Robert Morton Nance

Bhí Robert Morton Nance (1873 - 1959) ina phríomhshaineolaí ar an gCoirnis, ina sheandálaí farraige, agus ina chomhbhunaitheoir ar an gcumann Kernow Goth (Gaeilge:An tSean-Chorn).

Scríobh Nance go leor leabhar agus paimfléad ar an gCoirnis, lena n-áirítear foclóir Coirnise, ar saothar  caighdeánach é, agus chuir sé in eagar irisí agus paimfléid faoi Chorn na Breataine, ina measc Kernow Goth, iris Chónaidhm na Sean-Chumann Coirnise (Béarla: Federation of Old Cornwall Societies). Bhí Nance ina sheandálaí farraige clúiteach freisin agus ba bhunaitheoir é den Chumann um Thaighde Mara (Society for Nautical Research). Bhí a léargas agus a fhoghlaim ar taispeáint ina leabhar Sailing-ship Models a foilsíodh i 1924. Rinne sé staidéar ar ealaín sa Bhreatain agus sa Fhrainc agus ba phéintéir agus ceardaí oilte é araon.

 An obair a rinne sé leis an gCoirnis 

Sa bhliain 1898, scríobh Robert Morton Nance "The Merry Ballad of the Cornish Pasty".Hall, Stephen (2001) The Cornish Pasty. Nettlecombe: Agre Books 

Sa bhliain 1904, thosaigh Nance i mbun staidéir ar an gCoirnis ón leabhar A Handbook of the Cornish le Henry Jenner, cé go mbeadh sé ag stiúradh athbheochan na teanga i dtreo na Coirnise meánaoisí ina dhiaidh sin.Harris, Dee (2016). The Cornish History Notebook. Ors Sempel. ISBN 978-0-9930764-2-8

Thosaigh sé ag scríobh agus ag léiriú filíochta don Cornish Magazine le Arthur Quiller-Couch . 

Sa bhliain 1909, bhuail Nance agus Jenner le chéile in Aberfal le linn do Nance bheith i mbun taighde don leabhar A Glossary of Cornish Sea Words (foilsithe tar éis a bháis mar imleabhar cuimhneacháin i 1959). Rinneadh cairde díobh agus chaith siad an chéad deich mbliana eile ag déanamh taighde ar an gCoirnis agus ag bailiú blúirí den Choirnis thraidisiúnta. Foilsíodh iad seo i sraith páipéar a léadh d’Institiúid Ríoga an Choirn agus do Chumann Polaiteicnice Ríoga an Choirn araon.

Sa bhliain 1920, bhunaigh Jenner agus Nance an chéad Old Cornwall Society i bPorth Ia. Ba é a mhana ná "Cuntelleugh an Brewyon us Gesys na vo Kellys Travyth" ("Cruinnigh sibh na blúirí atá fágtha, nach gcaillfear aon ní".). Faoin mbliain 1924, bhí a dhóthain Old Cornwall Societies bunaithe chun cónaidhme a chur ar bun, le Jenner mar uachtarán uirthi agus Nance mar thaifeadtóir.Harris, Dee (2016). The Cornish History Notebook. Ors Sempel. ISBN 978-0-9930764-2-8. Bhunaigh an Chónaidhm an tréimhseachán Kernow Goth (nó Old Cornwall). sa bhliain 1925 .

Sna 1920idí go circa 1940 ba ghnách le Nance agus ASD Smith úsáide a bhaint as saothair Edward Lhuyd agus Whitley Stokes, chomh maith le gramadach na Briotáinise, chun ceist na comhréire agus na gramadaí  i gCoirnis a réiteach..Harris, Dee (2016). The Cornish History Notebook. Ors Sempel. ISBN 978-0-9930764-2-8.

Sa bhliain 1928, ar an 21 Meán Fómhair, bhí Nance, Jenner agus daoine eile ag freastal ar an gcéad Gorsedh Kernow ag Boscawen - Un. Insealbhaíodh bheirt bhard dhéag, lena n-áirítear Nance, a ghlac an bardainm Mordon  (‘ Uain Farraige ’).Harris, Dee (2016). The Cornish History Notebook. Ors Sempel. ISBN 978-0-9930764-2-8.

