Haem

Coimpléasc comhordanáidithe is ea haem d'ian iarainn comhordanáidithe le porfairin  ag gníomhú mar liogann theitridhéadach, agus le ceann amháin nó dhá cheann de lioganna aiseacha.  Tá an sainmhíniú scaoilte, agus fágann go leor léirithe na lioganna aiseacha a fhágáil ar lár.A standard biochemistry text defines heme as the "iron-porphyrin prosthetic group of heme proteins"(Nelson, D. L.; Cox, M. M. "Lehninger, Principles of Biochemistry" 3rd Ed. Worth Publishing: New York, 2000. .) Tá go leor meitileapróitéiní a bhfuil porfairin iontu mar a ngrúpaí próistéiteacha ; tugtar haemaphroteiní orthu seo. Is gnách go n-aithnítear haeim mar chomhpháirteanna de haemaglóibin, an lí dearg san fhuil, ach tá siad le fáil freisin i roinnt haemapróitéiní eile atá tábhachtach ó thaobh na bitheolaíochta de amhail mióglóibin,  cíteacróim, cataláisí, heme sárocsaíodáise,  agus siontáis ocsaíde nítrí intéilí.

Faightear an focal haem ón nGréigis   haima a chiallaíonn "fuil". 
deas|mion|207x207px| Múnla  líonta spáis den fho-aonad Fe-prótaphorfairin IX de heme B. lioganna aiseacha fágtha  ar lár. Scéim dathanna: liath = iarann, gorm = nítrigin, dubh = carbón, bán = hidrigin, dearg = ocsaigin 

 Feidhm 
deas|mion| An haemghrúpa de  sucsainéit dihidrigionáise  atá ceangailte le histidín, iompróir leictreon sa slabhra iompar leictreon mhiteacoindrigh. Léiríonn an sféar mór leath-trédhearcach suíomh an ian iarainn.  
Tagairtí

Catagóir:Haemaiteolaíocht
Catagóir:Fuil
Catagóir:Iarann