Feradach Finnfechtnach

I Miotaseolaíocht na nGael, Ard Rí seanscéalach na hÉireann ab ea Fearadhach Fionnfeachtnach (Sean-Ghaeilge Feradach Finnfechtnach) mac Crimthann Nia Náir.

Níl na foinsí ar chomh intinn faoi  sraith chomharbas na n-Ard-Ríthe, agus áit Fhearadhacha ann.  De réir Leabhar Gabhála na hÉireannR. A. Stewart Macalister (eag. & aistr.), Lebor Gabála Érenn: The Book of the Taking of Ireland Part V, Irish Texts Society, 1956, lch. 305 agus Annála na gCeithre MáistríAnnála na gCeithre Máistrí, M14-36 tháinig sé i gcoróin tar éis bás Cairbre Cinnchait.  Sna hannála, deirtear go raibh a máthair Baine torrach leis nuair a chuir Cairbre a athair as cumhacht, ach más fíor bheadh sé nós lú ná a cúig bliana d'aois ag teacht i gcoróin.  Is amhlaidh gur ath-insint é seo de scéal faoi Ard-Rí níos deireanaí, Túathal Techtmar.T. F. O'Rahilly, Early Irish History and Mythology, Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath, 1946, ll. 159-161  Deir na hAnnála freisin gur thorthúil í Éire i rith a réimis, i gcodarsnacht leis réimeas gortach an fhorghabhálaí, Cairbre.  Deir Seathrún CéitinnSeathrún Céitinn, Foras Feasa ar Éirinn, 1.38 gur tháinig Fearadhach i gcomharbacht ar a athair, Crimthann, agus réim Cairbre ina dhiaidh. 

Insíonn Céitinn gur mhair an breitheamh Morann mac Máin le linn réimeas Fhearadhaigh (i Leabhar Gabhála agus na hAnnála, ba mac Cairbre agus a bhean chéile Mani é).  Bhí torc draíochta le Morann, darbh ainm id1 id (c) ar eDILidhe ar teanglann.ie FGB Morainn, a theannadh thar muineál breithiúna a tugfadh míbhreith go dtí go dtógfadh cóirbhreith, nó finné a thóg bréagfhianaise go dtí go n-inseodh an fhírinne.

Bhí Fearadhach i réim ar feadh fiche bliain de réir an Leabhar Gabhála agus Foras Feasa, dhá bhianna is fiche de réir na n-Annáil, sula bhfuair sé bás le hadhairt ag Liathdroim (aon ársa ar Theamhair. I ngach foinse, tháinig Fíatach Finn i gcomharbacht air.

Achar ama
 Leabhar Gabhála na hÉireann: Impire na Róimhe Domitian (AD 81–96) agus bás an phápa Clement I (AD 99).
 Foras Feasa ar Éirinn: AD 5–25
 Annála na gCeithre Máistrí: AD 14–36.

Foinsí



Tagairtí

Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann
Catagóir:Ríthe na Teamhrach