Delcy Rodríguez

Is dlíodóir, taidhleoir agus polaiteoir Veiniséalach í Delcy Eloína Rodríguez Gómez (a rugadh ar an 18 Bealtaine 1969). Bhí sí ina Leas-Uachtarán ar Veiniséala ó 2018-2026 D'éirigh sí ina huachtarán eatramhach ar Veiniséala ar an 3 Eanáir 2026, tar éis Nicolás Maduro a fhuadach agus a chur as oifig.. 

Duine i bhfad amach ar an eité chlé is ea Rodriguez, agus "Chavista" amach is amach.

Is ball de cheannaireacht náisiúnta Pháirtí Sóisialach Aontaithe Veiniséala í. Bhí roinnt post ag Rodríguez le linn uachtaránachtaí Hugo Chávez agus Nicolás Maduro. Bhí sí ina hAire sa Roinn Cumarsáide agus Faisnéise () ó 2013 go 2014, ina hAire Gnóthaí () ó 2014 go 2017, ina hUachtarán ar Thionól Bunreachtúil Veiniséala () ó 2017 go 2018 agus ina hAire Peitriliam ó 2024 go 2025.

clé|mion|345x345px|Delcy Rodriguez, 2015clé|mion|273x273px|2015, san Iaráin

 Tús a saoil 
Is í Rodríguez deirfiúr Jorge Rodríguez Gómez, síciatraí atá ina Uachtarán ar Thionól Náisiúnta Veiniséala. Ba é a hathair, Jorge Antonio Rodríguez, bunaitheoir an Léig Shóisialach (), páirtí polaitíochta Marxach i Veiniséala. Dúnmharaíodh a hathair i 1976, agus é i ngéibheann agus á cheistiú ag an Stiúrthóireacht um Fhaisnéis agus Seirbhísí Cosanta (DISIP) as a ról i bhfuadach an fheidhmeannaigh Mheiriceánaigh, William Niehous.    

Is í Delcy Gómez a máthair. 

Bhain Rodríguez céim dlí amach ó Ollscoil Láir Veiniséala () sa bhliain 1993. Le linn a tréimhse ag an UCV, bhí Rodríguez gníomhach mar cheannaire mac léinn. Dhírigh sí ar an dlí saothair i bPáras, ach níor bhain sí céim eile amach.

Le linn a gairm bheatha, bhí Rodríguez ina ollamh in Ollscoil Lárnach Veiniséala. Bhí sí ina huachtarán ar an gceardchumann laistigh de Chumann Dlíodóirí Saothair Veiniséala.
clé|mion|220x220px|2017

 Gairm bheatha pholaitiúil 
mion|Rodriguez ag croitheadh láimhe le hiar-Rúnaí Stáit na Stát Aontaithe, John Kerry, 2016

 Tús 
Thosaigh Rodríguez a gairmréim rialtais sa bhliain 2003, ag dul isteach i gComhordú Ginearálta Leas-Uachtaránacht Phoblacht Bolivarian Veiniséala. Ina dhiaidh sin, ceapadh í ina Stiúrthóir Gnóthaí Idirnáisiúnta ag an Aireacht Fuinnimh agus Mianaigh. Sa bhliain 2005, ceapadh Rodríguez ina Leas-Aire Gnóthaí Eorpacha.

Ó mhí Feabhra go mí Lúnasa 2006, bhí sí ina hAire Gnóthaí Uachtaránachta le linn riarachán an Uachtaráin Hugo Chávez. Sa bhliain 2007, d'fhóin sí mar Chomhordaitheoir Ginearálta do Leas-Uachtarán Veiniséala, agus bhí an dá ról sin aici agus a deartháir i seilbh oifig Leas-Uachtarán na Poblachta.

I mí Lúnasa 2013, cheap an tUachtarán Nicolás Maduro í mar Aire Cumhachta an Phobail um Chumarsáid agus Faisnéis i Veiniséala, post inar athdhearbhaíodh í in 2014 agus a choinnigh sí go dtí Deireadh Fómhair 2014.

 Aire Gnóthaí Eachtracha 
I mí na Nollag 2014, cheap Nicolás Maduro Rodríguez mar Aire Cumhachta an Phobail um Chaidreamh Eachtrach, ar a dtugtar an Seansailéir freisin, ag teacht i gcomharbacht ar Rafael Ramírez Carreño. Ba í Rodríguez an chéad bhean a bhí sa phost seo i Veiniséala.

I mí na Nollag 2015, in éagmais an Uachtaráin Nicolás Maduro, d’fhreastail Rodríguez ar an 49ú Cruinniú Mullaigh de cheannairí stáit Mercosur in Asunción. Le linn an chruinnithe mullaigh seo, bhí Rodríguez páirteach i ndíospóid le hUachtarán na hAirgintíne, Mauricio Macri, a d’iarr go scaoilfí saor príosúnaigh pholaitiúla i Veiniséala láithreach. Chuir Rodríguez i leith Macri go raibh sé ag cur isteach i ngnóthaí inmheánacha Veiniséala, go raibh sé ag tacú le foréigean polaitiúil i gcoinne Chavismo, agus go raibh sé ag cáineadh Hebe de Bonafini, ceann Madres de Plaza de Mayo, as agóidí síochánta i gcoinne a rialtais a mholadh.

