Tomás Ó Máille

Ba é Tomás Ó Máille an chéad Ollamh le Gaeilge i gColáiste na hOllscoile Gaillimh ó 1909 go lá a bháis i 1938 (30 Márta 1880 - 15 Eanáir 1938). Bhí sé ar dhuine de mhór-scoláirí Gaeilge a linne.
clé|mion|Tomás Ó Máille sna 1930idí, i gColáiste na hOllscoile Gaillimh 

 Beatha 
Saolaíodh an Máilleach do theaghlach rathúil i nGleann an Mháma i gConamara in 1880. Bhain sé céim B.A. Ollscoil Ríoga na hÉireann amach sa Cheiltis, sa Bhéarla agus sa Mhata-fisic i 1905.  Oileadh é ansin i Manchain (bronnadh MA air ansiúd), Learpholl, Baden, Beirlín, agus Freiburg, áit ar bronnadh dochtúireacht Ph.D air sa bhliain 1909. 

 Teangeolaí 
Ó 1928 ar aghaidh, chruthaigh an Máilleach na céadta taifeadadh fuaime de chainteoirí Gaeilge as Connacht agus as an gClár, agus chuidigh le bailitheoirí agus scoláirí eile taifeadtaí a dhéanamh.

 Poblachtánach 
Deartháir ba ea é le Micheál agus Pádraig Ó Máille, TD srl.

Ó 1917 go 1920 bhí sé ina eagarthóir ar An Stoc.

Thacaigh an Máilleach leis na hÓglaigh agus le Colún Reatha Chonamara Thiar. Aithnítear go bhfuil oidhreacht spleodrach Uí Mháille ar chomhchéim le hoidhreacht a chomhghuallaithe i gCogadh na Saoirse, na h-intleachtóirí radacacha agus ceannairí an chultúir agus na polaitíochta, ina measc a chara Pádraig Mac Piarais agus na fir léinn Tomás Mac Donncha agus Éamon de Valera.

 Pearsanta 
Phós sé Eibhlín Ní Scannláin ón bhFearann Fuar, Co. Chiarraí..  Ní raibh sé 58 bliain d'aois nuair a d'éag 15 Eanáir 1938.

 Féach freisin 

 An Stoc

 Naisc sheachtracha 

 Cartlann Uí Mháille in Ollscoil na Gaillimhe

 Tagairtí 

Catagóir:Básanna i 1938
Catagóir:Daoine a rugadh i 1880
Catagóir:Scoláirí an Léinn Cheiltigh
Catagóir:Iar-eagarthóirí ar iar-nuachtáin Ghaeilge
Catagóir:Eagarthóirí ar nuachtáin Ghaeilge
Catagóir:Daoine as Contae na Gaillimhe
Catagóir:Teangeolaithe Éireannacha
Catagóir:Scoláirí Gaeilge