Crith talún na hAfganastáine 2025

D’fhág crith talún ar an 31 Lúnasa 2025, in oirthear na hAfganastáine,i mBéarla, 2025 Afghanistan earthquake  gar don teorainn leis an bPacastáin,  os cionn 3,000 duine marbh.  Bhain an crith talún croitheadh as foirgnimh ó Kabul go dtí príomhchathair na Pacastáine, Islamabad.

clé|mion|220x220px|Nangarhar

 Cúlra 
Tá an Afganastáin ina suí ar roinnt éasclínte nó scoilteanna ar dhromchla an domhain mar a dtagann dhá phláta teicteonach le chéile, rud a fhágann nach annamh a bhíonn creathanna talún ag bagairt ar phobal na tíre sin.  Tá Nangarhar suite ar éasclíne geolaíochta, áit a bhfuil plátaí teicteonacha na hIndia agus na hEoráise ag brú a chéile, agus tarlaíonn creathanna talún sa réigiún go rialta.

Tagann an pláta teicteonach Indiach agus an pláta Eoráiseach le chéile i sliabhraon an Hindu Kush agus is ansin is minice a bhíonn na creathanna talún. Níl sé ach dhá bhliain ó shin, in 2023, nuair a maraíodh os cionn 1.000 duine i sraith creathanna i gcúige Herat. An bhliain roimhe sin maraíodh os cionn 1000 duine eile i gcrith talún i gcúige Paktika.

 Scrios 
Crith talún a bhí neart a IX (as I-XII) ar Scála déine Mercalli (athraithe ) a bhí sa gceann seo. Is i gceantar iargúlta sléibhtiúil, i gcúige creagach Kunar,  a bhí eipealár an chreatha, tuairim is 30 ciliméadar soir ó thuaidh de chathair Jalalabad i gcúige Nangarhar agus 140 ciliméadar soir ó phríomhchathair na hAfganastáine, Cabúl.  

Tharla an crith go gairid roimh an meán oíche (ag 11.47pm), am na háite, agus bunáite na tíre ina gcodladh.

 Cúnamh 
Bhí na húdaráis san Afganastáin ag brath ar ghar na gcomharsan agus ar lámh chúnta thíortha is saibhre an domhain le dul i ngleic leis an éigeandáil. Ach ní raibh an fonn céanna agus a bhíodh ar thíortha sa réigiún fortacht ar lucht an chaill, áfach, agus dealraíonn sé gur taobh leo féin cuid mhór a bheas na hainniseoirí in Nangarhar.

1 Meán Fómhair 

 Féach freisin 

 Scála déine Mercalli

 Tagairtí 

Catagóir:2025
Catagóir:Stair na hAfganastáine
Catagóir:Creathanna talún