Fuathchaint

mion|Hanover, MD, SAM
I ndlí na hÉireann, is éard is fuathchaintCaint fuath nó i mBéarla "hate speech" ann ná aon chumarsáid a dhéantar go poiblí le hintinn nó le dóchúlacht a bheith bagrach nó maslach agus ar dóigh di fuath a chothú in aghaidh daoine mar gheall ar a: 

 Cine
 Dath
 Náisiúntacht
 Creideamh
 Bunús eitneach nó náisiúnta
 Ballraíocht den lucht siúil
 Claonadh gnéis

Is féidir an chumarsáid a labhairt, a fhoilsiú nó a chraoladh. Ní áirítear cumarsáid a dhéantar in áit chónaithe phríobháideach nach féidir le daoine lasmuigh den áit chónaithe í a fheiceáil ná a chloisteáil.

 Dlí in Éirinn 
Ar 29 Samhain 1989, tháinig an tAcht um Thoirmeasc ar Ghríosú chun Fuatha i bhfeidhm. Achtaíodh é chun a chur ar chumas don Stát an Cúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Sibhialta agus Polaitiúla a dhaingniú, sa mhéid is gur rinneadh coir as iompar atá beartaithe chun fuath a adhaint nó gur dóigh dó fuath a adhaint do dhaoine mar gheall ar a gcine, a ndath, a náisiúntacht, a gcreideamh, a mbunadh eitneach nó náisiúnta, toisc gur den lucht siúil iad nó mar gheall ar a gclaonadh gnéasach. 

Níor éiligh an Cúnant go mbainfeadh an reacht le claonadh gnéasach nó, d'fhéadfaí a rá, leis an lucht siúil ach an oiread. Sa dá chás, ba é an chéad uair a cosnaíodh na dreamanna sin go sonrach ar aon dóigh i ndlí na hÉireann.

Deir an tAcht gur cion é ábhar bagrach, maslach nó tarcaisneach a chur in iúl a bhfuil sé d’aidhm aige, nó ar dóigh dó, fuath a “chothú” in aghaidh grúpa daoine mar gheall ar a gcine, a ndath, a náisiúntacht, a reiligiún, a mbunús eitneach nó náisiúnta, a mballraíocht den lucht siúil nó claonadh gnéis. Is féidir an chumarsáid a bheith labhartha, i scríbhinn, a chraoladh nó mar chuid de thaifeadadh.

Mura raibh sé ar intinn ag an duine fuath a chothú, féadfaidh sé/sí cúiseamh a chosaint trína chruthú nach raibh a fhios acu ábhar an ábhair, agus nach raibh cúis ar bith acu a bheith in amhras go raibh an t-ábhar bagrach, maslach nó tarcaisneach.

 An tAcht um Cheartas Coiriúil (Cionta Fuatha) 
mion|Helen McEntee
Ritheadh reachtaíocht eile, an An tAcht um Cheartas Coiriúil (Cionta Fuatha) in 2024;  tháinig an reachtaíocht i bhfeidhm ar an 1 Eanáir 2025 chun déileáil le coireanna áirithe ar fuath is bun leo, fuath a léiriú do dhaoine ar bhonn cine, datha, claonadh gnéis, inscne nó míchumais.  Faoin reachtaíocht seo coir ata in aon chumarsáid nó iompar baolach nó toiliúil a d’fhéadfadh foréigean nó fuath a spreagadh in aghaidh duine nó daoine toisc “tréith chosanta” a bheith á ceangal leo.

An duine a dhéanann iarracht fuath a spreagadh in aghaidh duine nó grúpa ag a bhfuil ceann de na tréithe cosanta sin acu, tá an duine sin ciontach i gcion a bhféadfadh cúig bliana príosúin a bheith mar phionós ag dul leis.

Pléadh siar in 2022 éileamh go ndéanfaí leasú  le go mbeadh sé ina choir feasta fuath a spreagadh i leith lucht labhartha na Gaeilge.  Dúirt an tAire Dlí agus Cirt Helen McEntee ag an am go mbeadh cás an chainteora Gaeilge clúdaithe chomh maith ag "bunús eitneach".

 Féach freisin     

 Coir fuatha
 Mionn mór
 Claontacht 
 Cúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Sibhialta agus Polaitiúla 
 Saoirse cainte sa Ghearmáin 

 Naisc sheachtracha 

 Níl dlíthe sonracha ag Éirinn faoi láthair a dhéileálann le coireanna fuatha.
 Acht um Thoirmeasc ar Ghríosú chun Fuatha 1989
Fuathchaint ar líne a phlé ag Ceannairí Domhanda i bPáras 

 Tagairtí 

Catagóir:Cinsireacht
Catagóir:Ciníochas
Catagóir:Gnéasachas
Catagóir:Fuath ban
Catagóir:Claontacht gnéis
Catagóir:Claontacht agus leithcheal
Catagóir:Diamhasla
Catagóir:Eascaine
Catagóir:Coireacht fuatha
Catagóir:Fuathchaint
Catagóir:Ciapadh agus bulaíocht
Catagóir:Oideachas Saoránach Sóisialta Polaitiúil