Dolmain Phroilíg

Dolmain agus Séadchomhartha Náisiúnta is ea Dolmain Phroilíg atá suite i gContae Lú, Éire.

 Suíomh 
Ta an doilmain suite 4.3 km (2.7 mhíle) soir ó thuaidh ó Dhún Dealgan, ar bhruach thiar Abhainn Bhaile Mhic Scanláin.

 Stair 
clé|mion| Dearcadh eile
Thógadh an dolmen san ré Neoiliteach, timpeall 3000 R.Ch. Baineadh úsáid as le haghaidh adhlactha inar cuireadh na hiarsmaí créamtha sa tuama, go minic in éineacht le hearraí uaighe, lena n-áirítear uirlisí, coirníní agus potaireacht. Tá féadaracht ann go thógadh an tuama chun é a ailíniú sa chaoi is go ndíreoidh a tairseach i dtreo Shliabh gCuillinn agus/nó an ghrian ag dul faoi ghrianstad an tsamhraidh.

Maíonn finscéal áitiúil gurbh é an fathach Albanach Para Buidhe Mór Mhac Seoidin (nó Parrah Boug MacShagean; “Páor Mór Buí mac Seoidín”) a d’iompair an dolmen anseo. Thug Para dúshlán Fionn mac Cumhaill do troid, ach rinne Fionn nimhiú ar an abhainn in aice láimhe agus d'ól Para as. Cuireadh an fathach Albanach ag an tuama dingeacha in aice láimhe.

Maíonn traidisiún áitiúil eile, má chaitheann cuairteoir trí chloch ar bharr an chromáin, go dtabharfar mian dóibh, nó go bpósfar iad laistigh den bhliain.

 Cur síos 
clé|mion| Uaigh an Fhathaigh in aice láimhe
Tá dolmain Phroilíg comhdhéanta de dhá chloch tairsí, cúlchloch níos ísle agus leac mhullaigh ollmhór, a bhfuil meáchan thart ar 40 tonna ann. Tá aghaidh ag an tairseach siar ó thuaidh.

90 m (100 slat) thoir-theas tá tuama dingeach áiléir ("Uaigh an Aifir") áilair ar fad 6.7 m (22 tr).

 Tagairtí 

Catagóir:Séadchomharthaí Náisiúnta i gcontae Lú
Catagóir:Comhordanáidí ar Wikidata
Catagóir:Ailt le téacs sa Ghaeilge
Catagóir:Séadchomharthaí Náisiúnta na hÉireann