Cóiced Ól nÉchmacht

Ainm ársa ar Chúige Chonnacht is ea Cúige Ól Éagmacht (Sean-Ghaeilge Cóiced Ól nÉcmachtécmacht, gan chumhacht, ar eDIL; Ól n-écmachtar eDIL).

Fir Ól nÉchmacht is ea leagan eile dá ainm.  In am trátha, tháinig na Connachta chun cinn.  Sháraigh siad Fir Ól nÉchmacht agus tugadh an t-ainm Cúige Chonnacht ar an gceantar.

 Tíreolaíocht 
Meastar go bhfuil nasc idir an t-ainm 'Échmacht' agus treibh darbh ainm Nagnatae ar léarscáil Tolamaes de chuid an 2a haois AD.

Bhí trí phríomhthreibh ann i bhFir Ól nÉchmacht : 
 Fir Craibe: suite ó Luimneach go dtí Pálás Fhiodaigh in oirthuaisceart Aidhne, a mheastar.  Níos déanaí, d'ionghabhfaí Tuamhain taobh ó dheas d'Aidhne, sa Mhumhain isteach, mar atá fós.
 Tuatha Taiden: sínte ó Fhiodach soir trasna na Sionainne i dtreo Teamhrach, ar chomhchríocha is dócha le hUí Mhaine ar a mhéid is mó.
 Gamanraige: ón nGaillimh go dtí An Drobhaois agus An Duibh san oirthuaisceart.  Ráth Eochach ba ea a príomhionad, ar a glaodh níos deireanaí Ráth Cruachan.  Is amhlaidh gurbh iad na críocha seo ina Chúige Ól Éachmacht ó cheart l.

 Tuatha Ol nEchmacht
Seo a leanas tuartha Ól nÉchmacht a bhfuil eolas orthu:
 Tuath  Suíomh Badhna  éiginnte Bunrath  tuaisceart Bhaile Átha an Rí/iardheisceart Tuaim Cairpre  Droim Chliabh, Contae Shligigh Cálraige  teorainn idir  Contaetha Sligigh agus Liatroma Cattraige  éiginnte Ciarraige  lár Chontae Mhaigh Eo Clann Úmóir  Oileáin Árann, Gaillimh agus Maigh Eo Conmaicne  iarthar agus tuaisceart na Gaillimhe Corca Fhir Thrí  deisceart Chontae Sligigh Corco Moga  oirthuaisceart na Gaillimhe Dál nDruithne  soir ó Bhaile Locha Riach Dartraige  iarthuaisceart Chontae Liatroma Delbna  deisceart Chontae Ros Comáin, agus an dá thaobh d'Abhainn na Gaillimhe Erdini  Contae Liatroma agus Contae an Chabháin Fir Craibe  Contae an Chláir (cuid desna Connachta ansin) agus iardheisceart na Gaillimhe Fir Domnann  iarthar Mhaigh Eo Gabraige  le taobh na Suca Gamanrad  iarthar Chuan Chill Ala Gailenga  lár Mhaigh Eo Luigne  oirthear Mhaigh Eo  Mairtine Mór  géag de thuath na Mumhan Medraige  Meáraí, Órán Mór sa lá atá inniu ann Nagnatae  Contae Shligigh Óic Bethra  Droichead an Chláirín Partraige  Conamara agus Partraí, Maigh Eo Senchineoil  Béal Átha na Sluaighe Soghain  lár-oirthear na Gaillimhe Tuatha Taiden  oirthear na Gaillimhe agus deisceart Ros Comáin Uaithne  Ros Comáin, Gaillimh (is dócha Auteini Tholamaes) Uí Mail  ceantar thart ar Chuan Mó

 Naisc sheachtracha 
 Denis Walsh, Ireland c. 150 

 Foinsí 
 Seathrún Céitinn, Foras Feasa ar Éirinn, 1636.
 Dubhaltach Mac Fhirbhisigh, Leabhar Mór na nGinealach, 1649–1666.
 Ruaidhrí O Flaithbheartaigh, Ogygia, 1684.
 T. H. Knox, The History of Mayo, 1908.

 Tagairtí 

Catagóir:Ríochtaí Éireann