Comhbheartas Slándála agus Cosanta an Aontais Eorpaigh

Is é an Comhbheartas Slándála agus Cosanta (CBSC)Béarla: Common Security and Defence Policy of the European Union (CSDP) ná beartas slándála agus cosanta an Aontais Eorpaigh. Is bunchuid den bheartas eachtrach AE é, an Comhbheartas Eachtrach agus Slándála.  Rinneadh athrú ó bhonn go tobann ar chúrsaí slándála na hEorpa nuair a rinne an Rúis ionradh ar an Úcráin in 2022.

 mion | Baill roimh 2022
 mion | 200px | Bonn Seirbhíse

 Cúlra 
Bhí cúrsaí san Eoraip ag dul i dtreo struchtúr míleata níos foirmiúla agus níos buaine a bhunú sna 2020idí.  Bhí an tréimhse fhada gan cogaí idir mórthíortha san Eoraip ón Dara Chogadh Domhanda go dtí ionradh na Rúise ar an Úcráin  sa bhliain 2022 bunaithe ar dhá bhac, nó díspreagadh.

 Ar thaobh amháin bhí armlann núicléach na Rúise, an armlann núicléach is mó ar domhan, a d’fhág (agus a fhágann fós) gurbh ionann agus féinmharú a bheadh ann don iarthar ionradh a dhéanamh ar an Rúis nó an bloc Sóivéadach mar a bhí.
 Ar an dtaobh eile, bhí Alt a 5 de Chonradh ECAT a d’fhág gur chreid gach éinne – an Rúis san áireamh – go dtiocfadh ballstáit uile ECAT , agus Meiriceá go háirithe, i gcabhair ar aon bhallstát a ndéanfaí ionsaí air. Agus dar ndóigh cumhacht mhór núicléach eile ba ea Meiriceá agus is ea fós. D’fhág sin go raibh an riosca a bhain le hionsaí rómhór do cheachtar taobh.

Sa bhliain 2025, chuir Donald Trump deireadh leis an gcóras slándála sin. Ní raibh meas madra aige ar chaidrimh fhadbhunaithe Mheiriceá lena gcomhghuaillithe. Ag an am céanna, níor chreid rialtais na hEorpa níos mó gur féidir brath ar Mheiriceá le teacht i gcabhair orthu.

Cé go deirtear go bhfuil ECAT i gcónaí fós mar bhunchloch na comhchosanta dá ballstáit sa cháipéis chéanna, bhí moltaí ann  fórsa míleata níos láidre - agus neamhspleách -  a bhunú san Eoraip.

 CBSC 
Cruthaíodh clásal frithpháirteach cosanta faoi Chonradh Liospóin.Airteagail 42 agus 46 den Chonradh ar an Aontas Eorpach Áirítear leis an CBSC comhbheartas cosanta AE a leagadh amach de réir a chéile; "tiocfaidh comhchosaint as sin nuair a chinnfidh an Chomhairle Eorpach gur cheart é sin a dhéanamh".

in 20222, roghnaigh muintir na Danmhairge a bheith páirteach i gcomhbheartas slándála agus cosanta an AE ; mar sin bhí cead ag an Danmhairg a bheith lánpháirteach in obair mhíleata an Aontais agus i bhforbairt na gné míleata de.

 CBSC agus Éire 
Bhí cúrsaí san Aontas Eorpach sna 2020idí ag dul i dtreo struchtúr míleata níos foirmiúla agus níos buaine a bhunú. Tá seans ann go mbeidh sé seo ag teacht salach ar bheartas neodrachta na hÉireann de réir a chéile. In 2024, dhearbhaigh Éire a rannpháirtíocht agus tacaíocht d’fhorbairt thionscnaimh CBSC.

 Féach freisin     

 Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh
 Neodracht na hÉireann
 Cogaíocht hibrideach
 Dúnghaois Gerasimov na Rúise

 Nótaí 

 Tagairtí 

Catagóir:ECAT
Catagóir:An tAontas Eorpach