Baile in Scáil

Is cuid de Scéalaíocht na Ríthe i Miotaseolaíocht na nGael é Buile an Scáil (Sean-Ghaeilge Baile in Scáil), scríofa is amhlaidh san 11ú haois.  Caomhnaítear é in dhá lámhscríbhinn den 15ú agus 16ú haois.

Achoimre
Shiúil Conn trí thimpiste ar an lia agus é ar mhúir chosanta na Teamhrach.  Chuir sé seo le fios go raibh an lia clúdaithe ó ré Chú Chulainn.  Chuir draoi brí an lia in iúl, agus dúirt gurbh ionann líon búireanna an lia agus líon na ríthe a leanfadh Conn.  D'éirigh ceo draíochta agus tháinig marcach chucu, a chaith trí gha i dtreo Choinn.  D'iarr sé ansin ar 
Chonn agus ar an ndraoi dul ina theannta chuig a thigh suite ar mhaigh agus crann óir in aice leis.  Chuadar isteach, agus thug bean le coróin óir ar a cionn fáilte rompu.  Chonaic siad i dtosach báire dabhach airgid, fáiscthe le fonsaí óir, lán de leann rua, agus cuach agus spúnóg freastail óir.  Chonaiceadar scál ansin, fear ard galánta, ina shuí ar ríchathaoir, a deir gur Lugh é féin.  Ba cheannas na hÉireann í an bhean, agus chuir sí béile ar an mbord do Chonn agus ann easna daimh ceithre throigh is fiche ar fad, agus easna toirc.  Nuair a chuir sí na deochanna ar an mbord, d'fhiafraigh sí díobh "Cé acu a dtabharfaí an cuach seo?", agus d'aithris Lugh dán a d'inis do Chonn líon blianta a réime, agus ainmneacha na ríthe a leanfas é.  Chuaigh siad faoi scáth Lugh isteach, agus d'imigh an teach as amharc, ach d'fhan an cuach agus an spúnóg freastail."Baile in Scáil: the Phantom's Frenzy", Miles Dillon (eag. & aistr.), The Cycle of the Kings, Oxford University Press, 1946Cycles of the Kings Web Project : Baile in Scáil  

Luann Helmut Birkhan taighdeoirí (m.s. J. Weisweiler, M. Dillon), a rinne iarracht nasc  teangeolaíochta a chruthú idir laith (leann) agus flaith.Helmut Birkhan: Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur, lch. 532, cuid. 3, lch. 777.

Foinsí
 Helmut Birkhan: Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1997, ISBN 3-7001-2609-3.
 Bernhard Maier: Lexikon der keltischen Religion und Kultur (= Kröners Taschenausgabe. Band 466). Kröner, Stuttgart 1994, ISBN 3-520-46601-5.

Naisc sheachtracha
 James MacKillop:  A Dictionary of Celtic Mythology, Oxford University Press, 2004.

Tagairtí

Catagóir:Scéalaíocht na Ríthe