Cellach mac Cerbaill

Rí na nOsraí de rítheaghlach Dhál Bhirn ba ea Ceallach mac Cearbhaill (Sean-Ghaeilge Cellach mac Cerbaill).  Bhí sé i réim ón mbliain 905 go dtí a bhás sa bhliain 908.The History and Antiquities of the Diocese of Ossory, iml. I (1905), ll. 41-44. 

Gaoil ríoga
Cearbhall mac Dúnlainge (bás c. 888), iar-rí, ba ea athair Cheallaigh.  Bhí sé pósta le Echrad ní Madadún mhic Aodha (rí na nUlad, bás c. 950). Bhí mac acu, Donnchadh (bás c. 976), a bheadh ina rí Osraí in am trátha.Dobbs, Margaret E. (eag. agus aistr.), “The Banshenchus [part 2]”, Revue Celtique, iml. 48, (1931): lch. 188 (“Echrad ingen Madadain m. Cellaig rig Osraidi, mathair Dondchada m. Aeda ; 7 mathair Muirchertaig (ob. 976) m. Domnaill Ui Neill.”). Mac Aodha (bás c. 919) mhic Eochagáin mhic Aodha (bás c. 883) ba ea Madadún, athair chéile Cheallaigh.Dobbs, Margaret E., “The Banshenchus [part 1]”, Revue Celtique, Vol. 47, (1930) lch. 337 (“Echrad, daughter of Matudan son of Aed, had a lovely colour. She bore Murchertach the impetuous son of Domnall Ua Neill, the fighter in the battle.”). Bhí Eochagán pósta le hInderb ní Máel Dúin de Cenél nEógain. Bhí Máel Dúin (bás c. 867) agus a athair, Áed Oirdnide mac Néill (bás c. 819), ina ríthe Ailigh.Kelley, David H. "Descents from the High Kings of Ireland." The American Genealogist. (Eanáir 1978). Iml. 54. ui. 1, ll. 1-5.Dobbs, Margaret E., “The Banshenchus [part 2]”, Revue Celtique, Vol. 48, (1931), lch. 227 (“Ingean Madadain (ob. 949) m. Aeda .1. Eachrad, mathair Muircertaig (ob. 976) m. Domnaill Arda Mâcha, athair Flaitbertaig in Trostân (ob. 1036).”).Charles-Edwards, T. M. (2000), Early Christian Ireland, Cambridge: Cambridge University Press, Byrne, Francis John (2001), Irish Kings and High-Kings, Baile Átha Cliath: Four Courts Press, Byrne, Irish Kings, lch. 284, tábla 5Ó Corrain, Ireland before the Normans, lch. 180.

Bhí beirt mhac ag Ceallach, Cuilen agus Donnchad.

Réimeas
Bhí Ceallach ar an bhfód i gCath Gabhrán sa bhliain 893.ACM 893.11 Tháinig sé i gcoróin tar éis dá dheartháir níos sine Diarmait a chur as sa bhliain 905. Maraíodh Ceallach i gCath Mhagh Ailbhe, ag troid ar son an rí-easpaig, Cormac mac Cuileannáin, sa bhliain 908.  Mar a insítear i nAnnála Inis Faithlinn:Annála Inis Faithlinn, AI 908.2

mion|Painéal ag bun na Croise Thuaidh i nÁth Eine, Contae Thiobraid Árann (ar theorainn na Mumhan agus na nOsraí) ag léiriú mhórshiúl sochraide, a mheastar gur Cormac mac Cuileannáin atá ann, tar éis an chatha inar maraíodh eisean agus Ceallach mac Cearbhaill.Crawford, Irish Carved Ornament, féach léaráid 150 agus plé ar ll. 73-74.

Insítear i nAnnála na gCeithre Máistrí ámh gur tharla an cath úd ag Bealach Múna sa bhliain 903:Annála na gCeithre Máistrí, ACM 903.7

Tar éis a bháis, chuir a gcol ceathrar, an tArdrí Flann Sinna, Diarmaid deartháir Cheallaigh ar ais i gcoróin. Adhlacadh é is dóigh sa reilig i Saighir.

Oidhreacht
Sinsear na clainne meánaoisí, Mhic Giolla Phádraig is ea Ceallach, agus deirtear sa saothar Íoslannach, Landnámabók, ina dtugtar Kjallakur Kjarvalson air, gur sinsear roinnt luath-lonnaitheoirí na tíre é.Landnámabók, lch. 352

Féach freisin
 Osraí
 Ríthe na nOsraí

Naisc sheachtracha
 Fitzpatrick Society, Mac Giolla Phádraig Clan

Tagairtí

Catagóir:Ríthe na nOsraí
Catagóir:Mhic Giolla Phádraig