Porta Nigra

Geata mór cathrach Rómhánach i Trier, an Ghearmáin is ea an Porta Nigra, ar a dtugann muintir na háite Porta. Is Láithreán Oidhreachta Domhanda UNESCO é. 

Tháinig an t-ainm Porta Nigra ó na Meánaoiseanna mar gheall ar dhath dorcha a chloiche; níl an bunainm Rómhánach caomhnaithe.

 Stair 

 Rómhánach 
Tógadh an Porta Nigra i ngaineamhchloch liath tar éis 170 AD.   Dhá thúr cheithre stór a bhí sa gheata bunaidh, agus é ag gobadh amach  a bheag nó a mhór mar leathchiorcail ar an taobh amuigh. Scar clós caol an dá oscailt geata ar gach taobh.  Ar chúiseanna anaithnid, áfach, níor críochnaíodh tógáil an gheata. Mar shampla, níor scríobadh na clocha ar an taobh thuaidh (lasmuigh) den gheata riamh, agus bheadh sé dodhéanta geataí inbhogtha a shuiteáil de bharr na gcloch ag gobadh amach.  Mar sin féin, baineadh úsáid as an ngeata mar bhealach isteach chuig an mbaile ar feadh na gcéadta bliain go dtí deireadh na ré Rómhánaí i dTrier.

In aimsir na Róimhe, bhí an Porta Nigra ina chuid den chóras ceithre gheata cathrach, ceann acu ar gach taobh den chathair Rómhánach a bhí dronuilleogach, a bheag nó a mhór. Chosain sé an bealach isteach thuaidh go dtí an chathair Rómhánach, agus tógadh Porta Alba (An Geata Bán) san oirthear, Porta Media (An Geata Meánach) sa deisceart, agus Porta Inclyta (Geata Cáiliuíl) san iarthar, in aice leis an Droichead Rómhánach trasna an Moselle. Sheas na geataí ag foircinn an dá phríomhshráid i dTrier, ceann acu a chuaigh thuaidh-theas agus an ceann eile soir-siar. As na geataí seo, níl ach an Porta Nigra fós ann.

An Mheánaois
Go luath sa Mheánaois níor úsáideadh geataí na cathrach Rómhánaí a thuilleadh dá bhfeidhm bhunaidh agus tógadh agus athúsáidíodh a gclocha d'fhoirgnimh eile. Thairis sin, briseadh teanntáin iarainn agus luaidhe amach as ballaí an Porta Nigra lena n-athúsáid. Tá rianta den scrios seo le feiceáil go soiléir fós ar an taobh thuaidh den gheata.

Tagairtí

Catagóir:Foirgnimh agus struchtúir Rómhánacha sa Ghearmáin
Catagóir:Geataí sa Ghearmáin
Catagóir:Foirgnimh agus struchtúir i dTrier
Catagóir:Daingin sa Ghearmáin
Catagóir:170
Catagóir:Foirgnimh agus struchtúir a críochnaíodh sa 2ú haois
Catagóir:Láithreáin Oidhreachta Domhanda sa Ghearmáin