Leabar Fidhnacha

Lámhscríbhinn is ea Leabhar Fhíonacha (Leabar Fidhnacha) idir prós agus filíocht as Gaeilge Chlasaiceach le Muirgheas mac Páidín Ó Maolchonaire sa mhainistir ag Fíonach, Bréifne Thiar (Contae Liatroma an lae inniu).  Ba é Tadhg Ó Rodaighe, comharba na mainistreach, a spreag an leabhar.  Bunaíodh é, a mheastar, ar Leabhar Chaillín, saothar anois caillte faoi Naomh Caillín, bunaitheoir na mainistreach.  Thosaigh Ó Maolchonaire á scríobh timpeall na bliana 1516.

 Ábhar 
+ Ábhar Leabhar Fíonacha Cuid  Foirm  Ábhar 1A  Prós  Réamhrá agus ginealaigh naomh Chaillín 1B  Filíocht  Ceithre dhán déag faoi Chaillín, Magh Réin and Clog Na Riogh, i nArdeaglais Naomh Mél anois). 1C  Prós  Réamhrá dosna dánta 2A  Prós  Caillín agus Tadhg Ó Rodaí 2B  Prós  Leabhar Chaillín á phlé ag Ó Maolchonaire  3  Filíocht  Faoi Uí Dhomhnaill agus cineáil eile 4  Prós  Ginealaigh Chonmhaicne, Uí Chreacháin (is dócha de Chonmhaicne Dhúin MhóirHennessy 1875, lch. 383, fn. 13) agus Abb Fhíonacha 5  Filíocht  Sé dhán: cúig faoi Uí Néill agus cineáil eile, agus ceann amháin faoi Chaillín

Feictear léirithe ar imeall an leabhar, scrios Gaeilge ag Tadhg Ó Rodaighe (beo 1700), ársaitheoir mór le rá, as Crossfield i bhFíonach.

Baineadh úsáid mar fhoinse as Leabhar Fíonacha ag Annála Chonnacht agus Annála na gCeithre Máistrí.RIA 2016

 Stair an leabhair 
Choinnigh chomharbaí Uí Rodaí an saothar go dtí Brian Ó Rodaí, sagart paróiste Chill Rónáin (Béal Átha Fearnáin) i lár na 19ú haoise.  I ndiaidh a bháis,  choinnigh a chomharbaí mar shagairt pharóiste an leabhar.Hennessy 1875, lch. ix  Níos deireanaí, tháinig George Michael Conroy, easpag Ardach agus Cluain Mhic Nóis, i seilbh air, chun é a choimeád slán.  Dhíol a chomharba Bartholomew Woodlock é sa bhliain 1888 d'Acadamh Ríoga na hÉireann (ARÉ) le £10, le comhairle ón Íosánach, Denis Murphy, a mhol go mbeidís in ann é a chaomhnú.  Faightear anois é faoin uimhir chatalóige MS 23 P 26: Cat. No. 479.

 Eagráin 
Rinne John O'Donovan scríbhinn mhacasamhail sa bhliain 1828, agus aistriúchán Béarla sa bhliain 1830.  Foilsíodh an chéad eagrán sa bhliain 1875, eagraithe ag William Maunsell Hennessy agus aistrithe le Denis H. Kelly as scríbhinn Uí Dhonnabháin.  D'foilsigh Coimisiún Lámhscríbhinní na hÉireann imleabhar breise sa bhliain 1939.

 Foinsí 
  (leagan digiteach eile ón National Library of Scotland)




 Naisc sheachtracha
 Book of Fenagh / Leabar Chaillín / Leabar Fidhnacha , Acadamh Ríoga na hÉireann
 W. M. Hennessy, D. H. Kelly Leabar Fidhnacha

 Tagairtí 

Catagóir:Lámhscríbhinní Gaelacha na Meánaoise
Catagóir:Conmhaicne
Catagóir:16ú haois in Éirinn