Le linn an chruinnithe mullaigh chéanna, chuir Rodríguez grianghraif i láthair ina raibh Leopoldo López agus agóideoirí an fhreasúra ag ionsaí foirgneamh poiblí. Dúirt sí gur léirigh na híomhánna, a fuarthas ó ghníomhaireachtaí nuachta, freagracht López as "ionsaithe i gcoinne seirbhísí poiblí riachtanacha agus ollscoileanna Veiniséala". Cuireadh ina leith Rodríguez gur scaoil Macri príosúnaigh a bhí freagrach as an bhforéigean le linn na deachtóireachta míleata deireanaí san Airgintín agus gur chuir sé cros ar dhlíthe a bhí dírithe ar aghaidh a thabhairt ar mhí-ionramháil éagórach, ar chéasadh, agus ar dhaoine a bheith á gcealú go foréigneach.chóireáil éagórach, daoine a fhuadach agus fhuadaigh le láimh láidir a réiteach.

Shéan Aire Gnóthaí Eachtracha na hAirgintíne, Susana Malcorra, na líomhaintí seo le linn preasagallamh. Dúirt Malcorra go raibh líomhaintí Rodríguez mícheart agus gur cheap an tUachtarán Macri nach raibh gá le freagra. Cháin sí ráitis Rodríguez, bunaithe ar fhaisnéis mhíchruinn, dar léi.

I mí Eanáir 2016, mhol an tUachtarán Nicolás Maduro Rodríguez go poiblí as an achrann a bhí aici le Macri ag cruinniú Mercosur.

Sa bhliain 2016, chuir Rodríguez i leith Luis Almagro, Ard-Rúnaí Eagraíocht Stáit Mheiriceá (OAS), go raibh sé “ag déanamh bulaíochta idirnáisiúnta” mar gheall ar a iarracht Veiniséala a chur ar fionraí ón OAS.

I mí an Mhárta 2016, faoi chuimsiú tionóil de chuid Eagraíocht Stáit Mheiriceá (OAS), cháin Rodríguez tuarascáil a foilsíodh ag Luis Almagro. Dúirt sí gur cuid de "straitéis idirghabhála casta a raibh iarmhairtí meántéarmacha agus fadtéarmacha aici" a bhí sa tuarascáil. Chuir Rodríguez in iúl don tionól go raibh breis is 70% de tvuíteanna Almagro dírithe ar cháineadh a dhéanamh ar rialtas Veiniséala agus a shaoránaigh.

I mí an Mheithimh 2016, le linn chuimhneachán ar chomóradh 195 bliain de Chath Carabobo, bhronn Maduro Ord Míleata um Chosaint Náisiúnta, Céim Cheannasaí, den Chéad Rang, ar Rodríguez. Bronnadh an onóir seo uirthi as "leasanna na náisiún a chosaint i bhfianaise ionsaithe ón eite dheis". I mí na Nollag 2016, fuair Rodríguez Ord na bhFuascailteoirí agus Fuascailteoirí Veiniséala, den Chéad Rang, mar aitheantas ar a hiarrachtaí "fírinne Veiniséala a thabhairt don domhan le honóir agus le grá".clé|mion|220x220px|Dmitry Chernyshenko - an Rúis - agus Rodriguez, MF 2024
clé|mion|220x220px|3 Eanáir 2025, mar Uachtaránclé|mion|284x284px|3 Eanáir 2025, mar Uachtaránclé|mion|220x220px|Gabhadh Maduro ach fágadh an regime i gceannas (foinse: Rialtas na S-A, 2020)
Ag Cruinniú Mullaigh XXV Ceannairí Stáit agus Rialtais Ibero-Mheiriceánach, a tionóladh i Cartagena de Indias, sa Cholóim, labhair Rodríguez le hUachtarán Pheiriú, Pedro Pablo Kuczynski. D'áitigh sí air, “D'uachtarán Pheiriú atá díreach tagtha ar an bpost sin le farasbarr cúng, impímid air an culaith ghnó Mheiriceánach sin a bhaint de agus níos mó de réaltacht phobail Mheiriceá Laidinigh agus Mheiriceá Theas, a fheiceáil. Glaoimid air aird a thabhairt ar a mhuintir.”.“Al presidente del Perú que recién llegó a ese cargo con un estrecho margen de ganancia, nosotros lo emplazamos a que se quite ese traje de empresario estadounidense y vea más a la realidad de los pueblos de América Latina, a los pueblos de Suramerica. Nosotros lo emplazamos a que atienda a su pueblo”

D'eagraigh an Bhrasaíl, an Airgintín, agus Paragua cruinniú chun plé a dhéanamh ar fhionraí Veiniséala ó Mhiondiol Mercosur. Léirigh an triúr amhras maidir le comhlíonadh Veiniséala ar na réamhriachtanais le haghaidh ballraíocht iomlán laistigh den bhloc, ag cur béime ar an ngá le cloí le coinníollacha Mercosur, go háirithe i réimsí trádála, polaitíochta, daonlathais agus chearta an duine.

