Urú (teangeolaíocht)

Tá níos mó ná brí amháin leis an bhfocal “urú”; féach Urú.
I bhfoghraíocht stairiúil agus fóineolaíocht na dteangacha Ceilteacha, agus na teangacha Gaelacha go háirithe, is athrú tosaigh a chuirtear i bhfeidhm i gcomhthéacsanna áirithe é an t-urú. Eascraíonn sé go stairiúil as consan srónach a chomhshamhlú ag tús an fhocail.

Sa Ghaeilge mar shampla, tá éifeacht ag an urú (eclipse):

 consan glórach a chur in áit consain neamhghlóraigh (nó /f/);
 consan srónach a chur in áit consain ghlóraigh;
 /n/ a chur roimh ghuta tosaigh.

Mar shampla:
Bunfhocal Uraithe  /pʲaːn̪ˠ/  /bʲaːn̪ˠ/  /tʲaŋɡə/  /dʲaŋɡə/  /caːn̪ˠ/  /ɟaːn̪ˠ/  /bʲan̪ˠ/  /mʲan̪ˠ/  /d̪ˠɾˠiːmʲ/  /n̪ˠɾˠiːmʲ/  /ɡɫ̪uːnʲ/  /ŋɫ̪uːnʲ/  /fʲɾʲaɡɾˠə/  /vʲɾʲaɡɾˠə/  /eːn̪ˠ/  /nʲeːn̪ˠ/  /iːhə/  /n̪ˠiːhə/
Tá athrú den bhunús céanna sa mBreatnais freisin, ach tugtar “athrú srónach” air ().

 Féach freisin 
 Séimhiú

Catagóir:Teangeolaíocht
Catagóir:Teangacha Ceilteacha