Penda

Bhí Penda (d’éag 15 Samhain 655) ina rí ar ríocht Angla-Shacsanach Mhersia ó 626 go dtí a bhás. Mac Pybba, rí Mhersia, bhí sé ar cheann de na ríthe págánacha deireanacha de na hAngla-Sacsanaigh, agus bhí clú air toisc gur lorg sé comhairle ó roinnt ríthe Breatnacha chun cur i gcoinne Northumbria . Tá sé luaite i dtraidisiúin na Breataine Bige mar Panna ap Pyd.

Bhunaigh Penda comhghuaillíocht le rí Gwynedd, Cadwallon ap Cadfan, chun chun Northumbria a ionsaí sa bhliain 633 , agus maraíodh Edwin rí Northumbria i gCath Meigen (Hatfield Chase) ag tabhairt seilbh ar Northumbria do Cadwallon agus Penda.  Is dócha gurbh é Cadwallon ceannaire na comhghuaillíochta seo, ach nuair a maraíodh é an bhliain dár gcionn, lean Penda air ag feachtasaíocht i gcoinne Northumbria, ag marú Oswallt, rí Northumbria i gcath Maes Cogwy ( Maserfield ) naoi mbliana ina dhiaidh sin. Bhunaigh sé é féin mar an duine ba chumhachtaí de na ríthe Angla-Shacsanach; chloígh sé Anglia Thoir  agus thiomáin sé rí Wessex ar deoraíocht. Sa bhliain 655 bhí sé i mbun feachtais in aghaidh Brynaich i gcomhghuaillíocht le comharba Cadwallon mar rí Gwynedd, Cadafael ap Cynfeddw . Agus an namhaid in aice láimhe, d'imigh Cadafael agus a arm san oíche, ag tuilleamh an leasainm "Cadafael Cadomedd" (éalaitheoir an chatha) dó féin. Buaileadh Penda ag Cath Winvaed agus maraíodh é.

Tháinig a mhac Peada i gcomharbacht air mar rí ar dheisceart Mhersia, agus bhí an chuid thuaidh den ríocht faoi smacht Northumbria ar feadh tamaill.

Tugtar le fios i bhfilíocht na Breatnaise go raibh sé i i bpáirt leis an rí Cynddylan, mar tá tagairt i marbhna Cynddylan dá thoilteanas teacht ag glaoch "mac Pŷb "; tagairt is cosúil do Penda, mac Pybba a theacht ar ghlaoch "mab Pŷb"; tagairt is cosúil do Phenda, mac Pybba.

Tagairtí
Catagóir:Daoine a rugadh i c.606
Catagóir:Básanna i 655
Catagóir:Stair Shasana
Catagóir:Ríthe Mhersia