Mí-úsáid leanaí in Éirinn sa 20ú haois

Bhí mí-úsáid leanaí in Éirinn coitianta sa 20ú haois, de réir na staitisticí a bhaineann leis na hinstitiúidí – na dílleachtlanna, na scoileanna saothair,na scoileanna ‘tionsclaíocha’ uaireanta na hinstitiúidí eaglasta, na Tithe Máithreacha agus Leanaí, na Maigdiléinigh, srl. Nochtar scéalta chomh maith faoi mhí-úsáid sa mbaile: pionós corpartha do na buachaillí, mar shampla, agus ruaigeadh amach na gcailíní as an mbaile, chomh luath agus a fuair an mhuintir amach go rabhadar torrach.

 Stair 
Achtaíodh Acht na Leanaí, 1929 in Éirinn ar an 24 Iúil 1929. Sna blianta ina dhiaidh sin, méadaíodh líon na leanaí a cuireadh i ngéibheann sna scoileanna saothair in Éirinn i lár an 20ú haois, trí leathnú a thabhairt isteach maidir leis an gcatagóir leanaí gurbh fhéidir a rá go raibh siad ar an anás, sa chaoi is gurbh fhéidir iad a chur isteach in áit dá leithéid sin.

Tarraingíodh aird an phobail ar na scannail ag deireadh na haoise. Ba é States of Fear, clár de chuid RTÉ in 1999, is túisce a bhain creathadh asainn le scéalta faoi uafás na scoileanna saothair.

 Fiosrúcháin 
Bhí an iliomad ‘coimisiún’ agus ‘iniúchadh’ thar na blianta ann, a rinneadh ar mhí-úsáid ghnéis agus mí-úsáid fhisiciúil sna hinstitiúidí in Éirinn :

 Tuarascáil Ryan, 2009 (mí-úsáid ar pháistí sna hInstitiúidí Tionsclaíocha)
 Tuarascáil Murphy (Tithe na Máithreacha agus na Leanaí), 
 Tuarascáil Fhearna (mí-úsáid ar pháistí in Ard-Deoise Fhearna), 
 Tuarascáil Murphy (mí-úsáid in Ard-Deoise Átha Cliath), 
 Tuarascáil McAleese (na Neachtlanna Maigdiléanacha) 
 Fiosrúchán Scóipe, 2024.Scoping Inquiry into Historical Sexual Abuse  D'eascair an Fiosrúchán Scóipe a fógraíodh i Márta 2023 as an chlár faisnéise raidió 'Blackrock Boys' a rinne RTÉ leis na deartháireacha David agus Mark Ryan, a ndearna sagairt ó Ord an Spioraid Naoimh mí-úsáid ghnéis orthu i gColáiste na Carraige Duibhe agus roimhe sin i mbunscoil Pháirc na Sailí san am a caitheadh. 

agus go leor eile thar na blianta.

In 2025 cheap an tAire Dlí agus Cirt Helen McEntee Michael MacGrath ina chathaoirleach ar an gCoimisiún Imscrúdúcháin faoi dhrochúsáid ghnéasach i scoileanna. 

 Cúiteamh 
I gcás na scoileanna saothair, ar an 25 Iúil 2012, ritheadh an tAcht um an gCiste Reachtúil Foras Cónaithe 2012. Bunaíodh Ciste, Caranua, chun cúiteamh a dhéanamh i mí Dheireadh Fómhair 2013, más mall is mithid. Íocann an Ciste as seirbhísí (mar shampla sláinte, tithíochta agus oideachais agus seirbhísí eile) do dhaoine (cé acu atá siad in Éirinn nó atá siad ar an gcoigríoch).

Bhunaigh an 34ú Rialtas  in 2025 scéim chúitimh chomh maith do dhaoine a d'fhulaing drochúsáid ghnéasach i scoileanna.   Moladh go rachadh an Rialtas i mbun cainte le hoird rialta faoi airgead a thabhairt do scéim chúitimh.

 Féach freisin     

 Pionós corpartha 
 Cásanna mí-úsáid ghnéis in Éirinn de chuid na hEaglaise Caitlicí 
 Árais máithreacha agus naíonán agus tithe Maigdiléana in Éirinn 
 Tithe Níocháin Maigdiléanacha 
 Acht na Leanaí, 1929 

 Tagairtí 

Catagóir:Stair na hÉireann
Catagóir:Pionós corpartha
Catagóir:Mí-úsáid leanaí in Éirinn
Catagóir:20ú haois in Éirinn