Stair Iosrael

deas|mion|Lógó Irgun sna 1940idí agus sceimhlitheoireacht na Síónaigh
deas|mion|1940idí: feachtas sceimhlitheoireachta de chuid Irgun i gcoinne na bPalaistíneach agus na mBriotanach (anseo Buamáil Óstán Rí Daithí in 1946)
deas|mion|Yitzhak Rabin, Bill Clinton, agus Yasser Arafat, Teach Bán, 1993-09-13
mion|Feallmharú  Yitzhak Rabin, 1995
mion|liricí i bpóca Yitzhak Rabin, 1995 "Shir LaShalom" ("Song for Peace"), 
mion|Theip go hainnis ar Camp David, 2000. Príomh-aire Iosrael, Ehud Barak, Bill Clinton & Yasir Arafat (físeán) 
mion|Arm Iosrael in Nablus, 2002
deas|mion|Scriosadh Gaza in 2023/2024

De réir an Bhíobla, thug Maois na hIosraeilítigh go dtí an tír tar éis 40 bliain sa bhfásach. Bhí géarleanúint ar na hIosraeilítigh le linn dóibh bheith i ngéibheann ag na Bablónaigh, agus arís cuireadh chun siúil iad tar éis am Chríost, nuair a leagadh an dara Teampall. Níor fhan ach an-bheagán díobh sa tír go dtí gur thosaigh buíon bheag ag filleadh ag deireadh an 19ú haois.

 Sainordú na Breataine 
 Ar an 2 Samhain 1917, tharla "Dearbhú Balfour": d'fhógair an Rúnaí Gnóthaí Eachtracha sa Bhreatain, Arthur Balfour ag an am, go mbunófaí stát Giúdach sa Phalaistín.
 Sainordú na Breataine sa Phalaistín, 1920idí-1940idí

 1940idí: Bunú an Stáit agus Nakba 
Spreag cinedhíothú na nGiúdach (an tUileloscadh) bunú stáit Iosrael mar thearmann do na Giúdaigh. Ach de réir a chéile sa 20ú haois, tháinig rómánsúlacht chun cinn a bhaineann le scéal Iosrael mar thearmann na nGiúdach a d’éalaigh ó chinedhíothú na Naitsíoch, agus neartaíodh riail an choilíneachais sna Críocha faoi Fhorghabháil.

 Sna 1940idí, rinne an Irgun, mílíste Síónach de chuid Menachem Begin (príomh-aire Iosrael níos déanaí) feachtas sceimhlitheoireachta i gcoinne na bPalaistíneach agus na mBriotanach (mar shampla Buamáil Óstán Rí Daithí in 1946, cuid den "Gluaiseacht Frithbheartaíochta na nGiúdach").

 1947. Plean críochdheighilte de chuid na Náisiún Aontaithe don Phalaistín. Tharraing Réiteach an Dá Stát conspóid níos déanaí.

 Ar 14 Bealtaine 1948, "Forógra na Saoirse" san Iosrael. D'fhógair rialtas Iosrael  go foirmeálta go raibh neamhspleáchas bainte amach aige.

 Na Cogaí 

 Cogadh na Sé Lá. Ar an 5 Meitheamh 1967, rinne Iosrael ionsaí ar an Éigipt. Cuireadh tús le Cogadh na Sé Lá.

 Bhris Cogadh Yom Kippur  amach an 6 Deireadh Fómhair 1973

 Sceimhlitheoireacht na bPalaistíneach le linn na 1970idí: Sléacht München, 1972 agus Oibríocht Entebbe, 1976
 Ionradh Iosrael ar an Liobáin i 1978. Bunaíodh UNIFIL, chun maoirsiú a dhéanamh ar Fhórsaí Iosrael.  Is réimse é ina bhfuil obair uasal déanta le fada ag comhaltaí d'Óglaigh na hÉireann.

 1980idi - 1990idí : Dóchas agus antoisceachas 
 Comhaontuithe Osló.  In Osló i 1993 agus i 1995, d’aontaigh Eagraíocht Shaoirse na Palaistíne (an PLO) conarthaí le hIosrael, na Comhaontuithe Osló. Thug an PLO aitheantas don stát Iosraelach.

Teacht chun cinn na heite fíor-dheise in Iosrael ó na 1990idí ar aghaidh:

- 1994 - Sléacht Mhosc Ibrahimi ;

- 1995 - Feallmharaíodh Rabin, Príomh-aire Iosrael. Giúdach ceartchreidmheach agus antoisceach den eite dheis a rinne é.

 Bhí cuid den Liobáin faoi fhorghabháil mhíleata Iosraelach ó 1982 go 2000. Tharla sléachtanna.
 2000: theip ar na cainteanna síochána Camp David.

 21ú haois : Coimhlint Iosrael  v. comharsana 
 Cuireadh deireadh leis an Dara Éirí Amach na bPalaistíneach (Intifada nó الانتفاضة الثانية, Al-Intifāḍa aṯ-Ṯhāniya) sa bhliain 2005
 Tosóidh Iosrael ag tarraingt amach ó Stráice Gaza i samhradh na bliana 2005, de réir ráitis a chuir Airiél Searón, Príomh-aire Iosrael amach i Meán Fómhair, 2004.
 Coimhlint Iosrael–Gaza 2014
 Agóidí Gaza-Iosrael, 2018-2019
 Géarchéim Iosrael-Palaistín, 2021
 Géarchéim Iosrael-Palaistín, 2022
 Géarchéim Iosrael-Palaistín, 2023
 Cogadh Iosrael-Gaza, 2023 ar aghaidh
 Cinedhíothú na bPalaistíneach, 2023-2024. Ag an am céanna, bhí Benjamin Netanyahu, príomh-aire Iosrael, agus a leithéid ag súil le líomhain an fhrithSheimíteachais a úsáid mar sciath chosanta.
 Imscrúdú na Cúirte Coiriúla Idirnáisiúnta sa Phalaistín
 Scrúdú na Cúirte Bhreithiúnais Idirnáisiúnta maidir le forghabháil na hIosrael ar chríocha Palaistíneacha
 Coimhlint Iosrael-Hezbollah

 Féach freisin     

 Stair de réir tíre

 Tagairtí 

Catagóir:Stair Iosrael
Catagóir:Stair de réir tíre