Ag an am céanna, ghlac an Airgintín le huachtaránacht pro tempore Mercosur. Ina ainneoin sin, níor admhaigh Veiniséala a fionraí ón mbloc trádála agus d'fhéach sí le leanúint ar aghaidh ag cur a huachtaránachta pro tempore i bhfeidhm go dtí an 30 Nollaig 2016.

I mí na Nollag 2016, rinne Rodríguez iarracht freastal ar chruinniú mullaigh Mercosur i mBuenos Aires na hAirgintíne, in éineacht le hAire Gnóthaí Eachtracha na Bolaive ag an am, David Choquehuanca. Ag an am seo, cuireadh Veiniséala ar fionraí ón eagraíocht ag tromlach a ballstát. 

I dtosach báire, bhí bac ar Rodríguez agus Choquehuanca agus iad ag iarraidh dul isteach i bPálás San Martín, ceanncheathrú Aireacht Gnóthaí Eachtracha na hAirgintíne, gan cuireadh. Tuairiscíodh gur éiligh sé idirghabháil ghutha ó Aire Gnóthaí Eachtracha na Bolaive i leith oifigigh phóilíneachta chun deireadh a chur leis an rud ar tugadh "ionsaithe" air. I ndeireadh na dála, d'éirigh leo dul isteach san fhoirgneamh, ach amháin le fáil amach gur roghnaigh na hairí eachtracha Mercosur eile tionól a dhéanamh ag láthair dhifriúil.

I mí an Mheithimh 2017, d'fhág Rodríguez a ról mar Sheansailéir chun seasamh mar iarrthóir i dtoghcháin an Chomhthionóil Náisiúnta a reáchtáladh an bhliain sin. Sular fhógair sí go mbeadh sí ina hiarrthóir sa toghchán, bhí sí ainmnithe ina ball de Choimisiún Uachtaránachta an Chomhthionóil. Sular fhág sí a post, ar an 22 Meitheamh, thug Maduro onóir di le hOrd Sable den Fhuascailteoir Simón Bolívar ó Chath Carabobo. Tháinig Samuel Moncada i gcomharbacht uirthi.

 Leas-Uachtarán, 2019-2025 
Bhí conspóid faoina leas-uachtaránachta idir 2019 agus 2025 agus as a ról sa ghéarchéim pholaitiúil sa tír.   Bhí sí ina hAire Peitriliam 2024-2025.

Bhí smachtbhannaí curtha uirthi ag an Aontas Eorpach, na Stáit Aontaithe agus Ceanada de bharr sárú cearta an duine, dar leo, agus a ról sa ghéarchéim pholaitiúil sa tír.

 Uachtarán 
Ar an 3 Eanáir 2026, dúirt Uachtarán na Stát Aontaithe, Donald Trump, gur gabhadh Maduro le linn oibríochta de chuid na Stát Aontaithe,  Ceapadh Delcy Rodriguez mar uachtarán eatramhach. Bhí an ceapachán dearbhaithe ag Cúirt Uachtarach na tíre agus ag baill eile an rialtais, atá i gcumhacht i gcónaí. 

Bhí coinneáil Maduro i Meiriceá cáinte ag Rodriguez. Ach mhaígh Trump áfach go bhfuil sí "toilteanach comhoibriú lena bhfuil á bheartú aigesan don tír".
Nótaí
Tá an Uachtaránacht á comhlíonadh aici mar uachtarán gníomhach de réir ordú ó Dhlísheomra Bunreachtúil na Cúirte Uachtaraí Breithiúnai (), mar bheart eisceachtúil chun leanúnachas riaracháin an Stáit a ráthú agus an tUachtarán Nicolás Maduro as láthair go poiblí, gan easpa iomlán an phoist a dhearbhú go foirmiúil, atá fós le Maduro de réir an bhunreachta.
Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1969
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Airí rialtais
Catagóir:Bandlíodóirí
Catagóir:Caitlicigh
Catagóir:Daoine de shliocht Easpáinneach agus Latino
Catagóir:Dlíodóirí Veiniséalacha
Catagóir:Mná sa pholaitíocht
Catagóir:Polaiteoirí Veiniséalacha
Catagóir:Sóisialaithe
Catagóir:Taidhleoirí Veiniséalacha
Catagóir:Uachtaráin