Juglans

Is éard is crainn ghallchnó ann ná aon speiceas crainn sa ghéineas plandaí Juglans, an tíopaghéineas  den fhine Juglandaceae,  agus tugtsr gallchnóanna ar  síolta inite d'aon chrann den ghéineas Juglans. Is crainn dhuillsilteacha iad gach speiceas, 10-40  milliméadar, le 5–25 duillín; bíonn tar seomracha, carachtar roinnt leis na cnónanna eiteacha (Pterocarya), ach nach bhfuil ann sna hicearaí   (Carya) sa bhfine céanna. 

Síneann na 21 speiceas sa ghéineas trasna an tSean-Domhain mheasartha ó oirdheisceart na hEorpa soir go dtí an tSeapáin, agus níos leithne sa Domhan Nua ó oirdheisceart Cheanada siar go California agus ó dheas go dtí an Airgintín. 

 Sanasaíocht 
Eascraíonn an t-ainm coitianta gallchnó as Old English wealhhnutu, go huathoibríoch 'foreign nut' (ó wealh 'gall' + hnutu ''cnó'),  mar gur tugadh isteach é ón Ghaill agus ón Iodáil. Ba é an t-ainm Laidineach ar an ngallchnó ná nux Gallica, "cnó na Gallice ". 

Tagann an t-ainm cineálach ón Laidin jūglans, rud a chiallaíonn 'gallchnó, crann gallchnó,'; dá bharr sin,  is giorrúchán jūglans de Jōvis glans 'cnó [an dia] Iúpatarnut of [an Dia]  Iúpatair'.   

 Béaloideas 
De réir traidisiúin ba chóir crann gallchnó a bhualadh. Bheadh sé seo chun adhmad marbh a bhaint agus foirmiú meathán a spreagúil. 

 Táirgeadh 
 Táirgeadh gallchnó (sa bhlaosc) - 2014  Tír  (tonna) link=|border     1,602,373 link=|border     518,002 link=|border     445,829 link=|border     180,807 link=|border     125,758 link=|border     102,740  Domhanda  3,462,731  Foinse: FAOSTAT na Náisiún Aontaithe  
Sa bhliain 2014, ba é a bhí i dtáirgeadh domhanda gallchnónna (sa bhlaosc) ná 3.5 milliún tonna,  bhí an tSín chun tosaigh le 46% d'iomlán an domhain (tábla). Ar na táirgeoirí móra eile bhí na Stáit Aontaithe agus an Iaráin (tábla). 

 Saothrú agus úsáidí 
mion| Ar cheann de na príomh-chomhábhair i gcócaireachtmBaklava agus na Tuirce. 
Is iad an dá speiceas is tábhachtaí ó thaobh na tráchtála de ná J. regia le haghaidh adhmaid agus cnónna, agus J. nigra le haghaidh adhmaid. Tá riachtanais cothaithe comhchosúla ag an dá speiceas agus fástar iad go forleathan i gcriosanna measartha. 

Is speicis atá éilitheach ó thaobh an tsolais iad gallchnónna a bhaineann leas as cosaint ón ngaoth. Tá gallchnónna an-triomach-chrua.


Catagóir:Juglandinae
Catagóir:Fagales
Catagóir:Cnónna agus síolta inite
Catagóir:Plandaí a úsáidtear i leigheas traidisiúnta na Síne