Tuama Dingeach Mhaoil Laoisigh

Is tuama dingeach áiléir agus Séadchomhartha Náisiúnta é Tuama Dingeach Mhaoil Laoisigh, ar a dtugtar Leaba na Saidhe freisin, atá suite i gContae Chill Mhantáin, Éire.

 Suíomh 
Tá Tuama Dingeach Mhaoil Laoisigh suite ar an taobh ó thuaidh de Chnoc Mhaoil Laoisigh, 6.1 km (3.8 mhíle) siar ó Síol Éalaigh.

 Stair 
Tógadh Tuama Dingeach Mhaoil Laoisigh c. 2300–1000 R.Ch. i rith na Coparaoise nó na Cré-umhaois. Tagann an seanainm "Labbanasighe" ón nGaeilge leaba na saidhe, a chiallaíonn "Leaba na Soithe" (madra baineann). D'fhéadfadh sé freisin go dtagann an t-ainm ó "Leaba na Saigheada / Seafta", bunaithe ar fhianaise ó thochailtí seandálaíochta a rinneadh ar an suíomh. Míníonn béaloideas áitiúil i nDroichead na Páirce bunús an ainm ar dhóigh dhifriúil - sa cheantar áitiúil fuaimnítear an t-ainm mar "Lob-na-Sy (Síthe)" a deirtear a chiallaíonn "Leaba na Sióga". Rinne Gearóid Ó h-Iceadha tochailt ar an láthair sa bhliain 1937 agus thángthas ar photaireacht, roinnt cnámh créamtha agus dhá dhiosca cloiche. Fuarthas freisin dhá chomhla de mhúnla gaineamhchloiche do cheann sleá.

 Cur síos 
Carn dronuilleogach 13 m × 10 m a bhfuil gailearaí 7.5 m ar fad ailínithe ó thuaidh go dtí an taobh thoir ab ea an tuama. Tá an gailearaí comhdhéanta de réamhshamhail bheag atá scartha le leac íseal ón bpríomhsheomra 6 m ar fad a leathnaíonn i dtreo an oirdheisceart. Tá leac dín aonair easáitithe sa ghailearaí.

 Tagairtí 

Catagóir:Comhordanáidí ar Wikidata
Catagóir:Ailt le téacs sa Ghaeilge

Catagóir:Séadchomharthaí Náisiúnta na hÉireann
Catagóir:Tuamaí dingeach