Brian (miotaseolaíocht)

I Miotaseolaíocht na nGael, ar duine de thriúr mac Tuireann na dTuath Dé Danann ba ea Brian, i dteannta le Iuchar agus Iucharba.

mion|200px|"Brian Seizes the Pig-Skin", léaráid le J. H. Bacon, c.1905.

Oidheadh Chlainne Tuireann

Shocraigh an triúr deartháireacha, Cian, namhaid a n-athair, agus é féin athair Lugh, a mharú.  Chuaigh Cian i riocht muice, chun é féin a chur as aithne, ach chuaigh na deartháireacha i riocht cúnna, agus chuaigh ar a thóir.  Mharaigh siad é agus shrac a chorp as a chéile.  Rinne siad iarracht a gcoir a cheilt, ach rug Lugh orthu ar ball beag.  Mar éiric, sheol sé ar tóraíocht iad ar fud an domhain, chun airm draíochta a thabhairt ar ais, a bhí ar intinn ag Lugh feidhm a bhaint astu sa Dara Cath Maighe Tuireadh.  D'éirigh leo gach a raibh ó Lugh, ach d'fhill siad go hÉirinn agus iad gortaithe go dona.  D'impigh siad ar Lugh iad a leigheas, ach dhiúltaigh sé.  Fuair siad bás, agus fuair Tuireann bás de chumha thar a n-uaigheanna.

I leagan amháin ar a laghad den scéal, is é Brian an té a bhí glic agus grinn, siúd is nach raibh stuaim ná meabhair ag a dheartháireacha, agus an-uamhan orthu i láthair Bhriain.  

Cuireadh scéal Clainne Tuireann i gcomórtas le hArgonautica Gaelach."The Children of Tuireann". P. W. Joyce (aistr.). 1879. Old Irish Romances. C. Kegan Paul & Co.

Béaloideas na hAlban
I mbéaloideas níos déanaí na hAlban, b'fhear mórchúiseach é Brian, a thug cabhair don Chailleach chun Deò-ghrèine a tharrtháil.

Cultúr na ndaoine
Is príomhphearsa é Brian san úrscéal As Baile: A Story le Patrick Magee, a athinsíonn scéal Mhic Tuireann.

Tagairtí

Catagóir:Tuatha Dé Danann
Catagóir:Déithe na nGael