Dearbhú Balfour, 1917

Ar 2 Samhain 1917 d'fhógair Arthur Balfour,  iar-Phríomhaire na Ríochta Aontaithe,  go mbunófaí stát Giúdach sa Phalaistín, agus impleachtaí tromchúiseacha ag baint leis.. Tá Dearbhú Balfour (Béarla: Balfour Declaration) i gcroí na coimhlinte sa Mheánoirthear sa lá atá inniu ann.Fearghal Mac Bhloscaidh, Athbhreithniú ar an athbhreithniúchas. Eanáir 2014, An tUltach 91 (1), lch 16-17
clé|mion|Rinne na Síónaigh dia beag de Balfour láithreach : cárta phoist de chuid Shmuel Ben David, 1971
clé|mion|Póstaer de chuid Irgun sa bhliain 1931, Bhí  sé ráite gur eagraíocht sceimhlitheoireachta ba an Irgun ag an am.

 Cúlra 
Le linn 1917, chuir Impireacht na Breataine an Impireacht Otamánach faoi chois sa Phalaistín.

Ach roinn an Entente Triarach na críocha sa bhliain 1916, nuair a síníodh an Comhaontú Sykes–Picot.

De réir Conradh na Náisiún, 'cosantóireacht' ab ea an Phalaistín, faoi smacht na Breataine ó na 1920idí go dtí na 1940idí. Tugadh 'Sainordú na Breataine sa Phalaistín' ar an tír san am sin (ó 1923 ar aghaidh).

 An gealltán 
Ar 2 Samhain 1917, gheall an Rialtas Briotanach go foirmiúil “tír dhúchais” do na Giúdaigh.  Scríobh Balfour litir chuig Lord Walter Rothschild ag deimhniú, "His Majesty's Government view with favour the establishment in Palestine of a national home for the Jewish people, and will use their best endeavours to facilitate the achievement of this object..."  Ní raibh stát polaitiúil i gceist ag an am, ach  “tír dhúchais”, frása a bhí roghnaithe go cúramach.

B'fhéidir nach raibh ach iarracht ann i bhforógra Balfour Giúdaigh an domhain a mhealladh chuig cúis na Comhghuaillíochta sa Chéad Chogadh Domhanda. Ach tá go leor conspóide faoin teoiric seo.  

 Iarmhairtí 
Cuireadh fáilte agus fiche roimh an Dearbhú, fiú sa Mheánoirthear; mar shampla, ar 3 Eanáir 1919, síníodh an Comhaontú Faisal–Weizmann,Faisal–Weizmann Agreement, 1919 agus Arab–Jewish cooperation

“We feel that the Arabs and Jews are cousins in race, suffering similar oppression at the hands of powers stronger than themselves, and by a happy coincidence have been able to take the first step toward the attainment of their national ideals together. We Arabs, especially the educated among us, look with deepest sympathy on the Zionist movement ... We will do our best, in so far as we are concerned, to help them through; we will wish the Jews a most hearty welcome home” ag cur dallamullóg ar mhuintir na Palaistíne arís.  

Ach i ndáiríre, ní raibh á ofráil do na hArabaigh ach an moladh nach n-imreofaí leatrom orthu. Mhaígh Ronald Storrs, an chéad ghobharnóir míleata Iarúsailéim go bhféadfadh stát mar sin ‘form for England “a little loyal Jewish Ulster” in a sea of hostile Arabism.’
clé|mion|2017: dúirt Príomh-Aire na Breataine, Theresa May go mbeadh sí ag comóradh an fhorógra “le bród”.
Sa bhliain 2017, dúirt Príomh-Aire na Breataine, Theresa May go mbeadh sí ag comóradh an fhorógra “le bród”.

 Féach freisin     

 Dearbhú Balfour, 1926
 Comhaontú Faisal–Weizmann, 1919
 Sainordú na Breataine sa Phalaistín, 1923-1948

 Tagairtí 

Catagóir:1917
Catagóir:Stair Iosrael
Catagóir:Stair na Ríochta Aontaithe
Catagóir:An Chéad Chogadh Domhanda
Catagóir:Stair na Palaistíne
Catagóir:Coimhlint Iosraelach-Phalaistíneach
Catagóir:Síónachas