Ríthe na Mí

I nÉirinn na meánaoise, de Chlann Cholmáin, géag Uí Néill, ba ea Ríthe na Mí.  Bhí roinnt acu ina nArd-Ríthe na hÉireann.  Tar éis briseadh na ríochta sa 12ú haois, cuireadh an ruaig ar a rítheaghlach, Uí Maoil Seachlainne, agus lonnaigh suas ar bhruach oirthir na Sionainne.  Faightear uaisle na nGael agus an ainm úd acu chomh déanach is na 1690idí, cé gur chaill suas a gcuid cumhachta tamall fada roimhe sin. 

mion|Armas na Mí

Bhí Ríocht na Mí féin ann ón luath-ré stairiúil ar a laghad.  D'fhéadfadh é gur den Dál Messin Corb a tháinig na ríthe, agus a rítheaghlach 'sacu, Uí Garrchon, ina Ríthe na Laighean.  Óna 400idí ar aghaidh ámh, cuireadh an ruaig orthu as a dtír dúchais i dtuaisceart na Laighean agus thar Sléibhte Chill Mhantáin ag Uí Néill.

mion|250px|Ríocht na Mí, c. 900 AD

Ríthe Chlann Cholmáin na Mí
 Rí Réimse Domnall Midi mac Murchado 743 – 763 Fallomon mac Con Congalt ? – 766 Donnchad Midi mac Domnaill 766 – 797 Domnall mac Donnchada Midi 797 – 799 Muiredach mac Domnaill Midi 799 – 802 Diarmait mac Donnchado 802 – 803 Conchobar mac Donnchada 803 – 833 Niall mac Diarmato ? – 826 Máel Ruanaid mac Donnchada Midi 833 – 843 Fland mac Maele Ruanaid 843 – 845 Máel Sechnaill mac Máele Ruanaid 845 – 862 Lorcán mac Cathail 862 – 864 Conchobar mac Donnchado ? – 864 Donnchad mac Aedacain 864 – 877 Flann Sinna mac Maíl Sechnaill 877 – 916 Conchobar mac Flainn 916 – 919 Donnchad Donn mac Flainn 919 – 944 Oengus mac Donnchada 944 – 945/946 Donnchad mac Domnaill 945/946 – 950 Fergal Got mac Oengussa c.950 Aed mac Mael Ruanaid c.950 – 951 Domnall mac Donnchada 951 – 952 Carlus mac Cuinn 952 – 960 Donnchad Finn mac Aeda 960 – 974 Muirchertach mac Mael Sechnaill 974 – c.976 Máel Sechnaill mac Domnaill 975/976 – 1022 Mael Sechnaill Got mac Mael Sechnaill 1022 – 1025 Roen mac Muirchertaig 1025 – 1027 Domnall Got 1027 – 1030 Conchobar ua Mael Sechlainn 1030 – 1073 Murchad mac Flainn Ua Mael Sechlainn 1073 Mael Sechlainn Ban mac Conchobair Ua Mael Sechlainn 1073 – 1087 Domnall mac Flainn Ua Mael Sechlainn 1087 – 1094 Donnchad mac Murchada Ua Mael Sechlainn 1094 – 1105 Conchobar mac Mael Sechlainn Ua Mael Sechlainn 1094 – 1105 Muirchertach mac Domnaill Ua Mael Sechlainn 1105 – 1106 Murchad mac Domnaill Ua Mael Sechlainn 1106 – 1153 Mael Sechlainn mac Domnaill Ua Mael Sechlainn 1115 Domnall mac Murchada Ua Mael Sechlainn 1127 Diarmait mac Domnaill Ua Mael Sechlainn 1127 – 1130, 1155 – 1156, 1157 – 1158, 1160 – 1169 Conchobar Ua Conchobair 1143 – 1144 Donnchad mac Muirchertaig Ua Mael Sechlainn 1144 – ? Mael Sechlainn mac Murchada Ua Mael Sechlainn 1152 – 1155 Donnchad mac Domnaill Ua Mael Sechlainn 1155, 1156 – 1157, 1158 – 1160

 Tiarnaí Chluain Lonáin 
 Tiarna Réimse Art mac Maoil Seachlainn mhic Dhomhnaill 1173 – 1184 Magnus Ó Maoil Seachlainn ???? – 1175 Maol Seachlainn Beag 1184 – 1213 Cormac mac Airt Uí Mhaoil Seachlainn 1213 – 1239 Art mac Cormaic 1239 – 1283 Cairbre 1283 – 1290 Murchadh mac Cairbre 1290 – 93 Cormac mac Cormaic 1293? – 1301 Cairbre an Sgregain 1301? – 1323 Art Mór mac Cormaic 1323 – 1344 Cormac Ballach mac Airt 1344 – 62 Art mac Airt Mhóir 1362 – 85 Conchúr 1385? – 1401 ? fl. 1431. Art mac Coinn? bás 1431 Laighnech mac Coirc bás 1487 Conn mac Airt mhic Coinn 1487 – 1500 Murchad mac Coinn bás 1518. Toirrdhealbhach Cléireach 1518 – 37. Art mac Coinn 1537 – 39 Felim Óg mac Felim mhic Coinn 1539 – 42 Rudhraighe 1542 – 43; bás 1544 Caedach mac Felim mhic Coinn 1543 – ? Conn mac Airt mhic Coinn ? – 1548 Tadhg Ruadh mac Toirrdhealbhaigh 1548 – 53? Murchad mac Toirrdhealbhaigh? fl. 1547/49? An Calbhach 1564 – c. Nollaig 1600. Irriel Nollaig 1600 – 10 Aibreán 1604. Felim mac Irriel rugadh 1d Lúnasa 1602, beo 1604.

Ceann na Fine
 Cornelius Frederic McLoughlin, rugadh 1897

Féach freisin
 Ríthe Éireann
 Ard-Ríthe na hÉireann
 Ríthe na gConnacht
 Ríthe na Laighean
 Ríthe na Mumhan
 Ríthe na nUladh
 Ríthe Bhreá

Foinsí
 "Clann Cholmain Kings of Mide 766-1184", ll. 195-196, in "A New History of Ireland", Iml. IX, ed. Byrne, Martin, Moody, 1984.
 "Irish Leaders and Learning Through the Ages", Paul Walsh; eag. O Muraile, 2004.
 "King James II's Irish Army List", D'Alton, 18??

Tagairtí


Catagóir:Uí Néill