Ríochtaí Éireann

San alt seo a leanas tá liostaí dreamanna agus ríochtaí fianaithe Gaelacha i nÉirinn na meánaoise roimh theacht na Normannach sna blianta 1169-72.

 mion|100px|Léarscáil Tolamaes mion|100px|Luath-dhreamanna mion|100px|Éire c. 900 mion|100px|Éire 1014 mion|100px|Tiarnas na hÉireann c. 1300. mion|100px|Éire c. 1450

Le linn na ré Ghaelaí, bhí an tír roinnte ina tuatha agus ríochtaí.  Bhíodh tuatha in iomaíocht eatarthu féin le haghaidh tailte agus acmhainn, agus dá bharr, bhíodh siad ag fás is ag laghdú.  Thar chionn na tuatha agus ríochtaí bhíodh na cúigí, mar a bhí lena n-ainmneacha Meán-Ghaeilge:
 Connacht
 Laigin
 Mide
 Mumu
 Ulaid
I dteannta sin, bhí ríochtaí suntasacha eile ann amhail is a leanas:
 Airgíalla
 Bréifne
 Osraige
 Uí Néill an Tuaiscirt
 Uí Néill an Deiscirt (Míde)

Tar éis ionradh na Normannach, thit cuid mhór den tír faoi smacht Tiarnas na hÉireann, cé go raibh roinnt ríochtaí Gaelacha fós ann.  Tar éis na bliana 1350, thosaigh ceannas na Normannach ag dul i léig, agus tharla athbheochan Ghaelach, le toradh gur laghadaigh tionchar díreach Pharlaimint na hÉireann go ceantar aitheanta mar An Pháil faoin mbliain 1500.  Sa bhliain 1541, bunaíodh Ríocht na hÉireann ag Anraí VIII Shasana agus thosaigh Concas Túdarach na hÉireann.  Tar éis dhiúltú Chonradh na Mainistreach Móire ag Coróin na Breataine, theith na hIarlaí, agus ina dteannta siúd tháinig deireadh le ré na nGael.

Connacht
Réamhstairiúil
 Auteini i gContae na Gaillimhe, gaolmhar leis na hUaithne
 Nagnatae i gContaetha Maigh Eo agus Slighigh, gaolmhar b'fhéidir le Fir Ol nEchmacht (ainm ársa ar Chonnacht ba ea Cóiced Ol nEchmacht).

Luath-Chríostaí
 Aidhne nó Uí Fhiachrach Aidhne
 Bréifne
 Conmaicne Mara
 Connachta
 Corco Moga
 Dealbhna
 Dealbhna Nuad
 Dealbhna Thír Dhá Loch
 Fir Domnann
 Cineál Aodha
 Magh Loirg
 Muintir Murchada
 Partraige
 Síol Anmchadha
 Síol Mhuireadhaigh
 Tír Soghain
 Uí Briúin Aí
 Uí Dhiarmada
 Uí Fiachrach
 Uí Fhiachrach Aidhne
 Uí Fiachrach Fionn
 Uí Fhiachrach Mhuaidhe
 Uí Mhaine

12ú haois
 Clanricarde (Mac William Uachtar)
 Mac William Íochtar
 Bréifne Thiar

Laigin
Réamhstairiúil
 Brigantes  (Éire) i ndeisceart Loch Garman; aitheanta fosta i dtuaisceart na Breataine; gaolmhar b'fhéidir leis an mbandia, Brigit
 Cauci, timpeall Bhaile Átha Cliath
 Coriondi, tuaisceart Loch Garman
 Manapii, Cill Mhantáin; aitheanta fosta as an Ghaill; nasctha fosta le Fear Manach agus Muineachán 
 Osraige

Luath-Chríostaí
 Caomhánach
 Loígis
 Uí Bhairrche
 Uí Chinnsealaigh 
 Uí Dhúnlainge
 Uí Failge
 Uí Mháil

12ú haois
 Ríocht na Laighean, féach freisin Ríthe na Laighean.

