Cath Jadotville

Tharla Cath Jadotville (nó Léigear Jadotville) ar 13-18 Meán Fómhair 1961, le linn idirghabhála na Náisiún Aontaithe i gcoinbhleacht Katanga i gCongo-Léopoldville, san Afraic Láir, inniu Poblacht Dhaonlathach an Chongó. Bhí Óglaigh na hÉireann ar dualgas síochánaíochta leis na Náisiúin Aontaithe. Ba é an chéad uair riamh a cuireadh saighdiúirí armtha de chuid na hÉireann i mbun dualgas síochánaíochta thar lear.

clé|mion|Saighdiúirí Éireannacha sa Chongó, Iúil 1960

clé|mion|B Company, 36th Battalion, Élisabethville, December 1961
clé|mion|Cuimhneachán, Ath Luain, 2005
clé|mion|Bonn

 Imeachtaí 
Ba é seo an eachtra is mó a bhfuil clú agus cáil anois uirthi ón tréimhse a chaith saighdiúirí na hÉireann sa Chongó. Bhí 157 saighdiúir ó Chomplacht A in Arm na hÉireann lonnaithe in Jadotville (tugtar Likasi air inniu) nuair a d’ionsaigh 3,000 saighdiúir ó fhórsaí Katanga iad. Cé go raibh buntáiste suntasach ag an bhfórsa sin, throid saighdiúirí na hÉireann go diongbháilte chun iad féin a chosaint.

Mharaigh na Óglaigh 300 saighdiúir ó arm Katanga. Níor maraíodh oiread is saighdiúir amháin ó Chomplacht A. 

Mhair an léigear ar feadh seachtaine go dtí go raibh armlón na nÉireannach ídithe. Faoi dheireadh ghéill an Coirnéal Pat Quinlan. 

 Iarmhairtí 
D’fhág an misean sa Chongó lorg tromchúiseach ar chuimhne an airm. D’ainneoin an ghaisce a bhí déanta acu, níor tugadh aitheantas oifigiúil do shaighdiúirí Chomplacht A go dtí an bhliain 2017.   

 Sna meáin 
Is scannán staire Éireannach-Afraiceach Deisceartach ón mbliain 2016 é The Siege of Jadotville arna dhíriú ag Richie Smyth. Kevin Brodbin a scríobh an script. Tá an scannán bunaithe ar leabhar le Declan Power dar theideal The Siege at Jadotville: The Irish Army's Forgotten Battle (2005), faoin bpáirt a bhí ag aonad d'Arm Phoblacht na hÉireann i misean coimeádta na Náisiún Aontaithe i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó i mí Meán Fómhair na bliana 1961.

 Féach freisin 

 Oibríocht na Náisiún Aontaithe sa Chongó
 Poblacht Dhaonlathach an Chongó
 Eachtra Niemba, 1960
 The Siege of Jadotville (scannán)

 Tagairtí 

Catagóir:Poblacht Dhaonlathach an Chongó
Catagóir:Arm na hÉireann
Catagóir:1961
Catagóir:Cathanna
Catagóir:Stair na Náisiún Aontaithe