Cináed mac Írgalaig

Rí Bhreá agus Ard-Rí na hÉireann ba ea Cainneach mac Iorghalaighiorghalach Lit., trodach, ar teanglann.ie FGB () (bás 728), ar a glaodh Cainneach Caoch (Cináed Cáech) air.

Tosca
Iorghalach mac Conaing (bás 702), iar-rí Bhreá, ba ea athair Cináed, agus Muireann (bás 748) a mháthair.T.M. Charles-Edwards, Early Christian Ireland, Aguisín II Ba bhall é d'Uí Chonaing as Cnóbha, de chuid Síl nÁedo Sláine, géag d'Uí Néill an Deiscirt. 

De réir an tsean-nóis, rugadh Cináed agus é leathchaoch, tar éis dó Naomh Adomnán maidir a chuir ar shliochtaigh a athar, or gur mharaigh sé Niall mac Cernaig Sotal (bás 701), ball de mhuintir a chéile comhraic, Uí Chear lomnaigh de Bhreá Theas.  Bhí Muireann trom ar Chináed ag an am, agus d'impigh sí ar an naomh géilleadh. Insítear i nAnnála Easpacha na hÉireann go ndúirt an naomh:Annála Easpacha na hÉireann, FA 150
’Búdh rí go demhin,’ ar sé, ‘an ghen fail id bhroinn, & as briste a leathshuil anossa tré easguine a athar.’
’Beidh sé rí, go deimhin,’ ar sé, ’an leanbh id' bhroinn, ach leathshúil aige briste de bharr eascaine a athar.’

Réimeas
Bhí Cináed i gcoróin i mBreá Thuaidh ón mbliain 718, b'fhéidir tar éis bhás Amalgaid mac Congalaig, agus i Breá iomlán ó 724 go 728. Bhain sé ríogacht Breá agus an ard-ríogacht amach, agus Fógartach mac Néill d'Uí Chearnaigh ag Cath Cheann Deilgean (Cill Dealga b'fhéidir).AU 724.3

Faightear imeachtaí dá réimeas i nAnnála Tiarnaigh, inar  asserted a cheannas ar fud na tíre, imeachtaí nach tuairiscítear i mAnnála Uladh. Sa bhliain 725, ghabh sé na hUlaid, agus sa bhliain 726, chloígh sé na Laigin ag Cath Mhaíne.AT 725.5, 726.8

Insítear i nAnnála Uladh gur aistríodh corp Naomh Adhamhnán go hÉirinn, agus gur cuireadh Cáin Adomnáin i bhfeidhm an athuair, sa bhliain 727.AU 727.5

Bás
Sa bhliain 728, cloíodh agus maraíodh é le linn Chath Dhroim Corcainn (nó Druim Ciaráin, ní aithnítear an áit) ag Flaithbertach mac Loingsig de Cenél Conaill,AU 728.1 a chruthaigh féin mar Ard-Rí.

Molann an staraí T.M. Charles-Edwards gur tharla concas Chiannachta Bhreá le linn réimeas Cináeda; idir an Bóinn agus an Dealbhna ag Uí Chonaing, agus idir an Delvin agus an Life ag Uí Chearnaigh.Charles-Edwards, lch. 550-552 Seachas Congalach Cnogba sa 10ú haois, Ard-Rí deireanach na hÉireann den Síol Aodha Sláine ba ea é. Maraíodh a mhac, Domhnall (bás 749) ag Cath Ard Ciannachta.AU 749.5

Féach freisin
 Ríthe Bhreá

Foinsí
 Corpus of Electronic Texts
 Annála Uladh, Part 1 (431–1201), G100001A
 Annála Tiarnaigh, G100002
 Annála Easpacha na hÉireann, G100017
 Byrne, Francis John (2001), Irish Kings and High-Kings, Baile Átha Cliath: Four Courts Press, 
 Charles-Edwards, T.M., Early Christian Ireland.'' Cambridge University Press, Cambridge, 2000. 

Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh sa 7ú haois
Catagóir:7ú haois in Éirinn
Catagóir:8ú haois in Éirinn
Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann
Catagóir:Daoine na Meánaoise
Catagóir:Fir
Catagóir:Ríthe Bhreá
Catagóir:Uí Néill