Paindéim COVID-19

Is paindéim leanúnach de ghalar coróinvíreas 2019 (COVID-19) é Paindéim COVID-19 (nó Cóivid-19). Sainaithníodh den chéad uair í i mí na Nollag 2019 in Wuhan, príomhchathair chúige Hubei na Síne. 

D’fhógair an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (EDS) ráig éigeandála idirnáisiúnta sláinte poiblí ar an imní idirnáisiúnta an 30 Eanáir 2020 agus d’aithin sí í mar phaindéim an 11 Márta 2020. 

Ón 9 Bealtaine 2021 amach, tuairiscíodh níos mó ná 157 milliún cás ar fud 220 tír agus críoch, agus fuair níos mó ná 3 milliún duine bás dá bharr. Tá níos mó ná 93 milliún duine tar éis biseach a fháil. Is iad Oileáin Cook an tír is déanaí inar thuairiscíodh cás den phaindéim, ar 4 Meitheamh 2021.

 Cúlra 

 Iarmhairtí 
Mar thoradh ar an bpaindéim, bhí cur isteach mór socheacnamaíoch domhanda, imeachtaí spóirt, reiligiúnacha, polaitiúla agus cultúrtha a chur siar nó a chealú. Dúnadh scoileanna agus ollscoileanna ar bhonn náisiúnta nó áitiúil i 197 tír, ag dul i bhfeidhm ar thart ar 99.9 faoin gcéad de dhaonra mac léinn an domhain. 

Bhí mífhaisnéis faoin víreas scaipthe ar líne, agus tharla eachtraí de sheineafóibe agus idirdhealú i gcoinne mhuintir na Síne agus i gcoinne iad siúd a fheictear a bheith Síneach nó gur as ceantair a bhfuil rátaí arda ionfhabhtaithe iad.

mion|upright=1.5|Comharthaí COVID-19
mion|Daoine a bhfuil an coróinvíreas orthu san ospidéal in Tehran na hIaráine
mion|Ag díghalrú na sráideanna sa Téaváin 
mion|Scrúdú sláinte ag Aerfort Linate, Milano na hIodáile
mion|Seilfeanna folmha nach mór san Astráil 
mion|Ionfhabhtaíodh a lán daoine le Cóivid-19 ar bord longa crúsála, breis is 700 duine ar an Diamond Princess (sa ghrianghraf)

