Tonn fhuaimiúil

Is cineál forleata fuinnimh iad tonnta fuaimiúla trí mheán trí luchtú agus díluchtú aidiabatach . I measc na gcainníochtaí tábhachtacha chun cur síos a dhéanamh ar thonnta fuaimiúla tá brú fuaimiúil, treoluas cáithnín, díláithriú cáithníní agus déine fuaimiúil. Taistealaíonn tonnta fuaimiúla le treoluas fuaimiúil sainiúil a bhraitheann ar an meán a bhfuil siad ag dul tríd. Samplaí de thonnta fuaimiúla is ea fuaim inchloiste ó chainteoir (tonnta ag taisteal tríd an aer ar luas fuaime), tonnta seismeacha (creathanna talún ag taisteal tríd an domhan), nó ultrafhuaim a úsáidtear le haghaidh íomháithe leighis (tonnta ag taisteal tríd an gcorp).

 Airíonna tonn 

 Cothromóid tonnta fuaimiúla 
Déanann an chothromóid tonnta fuaimiúla cur síos ar iomadú na dtonnta fuaime. Tugtar an chothromóid tonnta fuaimiúla do bhrú fuaime i toise amháin leáit 

  an brú fuaime i Pa
  an suíomh i dtreo iomadú na toinne, i m
  an luas fuaime ina m/s
  an t-am i s

hTá an cruth céanna ag an gcothromóid toinne do threoluas cáithníní agus tugtar í leáit

  is treoluas na gcáithníní ina m/s

Maidir le meáin chaillteacha, ní mór samhlacha níos casta a chur i bhfeidhm chun maolú atá spleách ar an mhinicíocht agus céim luais a chur san áireamh. Áirítear le samhlacha den sórt sin cothromóidí tonnta fuaimiúla a ionchorpraíonn téarmaí díorthacha codánacha, féach freisin an t-alt maolúchán fuaimiúil .

Thug D'Alembert an réiteach ginearálta don chothromóid tonnta caillteacha. Le haghaidh brú fuaime, bheadh an réiteacháit

  an minicíocht uilleach é i rad/s
  an t-am i s
  an tonnuimhir ina rad·m −1
  ans chomhéifeacht gan aonad

Le haghaidh  bíonn an tonn ina tonn taistil ag gluaiseacht ar dheis, le haghaidh  déantar tonn taistil den tonn ag gluaiseacht ar chlé. Is féidir tonn sheasta a fháil trí  .

 Céim 
I dtonn taistil tá brú agus treoluas na gcáithníní i gcéim, rud a chiallaíonn gurb í an phasuillinn idir an dá chainníocht ná nialas.

Is féidir é seo a chruthú go héasca ag baint úsáide as dlí an gháis idéalaigháit

  an brú i Pa
  an toirt i m 3
  an méid i mol
  an tairiseach gáis uilíoch le luach 

Meas toirt  . De réir mar a fhorleathann  tonn fuaimiúil tríd an toirt, tarlaíonn comhbhrú agus dí-chomhbhrú aidiabatach. Maidir le hathrú adiabatach bíonn an coibhneas seo a leanas idir toirt  de dháileacht sreabháin agus seasann an brú  ann.san áit  an t-innéacs aidiabatach gan aonad, agus a chiallaíonn an foscríbhinn  meánluach na hathróige faoi seach.

De réir mar a fhorleathann fuaimthonn trí thoirt, tarlaíonn díláithriú cothrománach an cháithníní  feadh treo forleata na toinne.áit

  an limistéar trasghearrtha i m 2 é

Ón gcothromóid seo is féidir a fheiceáil nuair a bhíonn brú ar a uasleibhéal, go sroicheann díláithriú na gcáithníní ón meánsuíomh nialas. Mar a luadh cheana, is féidir an brú ascalach do thonn ata ag  taistil ar dheis a thabhairt leÓs rud é go bhfuil an díláithriú uasta nuair a bhíonn an brú náid, tá  pasdifríocht 90 céim, mar sin tugtar díláithriú trí