Ieuan Deulwyn

File nó bard Breatnaise ab ea Ieuan Deulwyn (fl. c. 1460).

 Filíocht 
Foilsíodh cnuasach ina raibh caoga dán de chuid Ieuan Deulwy sa bhliain 1909, faoi choimirce an Welsh Manuscripts Society, a bhuí le Ifor Williams.Ifor Williams, Casgliad o Waith Ieuan Deulwyn, Bangor Welsh MSS Society, 1909

Bhain Ieuan Deulwyn le scoil Dafydd ap Gwilym, mar a bhain Bedo Brwynllys, Dafydd ab Edmwnd agus daoine eile freisin. Toisc stíleanna den chineál céanna a bheith acu, is minic a chuirtear a saothar i leith a chéile, rud a fhágann gur deacair filíocht Ieuan a aithint go cinnte. D'úsáid Williams fianaise ó lámhscríbhinní éagsúla chun na dánta a áireofaí ina bhailiúchán a chinneadh, rud a d'fhéadfadh a bheith ina chúis le roinnt dánta de chuid Deulwyn a bheith ar iarraidh, ach is mór an t-ádh atá orainn go bhfuil an t-eagrán a foilsíodh againn, lena bhfuil fonótaí míniúcháin, nótaí faoi go leor de na hábhair, agus innéacsanna daoine agus áiteanna araon.

Cloíonn Ieuan leis an gcywydd, foirm fhilíochta aon-mhéadair. Tá roinnt cineálacha cywydd ann, agus rialacha docht sainithe ag gach ceann acu, a bhí bunaithe go maith le linn na tréimhse seo. Sna foirmeacha filíochta nach bhfuil chomh docht céanna a bhfuil taithí againn orthu sa Bhéarla, d’fhéadfadh go mbeadh an chuma ar na rialacha dochta go mbeadh filíocht sheasta nó thirim mar thoradh orthu. Mar sin féin, mar a luann Glanmor Williams, “Far from being fetters which intolerably shackle the poet’s ability to express himself freely, [the rules of cynghanedd and cywydd] become adornments which add to the power as well as the elegance of the verse”Glanmor Williams, Recovery, Reorientation and Reformation, Wales, c.1415-1642, University of Wales Press, 1987, p151   Ní nach ionadh gur thóg sé ar a laghad naoi mbliana chun file máistriúil a bheith ionat! Go nádúrtha, d’fhorbair na rialacha seo timpeall ar theanga na Breatnaise, rud a fhágann go bhfuil aistriúchán na filíochta seo go Béarla thar a bheith deacair. Dán amháin a aistríodh go Béarla is ea marbhrán do Dafydd Fychan ap Dafydd ó Llyn-went, Llanbister, Sir Faesyfed, agus dá chara Ieuan ap Gruffudd ap Hywel Llwyd ó Chlochfaen, Llangurig, Maldwyn.Jacob Youde William Lloyd, The History of the Princes, the Lords Marcher and the Ancient Nobility of Powys Fadog, vol. 2, London, 1882, pp 274-6  Maraíodh an bheirt chairde i luíochán le linn réimeas Anraí VI.

Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh sa 15ú haois
Catagóir:Filí Breatnaise