Cairdín pianó

Is éard is cairdín pianó, nó pianóchairdín, ann ná gléas ceoil, saghas aerafóin.i mBéarla, piano accordion   Níl uirlis cheoil is mó a thugann cultúr agus ambiance na Fraince chun cuimhne dúinn ná an pianóchairdín.

Gléas costasach agus casta atá ann: tógann sé 110 uair an chloig cairdín pianó amháin a chruthú. Sé mhíle ‘páirt’ a chaitear a chur le chéile chun idir 70 agus 80 uirlis a dhéanamh gach mí.

clé|mion|Pianóchairdín i Lios na gCearrbhach

 Stair 
Uirlis é an pianóchairdín ná téann siar chomh fada sin i stair cheol sráide na Fraince. Tháinig an pianóchairdín nua aimseartha ar an bhfód sa 19ú céad sa Fhrainc (Bouton in 1852).  Roimhe sin de réir dealraimh ba iad an cabrette agus an vielle à roue, an phíob agus an hurdaí-gurdaí a bhíodh i réim, uirlisí a bhí deacair a choimeád i dtiúin. Níorbh amhlaidh don bpianóchairdin, fanann i dtiúin i gcónaí nach mór toisc na feagacha a bheith déanta as cruach-iarann.

Bunaíodh an comhlacht Maugein sa bhliain 1919 san Aurillac (Tulle) sa Fhrainc.  Sna 1930idí, bhí níos mó na 20 fostaithe acu i seanmhonarcha mhunisean. Tar éis an dara cogadh domhanda, bhí ard-éileamh ar an bpianóchairdín nuair a bhí ceol jazz agus swing i mbarr a réime. Ach thosnaigh an tuile san ag trá sna 1970idí, agus buaileadh Maugein  go dona sna 2020idí de dheasca tubaiste Covid, agus iomaíocht ó uirlisí i bhfad níos saoire atá á gcur ar an margadh ag na Sínigh.
clé|mion|Alan Kelly a sheinneann le Eddie Reader go minic

 Ceol traidisiúnta na hÉireann 
Ní rómhór an meas atá ag ceoltóirí traidisiúnta na hÉireann ar an bpianóchairdín. I dtús báire, tá an gléas thar a bheith costasach (EUR 5.000-12,000). Ina theannta sin, ar chuma éigin meastar nach bhfuil an ton ceart aige ná é chomh solúbtha céanna leis na nótaí agus atá cairdín na gcnaipí ná an mileoidean. Chomhairfeá ar aon láimh amháin na ceoltóirí cumasacha traidisiúnta Éireannacha a sheinneann é, leithéidí Martin Tourish leis an ngrúpa Altan agus fear Mhaigh Eo, Alan Kelly a sheinneann le Eddie Reader go minic.

 Ceoltóirí 

 Bhí Giscard d’Estaing oilte ar an bpianóchairdín, agus bhain sé lán-úsáid as a scil i gcúrsaí cumarsáide, agus féinphoiblíochta. Sheinn sé duet le Yvette Horner, Banríon an Chairdín ag féile idirnáisiúnta ceoil, uair dá raibh. ‘Dá seinnfeadh gach aon pholaiteoir an pianóchairdín,’ a dúirt d'Estaing ‘réiteoimis go léir i bhfad níos fearr lena chéile.’
 Ceoltóir clúiteach pianóchairdín sa 20ú haois in Éirinn ba ea Micheál Ó hEIDHIN (1938–2012),

 Féach freisin 
 Consairtín
 Cairdín nó bosca ceoil
 Aerafón 

 Naisc sheachtracha 

 Tagairtí 

Catagóir:Uirlisí méarchláir
Catagóir:Aerafóin