Naomh Beagnait

Is í Naomh Beagnait () pátrún Dheilginse i gContae Bhaile Átha Cliath.Dalkey Castle and Heritage Centre, St Begnet's Church and Graveyard.  Luaitear í i Laidin mar “virgo non martyr” (maighdean seachas mairtíreach)."John Clarke Crosthwaite, The Book of Obits and Martyrology of the Cathedral Church of the Holy Trinity, Dublin (Dublin: Irish Archaeological Society, 1844), lch lxv online. Comórtar a féile ar an 12 Samhain.Crosthwaite, p. lxv. Tá a hainm ar dhá fhothrach eaglaise i nDeilginis, ceann acu ar Oileán Dheilginse agus an ceann eile in aice le Caisleán Dheilginse, foirgneamh a tógadh sa 14ú haois. Tá baint aici chomh maith le tobar beannaithe ar an oileán.John D'Alton, The History of the County of Dublin (Dublin, 1838), lch 887 online. 

Tá sé ráite go mícheart gur leagan truailllithe de “Beinidict” í Beagnait.. Chuirfeadh na scéalta a insíodh fúithi in iúl gur aithníodh í mar dhuine de na naoimh éagsúla a dtugtar Bega nó Begha nó Becga orthu i bhféilirí na naomh.Patrick J. O'Reilly, "The Christian Sepulchral Leacs and Free-Standing Crosses of the Dublin Half-Barony of Rathdown," Journal of the Royal Society of Antiquaries of Ireland 31 (1901),  lch 159.

Ainmnítear Beagnait sna féilirí in dhá lámhscríbhinn portúis a bhí le fáil i leabharlann Choláiste na Tríonóide i mBaile Átha Cliath sa 19ú haois. Bhain ceann acu le heaglais Chluain Dolcáin agus bhain an ceann eile heaglais pharóiste Naomh Eoin Soiscéalaí, ach ní luaitear í i bhFéilire Aonghusa Céile Dé.Crosthwaite, lgh lxv–lxvi.

Beatha
Deir foinse amháin gurbh é Colmán mac Aodha athair Bheagnata.O'Reilly, "The Christian Sepulchral Leacs," p. 158 online. Deirtear gur ob sí do na fir a tháinig sa tóir uirthi toisc gur rogha léi í féin a thabhairt do Dhia. Deirtear gurbh ancaire í nó go raibh sí ina ban-ab ar oileán beag amach ó chósta Shasana. B’fhéidir nárbh as Deilginis do Bheagnait i ndáiríre agus gur mhisinéirí as Albain a bhunaigh an dá eaglais a bhfuil a hainm orthu.

Luaitear Beagnait sa bhéaloideas. Deirtear go raibh sí ag réiteach ceithre spóla feola lá agus súil aici le ceathrar aíonna ach go bhfaca sí madra ocrach agus gur thug sí spóla amháin dó. Ghuigh sí Dia agus nuair a tháinig a máthair isteach bhí ceithre spóla fós sa chorcán.Bailiúchán na Scol. “St Begnet”: https://www.duchas.ie/en/cbes/4428238/4387634/4462598. Scoil: Harold (B.), Deilginis. Múinteoir: M. Ó Maoláin. Faisnéiseoir: Frank Magee, a fuair an scéal óna mháthair. Deir scéal eile go raibh sí ag dul i gcoinne Chnoc Dheilginse nuair a casadh seanduine uirthi a raibh cneánna ar a lámha agus ar a chosa. Ba thrua léi a chás agus leigheas sí é.Bailiúchán na Scol. “St Begnet”: https://www.duchas.ie/ga/cbes/4428238/4387589/4462845. Scoil: Harold (B.), Deilginis. Múinteoir: M. Ó Maoláin. Faisnéiseoir: An tUasal Fox.

 Tagairtí 

Liosta leabhar
 Crosthwaite, John Clarke. The Book of Obits and Martyrology of the Cathedral Church of the Holy Trinity, Commonly Called Christ Church, Dublin. Dublin: Irish Archaeological Society, 1844, pp. lxv–lxvi online.
 O'Reilly, Joseph P. "Notes on the Orientation and Certain Architectural Details of the Old Churches of Dalkey Town and Dalkey Island." Proceedings of the Royal Irish Academy 24 (1902–1904) 195–226.
 O'Reilly, Patrick J. "The Christian Sepulchral Leacs and Free-Standing Crosses of the Dublin Half-Barony of Rathdown." Journal of the Royal Society of Antiquaries of Ireland 31 (1901),  pp. 134–161, especially p. 158ff. ar líne.

Catagóir:Bliain bhreithe anaithnid
Catagóir:7ú haois in Éirinn
Catagóir:Ban-naoimh na hÉireann
Catagóir:Caitlicigh
Catagóir:Daoine na Meánaoise