 Paindéim choróinvíreas COVID-19 de réir tíre agus críche 

 Tír  Cásanna Básanna  Téarnamh An Domhan  237,578,162  4,847,462   -  Stáit Aontaithe Mheiriceá  44,290,052  712,693    -  An India  33,935,309  450,375  32,848,273  An Bhrasaíl  21,550,730  600,425  20,326,408   An Ríocht Aontaithe  8,119,442  137,945  -  An Rúis  7,602,386  210,673  6,574,608   An Tuirc  7,416,152  65,984  6,230,411  An Fhrainc  7,152,009  117,915  -   An Iaráin  5,691,634  122,370  4,708,195  An Airgintín  5,265,528  115,458  5,093,284    An Spáinn  4,973,619  86,778  -  An Cholóim  4,970,718  126,585  4,779,552   An Iodáil  4,698,038  131,274  4,401,956  An Ghearmáin  4,312,528  94,206  3,909,100  An Indinéis  4,227,038  142,612  4,002,706  Meicsiceo 3,714,392  281,610  2,934,610  An Pholainn  2,899,008  75,503  2,659,952  An Afraic Theas  2,886,331  86,376  2,743,865  Na hOileáin Fhilipíneacha  2,417,419  37,228  2,217,611   An Úcráin  2,362,559  55,161  2,235,668  Peiriú  2,168,431  199,060  2,143,388  An Mhalaeisia  2,142,924  24,565  1,917,085  An Ísiltír  1,989,805  18,132  -  An Iaráic  1,984,399  21,949  1,877,261  An tSeic  1,688,457  30,451  1,651,812  An tSeapáin  1,687,422  17,350  1,620,324  An tSile  1,650,238  37,423  1,605,948  Ceanada  1,598,810  27,620  1,526,156  An Téalainn  1,549,285  16,142  1,408,602  An Bhanglaidéis  1,549,553  27,368  1,509,202  Iosrael   1,256,600  7,611  1,183,557    An Phacastáin  1,236,888  27,524  1,157,322  An Bheilg  1,233,723  25,554  -  An Rómáin  1,180,097  36,109  1,093,151  An tSualainn  1,147,879  14,809  -  An Phortaingéil  1,063,991  17,933  1,013,789  Maracó  923,924  14,040  890,734  An tSeirbia  886,543  7,885  -  An Chasacstáin  870,059  10,913  801,673  An Ungáir  812,337  30,058  777,445  An Iordáin  797,126  10,411  775,286  An Eilvéis  768,001  10,474  317,600+  Neipeal  754,915  10,638  705,893  Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha  713,402  8,497  697,419   An Ostair  681,617  10,772  657,013  An Túinéis  647,483  22,860  599,440  Cúba  611,163  4,806  555,370  An Liobáin  595,522  8,024  547,624  An Ghréig  570,027  13,459  -  An tSeoirsia  523,022   6,891  458,265  Eacuadór  498,728  32,092  443,880  An Bhulgáir  491,327  20,423  429,030  An Bholaiv  487,131  18,313  428,434  An Bhealarúis  470,635  3,691  464,300  Cósta Ríce  445,442  5,361  357,239  An Araib Shádach  422,316  7,018  405,607  Éire (na 26 Chontae)   401,773  5,280  -  Srí Lanca  381,812  6,985  320,810  Guatamala  370,258  10,448  326,004  Vítneam  358,456  8,666  154,612  An Asarbaiseáin 478,715  6,415  446,643   Panama  465,736  7,197  454,776  Paragua  459,779  16,142  442,512  Maenmar  442,928  16,944  393,182  Cuáit  411,081  2,437  407,212  An tSlóvaic  401,250  12,569   -  An Chróit  389,654  8,481  373,182  Uragua  387,922  6,048  380,333  An Phalaistín  386,493  3,935  357,315  Hondúras  362,281  9,661  108,832  An Phoblacht Dhoiminiceach  350,789  4,009  341,683  An Danmhairg  339,580  2,568  323,603  Veiniséala  322,757  3,859  308,900  Óman  301,450  4,038  290,410   An Libia  296,879  4,076  214,470  An Aetóip  296,731  4,571  270,171  An Éigipt  282,421  16,306  215,419  An Liotuáin  278,984  4,395  268,036  Bairéin  266,797  1,367  263,893  An tSlóivéin  257,429  4,420  -  An Mholdóiv  257,187  6,203  250,128  An Airméin  225,801  4,531  217,303  Catar  222,918  596  220,762   An Bhoisnia-Heirseagaivéin  205,113  9,790  184,649   An Chéinia  186,959  3,705  174,522   An tSaimbia  169,003  2,618  149,421   An Nigéir  165,340  2,065  155,454  An Mhacadóin Thuaidh  153,891  5,079  137,664  Portó Ríce  144,895  2,949   -   An Chirgeastáin  140,978  2,113  118,771  An Mhongóil  139,284  679  107,524  An Laitvia  137,917  2,537  134,703  An Iorua  133,262  796  88,952  An Afganastáin  132,777  5,638  79,446  An Albáin 132,597  2,456  130,052  An Eastóin  131,508  1,270  127,867  An Úisbéiceastáin  116,421  774  111,514   An Chosaiv  107,749  2,258  105,325  An Ailgéir  117,192  3,093  81,538  An Chóiré Theas  104,736  1,740  96,196  An tSín (mórthír)   94,475  4,636  85,394   Gána  90,649  744  88,159  An Fhionlainn  