Ríocht Dhuibhlinne

Ríocht Lochlannach in Éirinn ó thart ar 853 AD go 1170 AD ab ea Ríocht Dhuibhlinne (Sean-Lochlainnis: Dyflin). Ba í an chéad ríocht Lochlannach in Éirinn, agus an ceann a mhair an tréimhse is faide. Slua Lochlannach a rinne ionradh ar chósta thoir na hÉireann sa 9ú haois a bhunaigh an ríocht. Chuimsigh an chríoch an chuid is mó de Chontae Bhaile Átha Cliath mar atá sé sa lá atá inniu ann.

 Stair 
Is in Annála Uladh a luadh na Lochlannaigh den chéad uair. Seo é an chéad iontráil don bhliain 841 AD: “Gennti for Loch Eachach beós” (Nua-Ghaeilge: “Gintlithe fós ar Loch nEathach”). Is ón dáta seo ar aghaidh a fhaightear tagairtí do longfoirt Lochlannacha in Éirinn. Seans gurbh é 840–841AD an chéad gheimhreadh a chaith na Lochlannaigh in Éirinn. Ba mhinic a bhí comhríthe i gceannas ar Ríocht Dhuibhlinne, agus uaireanta Ríthe Jórvík ón réigiún ina bhfuil  Yorkshire anois. Faoi cheannas na ríthe seo, ba í Duibhlinn an calafort sclábhaíochta ba mhó in Iarthar na hEorpa. Thugtaí Dyflinnar skíði (“Sír Dhuibhlinne”) ar an gcúlchríoch thart ar Bhaile Átha Cliath le linn na tréimhse seo.
Category:Pages using Lang-xx templates
D’éirigh na lonnaitheoirí níos Gaelaí de réir a chéile, agus forbraíodh cultúr sincréatach a chomhcheangail gnéithe de chultúr na Lochlannach le cultúr na nGael.

Sa bhliain 988, bhí Máel Sechnaill mac Domnaill i gceannas ar an gcéad ghabháil Ghaelach ar Bhaile Átha Cliath. Sin an fáth a ndeirtear gur bunaíodh Baile Átha Cliath in 988, cé go raibh lonnaíocht ann beagnach míle bliain roimh an dáta sin.

Buaileadh mona i mBaile Átha Cliath thart ar 995, agus ar Oileán Mhanann timpeall 1025.Barrett (2016) p. 4.

Faoi lár an 11ú haois, bhí Ríocht Laighean ag imirt tionchair ar Dhuibhlinn. Mharaigh na hionróirí Normannacha Ascall mac Ragnaill, an rí deireanach ar Dhuibhlinn, sa bhliain 1171.

 Tíreolaíocht 
In aimsir na síochána, shín an ríocht chomh fada ó dheas le Cill Mhantáin (), Gleann Daingin in aice le Baile Coimín, Léim an Bhradáin () siar ó Bhaile Átha Cliath, agus na Sceirí () ó thuaidh. Ainmníodh ceantar Fhine Gall lastuaidh de Bhaile Átha Cliath i ndiaidh na Lochlannach a bhí ina gcónaí ann.

 Ríthe Dhuibhlinne 
RíBliantaAmlaíb Conungc. 853–871Ímarc. 857–873Auislec. 863–867Oistin mac Amlaíb*873–875Bárid mac Ímair873–881Albann^875–877Sichfrith mac Ímair881–888Sitriuc mac Ímair888–893/896Sichfrith Jarl^893-?Glúniarann* ?Ímar ua Ímair ?-902Thréig na Lochlannaigh Baile Átha Cliath ó 902 go 917.Sihtric ua Ímair (a.k.a. Sihtric Cáech)917–921Gofraid ua Ímair921–934Olaf Guthfrithson934–941Blácaire mac Gofrith941–945Sigtrygg (Sitric)941–943Amlaíb Cuarán945–947Blácaire mac Gofrith947–948Gofraid mac Sitriuc948–951Amlaíb Cuarán952–980Glúniairn980–989Ivar of Waterford or Sigtrygg Silkbeard989–993Ivar of Waterford994–995Sigtrygg (Sitric) Silkbeard Olafsson995–1036Echmarcach mac Ragnaill1036–1038Ímar mac Arailt1038–1046Echmarcach mac Ragnaill1046–1052Murchad mac Diarmata1052–1070Diarmait mac Mail na mBo1070–1072Toirdelbach Ua Briain1072Gofraid mac Amlaíb meic Ragnaill1072–1075Domnall mac Murchada1075Muirchertach Ua Briain1075–1086Donnchad mac Domnaill Remair1086–1089Gofraid Crobánc. 1091–1094Domnall mac TaidcDomnall GerrlámhachMagnús berfœttr1102–1103Domnall GerrlámhachDiarmait mac Énna meic Murchada×1117.Domnall Gerrlámhach1117–1118Toirdelbach Ua Conchobair×1118Énna Mac Murchada×1122–1126Conchobar Ua Conchobair1126–1127Conchobar Ua Briain1141–1142Ottar mac meic Ottair1142–1148Ragnall mac Torcaill1144×1146Brodar mac Torcaill×1160Gofraid mac Amlaíb1150s or 1160sAscall mac Ragnaill×1170

^ Faoi dhíospóid   *Tuairimeach

 Tagairtí 

Catagóir:An Mheánaois in Éirinn
Catagóir:Na Lochlannaigh
Catagóir:Ríochtaí Éireann
Catagóir:Stair Chontae Bhaile Átha Cliath