Einceifilíteas sceartán-iompartha

Is galar tógálach víreasach daonna é Einceifilíteas sceartán-iompartha (ESI) a bhaineann le lárchóras na néaróg, a tharchuirtear trí ghreim sceartán ionfhabhtaithe. Is minic a léirítear an galar mar mheiningíteas, einceifilíteas nó meiningeinceifealaíteas. Tarlaíonn miailíteas agus pairilis dromlaigh freisin. I dtuairim is trian de na cásanna, maireann iarmhairtí, mífheidhm chognaíoch den chuid is mó, ar feadh bliana nó níos mó.

Tá líon na gcásanna tuairiscithe ag méadú i bhformhór na dtíortha. Tá ESI ina dhúshlán sláinte imníoch don Eoraip, toisc go bhfuil méadú beagnach 400% tagtha ar líon na gcásanna daonna de ESI a tuairiscíodh i ngach réigiún eindéimeach san Eoraip le tríocha bliain anuas. Go stairiúil, ceapadh nach raibh víreas ESI le fáil sa Ríocht Aontaithe, ach in 2020 d’fhógair Public Health England an chéad dá chás ESI a tolgadh laistigh den tír.

Is eol go n-ionfhabhtaíonn an víreas einceifilíteas sceartán-iompartha raon óstach lena n-áirítear athchogantaigh, éin, creimirí, feoiliteoirí, capaill agus daoine. Is féidir an galar a scaipeadh ó ainmhithe go daoine freisin, agus is iad athchogantaigh agus madraí an phríomhfhoinse ionfhabhtaithe do dhaoine. 

 Comharthaí agus hairíonna 
mion|220x220px|Comharthaí ionfhabhtaithe ESI
Is minic nach mbíonn aon siomptóim ag baint le hionfhabhtuithe víreas ESI, rud a chiallaíonn nach dtaispeánann an duine ionfhabhtaithe aon chomharthaí den ghalar. I gcásanna cliniciúla, is minic a bhíonn an galar déphasach. Tar éis tréimhse goir de thart ar sheachtain amháin (raon: 4 -28 lá) ó nochtadh (greim sceartáin), tarlaíonn siomptóim neamhshonracha.

Is minic a bhíonn dhá chéim ar leith ag ESI. I measc na siomptóm a bhaineann leis an gcéad chéim tá:

 fiabhras
 tuirse
 tinneas cinn
 cráphian mhatáin
 masmas

Baineann an dara céim leis an gcóras néareolaíoch agus le siomptóim mheiningítis (athlasadh na seicne timpeall ar an inchinn agus ar chorda an dromlaigh) agus/nó einceifilíteas (athlasadh na hinchinne).

 Tagairtí 

Catagóir:Zónóisí
Catagóir:Galair inchoiscthe le vacsaín
Catagóir:Leathanaigh le haistriúcháin neamh-mheasúnaithe