagóir:Bailitheoirí amhrán Éireannacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1912
Catagóir:Básanna i 1985
Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath
Catagóir:Píobairí uilleann Éireannacha
Catagóir:Státseirbhísigh Éireannacha
Catagóir:Ceoleolaithe