Tigernmas

I Miotaseolaíocht na nGael, Ard Rí ar Éireann ba ea Tiarnmhas (Sean-Ghaeilge Tigernmastigernmas ar eDIL; tiarnúil) mac Follaigh, mac Ethriel, de shliocht Éiremhóin. 

De réir Leabhar Gabhála na hÉireann, tháinig sé i réim nuair a dhíbrigh sé a réamhtheachtaí Conmhaol i gCath Aonach Mhacha. Laistigh d'aon bhliain dá theacht i gcoróin, bhuaigh sé seacht gcath is fiche in éadan sliochtach Eber Finn, ag cloí nach mór an sliocht go léir.

Deirtear gur bruithníodh ór don chéad uair riamh i rith a réimis, ag an ngabha, Iuchadán. Ba é Tigernmas an chéad rí a thug coirn dá lucht coimhdeachta. Ba é an chéad a chaith éadaí daite le corcra, gorm agus uaine, agus cóirithe le dealga, frainsí agus seoda. Agus é ina rí, tharla deich dtomhaidhm, seacht loch agus trí abha.

Achar ama
Bhí Tigernmas i gcoróin ar feadh 70 bliain (nó 100 bliain de réir an Leabar FidhnachaFíonach, Contae Liatroim, ar logainm.ie, lch. 23). Fuair seisean agus trí cheathrú d'fhir na hÉireann bás ar Mhaigh SléachtMaigh Sléacht ar logainm.ie agus Crom Cruach á adhradh acu, dia gránna a mhaolaíodh le híobairt daonna.R. A. Stewart Macalister (eag. & aistr.), Lebor Gabála Érenn: The Book of the Taking of Ireland Part V, Irish Texts Society, 1956, ll. 198-209Edward Gwynn (eag. & aistr.), Dindshenchas Aoi Iml. 3, dán 50, Iml. 4, dán 7 De réir Annála na gCeithre Máistrí, bhí idir-riocht in Éirinn ar feadh seacht mbliana tar éis a bháis, sular thóg Eochaid Étgudach an ríogacht.Seán Ó Donnabháin (eag. & aistr.), Annala Rioghachta Éireann: Annals of the kingdom of Ireland by the Four Masters, Baile Átha Cliath, 1848-1851, Iml. 1, ól . 39-44

 Leabhar Gabhála na hÉireann: báis Thineas agus Decylas, ríthe na hAisiria, agus réimis Dáiví agus Solamh in Iosrael
 Sioncronachtaí Laud: ríthe Asa agus Jehoshaphat na na hIúdáia, agus rí Pertiades (Pyriatides) na hAisiria, 985 RCThe Laud Synchronisms ar CELT
 Annála na gCeithre Máistrí: 1621–1544 RC
 Foras Feasa ar Éirinn: 1209–1159 RC.Dáithí Ó Coimín & Pádraig Ua Duinnín (eag .& aistr.), The History of Ireland by Geoffrey Keating, Irish Texts Society, 1902-1914, Leabhar 1 Alt 25

Tagairtí

Catagóir:Ard-Ríthe na hÉireann