Cees Nooteboom

Úrscéalaí, file agus iriseoir Ísiltíreach ab ea Cornelis Johannes Jacobus Maria "Cees" Nooteboom (31 Iúil 1933 – 11 Feabhra 2026).

Bhuaigh Nooteboom roinnt duaiseanna liteartha agus luadh é mar iarrthóir ar Dhuais Nobel na litríochta.

Saol agus gairm bheatha

Rugadh Cornelis Johannes Jacobus Maria "Cees" Nooteboom ar an 31 Iúil 1933 in An Háig, san Ísiltír.Dick Welsink, "Cees Nooteboom: een leven in data", Cees Nooteboom. Ik had wel duizend levens en ik nam er maar één! (1997). Retrieved on 2012-10-10. Maraíodh a athair ansin i mbuamáil Bezuidenhout i 1945 le linn an Dara Cogadh Domhanda.

Tar éis dá mháthair athphósadh i 1948, chláraigh a leasathair Caitliceach Nooteboom i roinnt meánscoileanna reiligiúnacha, ina measc scoil Proinsiasach i Venray agus scoil a bhí á reáchtáil ag na hAgaistínigh in Eindhoven. Chríochnaigh sé a chuid oideachais meánscoile i scoil oíche in Utrecht.

Tar éis a chéad phost le banc in Hilversum, thaistil Nooteboom ar fud na hEorpa. Chomh maith lena chuid scríbhneoireachta neamhspleáiche, d’oibrigh sé don iris sheachtainiúil Elsevier , ó 1957 go 1960, agus ag an nuachtán de Volkskrant ó 1961 go 1968. Sa bhliain 1967, ceapadh é ina eagarthóir taistil ar an iris Avenue.

Sa bhliain 1957, fostaíodh Nooteboom mar mhairnéalach ar lastlong go Suranam chun airgead a thuilleamh agus d'iarr sé ar í air Fanny Lichtveld é a phósadh. Phós siad ach fuair siad colscaradh ina dhiaidh sin sa bhliain 1964. Tá cur síos ar chuid dá thaithí taistil sa leabhar De verliefde gevangene (1958).

Bhí caidreamh aige freisin leis an amhránaí Liesbeth List. Bhí Nooteboom pósta le Simone Sassen, go dtí a bhás agus chaith sé a chuid ama idir Amsterdam, an Ghearmáin agus oileán Menorca.

Ar an 2 Meán Fómhair 2019, bronnadh Dochtúireacht Oinigh air ó UCL, Londain.

Fuair Nooteboom bás ar an 11 Feabhra 2026, ag aois 92.

Saothair liteartha
upright=1.20|thumb|left|Nooteboom (ar dheis, ag coinneáil an Sunday Times ) lena chailín, an t-amhránaí/aisteoir Liesbeth List, agus an cumadóir de chuid na hÍsiltíre Frans Mijts i Rio de Janeiro 1967

Foilsíodh an chéad úrscéal de chuid Nooteboom, Philip en de anderen ( Philip and the Others, aistriúchán Béarla 1988), sa bhliain 1954 agus bhuaigh sé Duais Anne Frank. Ba é an dara húrscéal uaidh, De ridder is gestorven (1963) ( The Knight Has Died, eagrán Béarla, 1990), an ceann deireanach aige ar feadh 17 mbliana. Le linn na tréimhse sin, bhí sé ag obair d'fhoilseacháin agus ag scríobh filíochta agus leabhar taistil.

Sa bhliain 1980, fuair a thríú húrscéal, Rituelen ( Rituals, 1983), moladh leathan dó san Ísiltír, agus bhuaigh sé Duais Pegasus. Ba é an chéad úrscéal uaidh a aistríodh go Béarla é agus d’fhoilsigh Louisiana State University Press é, a d’fhoilsigh dhá cheann dá úrscéalta níos luaithe i mBéarla, chomh maith le cinn eile go dtí 1990.

