Dúnmharú Jean McConville

Tharla Dúnmharú Jean McConville áit éigin in Éirinn tuairim is 1 Nollaig 1972 (rugadh an bhean ar an 7 Bealtaine 1934 i mBéal Feirste), duine de na daoine a d’fhuadaigh an IRA, ar fearr aithne orthu mar ‘The Disappeared’. Baintreach le deichniúr clainne ab ea í a d'fhuadaigh an tIRA Sealadach óna hárasán in iarthar Bhéal Feirste i 1972. Bhí líomhaintí ann gur bhrathadóir a bhí inti.

Bhí dúnmharú McConville i measc na n-eachtraí ba chonspóidí le linn na dTrioblóidí.

clé|mion|Plaic ar Bhóthar na Seanchille

 Imeachtaí 
Rugadh McConville mar Phrotastúnach. D'iompaigh sí ar an gCaitliceachas nuair a phós sí. Chuir Dílseoirí an ruaig ar muintir McConville in 1969.

27 bliain níos déanaí, mhaígh an tIRA go bhfuarthas tarchuradóir in árasán McConville i mí na Samhna 1972. Bhí cónaí uirthi in árasáin Dubhaise in iarthar Bhéal Feirste ag an am (bhog muintir McConville isteach san árasán cúpla lá roimh an eachtra). Baintreach 38 bliain d'aois ab ea inti.

D'admhaigh óglach de chuid an IRA, Dolours Price (a fuair bás in 2013) gur thiomáin sí McConville chuig a bás i gCo Lú agus go raibh beirt eile ina teannta nuair a dúnmharaíodh í. I leabhar le Patrick Radden Keefe, deirtear ann gur deirfiúr Dolours, Marian Price a scaoil marbh McConville.

Ansin chuir an tIRA tarcaisne i gceann na héagóra. Chuir siad corp McConville i bhfolach. Fágadh an deichniúr clainne ina ndílleachtaí gan éinne le theacht i gcabhair orthu, más le faitíos roimh an IRA é nó de bharr amhrais.  D’fhág an tIRA na dílleachtaí gan eolas an raibh a máthair beo nó marbh. Scaipeadh ráflaí gránna fúithi, mar shampla gur amhlaidh a thréig a máthair iad agus go raibh sí imithe le fear.

Nuair a thug na seirbhísí sóisialta aird ar na páistí tar éis sé seachtaine, scar siad óna chéile iad agus chuireadar in institiúidí difriúla iad. Níor chas cuid den chlann ar a chéile arís go ceann blianta. Anuas air sin d’fhulaing siad an drochíde a bhí coiteann sna hinstitiúidí sin. Ní nach ionadh bhí drochthionchar ag a dtaithí ar shláinte na clainne agus fágadh cuid mhaith acu gan scileanna saoil.In 2014, thug mac di, Billy McConville fianaise ag an bhFiosrú faoi Mhí-úsáid Stairiúil in Institiúidí. Dúirt sé gur fhulaing sé drochúsáid ghnéis in institiúid Bhráithre de La Salle, Teach Rubane agus mí-úsáid chorpartha. “Tromluí” ab ea an saol sa teach sin i gCill Ghobáin, a dúirt sé ag an bhfiosrú. Thug sé suas a cheart nach n-ainmneofaí é ionas go bhféadfadh sé  labhairt amach.

Lean an tIRA leis an gcur i gcéill go dtí go mb’éigean dóibh an fhírinne faoi na “disappeared” a admháil mar chuid de phróiseas na síochána.

Fuarthas corp McConville i Shelling Hill Beach, Carlingford, Co Lú  ar an 26 Lúnasa 2003  Bhí duine ag siúl ar an trá agus tháinig sé/sí ar a taisí, de sheans.
clé|mion|Uachtarán Shinn Féin, Gerry Adams

 Cóir 
Sa bhliain 1999, d'admhaigh  an tIRA go raibh siad freagrach as dúnmharú McConville agus cuid de na dúnmharuithe eile ag an am, "The Disappeared".D’admhaigh an IRA gurbh iadsan a mharaigh trí dhuine dhéag, dáréag fear agus bean amháin, Jean McConville.

In 2014, ba é Drew Harris féin, Leas-Phríomhchonstábla an SPTÉ, a cheadaigh gabháil Uachtarán Shinn Féin, Gerry Adams,  le go gceisteofaí é faoi fhuadach McConville. Ach saoradh Adams gan aon chúis a bheith curtha ina leith.  Mhaígh Adams go raibh tromlach na fianaise a cuireadh roimhe bunaithe ar agallaimh ó théipeanna Choláiste Bostún, agallaimh a deir seisean a rinneadh le  daoine atá i gcoinne phróiseas na síochána.

Sa bhliain 2016, bhí athbhreithniú dlíthiúil ceadaithe do mhuintir Jean McConville faoi chomhaid a bheith ceilte orthu.

Chinn Ombudsman na bPóilíní nár fiosraíodh a marú go ceann scór blianta. Le linn 2016-2017 chuaigh muintir McConville chun na cúirte féachaint an dtig leo súil a chaitheamh ar cibé faisnéis a bhailigh an FSSFoireann Fiosruchán Stairiúil nó Historical Enquiries Team (an fhoireann a d’fhiosraigh coireanna stairiúla) sular cuireadh deireadh leis. Dúirt na póilíní gur coinníodh dréacht thuairisc an FSS faoi rún ionas nach mbainfí an bonn d’ionchúisimh... fiú daichead bliain níos déanaí.

 Féach freisin     

 Dolours Price
 Máiría Cahill

 Tagairtí 

Catagóir:Eachtraí foréigin le linn na dTrioblóidí
Catagóir:1972
Catagóir:Dúnmharuithe
Catagóir:Daoine a rugadh i 1934
Catagóir:Básanna i 1972
Catagóir:Foréigean i gcoinne na mban in Éirinn
Catagóir:Daoine fuadaithe