Muirbretha

Is seantéacs de chuid an Fhéineachais, caomhnaithe ach go heaspach, maidir le dlí muirí, dlí long briste ach go háirithe, é Muirbhreith (Sean-Ghaeilge Muirbretha).


Is é an t-ochtú téacs is tríocha é atá le fáil san Senchas Már.

 Lámhscríbhinní 
Ní chaomhnaítear Muirbretha ach i míreanna éagsúla.  Rinne Charlene Eska liosta agus cúig lámhscríbhinn ann dá dtugadh sigla A–E dóibh.   Fuarthas na míreanna i mbailiúcháin dlí gan údair luaite iontu, ach ina measc mír C, sliocht as Bretha Étgid, maraon le sleachta as Sanas Uí Dhuibhdábhoireann.:304-305 :43, 67-68  Faightear i dteannta leis na míreanna gluaiseanna agus léargais.:2

Faightear an teideal  i Sanas Chormaic agus Cethairṡlicht Athgabálae.:276-277

Faightear roinnt téacs i dtrian deiridh an tSeanchais Mhóir, ag iontráil 38.:304  Creidtear gur cuireadh an Seanchas le chéile idir deireadh an tseachtú haois agus tús an ochtú haois.:33

 Ábhair 
Is é Muirbretha an phríomhfhoinse a mhaireann le haghaidh dlí muirí san Fhéineachas.:43  

Sna sleachta den Muirbretha a mhaireann, pléitear ach amháin le dlí muirí mar a bhaineann sé le cúrsaí talún. Ní phléitear sna míreanna an dlí idir ceannaithe agus lastóirí, nó ar bord long féin.:43.  Má tá béim ann ar dlí loinge briste, is amhlaidh go raibh an-chuid fiontar ann i gcúrsaí loingis le linn na ré sin i nÉirinn Ireland.:19  

Pléitear sna míreanna mar a leanas::46-51  
 A: an dualgas longa briste a thuairisciú
 B: foinsí ioncaim ó thailte easnacha an rí
 C, D, É: dlí maidir le lagan, snámhraic agus muirchur, ina measc cén chuid den luach a raibh le híoc don fhaighteoir, don bhunúinéir agus do dhaoine éagsúla eile, ag brath ar an gcás.

Molann Fearghas Ó Ceallaigh go bpléitear le cearta iascaireachta ar inbhir i sliocht caillte den Muirbretha, a leithéid luaite mar atá i seantéacs dlí eile.:277

Molann Eska go bhfuil an téacs an-chosúil lena mhacasamhail faighte i bhfoinsí dlí Chorn na Breataine, na Breataine Bige agus na Sasana.:58

Feictear sa Muirbretha an-chuid sonraí maidir le lastaí agus a gclár ábhair.  Leis an bhfianaise seo, rinne Jonathan M. Wooding staidéar ar bhunús tráchtála leis an Mór-roinn sna 6ú argus 7ú haoiseanna.:68–71

 Tuilleadh le léamh 
  139.32–140.8 (A); 177.34–178.26 (B); 314.17–316.36 (C); 959.7–16 (D); 1212.3–34 (E).}}
  ll. 319-351 (téacs Muirbretha le haistriúchán Béarla, leaganacha agus plé).

 Tagairtí 

Catagóir:An Féineachas