Ardach, Contae Luimnigh

Is baile fearainn, sráidbhaile, agus paróiste sibhialta i gContae Luimnigh é Ardach. Tá an sráidbhaile suite ag acomhal na mbóithre R523 agus R521. Is é an Caisleán Nua an baile is gaire, 5 km (3 mhíle) ó dheas. Is í Scoil Náisiúnta Naomh Molua an bhunscoil áitiúil. Is é Naomh Ciarán an cumann áitiúil CLG; tagann a chuid ballraíochta ó na paróistí Ardach-Carraig Chiarraí agus Cúil Cheapach-Cill Cholmáin.

 Stair agus seandálaíocht 
mion|clé|Cailís Ardach
Ar an 5 Márta 1867, le linn Éirí Amach na bhFíníní, rinne lucht tacaíochta na bhFíníní iarracht beairic áitiúil Chonstáblacht Ríoga na hÉireann a ghabháil. Ba é an siúinéir áitiúil William Upton a bhí i gceannas ar an ionsaí. Níor éirigh leo, agus gabhadh go leor de na Fíníní ina dhiaidh sin, cé gur éalaigh Upton féin go Meiriceá sa deireadh.

Sa bhliain 1868, thángthas ar Thaisce Ardach, bailiúchán déantán ársa lena n-áirítear Cailís Ardach ón 8ú haois, i ráth an Riaráiste i ngar d'Ardach. Tá an chailís in Ard-Mhúsaem na hÉireann i mBaile Átha Cliath anois.

 Daoine 

 Bhí cónaí ar William Smith O’Brien, náisiúnaí Éireannach agus ceannaire ar Éire Óg, i dTeach Chathair Maothail, míle amháin ó Ardach.

 Tagairtí 

Catagóir:Comhordanáidí ar Wikidata
Catagóir:Bailte i gContae Luimnigh