Sa bhliain 1929, d’fhoilsigh sé Cornish for All, saothar a mhionshonraigh leagan den Choirnis bunaithe ar an Ordinalia agus ar théacsanna meánaoiseacha eile, a chruthaigh an córas litrithe Kernewek Unyes (An Chornais Chomhaontaithe) agus ba chor cinniúnach é a shainigh an chéad chéim eile den Athbheochan.Harris, Dee (2016). The Cornish History Notebook. Ors Sempel. ISBN 978-0-9930764-2-8.

Sa bhliain 1932, scríobh Nance An Balores, an chéad dráma a scríobhadh i Kernewek Unyes, agus léiríodh é an bhliain sin ag cruinniú na Comhdhála Ceiltí i dTruru.

An bhliain sin, an 31 Nollaig, d’fhoilsigh an Western Morning News óráid a thug Henry Jenner ar an ábhar 'Tírghrá an Choirn',  inar scríobh sé "Bedheugh Byntha Kernewek"  (" Bí i do Chornach go deo "). Tháinig grúpa daoine óga Cornacha a bhí gníomhach go polaitiúil le chéile chun an chéad ghluaiseacht pholaitiúil náisiúnta sa Chorn a chruthú, Tyr ha Tavas (Talamh agus Teanga), ag glacadh le frása Jenner mar mhana acu le stocaireacht a dhéanamh ar an bparlaimint.

Dúirt Nance ag an am;

Sa bhliain 1934, le bás Henry Jenner, rinneadh Bardh Meur nó Ard-Bhard Gorsedh an Choirn de Nance. An bhliain chéanna sin, d’fhoilsigh Nance agus Smith Foclóir beag English-Cornish Dictionary le chéile. Chríochnaigh Nance saothar a shaoil, sé sin foclóir iomlán Coirnise - Béarla, a chríochnaigh Nance sa bhliain 1938 .Harris, Dee (2016). The Cornish History Notebook. Ors Sempel. ISBN 978-0-9930764-2-8. Bailíodh £2000 d’airgead an lae inniu, as síntiúis deonacha chun íoc as foilsiú an tsaothair. Leasaíodh agus leathnaíodh é chun alt Béarla - Coirnis a chur san áireamh i 1952..

Sa bhliain 1939, d'fhoilsigh Nance Lyver an Pymp Marthus Selevan, bailiúchán scéalta tíre ó pharóiste Selevan, a scríobhadh chun aithris a dhéanamh ar stíl drámaí míorúilte an Choirn.

Sa bhliain 1949, trí sheans,  d'aimsíodh i Músaem na Breataine  na Tregear Homilies. Chuir John Mackechnie, an scoláire Ceilteach a d'aimsigh iad, nuacht na fionnachtana ar aghaidh chuig Nance.

Sa bhliain 1951, thosaigh na Old Cornwall Societies ag foilsiú sraith leabhrán beag le sleachta as an Mheán-Choirnis curtha in eagar i Kernewek Unyes ag Nance agus ASD Smith. I measc na dtéacsanna seo bhí Bewnans Meryasek, An Tyr Marya, Sylvester ha'n Dhragon, Abram hag Ysak, Adam ha Seth, Davydd hag Urry agus An Venen ha'y Map .

D’oibrigh Nance mar Uachtarán ar Institiúid Ríoga an Choirn  (Royal Institution of Cornwall ) ó 1951 go 1955.Brian Murdoch, "Nance, Robert Morton (1873-1959)", Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004 accessed 15 Nov 2007 I rith an ama seo, d’oibrigh sé chun na Coirnise nua-aimseartha a fheabhsú agus d’fhoilsigh sé eagráin nua i 1952 agus 1955 dá dhá fhoclóir.Berresford Ellis, Peter (1974). The Cornish Language and Its Literature. Routledge. ISBN 978-0-7100792-8-2.