78,672  846  31,000+  Montainéagró  70,658  926  61,264  Poblacht Mhósaimbíc  67,466  772  55,651  An tSalvadóir  64,431  2,003  61,640  Lucsamburg  61,073  741  56,864  Singeapór  60,184  30  60,022  An Cósta Eabhair  53,645  395  52,405  Fidsí  51,483  653  23,809  Angóla  45,945  1,153  42,384  An Chipir 44,991  254   -  An Astráil  44,028  981   -  Oileán na Tríonóide agus Tobága  42,962  1,219  36,185  Madagascar  42,836  954  40,450  An Namaib  42,771  498  39,694  Uganda  40,867  335  40,449  Ríocht Esuaitíní  40,455  1,004  29,710  an tSeineagáil  38,705  1,051  37,321  Iamáice  38,391  562  16,814  An tSúdáin  37,640  2,822  31,593  An tSiombáib  36,882  1,523  34,686  Málta  35,774  436  34,275  Camarún  35,714  551  32,594  An Bhotsuáin  35,554  506  33,903  Rinn Verde  34,378  303  33,806  An Mhaláiv  33,525  1,116  30,156  An Mháratáin  31,642  672  27,883  An Ghuine  28,254  306  25,884  Poblacht Dhaonlathach an Chongó  26,737  712  22,432  Oileáin Mhaildíve  23,524  66  20,722  Ruanda  21,370  301  19,741  An Ghabúin  18,777  111  16,074  Polainéis na Fraince  18,607  141  5,167  Na Séiséil  18,582  94  17,992  An tSiria  18,498  1,239  12,377  An Abcáis  15,006  226  14,015  An Ghuáin  14,845  333  12,693  an Bheilís  14,578  341  13,726  An tSomáil  14,486  753  6,325  Mailí  14,685  534  14,003  Curaçao  14,446  133  13,677   Leosóta  14,243  397  6,711  An Táidsíceastáin  13,714  91  13,218   Nua-Ghuine Phapua  13,707  136  11,034  Andóra  13,510  127  13,155  Buircíne Fasó  13,632  170  13,411  Háítí  13,353  271  12,414  Tóga  13,244  125  11,847  Poblacht an Chongó  13,293  179  8,208  An Chipir Thuaidh  12,675  42  11,167  Arúba  12,636  111  11,651  Hong Cong  12,020  212  11,768   Djibouti  11,663  156  11,500  Suranam  11,572  221  10,034  An Tíomór Thoir  11,529  27  10,127  Poblacht na hAfraice Láir  11,100  98  5,112  An tSúdáin Theas  11,529  120  10,564  Na Bahámaí  10,908  214  9,854  Nicearagua  10,034  196  -  An Ghuine Mheánchriosach  8,940  123  8,730  An Íoslainn  8,738  30  7,254  Guam  8,673  143  8,370   An Ghaimbia  8,603  242  7,536   Geirsí  8,599  73  7,769  Beinin  8,394  108  8,1368  Laos  8,132  8  3,946  An Bhurúin  7,714  10  773  Poblacht Éimin  7,096  1,380  4,251   An Eiritré  6,568  35  6,475  Siarra Leon  6,296  120  4,287   San Lucia  5,671  81  5,398  An Nígir  5,658  196  5,349  An Libéir  5,459  148  2,715   San Mairíne  5,147  90  5,009   Oileán Mhanann  5,145  31  3,761   Giobráltar  5,056  94  4,670   Sead  4,974  174  4,796  An Nua-Shéalainn  4,625  28  2,465  Críoch Shomáile  4,608  311  3,899  Guine-Bissau  4,498  76  3,968  Barbadós  4,422  48  4,294  An Oiséit Theas  4,301  60+  3,644  Oileáin Chomóra  4,028  147  3,869  Lichtinstéin  3,089  59  3,011  Monacó  2,926  33  2,744  Sint Maarten  2,798  34  2,669  Oileán Mhuirís  2,569  19  1,854  Beirmiúda  2,568  33  2,499  An Bhútáin  2,613  3  2,374  Oileáin na dTurcach agus Caicos  2,486  15  2,433  São Tomé agus Príncipe  2,123  34  1,945   An Chambóid  1,788  4  999  San Uinseann agus na Greanáidíní  2,290  12  2,218  Bonaire 1,683  17  1,644   Antigua agus Barbúda  1,303  43  1,235  An Téaváin  1,009  10  969  Oileáin Fharó  983  2  943   Geansaí  954  16  893  La Réunion  407  0  237  Oileáin Cayman  643  2  631   San Críostóir-Nimheas  589  3  542  Vailís agus Futúna  445  7  438  Brúiné  337  3  280   Mayotte  254  4  117  Greanáda  161  1  160  Martinique  158  8  73  Doiminice  209  0  196  Guadalúip  145  8  67  An Ghraonlainn  119  0  78  Anguilla  113  0 111   Guáin na Fraince  96  3  16  Oileáin Fháclainne  67  0  63  Macau  63  0  63  An Antartaice  58  0  58  Montsarat  33  1  30  Saint-Pierre-et-Miquelon  31  0  31    Cathair na Vatacáine  29  0  27  Sint Eustatius 20  0  20  Oileáin Sholaimh  20  0  18   Saba  7  0  7   Oileáin Marshall  4  0  4   Samó Mheiriceá  4  0  3  Samó  3  0  1   Vanuatú  4  1  3   Cireabaití  2  0  0  Stáit Chónaidhme na Micrinéise  2  0  1   An Tansáin  -  -  -

 Féach freisin 
 Paindéim COVID-19 i bPoblacht na hÉireann
 Paindéim COVID-19 i dTuaisceart Éireann

 Tagairtí 

Catagóir:Paindéim COVID-19