Mide
Réamhstairiúil
 Ebdani, Eblani nó Blanii (leaganacha isdócha den ainm céanna)

Luath-Chríostaí
 Ríocht na Mí
 Ciannachta
 Breá
 Fir Chúl Bhreá
 Tethba Uí Néill an Deiscirt
 Uisneach

Mumu
Réamhstairiúil
 Gangani nó Concani i gContaetha Luimnigh agus an Chláir.  Lonnaithe fosta sa Bhreatain Bheag.  Tugann Tolamaes "Rinn na nGangani" ar Leithinis Llŷn
 Iverni i gContae Chorcaí, aitheanta níos deireanaí na hÉarainn
 Luceni i gContaetha Ciarraí and Luimnigh
 Usdiae, Uodiae nó Vodiae i gContaetha Port Láirge agus Corcaí, gaolmhar b'fhéidir leis na hOsraí
 Uterni i gCorcaigh
 Uellabori nó Velabri i gCiarraí

Luath-Chríostaí
 Builg
 Corcu Baiscinn
 Corcu Duibne
 Corcu Loígde
 Dáirine
 Deirgtine
 Déisi
 Eóganachta
 Érainn
 Iarmuman
 Mairtine
 Múscraige
 Osraige
 Uí Fidgenti
 Uí Liatháin

12ú haois
 Deasmhumhain
 Tuadhmhumhain
 Urumhain

Ulaid
Réamhstairiúil
 Darini, i gContaetha Tír Eoghain, Ard Mhacha agus Dúin.  Géag na nÉarann b'fhéidir, agus nasctha lena dhia sinsearach, Dáire
 Erdini, i gContae Fhear Manach
 Robogdii, i gContaetha Aontroma agus Doire, gaolmhar b'fhéidir leis an Dál Riata
 Uennicnii, i gContae Dhún na nGall
 Uoluntii, an dream aitheanta níos deireanaí mar na hUlaid, i gContaetha Ard Mhacha, an Dúin, Muineacháin agus Cabháin

Luath-Chríostaí
 Airgíalla nó Oirialla
 Airthir
 Cairbre Droma Cliabh
 Cenél Conaill (Tír Chonaill)
 Cenél nEógain (Tír Eoghain)
 Conaille Muirtheimne
 Cruithne
 Dál nAraidi
 Dál Fiatach
 Dál Riata
 Dartraige
 Dartraige Con-innsi
 Eilne
 Uí Echach Cobo
 Uí Néill an Tuaiscirt
 Ulaid

12ú haois
 Bréifne Thoir

Féach freisin
 Treibheanna/clanna Gaelacha
 Tiarnas na hÉireann
 Ríocht na hÉireann
 Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Éireann
 Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann

Foinsí
 Bhreathnach, Edel (eag.), The Kingship and Landscape of Tara. Four Courts Press for The Discovery Programme. 2005.
 Byrne, Francis J., Irish Kings and High-Kings. Four Courts Press. 3ú heagrán, 2001.
 Céitinn, Seathrún, Foras Feasa ar Éirinn.
 Charles-Edwards, T.M., Early Christian Ireland. Cambridge University Press. 2000.
 Curley, Walter J. P., Vanishing Kingdoms: The Irish Chiefs and their Families. Baile Átha Cliath: Lilliput Press. 2004.
 Dillon, Myles, The Cycles of the Kings. Oxford. 1946. / Four Courts Press. Eagrán athbhreithnithe, 1995.
 Duffy, Seán (eag.), Medieval Ireland: An Encyclopedia. Routledge. 2005.
 MacKillop, James, A Dictionary of Celtic Mythology. Oxford. 1998.
 Koch, John T. (eag.), Celtic Culture: A Historical Encyclopedia. 5 imleabhar nó r-leabhar amháin. ABC-CLIO. 2006.
 Lalor, Brian, The Encyclopedia of Ireland. Yale University Press. 2003.
 Mac Niocaill, Gearóid, Ireland before the Vikings. Baile Átha Cliath: Gill and Macmillan. 1972.
 Meyer, Kuno (eag.), "The Laud Genealogies and Tribal Histories", in Zeitschrift für celtische Philologie 8. Halle/Saale, Max Niemeyer. 1912, ll. 291-338.
 Ó Corráin, Donnchadh (eag.), Genealogies ó Rawlinson B 502, Coláiste na hOllscoile, Corcaigh: Corpus of Electronic Texts. 1997.
 —, Ireland before the Normans. Baile Átha Cliath: Gill and Macmillan. 1972.
 Ó Donnabháin, Seán (eag. agus aistr.), Annála na gCeithre Máistrí, Acadamh Ríoga na hÉireann. Baile Átha Cliath. 1848-51. 2a heagrán, 1856.
 O'Rahilly, Thomas F., Early Irish History and Mythology. Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath. 1946.
 Rynne, Etienne (eag.), North Munster Studies: Essays in Commemoration of Monsignor Michael Moloney. Limerick. 1967.
 Sproule, David, "Origins of the Éoganachta", in Ériu 35'' (1984): ll. 31–37.

Naisc sheachtracha
 Ancient Kings, Kingdoms, and Territories of Ireland
 Ptolemy's Geography of Ireland

Tagairtí