Conchobar Maenmaige Ua Cellaigh

Daicheadú rí Uí Mhaine agus seachtú Ceann na Fine ba ea  Conchúr Meánmhaighe Ó Ceallaigh  (Meán-Ghaeilge  Conchobar Maenmaige Ua Cellaigh) (bás 1180).

 Stair 
De réir a leasainm, bhí sé ar altramas i Meánmhaighe agus é óg.

Deirtear sna ginealaigh gur mac é Conchur le Diarmaid.  Ní fios go cruinn a shinsearacht, an mac nó garmhac é le Tadhg Mór, a maraíodh ag Cath Chluain Tarbh sa bhliain 1014, ní b'fhéidir mac nó garmhac le Thadhg Ó Ceallaigh, a fuadaíodh ag arm na Mumhan sa bhliain 1145.

Aontaíonn gach foinse go raibh Conchúr i réim le daichead bliain, agus mar fíor, tháinig sé i gcomharbacht ar Thadhg Ó Ceallaigh am éigin tar éis dó a fuadaíodh.  Agus éis gcoróin, tháinig neamhspleáchas gairid Shíol Anmchadha chun deiridh, teoranta i ndiaidh seo ina dtuath féin.

 Saothair eaglasta 
Rinne Conchúr cill a thógáil ag Cluain Mhic Nóis sa bhliain 1167.ACM 1167.19  Dar le John O'Donovan, deirtear i roinnt ginealach gur thóg sé dhá chill déag i gcríocha Máenmaige.

 Cath na gConchúr 
Mar thoradh meath ar chumhacht Ruairí Uí Chonchúir, tharla aighneas cathartha sna Connachta ón mbliain 1177 ar aghaidh.  Rinne Uí Mhaine iarracht leas a bhaint as na  cúrsaí seo, a tháinig chun críche le Cath na gConchúr, a tharla b'fhéidir i Máenmaige sa bhliain 1180.ACM 1180.6  Ba é Conchúr Mheánmhaighe mac Ruaidri a bhuaigh.  Insíonn na Ceithre Máistrí gur maraíodh:
Concobhor Ua Ceallaigh, Tadhg a mhac, a dherbhrathair Diarmaid, & Maoil Seachlainn mac Diarmada Ui Cheallaigh, & mac Taidhg Ui Concobhair (.i. Tadhg).

 Sliochtaigh 
Seo a leanas ríthe Uí Mhaine de shliocht Conchúir:
 Domnall Mór Ua Cellaigh, bás 1121
 Conchobar Ó Cellaigh, bás 1268
 Donnchad Muimnech Ó Cellaigh, bás 1307
 Gilbert Ó Cellaigh, bás 1322
 Tadhg Ó Cellaigh, bás 1316
 Tadhg Óg Ó Cellaigh, bás 1340
 Tadhg Ruadh Ó Cellaigh, bás 1410

 Tagairtí sna hannála 
Ní fheictear Conchúr agus Uí Mhaine ach go hannamh sna hannála, rud a chuireann in úil stádas íseal na ríochta laistigh de chúige Chonnacht.  Seo a leanas roinnt iontráil:
 ACM 1145.17:  Fir Mumhan do thocht slóighedh i c-Connachtaibh, & rugsat Ua Ceallaigh .i. Tadhg mac Conchobhair, tigherna Ua Maine, leó, & ro mharbhsat Ruaidhri Ua Flaithbheartaigh
 ACM 1147.14:  Maidhm Atha Luain for Dhomhnall mac Toirrdhealbhaigh Uí Chonchobhair, & for Uibh Maine ria f-Feraibh Teathbha...
 ACM 1155.23:  Creach Maighe Find lá Feraibh Teathbha, go ro oirgset dream do Uibh Máine.
 M1163.9:
Coinnmhedhcoinnmed, ar eDIL; coinmheadh ar teanglann.ie; buannacht ríogh-dhamhna lá Niall, mac Muirchertaigh Uí Lachlainn la mac rígh Ereann ... Do-choidh iar sin dar Ath Luain h-i c-Connachtaibh da fichet décc a líon & do-ronsat a c-coinnmheadh for Uibh Maine, & ro marbait uile lá Conchobhar Ua Ceallaigh & la Concobhar Maonmhaighe, & lá h-Uibh Máine tria fheill & mheabhail cénmóthátcenmothá, seachas, cé is moite de, ar eDIL sceolungasceolang, sciulang, scéalaí, marthanóir (catha), ar eDIL & lucht eludha, & ro gabhadh Niall, mac Muirchertaigh Uí Lochlainn, & ro h-iodhnaicedh slán é dia thigh ...
Coinnmheadh rídhamhna ag Niall mac Muircheartaigh Uí Lochlainn, mac rí Éireann ... Chuaigh sé i ndiaidh sin thar Áth Luain i gConnachta le dhá fhichid déag agus rinne coinmheadh ar Uíbh Mhaine agus maraíodh uile ag Conchúr Ó Ceallaigh, Chonchúr Meánmhaighe Ó Conchúir agus Uíbh Mhaine trí fheall agus trí mhearbhall, seachas marthanóirí catha agus lucht éalaithe; agus gabhadh Niall Muircheartaigh Ui Lochlainn, agus tionlacadh slán é chuig a thigh ...
 ACM 1167.19:  Teampall do dénam i c-Cluain Mic Nóis i n-ionadh an dearthaighe lá Conchobhar Ua c-Ceallaigh, & lá h-Uíbh Maine.
 ACM 1170.22:  ... Creach lá h-Uibh Maine a n-Urmhumhain ... Ro h-indreadh Urmhumha leó don chur-sin, & ro scaoilset clár-droichet Cille Da Lua.

 Foinsí 
 Corpus of Electronic Texts
 Annála Uladh
 Annála Tiarnaigh
 Tuarasgbhail agus Nósa Ua Maine Francis John Byrne, Irish Kings and High-Kings, Baile Átha Cliath (1971;2003) Four Courts Press, 
 Gerard Madden, History of the O'Maddens of Hy-Many, 2004. .
 Joseph Mannion, The Life, Legends and Legacy of Saint Kerrill: A Fifth-Century East Galway Evangelist'', 2004. 
 Denis Walsh, Uí Mhaine
 Dan P. McCarthy, Synchronisms , eagrán athbhreithnithe, Coláiste na Tríonóide.

 Tagairtí 

Catagóir:Ríthe Uí Mhaine