Sa bhliain 1954, táirgeadh ceirníní de Nance ag léamh an scéil Jowan Chy an Hor, chomh maith le Boorde's Colloquies agus Pader agan Arloedh  (Gaeilge;Paidir an Tiarna). Sula bhfuair sé bás i 1959, dúirt sé: "One generation has set Cornish on its feet. It is now for another to make it walk." (Gaeilge; “Chuir glúin amháin an Choirnis ar a cosa. Is le duine eile anois é a chur ag siúl.”) Berresford Ellis, Peter (1974). The Cornish Language and Its Literature. Routledge. ISBN 978-0-7100792-8-2.

 Saol pearsanta 
Rugadh Nance i gCaerdydd do thuismitheoirí ón gCorn. Ba as Lannwedhenek a athair. Chaith Nance an chuid is mó dá óige ina chónaí i Penarth agus rinne sé staidéar ar ealaín i gCaerdydd agus i Hertfordshire.Berresford Ellis, Peter (1974). The Cornish Language and Its Literature. Routledge. ISBN 978-0-7100792-8-2. Sa bhliain 1906, d’aistrigh Nance ón mBreatain Bheag agus shocraigh sé síos i Nancledra in aice le Porth Ia, Kernow,  áit ar bhunaigh sé an Society for Nautical Research i 1911. Sa bhliain 1959, fuair sé bás agus cuireadh é i Séipéal Sen Senan, Zennor, tar éis dó a bheith tinn i bhfómhar na bliana 1957.Robert Morton Nance (1873-1959); Find a Grave

 Liosta roghnaithe saothar 

 1912: Scéal Mhuir na Breataine . Henry Frowde. Category:CS1: Julian–Gregorian uncertainty  ASIN B000LQ60UM
 1923: Gluais Focal Ceilteacha sa Chanúint Choirnis . Falmouth: Cumann Polytechnic Ríoga na Coirnéal
 1924: Múnlaí Seoltóireachta: rogha as bailiúcháin Eorpacha agus Mheiriceánach le téacs tosaigh . Londain: Halton agus Truscott Smith (grianghraif)
 ---do.---2ú rev. eag. Londain; Nua Eabhrac: Halton, 1949
 Múnlaí Clasaiceach Seoltóireachta i nGrianghraif. Athchló Foilseacháin Dover, Mineola, NY, 2000
 1925- : Old Cornwall, mar eagarthóir agus mar rannpháirtí.
 Ailt i Old Cornwall, lena n-áirítear "The Cornish Language in the Seventeenth Century", in: Old Cornwall ; imleabhar. VI, uimh. 1.
 1932: An Balores, dráma sa Choirnis Aontaithe
 1934: Foclóir Béarla-Cornish, le ASD Smith
 1938: Foclóir Coirnis-Béarla . Cónaidhm na Sean-Chumann Coirnéal
 1956: The Cledry Plays: drolls of Old Cornwall le haghaidh aisteoireacht sráidbhaile agus léamh baile . Cónaidhm SheanChumann Coirnéal B0000CJH1W 
 1961: Coirnis do Chách : treoir don Choirnis Aontaithe. Cónaidhm na Sean-Chumann Coirnéal. B0000CKWG1 
 [nd ]: Treoir do Logainmneacha Coirnis; le liosta de na focail atá iontu . Cónaidhm na Sean-Chumann Coirnéal. (Trí eagrán, roimh 1971. )

 Féach freisin 

 Risteard Gendall
 Ken Seoirse
 Henry Jenner
 Dolly Pentreath
 Nicholas Williams

 Tagairtí 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1873
Catagóir:Básanna i 1959
Catagóir:Scríbhneoirí as Caerdydd
Catagóir:Scoláirí an Léinn Cheiltigh
Catagóir:Scríbhneoirí na Coirnise
Catagóir:Daoine a labhraíonn Coirnis
Catagóir:Scríbhneoirí ó Chorn na Breataine
Catagóir:Bird Gorsedh Kernow
Catagóir:Athbheochan na Coirnise
Catagóir:Adhlacthaí i gCorn na Breataine