Maol Dúin

I miotaseolaíocht na nGael, scéal IomraimhHelmut Birkhan: Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur, lch. 844. is ea Iomramh Curach Mhaoil Dúin (Sean-Ghaeilge Immram Curaig Maíle Dúin).  
Máel Dúin mac Ailealla Eochair Agartha is ea laoch an scéil.  Is dúnmharú a athar é spreagadh an tsága.

 Stair an téacs 
Is scéal den genre Immram, spreagtha b'fhéidir ag na scéalta clasaiceacha agus a laochra Jason, Odaiséas agus Aeinéas.Encyclopedia Britannica B1911, Maelduin, Voyage of, imleabhar 17, lch. 297

Téann an scéal féin, idir phrós agus fhilíocht Sean-Ghaeilge, siar go dtí an 8ú haoise.  Caomhnaítear an téacs i leagan Meán-Ghaeilge ón de chuid na 11ú haoise, luaite le Áed the Fair, a deirtear gurbh "ard ollamh" é. Faightear an téacs i Leabhar na hUidhre; lámhscríbhinn in  Acadamh Ríoga na hÉireann; agus i Leabhar Buí Leacáin, MS. H. 216, Leabharlann Choláiste na Tríonóide.  Tá blúiríní le feiceáil in Harleian MS. 5280 agus Egerton MS. 1782 sa British Museum.

 Scéal 
D'éignigh an gaiscíoch istAilill Eochaireochair2, béal, imeall, ar teanglann.ie FGB Agartha (Ailill Ochair Aghra) bean rialta as mainistir Chill Dara, agus rugadh Maol Dúin mar thoradh.  Tar éis dúnmharú a athar ag foghlaí, tógadh é chuig dún an rí.  Nuair a chuala sé sa deireadh scéal a thuistí – bás a athar ach go háirithe – d'imigh sé ar turas mara le curach le roinnt er compánach, chun díoltas a bhaint amach.

Ag triall ar muir, bhuail siad ar scata oileán le seangáin daoniteacha, éin a d'itheadh úlla óir (féach freisin Avalon), ar oileán na gáire síoraí b'éigean dóibh compánach a fhágáil ann (féach freisin Immram Brain).  Shroich siad faoi dheireadh oileán banfhlatha, agus  cuireadh fáilte rompu le trí lá. Ach nuair a d'fhiafraigh compánach di ar mhaith léi fanacht le Maol Dúin, cuireadh ar an dtoirt an ruaig orthu ar an bhfarraige mhór amach ag ceo draíochta (Fíth-fáth).  Lean siad leo ar fánach, agus tar éis cuairt a thabhairt ar níos mó ná tríocha oileán, tháinig siad ar ais go hÉirinn.  D'aimsigh Maol Dúin marfóirí a athar, agus mhaith sé iad as carthanas chríostaí.

 Ábhar Críostaí 
Molann Hans Oskamp gurb é  Immram Maíle Dúin an scéal is luaite a bhaineann leas gan idirdhealú as ábhar págánach agus Críostaí indiscriminately.  Tugann Elva Johnston faoi ndeara go dtugann an mhoill breis ama do Mhaol Dúin chun athmhachnamh a dhéanamh ar a dhíoltas, agus ríthábhachtach dá bharr ina slánú.  Tá buíochas Mhaoil Dúin as ucht cabhair Dé níos treise ná fonn díoltais.

 Cóirithe 
 Ní fhaightear in Voyage of Maeldune le Alfred Tennyson oiread ach creatlach an scéal.
 Chóirigh Thomas Wentworth Higginson an sága go garbh ina ghearrscéal Maelduin's Voyage.  Is ridire Éireannach é 'Maelduin' a chuirtear ar turas mara ag draoi.
 D'eagraíodh Joseph Jacobs leagan dílis den scéal, fóirsteanach do pháistí, maraithe ag John D. Batten, in Book of Wonder Voyages.
mion|upright|"The mill of Grudging" le John D. Batten, in The Book of Wonder Voyages le Joseph Jacobs

 Scríobh Patricia Aakhus leagan úrscéalach, The Voyage of Mael Duin's Curragh, foilsithe sa bhliain 1989.
 Ath-insint nua-aimseartha den scéal is ea A Celtic Odyssey le Michael Scott.

 Féach freisin 
 Miotaseolaíocht na nGael
 Navigatio Sancti Brendani

 Foinsí 
 Helmut Birkhan, Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur. 2., korrigierte und erweiterte Auflage. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1997, ISBN 3-7001-2609-3.
 Bernhard Maier, Lexikon der keltischen Religion und Kultur. Kröner, Stuttgart 1994, ISBN 3-520-46601-5.
 H. P. A. Oskamp, The Voyage of Mael Dúin. A Study in Early Irish Voyage Literature followed by an Edition of Immram Curaig Maele Dúin from the Yellow Book of Lecan, in Trinity College, Dublin. Wolters-Noordhoff, Groningen, 1970.

 Naisc sheachtracha 
 [https://en.wikisource.org/wiki/The_Book_of_Wonder_Voyages/The_Voyage_of_Maelduin The Voyage of Maelduin] in The Book of Wonder Voyages ar Wikisource (en)
 Immram curaig Mail Dúin'' ar CODECS

 Tagairtí 

Catagóir:Miotaseolaíocht na nGael
Catagóir:Immram