Conghal Ceannmhaghair

Ard-Rí na hÉireann ba ea Conghal Ceannmhaghairmaghar, mion-iasc, ar teanglann.ie () (bás 710).  Ba bhall é Conghal de Cenél Conaill d'Uí Néill an Tuaiscirt. Bhí seanathair Chonghail, Domhnall mac Aodha (bás 642), ina Ard-Rí, cé nach raibh a athair, Fergus Fanát.Francis J.Byrne, Irish Kings and High-Kings, Tábla 4

Tháinig Conghal i gcomharbacht ar a chol ceathrar Loingseach mac Aonghasa, a d'éag i mbun chatha sa bhliain 703. Bhí Conghal i gcoróin mar Ard-Rí ón mbliain from 703 go 710.Tugtar réimeas sé bliana do i Sioncronachtaí Laud , ach 8 mbliana Leabhar Laighneach of Leinster agus Rawlinson Genealogies 

mion|200px|Dreamanna agus ríochtaí in Éirinn luathChríostaí.Féach Seán Duffy (eag.), Atlas of Irish History, ll. 18–19.

Ráthóir ba é Conghal de Cháin Adhamhnáin, comhaontaithe ag Sionad Bhiorra sa bhliain 697.  Is é an dara ráthóir tuata ar an liosta tar éis Loingsigh, agus glaoitear rí Thír Chonaill dó, cé go bhféadfadh é gur cuireadh an teideal seo leis níos deireanaí.T.M. Charles-Edwards, Early Christian Ireland, lch. 539

Le réimis Loingsigh agus Conghail bhí buaicphointe Cenél Conaill, i ndiaidh sin urraithe ag a ngaol comhraic, Cenél nEógain. Is amhlaidh go ndearna an bheirt acu iarrachtaí tailte na gConnacht a ghabháil, le torthaí éagsúla.  D'éag Loingseach dá bharr, cé gur bhain Conghal cáil amach nuair a chloígh sé fíor na gConnacht sa bhliain 707 agus maraíodh a rí, Indreachtach mac Dúnchadha.Annála Uladh, AU 707.2 Ní raibh Conghal féin ann ach bhí Fearghal mac  Loingsigh an ar an bhfód.  

An bhliain chéanna, chuaigh Conghal féin ar feachtas sna Laighin.AU 707.7  Insítear i bhForas Feasa ar Éirinn le Seathrún Céitinn gur dóigh sé cill Dara, ag tabhairt le tuiscint gurbh é sin cúis a bháis.Seathrún Céitinn's Foras Feasa ar Éirinn, Leabhar II, lch. 143 

D'éag Conghal féin go tobann sa bhliain 710. De réir ghluais i nAnnála Uladh, tharla sin de bharr taoma.AU 710.3   Mhair roinnt mac ina dhiaidh, duine ar bith dóibh i ndáiríre iomráiteach, ina measc: Flann Gohan (bás 732) agus Conaing (died 733), maraithe i mbun chogaidh idir Cenél Conaill agus Cineál nEógain; agus Donnghal (bás 731).AU 732.10, 733.3  Tháinig tuaisceartach eile i gcomharbacht air mar Ard-Rí, Fearghal mac Maoil Dúin (bás 722) de Cenél nEógain.

Foinsí
 Corpus of Electronic Texts
 Annála Uladh, Part 1 (431–1201), G100001A
 Seathrún Céitinn, Foras Feasa ar Éirinn, G100054
 Byrne, Francis John (2001), Irish Kings and High-Kings, Baile Átha Cliath: Four Courts Press, 
 Charles-Edwards, T.M., Early Christian Ireland.'' Cambridge University Press, Cambridge, 2000. 



Tagairtí

Catagóir:Bliain bhreithe anaithnid
Catagóir:8ú haois in Éirinn
Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann
Catagóir:Daoine na Meánaoise
Catagóir:Fir
Catagóir:Uí Néill