I measc na n-úrscéalta eile le Nooteboom tá Een lied van schijn en wezen ( A Song of Truth and Semblance, 1984); Allerzielen (1998) ( All Souls ' Day, 2001), agus Paradijs verloren ( Paradise Lost, 2007). B'fhéidir gurb é an saothar is cáiliúla dá chuid do lucht an Bhéarla ná The Following Story (Het volgende verhaal, 1991), a scríobhadh don Boekenweek i 1991. Bhuaigh sé Duais Aristeion i 1993.

Scríbhneoir taistil clúiteach ab ea Nooteboom freisin. I measc cuid dá leabhar taistil tá Een middag in Bruay, Een nacht in Tunesië, agus De omweg naar Santiago ( Roads to Santiago, 1997), díolaim dá chuid scríbhinní ar an Spáinn. Spreag an leabhar deireanach seo saothar ceoil Six Glosses (2010) leis an gcumadóir Spáinneach Benet Casablancas. Sonraítear eispéiris Nooteboom ina chónaí i mBeirlín na Gearmáine sa leabhar Berlijn 1989–2009, a bhailíonn a leabhair níos luaithe, Berlijnse notities agus Terugkeer naar Berlijn, agus ábhar nua.Nooteboom, Cees. Berlijn 1989/2009 (De Bezige Bij, 2009), p. 413.

Spreag an leabhar De omweg naar Santiago roinnt cumadóirí Spáinneacha agus Ísiltíreacha. Bhí sé ina ábhar don tournée de cheolchoirmeacha a cheiliúradh i 2010 san Ísiltír ag an Ensemble 88 ó Mhaastricht.

Leabharliosta

Úrscéalta agus bailiúcháin scéalta
 1954 Philip en de anderen; ; ( Philip agus na Daoine Eile ), Béarla: LSU Press, 1988.
 1958 De verliefde gevangene
 1963 De ridder is gestorven; ; ( The Knight Has Died ), Béarla: LSU Press, 1990.
 1980 Rituelen; ; ( Deasghnátha ), Béarla: LSU Press, 1983.
 1981 Een lied van schijn en wezen ; ( A Song of Truth and Semblance ), Béarla: LSU Press, 1984.
 1982 Mokusei!
 1984 In Nederland; ( I Sléibhte na hÍsiltíre ), Béarla: LSU Press, 1987.
 1986 Het Spaans van Spanje
 1988 De brief
 1991 Het volgende verhaal; ( The following Story ), Béarla: Harcourt Brace, 1994.
 1998 Allerzielen;( All Souls' Day ), Béarla: Fhearchair, 2001.
 2004 Paradijs verloren; ( Lost Paradise ), Béarla: Grove Press, 2007.
 2007 Rode Regen
 2009 Nachts komen de vossen ; (The Foxes Come at Night),2009, Béarla: MacLehose Press/Quercus, 2011.

 Filíocht 
 1956 De doden zoeken een huis
 1959 Koude gedichten
 1960 Het zwarte gedicht
 1964 Gesloten gedichten
 1970 Gemaakte gedichten
 1978 Open als een schelp – dicht als een steen
 1982 Aas. Gedichten
 1982 Het landschap verteld. Paesaggi narrati
 1984 Vuurtijd, ijstijd. Gedichten 1955–1983
 1989 Het gezicht van het oog
 1991 Water, aarde, vuur, lucht (Water, Earth, Fire, Air)
 1999 Zo kon het zijn
 2000 Bitterzoet, honderd gedichten van vroeger en zeventien nieuwe
 2005 De slapende goden / Sueños y otras mentiras with Lithographs by Jürgen Partenheimer
 2020 Afscheid, gedicht uit de tijd van het virus

 Aistí agus tuairisciú 
 1968 De Parijse beroerte
 1980 Nooit gebouwd Nederland (Unbuilt Netherlands. Rizzoli, 1985)
 1993 De ontvoering van Europa
 1993 Zelfportret van een ander. Dromen van het eiland en de stad van vroeger

