Fiacha mac Néill

Rí Uisnigh de mhuintir Uí Néill an Deiscirt ba ea Fiacha mac Néill (Sean-Ghaeilge Fiachu mac Néill) (beo 507–514gach dáta de réir The Chronology of the Irish Annals le Daniel P. McCarthy.).  An tArdrí Niall Naoighiallach ba ea a athair.Byrne, Irish Kings and High-Kings, Tábla 1.  Dar le ríliosta sa Leabhar Laighneach, tháinig sé i gcomharbacht ar a dheartháir Conall Chriomhthainn (bás 480).Leabhar Laighneach, Rig Uisnig. 

De réir Vita tripartita Sancti Patricii, thug Naomh Pádraig cuairt ar Fhiacha agus a dheartháir Éanna ag Cnoc Uisnigh.  Dhiúltaigh Fiacha baisteadh a ghlacadh ón Naomh, a chur maireachtáil ar Uisneach.  Insíonn Tíreachán scéal eile, ag rá gur mharaigh mac Fhiacha duine de leanúna Phádraig i rith na cuairte, agus chuir Pádraig mallacht ar a mhuintir.Charles-Edwards, Early Christian Ireland, ll. 28–29

Feictear Fiacha sna hannála mar as choncaire na Mí, agus Failge Berraide, sinsear Uí Fhailí na Laigean, a chéile comhraic.  Sa bhliain 507, chloígh Fiacha ag Failge i gCath Frémainn (gar do Mhuileann gCearr, Contae na hIarmhí).Annála Uladh, AU 510.1Annála Tiarnaigh, AT 507.1.  Bhí bréagthuar tugtha d'Fhiacha go mbuafadh sé an cath.  Sa bhliain 514, bhain sé a dhíoltas amach nuair a chloígh sé Failge ag Cath Druim Derg.  Dá bharr, chaill na Laigin maigh na Mí.AU 516.1, 517.3AT 514.3.

Sinsear Chineál Fhiacha ba ea Fiacha, dream le codanna ann amhail is Mhig Eochagáin agus Uí Uige.  Shíneadh a gcuid críoch ó Bhiorra go hUisneach i ndeisceart na hIarmhí agus tuaisceart Uíbh Fhailí.  Glaodh Fir Cheall ar a gcuid tailte sa deisceart, agus níos deireanaí Maigh Chaisil.Byrne, Irish Kings and High Kings, lch. 93.  Bhunaigh a mhac Tuathal géag tuaisceartach, agus a mhac Úathnemgenn géag deisceartach.  Sinseanathair naomh áitiúil, Aodh mac Bric (bás 589), ba ea mac eile, Criomhthann.Charles-Edwards, Early Christian Ireland, Aguisín VII.

Foinsí
 Corpus of Electronic Texts
 Annála Tiarnaigh
 Annála Uladh
 Leabhar Laighneach, Rig Uisnig
 Charles-Edwards, T. M. (2000), Early Christian Ireland, Cambridge: Cambridge University Press, 
 Byrne, Francis John (2001), Irish Kings and High-Kings, Baile Átha Cliath: Four Courts Press, 
 McCarthy's synchronisms , eagrán athbhreithnithe.

Naisc sheachtracha
 CELT: Corpus of Electronic Texts

Tagairtí

Category:Ríthe Uisnigh