María Corina Machado

Polaiteoir agus innealtóir tionsclaíoch Veiniséalach is ea María Corina Machado Parisca (a rugadh ar an 7 Deireadh Fómhair 1967). Ceannaire mór le rá den fhreasúra i gcoinne réimeas údarásach Nicolás Maduro, bhí sí ina ball den Tionól Náisiúnta () ó 2011 go 2014, agus sheas sí mar iarrthóir i dtoghcháin uachtaránachta agus í brúite faoi chois ag réimeas Mhaduro.

Bhí Duais Nobel na Síochána bronnta ar María Corina Machado sa bhliain 2025.

clé|mion|220x220px|2013
clé|mion|220x220px|2015
clé|mion|220x220px|2019
clé|mion|220x220px|2024

Luathshaol agus oideachas
Rugadh Machado i gCaracas, Veiniséala, ar an 7 Deireadh Fómhair 1967. Is de shliocht an 3ú Marcas Toro í, Sebastián José Antonio Rodríguez del Toro y Ascanio (1739 -1787), agus is í an duine is sine í de cheathrar iníonacha an tsíceolaí Corina Parisca (1940) agus an fear gnó cruach Henrique Machado Zuloaga (1930 -2023), a bhí ina nia ag Armando Zuloaga, a maraíodh in éirí amach i gcoinne an deachtóra Veiniséalaigh Juan Vicente Gómez. Tá sí chomh maith ina sin-sin-gharneacht d'Eduardo Blanco, sin-sin-neacht de Martín Tovar y Tovar, agus sin-gharneacht de Ricardo Zuloaga.

 Polaitíocht 
Chuir Machado tús lena gairm pholaitiúil mar bhunaitheoir ar an eagraíocht faireacháin vótaí Súmate.  Is í Comhordaitheoir Náisiúnta an pháirtí pholaitiúil Vente Venezuela í, agus sheas sí i réamhthoghchán uachtaránachta an fhreasúra sa bhliain 2012, a chaill sí in aghaidh Henrique Capriles. Le linn léirsithe Veiniséalacha in 2014, bhí ról ceannródaíoch aici maidir le agóidí a eagrú  i gcoinne rialtas an Uachtaráin Nicolás Maduro.

Sa bhliain 2023, bhuaigh Machado toghcháin phríomha an fhreasúra (Elecciones primarias de la Plataforma Unitaria de 2023) chun a bheith ina hiarrthóir aontachta do toghchán uachtaránachta 2024. Ina dhiaidh sin, chuir rialtas Veiniséala cosc uirthi dul san iomaíocht sa toghchán. D'ainmnigh sí Corina Yoris mar iarrthóir ina háit, agus ina dhiaidh sin cuireadh Edmundo González Urrutia ina hionad. Maíonn torthaí toghcháin an fhreasúra gur bhuaigh an freasúra an toghchán, agus d’éiligh rialtas Maduro bua freisin. Go gairid ina dhiaidh sin, i mí Lúnasa 2024, d'fhógair Machado go raibh sí imithe i bhfolach, ag lua imní faoina sábháilteacht agus a saoirse faoi réimeas uathlathach Mhaduro.

Tá  Machado ar a coimeád ó na húdaráis ó 2024 agus í fós ina cónaí i Veiniséala. Ainneoin na mbagairtí ar fad a rinneadh agus a dhéantar uirthi, níl lá rúin aici teitheadh as Veiniséala, ar sí, diongbháilteacht a thugann misneach dá comhthírigh an fód a sheasamh ina teannta.

 Aitheantas 
Tá aitheantas idirnáisiúnta faighte ag Machado as a cuid gníomhaíochais. Ainmníodh Machado ar dhuine de 100 Mná BBC in 2018, agus liostáil an iris Time Machado i measc na 100 duine is mó tionchar sa bhliain 2025.

Sa bhliain 2025, bronnadh Duais Nobel na Síochána  uirthi. D'fhógair Coiste Nobel na hIorua gur as a cuid oibre gan stad ar son chearta daonlathacha mhuintir Veiniséala a bronnadh an gradam uirthi.  Bhí Machado, thar aon cheann eile dá suáilcí, in ann grúpaí éagsúla freasúra a thabhairt le chéile le dúil Veiniséala a athrú ó dheachtóireacht go stát daonlathach. Eiseamláir is ea an misneach atá aici, a dúradh. 

Mhúscail Machado an mhaidin i ndiaidh di an gradam a bhaint agus gur bheartaigh sí caidreamh a chothú le Donald Trump, bhí sí ag obair i gcomhar leis an Uachtarán agus lena réamhtheachtaithe chun mianta na Stát Aontaithe a chur i bhfeidhm i Veiniséala.

Ansin d’fhuadaigh na Stáit Aontaithe Nicolás Maduro agus ba Machado rogha na coitiantachta chun teacht i gcomharbacht air. Ar chúis éigin, níor tháinig tuar faoin tairngreacht úd agus ba í Delcy Rodríguez, Leas-Uachtarán Maduro, a ceapadh ina hionad.

 Féach freisin 

 Polaiteoirí Veiniséalacha
 Fuadach Nicolás Maduro, 2025

Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1967
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Buaiteoirí Dhuais Nobel na Síochána
Catagóir:Caitlicigh
Catagóir:Feiminigh
Catagóir:Gníomhaithe cearta daonna
Catagóir:Gníomhaithe polaitiúla
Catagóir:Innealtóirí
Catagóir:Mná sa pholaitíocht
Catagóir:Polaiteoirí Veiniséalacha
Catagóir:Daoine as Caracas
Catagóir:Caitlicigh Rómhánacha Veiniséala
Catagóir: Mí-úsáid chearta an duine i Veiniséala
Catagóir:Gníomhaithe daonlathais Veiniséala
Catagóir:Polaiteoirí as Caracas