Micheál Mac Amhlaoibh

Riarthóir sinsearach Briotanach, scoláire torthúil agus údar ab ea Micheál Mac Amhlaoibh  (11 Meán Fómhair 1838 - 15 Márta 1913), ar a dtugtaí Max Arthur MacAuliffe  nó Michael McAuliffe freisin.  Tá cáil ar  Mac  Amhlaoibh  mar gheall ar an aistriúchán páirteach a rinne sé ar  scrioptúr na Suíceach Guru Granth Sahib agus as an stair i mBéarla. 

 Luathshaol agus oideachas 
Saolaíodh Mac Amhlaoibh ar 10 Meán Fómhair 1841. Ba as an nGleann Mór é, i bparóiste Mhóin na nGé, atá in aice Theampail an Ghleanntáin in Iarthar Luimnigh.Lth.41. Focal ahud Foclóireacht T.O'Neill Lane le Sraghan Mac an tSionnaigh.https://dspace.mic.ul.ie/handle/10395/2132]

Fuair sé a chuid oideachais i Scoil an Chaisleáin Nua, Luimneach, agus i gColáiste Springfield . D’fhreastail sé ar Choláiste na Banríona, Gaillimh idir 1857 agus 1863, ag bronnadh scoláireachtaí sóisearacha air i Roinn Liteartha Dhámh na nEalaíon 1857–58, 1858–59, agus 1859–60. Bronnadh céim BA le céad onóracha sa Nuatheanga air in 1860. Ghnóthaigh sé scoláireacht shinsearach sa tSean-Chlasaic ar feadh 1860-1, agus scoláireacht shinsearach sna Nuatheangacha agus sa Stair ó 1861-62. Bhí sé ina Rúnaí freisin ar Chumann Liteartha agus Díospóireachta  (Béarla: The Literary & Debating Society) an choláiste ar feadh seisiún 1860-61.

 Gairm 
Bhí post mar mhonatóir aige i Scoil Náisiúnta Theampall an Ghleanntáin, ina raibh a athair mar phríomhoide uirthi (Foley, 2005:197-208), tráth a bhí Timothy O’Neill Lane ina dhalta inti. 

Chuaigh Mac  Amhlaoibh isteach sa Státseirbhís Indiach sa bhliain 1862, agus shroich sé an Punjab i bhFeabhra 1864. Ceapadh é ina Leas-Choimisinéir ar an bPuinseáb in 1882, agus ina Bhreitheamh Roinne sa bhliain 1884. D’éirigh sé as Státseirbhís na hIndia sa bhliain 1893.

Scríobh Mac  Amhlaoibh leagan freisin, sé sin aistriúchán Béarla ar scrioptúr naofa na Suíceach, an Gúrú Granth Sahib . Scríobh sé freisin The Sikh Religion: its Gurus, Sacred Writings and Authors (sé imleabhar, Oxford University Press, 1909). Thug Pratap Singh Giani, scoláire Sikhach cúnamh dó ina chuid saothar.
mion| Grianghraf de Micheál Mac  Amhlaoibh ag caitheamh turban
D'iompaigh Mac  Amhlaoibh ar an Suíceachas sna 1860í  agus bhí fiú a fhostóirí ag fonóid faoi tar éis dó iompú. 

Dúirt a chúntóir pearsanta ina chuimhní cinn go bhféadfaí  Mac  Amhlaoibh a chloisteáil ar leaba a bháis ag aithris paidir maidine na Suíceach, Japji Sahib, deich nóiméad sula bhfuair sé bás. 

Tá ardmheas ag an bpobal  ar Mac  Amhlaoibh, as an aistriúchán go Béarla a rinne sé ar na Scrioptúir na Suíceach, an Gúrú Granth Sahib. Ag léacht ag seisiún bliantúil den Singh Sabha i Lahore, d’fhógair Mac  Amhlaoibh go raibh an Gúrú Granth dosháraithe  mar leabhar teagasc naofa . 

Bhronn a alma mater an céim MA (honoris causa) air isa bhliain 1882. Fuair Mac  Amhlaoibh bás ina theach cónaithe i Londain Shasana ar 15 Márta 1913.

 Foilseacháin 

 The Sikh Religion Vol I (1909)
 The Sikh Religion Vol II (1909)
 The Sikh Religion Vol III (1909)
 The Sikh Religion Vol IV (1909)
 The Sikh Religion Vol V (1909)
 The Sikh Religion Vol VI (1909)
 Translation of the Japji - M. Macauliffe

 Tagairtí 

 Naisc sheachtracha 
 The Sikh Religion, Volume 1
 Max Arthur Macauliffe : First Western Gateway To Study of Sikhism
 Max Arthur Macauliffe – He Introduced Sikhi to the English-Speaking West

Catagóir:Básanna i 1913
Catagóir:Daoine a rugadh i 1841
Catagóir:Daoine as an gCaisleán Nua Thiar
Catagóir:Daoine a d'iompaigh ar Shuíceachas