Réigiún an Iarthair

Is ceantar straitéiseach pleanála é  Réigiún an Iarthair  laistigh de Réigiún an Tuaiscirt agus an Iarthair.  Faoin aicmiú NUTS le Eurostat, is réigiún leibhéal III é, le cód IE042.

 Tíreolaíocht 
Tá an réigiún suite ar imeallbhord iarthair na hÉireann, leis an Aigéan Atlantach laistiar agus leis an Sionainn lastoir.  Tá ann na contaetha na Gaillimhe, Maigh Eo agus Ros Comáin, agus Cathair na Gaillimhe.  Tá achar 13,801 km2 aige, 20% den iomlán sa stát.

 Stair 
Ón mbliain 1994 go dtí 2014, bhí an ceantar san iarthar faoi riail Údarás Réigiúnach an Iarthair.  Bhíodh ann 28 teachta ainmnithe as na ceithre Údarás mar a leanas:
 Comhairle Cathrach na Gaillimhe (6)
 Comhairle Contae na Gaillimhe (7)
 Comhairle Contae Mhaigh Eo (7)
 Comhairle Contae Ros Comáin (6)

Bhí ann san áireamh fosta an t-ionadaí ar .  Bhuaileadh iad siúd uair sa mhí.

 Tionól Réigiúnach 
Sa bhliain 2014, cuireadh deireadh leis na hÚdaráis Réigiúnacha agus bunaíodh ina n-ionad na Tionóil Réigiúnacha. 

Mar a bhí áfach roimh 2014, is iad na comhúdaráis ná Comhairle Cathrach na Gaillimhe, agus Comhairlí Contae na Gaillimhe, Mhaigh Eo agus Ros Comáin.  Cruthaítear Tionól Réigiúnach an Tuaiscirt agus an Iarthair as ionadaí na Comhairlí seo, agus as sin tagann Coiste Straitéiseach Pleanála an Iarthair.

 Déimeagrafaíocht agus cultúr 
De réir na daonáirimh 2022, bhí daonra 485,966, 'sé sin  9.43% den daonra náisiúnta, agus dlús daonra de 35 duine an km2.  Bhí 85,910 duine ina gcónaí i bpríomhchathair na Gaillimhe.

Is tuaithe é an réigiún go formhór níl ach 30% dá dhaonra ina chónaí i gceantair uirbeacha.  Tá clú agus cáil aige agus é téann ina chultúr Ghaelach, amhail is an Ghaeilge féin sna Gaeltachtaí.

 Geilleagar 
De réir sonraí Eurostat don bhliain 2012, bhí sa réigiún olltáirgeacht intíre (OTI) de  €13.802 bn agus OTI per capita de €31,500.

Tá turasóireacht mór le rá ag baint leis an réigiún.  Mealltar daoine ann a bhuí lena acmhainní nádúrtha amhail is a aibhneacha agus lochanna, a shléibhte agus machairí, a thránna, oileáin agus imeallbhord creagach.

 Iompar 
Críochnaíodh an Mótarbhealach M6 idir Gaillimh agus Áth Cliath, sa bhliain 2009.  Osclaíodh an Mótarbhealach M18 ón Mótarbhealach M6 chuig Sionainn sa bhliain 2010.  Osclaíodh síneadh gearr ó thuaidh chuig Tuaim, faoin ainm an Mótarbhealach M17, sa bhliain 2017.

Tá príomhlíne iarnróid i mbun seirbhíse ó Bhaile Átha Cliath chuig Gaillimh agus Maigh Eo dís.   Osclaíodh Conair Iarnród an Iarthair arís sa bhliain 2010 chomh fada leis an ngabháil leis an Líne Iarnróid Áth Cliath-Cathair na Mart/Gaillimh ag Baile Átha an Rí.

Is aerfort idirnáisiúnta é Aerfort Iarthar Éireann Chnoc Mhuire.  Tá eitiltí i mbun seirbhíse go dtí an Ríocht Aontaithe agus mór-roinn na hEorpa.

 Mór-lonnaíochtaí 
Seo a leanas liosta desna trí lonnaíocht déag is mó le fáil i Réigiún an Iarthair.  Dírítear aird ar phríomhbhailte contae le cló trom.

+ Bailte  # Baile Contae Daonra(2022) 1 Gaillimh  Gaillimh 85,910 2 Caisleán an Bharraigh Maigh Eo 13,054 3 Ballina Maigh Eo 10,556 4 Tuaim Gaillimh 9,647 5 Cathair na Mart Maigh Eo 6,872 6 Béal Átha na Slua Gaillimh 6,597 7 Ros Comáin Ros Comáin 6,555 8 Baile Locha Riach Gaillimh 6,322 9 Órán Mór Gaillimh 5,819 10 Baile Átha an Rí Gaillimh 4,603 11 Clár Chlainne Mhuiris Maigh Eo 3,857 12 Baile an Róba Maigh Eo 3,148 13 Mainistir na Búille Ros Comáin 2,915

 Naisc sheachtracha 
Project Ireland 2040: Regional Report: The West

 Tagairtí 

Catagóir:Réigiúin NUTS na hÉireann