Conmhaicne Dhúin Mhóir

Dream agus tuath ársa i gcúige Chonnacht ba ea Chonmhaicne Dhúin Mhóir nó Cineál Dhubháin (Sean-Ghaeilge Conmaícne Dúna Móir,  Cenéoil Dubáin).

 Bunús 
Gaolta b'fhéidir leis na Laigin ba ea na Conmhaicne, a scaip ar fud na tíre, ag lonnú i gcúige Chonnacht agus an Longfort.

 Críocha 
De réir T. H. Knox, bhí ann sa tuath ná barúntacht Dhúin Mhóir, cuid de Béal Átha Mó, agus ar a laghad paróiste Béal Chláir.  Molann O'Donovan ámh nach raibh inti ach Dún Mór féin.

mion|150px|Luath-dhreamanna agus ríochtaí in Éirinn, c. 800

Faightear that ar bhaile Dhúin Mhóir (dóite sna blianta 1249, 1284 agus 1315, agus balla tógtha thart air sa bhliain 1280) talamh ardú ó thuaidh, agus criathrach thoir agus thiar.  Bhíodh suíomhanna le mótaí le fáil ó dheas agus thiar ag Dairbhre Thuaidh, An Cheathrú Mheánach agus Dún Baile.  Bhíodh cónaí ar dhaoine go formhór i n-oir-dheisceart Chineál Dhubháin.

 Clanna 
Ón mbliain 800 ar aghaidh, d'éirigh clann Uí Bhriúin Aoi i gceannas mar phríomhchlann na gConnacht, agus lonnaigh siad clanna (Síol Mhuireadhaigh) i dtuatha éagsúla, Conmhaicne Dhúin Mhóir san áireamh.

Ath-ainmníodh níos deireanaí Caisleán Chonmhaicne Dhúin Mhóir go Dún Mór Fheorais.

 Nasc le Naomh Pádraig 
Sa bhunleagan de Vita tripartita Sancti Patricii, dúirt Tíreachán go ndeachaigh Naomh Pádraig trí Chonmhaicne Dhúin Mhóir ar a shlí chuig Conmhaicne Coille.  Ní aithníodh cealla Phádraig i gConmhaicne Dhúin Mhóir.

 Mainistir 
Bunaíodh mainistir Agaistíneach ag Dún Mór, ag na Normannach sa bhliain 1425.

 Féach freisin 
 Conmhaicne
 Dunmore, County Galway

 Foinsí 
 Annála na gCeithre Máistrí








 Tagairtí 

Category:History of County Mayo