Caisleán an Driseáin

Is túrtheach de chuid Mhic Cárthaigh agus Séadchomhartha Náisiúnta é Caisleán an Driseáin atá suite i gContae Chorcaí, Éire. Sa lá atá inniu ann úsáidtear an t-ainm freisin chun tagairt a dhéanamh don teach in aice láimhe a tógadh san 18ú haois. Tá sé suite 2.2 km (1.4 mhíle) soir ó thuaidh ó Shráid an Mhuilinn, ar bhruach theas An Abhainn Mhór.

 Stair 
Is iad Clann Mhic Cárthaigh a thóg an túrtheach ag Driseáin c. 1436–50. Is dócha gur chuir Diarmuid Mór, an dara mac le Tadhg (Rí Dheasmhumhan 1390–1428), tús leis. Bhí Tadhg mac Eoin i seilbh Chaisleán Driseáin sa bhliain 1592 nuair a ghéill sé don Bhanríon Eilís I é agus fuair sé athbhronnadh. Bhí an caisleán fós i seilbh a mhic (Eoin) nuair a fuair sé bás sa bhliain 1637.

Géilleadh tailte uile Mhic Cárthaigh i ndiaidh Chogaí na hAon Bhliana Déag (1641–53), ach tugadh ar ais do Dhonnchadh Mac Cárthaigh, 1ú Tiarna Chlann Cárthaigh, iad sa bhliain 1660 nuair a athghabh Séarlas II an ríchathaoir.

Chaill na Mhic Carthaigh a gcuid tailte arís i ndiaidh Chogadh an Dá Rí (1689–91). Thit an talamh chuig an Hollow Sword Blade Company, a dhíol le Henry Wallis é sa bhliain 1709; ghlac na Wallises úinéireacht iomlán air sa bhliain 1728.

Thóg muintir Wallis an teach, nó an caisleán mar a tugadh air níos déanaí, timpeall na bliana 1730."Drishane Castle, Drishane More, County Cork" .  Le linn Éirí Amach na bhFíníní i 1867, bhí Caisleán an Driseáin faoi gharastún. D’fhan sé i seilbh Wallis go dtí 1882, agus ina dhiaidh sin bhí sé faoi úinéireacht Patrick Stack. Rinneadh clochar de sa bhliain 1909, faoi úinéireacht na Deirfiúracha an Leanbh Íosa, a raibh meánscoil chónaithe do chailíní á reáchtáil acu go dtí 1992. Sa bhliain 1974 úsáideadh é mar shuíomh ina raibh Mainistir Bhréidé ficseanúil sa leagan scannáin de In This House of Brede. Cheannaigh muintir Duggan é agus rinneadh ionad d’iarrthóirí tearmainn de.

 Túrtheach 
Tá an túrtheach 22 m ar airde. Tá sé tógtha as cloch le ceithre stór agus poll lámhaigh cúnga. Tá forbhalla "Éireannach" ar an díon, agus túr beag ciorclach in aice leis an gcaisleán.

 Tagairtí 

Catagóir:Comhordanáidí ar Wikidata
Catagóir:Séadchomharthaí Náisiúnta i gContae Chorcaí
Catagóir:Caisleáin i gContae Corcaigh