Meitiolamfataimín

Is spreagthach lárchórais néaróg (CNS) é meitiolamfataimín nó  meitiolamfataimín criostail (Béarla: methamphetamine nó crystal meth) a úsáidtear go príomha mar dhruga áineasa agus níos lú go minic chun neamhord hipirghníomhaíochta easnamh aird, támhshuanacha, agus raimhre a chóireáil.   Ní mholtar é a úsáid le haghaidh otracht a thuilleadh.  Nuair a thógtar trí bhéal tosaíonn éifeachtaí laistigh de 30 nóiméad agus féadfaidh siad maireachtáil suas le 24 uair an chloig.  

I measc na bhfo-iarsmaí coitianta tá brú fola ard, éisc,  giúmair ardaithe, fadhb codlata, creathán, buinneach, agus mífheidhmiú gnéasach. I measc na bhfo-iarmhairtí eile a d'fhéadfadh a bheith ann tá síocóis, máine, taomanna, ardteocht an choirp, agus preaba.   Tá baol ard ann maidir le mí-úsáid substaintí ; cé gur annamh a tharlaíonn básanna, go díreach ó úsáid.    D'fhéadfadh úsáid le linn toirchis dochar a dhéanamh don leanbh agus ní mholtar beathú cíche tar éis é a úsáid.   Maidir le cógais, tá sé i bhfine na n-amfataimíní. 

Thángthas ar mheiteafataimín sa bhliain 1893 agus monaraíodh den chéad uair é sa bhliain 1919.    Déantar é go coitianta i saoráidí mídhleathacha sna Stáit Aontaithe agus sa Chianoirthear. Mar chaitheamh aimsire is féidir é a shlogadh, a smúradh, a instealladh nó a chaitheamh (cosúil le toitíní). Aicmítear é mar shubstaint rialaithe de chuid Sceideal II .  Tá srian nó cosc ar tháirgeadh, dáileadh agus seilbh meitiolamfataimín i go leor tíortha.  

San Eoraip, cosnaíonn sé idir 17 agus 64 Euro in aghaidh gach graim ar sholáthar mídhleathach ó 2018 ar aghaidh  Bhain thart ar 27 milliún duine úsáid as  amfataimíní, an chuid is mó acu ag baint úsáide as meitiolamfataimíní, in 2019.

 In Éirinn 
Tháinig an-tóir ar mheitiolamfataimín in Éirinn sna 2020idí.

 Féach freisin 

 Amfataimín

 Tagairtí 

Catagóir:Drugaí gan stádas dlíthiúil
Catagóir:Mí-úsáid substaintí
Catagóir:Cógaseolaíocht