 Scríbhneoireacht taistil 
 1963 Een middag in Bruay. Reisverslagen (An Afternoon in Bruay. Travelogues)
 1965 Een nacht in Tunesië (A Night in Tunisia)
 1968 Een ochtend in Bahia (One Morning in Bahia)
 1971 Bitter Bolivia. Maanland Mali
 1978 Een avond in Isfahan
 1981 Voorbije passages
 1983 Waar je gevallen bent, blijf je
 1985 De zucht naar het Westen
 1986 De Boeddha achter de schutting. Aan de oever van de Chaophraya
 1989 De wereld een reiziger
 1990 Berlijnse notities
 1991 Vreemd water
 1992 Roads to Santiago (De omweg naar Santiago). In English: Harcourt Brace, 1997
 1992 Zurbarán
 1993 De koning van Suriname
 1995 Van de lente de dauw. Oosterse reizen
 1997 De filosoof zonder ogen : Europese reizen
 1997 Terugkeer naar Berlijn
 2002 Nootebooms Hotel (Nomad's Hotel. Houghton Mifflin Harcourt, 2009; the German edition with the same title appeared first in 2000)
 2005 Het geluid van Zijn naam. Reizen door de Islamitische wereld (the German edition with the title Der Laut seines Namens. Reisen durch die islamische Welt appeared first in 2004)
 2007 Tumbas: graven van dichters en denkers
 2009 Berlijn 1989/2009
 2010 Scheepsjournaal
Gradaim
 1957 – Anne Frank Prize (for Philip and the Others)
 1960 – Poetry Prize from the City of Amsterdam (for Ibicenzer gedicht)
 1960 – ANV-Visser Neerlandia Prize (for De zwanen van de Theems)
 1963 – Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs (for De ridder is gestorven)
 1965 – Poetry Prize from the City of Amsterdam (for Gesloten gedichten)
 1978 – Jan Campert Prize (for Open als een schelp – dicht als een steen)
 1981 – Ferdinand Bordewijk Prijs (for Rituals)
 1982 – Cestoda Prize
 1982 – Pegasus Prize (for Rituals)
 1985 – Multatuliprijs (for the novel In Nederland)
 1992 – Constantijn Huygens Prize
 1993 – Aristeion Prize
 2002 – Goethe Prize
 2002 – The Austrian State Prize for European Literature
 2004 – P.C. Hooft Award
 2009 – Prijs der Nederlandse LetterenNooteboom krijgt zijn dierbaarste prijs, de Volkskrant, 19 November 2009.
 2010 – Gouden Uil for  's Nachts komen de vossen
 2017 – Mondello Prize
 2020 – Prix Formentor

Naisc sheachtracha
Cees Nooteboom – meas mór thar lear ach neamhshuim sa bhaile, Alex Hijmans, Dé Sathairn, Feabhra 14 2026 ag 5:25 am

 Tagairtí 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1933
Catagóir:Básanna in 2026
Catagóir:Úrscéalaithe Ollannacha
Catagóir:Úrscéalaithe Ollannacha an 20ú haois
Catagóir:Úrscéalaithe Ollannacha an 21ú haois
Catagóir:Scríbhneoirí Ollannacha
Catagóir:Scríbhneoirí as An Háig
Catagóir:Scríbhneoirí taistil na hÍsiltíre
Catagóir:Buaiteoirí Dhuais Constantijn Huygens
Catagóir:Buaiteoirí Dhuais Ferdinand Bordewijk
Catagóir:Buaiteoirí Ghradam P. C. Hooft
Catagóir:Buaiteoirí Prijs der Nederlandse Letteren
Catagóir:Baill d'Acadamh na nEalaíon, Beirlín
Catagóir:Aistritheoirí Béarla - Ollainnise
Catagóir:Aistritheoirí Gearmáinise- Ollainnise
Catagóir:Aistritheoirí Spáinnise- Ollainnise
Catagóir:Scríbhneoirí na hÍsiltíre sa 20ú haois
Catagóir:Scríbhneoirí na hÍsiltíre sa 21ú haois
Catagóir:Ridirí Léigiún na hOnóra
Catagóir:Iriseoirí ón Háig