Íte Ní Chionnaith

Rugadh agus tógadh Íte Ní Chionnaith i mBaile Átha Cliath; léachtóireacht sna meáin chumarsáide in ITBÁC, iareagarthóir Feasta, iar-Chathaoirleach Oireachtas na Gaeilge agus iar-Uachtarán Chonradh na Gaeilge ab ea í.

Luathshaol
Bhí a máthair gníomhach sa Chonradh ó bhí sí óg. Bhí a hathair, Mícheál Ó Cuileannáin, gníomhach sa Chonradh le Peadar Ó hAnnracháin sa Sciobairín in iarthar Chorcaí. Ba Bhleá Cliathach a hathair, thíos ar an gcanáil ansin, Cros an Araltaigh. D’fhoghlaim seisean an teanga sa Churrach le Máirtín Ó Cadhain sna daicheadaí, ach ní raibh an Ghaeilge chomh mór ar a thoil aige is a bhí ag a máthair. Bhí scoth na Gaeilge aicise mar tógadh le Gaeilge í. Bhí an Ghaeilge, mar sin, níos nádúrtha di riamh ná mar a bhí an Béarla.

Is cainteoir dúchais Gaeilge as Inse Chór í Íte, agus í gníomhach i gConradh na Gaeilge le breis is leath-chéad bliain anuas. D’fhreastal sí ar a céad Ard-Fheis i 1969, agus is minic í bheith mar bhall den Choiste Gnó ó shin. Toghadh mar Tháiniste ar an gConradh í , agus ba í an chéad bean mar Uachtarán ar an eagraíocht í nuair a toghadh í i 1985. Bhí baint aici le gach feachtas a throid an Conradh le linn an tréimhse sin, go háraithe feachtas na teilifíse Gaeilge (as a d’easgair TG4). Chaith sí tréimhse i bPriosúin Mhointeó mar gheall ar a seasamh ar son teilifíse Gaeilge, agus dhiúltaigh sé ceadúnas teilifíse a íoc ó 1976 – 1996.

Bhí baint aici freisin le feachtas na gcearta (as a d’easgair Acht na dTeangacha Oifigiúla), agus bhí sí go mór chun cinn sa bhfeachtas a tosaíodh sna 1980í ag éileamh Bille Teanga don phobbal Gaeilge ó thuaidh. Ba Leachtóir Sinsearach le Gaeilge in Institiúid Teicneolaíochta Bhaile Átha Cliath (ag cur oiliúint ar mhic léinn Iriseoireachta agus Cumarsáide) í Íte go dtí gur chuaigh sí ar scor. Tá Íte fós gníomhach sa Chonradh agus le cloisteáil agus le feiceáil go minic sna meáin.

Féach freisin
 Is cinnte gur tharla gníomh stairiúil sa bhliain seo 1969’ – aiste Ghaeilge déagóra faoin tuirlingt ar an ngealach 50 bliain ó shin
 Comhrá
 AGALLAMH BEO

 Tagairtí 

Catagóir:Uachtaráin Chonradh na Gaeilge
Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath
Catagóir:Daoine a rugadh i 1935
Catagóir:Lucht Chonradh na Gaeilge