Berrad Airechta

Is téacs dlí de chuid An Fhéineachais é Bearradh Oireachta (Sean-Ghaeilge Berrad AirechtaeDIL s.v. 1 airecht), 'sé sin, Achoimre (ar nós imeachta) Cúirte nó Tionóil,  ina pléitear conarthaí agus urraíocht.

 Lámhscríbhinní 
Níl ach lámhscríbhinn amháin de Berrad Airechta atá ar marthain, Trinity College LS 1337.  Ní dhéantar ach dhá shaothar níos déanaí lua air, gan sleachta an dís acu.  Is amhlaidh nach iomlán é an lámhscríbhinn.  Déanann na tráchtaireachtaí tagairtí ar chodanna de Berrad Airechta nach bhfuil ann anois; agus tugann an réamhrá le fios go raibh roinnt téacs ann roimhe:
 ...
Tá fosta ruílisí [sealbha] tuaithe [daoine] [a bhfuil go iomlán slán ó éileamh] san Fhéineachas.

Chuir Kuno Meyer (1921) in eagar an chéad leath den téacs ar marthain the first half of the surviving text agus Rudolf Thurneysen (1928) an dara leath.  D'aistrigh Thurneysen (1928) an téacs go Gearmáinis, agus Robin Stacey (1994) é seo go Béarla.

 Ábhair 
Pléitear urraíocht na nGael sa Berrad Airechta, an cur síos is mionsonraithe dá leithéid sa chorpas Sean-Ghaeilge.  

I sochaí na nGael, ní raibh dualgas ar an stáit conarthaí a chur i bhfeidhm.  Ina ionad sin, cheaptaí daoine chun dul in urra ar conradh.  Ba chasta agus dian dtí chách iad na gnáthaimh forfheidhmithe.

Roinneadh Thurneysen an téacs ar marthain ina 84 cuid.  D'eagraigh Stacey é i gcúig aicme:
 sainmhínithe ar chomhaontuithe conarthacha
 urra darbh ainm eDIL s.v. naidm(m) (urra "enforcing")
 conas a cheanglaíodh daoine ag conarthaí
 na finnéithe a bhíodh riachtanach do chonarthaí ()
 urraí darbh ainmneacha eDIL s.v. aitire (urra géill) agus ráth.eDIL s.v. 1 ráth

Dar le Stacey, is téacs cumaisc é Berrad Airechta, athscríofa le sraitheanna teangan éagsúla go dtí 700 AD.   Mhol Michael A. O'Brien gur cineál lámhleabhair do bhreithiúna é Berrad Airechta''.

 Tuilleadh le léamh 

 (edition of the first half).
  (translation into English).
  (eagrán le haistriúchán Gearmáinis).

 Tagairtí 

Catagóir:An Féineachas