Olltoghchán na hÉireann, 1918

Reáchtáladh olltoghchán in Éirinn - agus sa Bhreatain ag an am céanna - ar an 14 Nollaig 1918. Tá tábhacht bhunúsach i stair na hÉireann ag baint le Olltoghchán na hÉireann, 1918. Léirigh an toghchán sin a cuireadh ar bun ar oileán na hÉireann na claonta polaitiúla go léir ag an am.

Dúirt an tUachtarán Micheál D. Ó hUigínn sa bhliain 2018 gur léirigh torthaí an toghcháin 1918 féin an t-athrú amháin ba mhó in ionadaíocht pharlaiminte. Thuar sé na deighiltí a mhéadódh ar an oileán. Ar feadh achair ama ghairid, chuir na héilimh ar chearta an lucht oibre, ar chearta na mban, agus ar phoblacht neamhspleách ar leith d’Éirinn, deireadh leis na fórsaí bunaithe agus le struchtúir an ama chaite.  Scaipeadh síolta sochaí a bhí níos cuimsithí – síolta ar thóg sé roinnt mhaith glúnta orthu péacadh, faraor.  Ba é ghné chumhach thoghchán 1918 gur theip ar mheas a thabhairt dá údarás agus dá bharr sin gur tharla Cogadh na Saoirse agus an Cogadh Cathartha tragóideach.   

Torthaí
Bhuaigh Sinn Féin an chéad olltoghchán tar éis an Chogaidh Dhomhanda. Fuair an páirtí 73 suíochán, gan ach 26 ceann ag an bPáirtí Aontachtach... agus 6 ag an Páirtí Parlaiminteach. Léirigh an toradh go raibh Éirí Amach na Cásca tar éis dul i bhfeidhm go mór ar phobal na hÉireann.

Léirigh toradh an toghcháin chomh maith go raibh "deireadh ré buailte leis an bPáirtí Parlaiminteach".

 Votaí 
 Páirtí Ceannasaíocht Vótaí % Vótaí Bogadh% TDanna/TPanna Athrú % den shuíochán  Sinn FéinÉamon de Valera 476,087 46.9 46.9 73 73 69.5  Aontachtaí ÉireannachEdward Carson 257,314 25.3 3.3 22 5 20.5  Parlaiminteach na hÉireannSeán Diolún 220,837 21.7 21.9 6 67 5.7  Labour Unionistníl aon 30,304 3.0 3.0 3 3 2.8  Belfast Labourníl aon 12,164 1.2 1.2 0 0 0  Aontachtaí Neamhspleách— 9,531 0.9 0.9 1 1 0.95  Náisiúnach Neamhspleách— 8,183 0.8  0 2 0  Lucht Oibre Neamhspleách— 659 0.1 0.1 0 0 0  Neamhspleách— 436 0.1 0.1 0 0 0 Iomlán 1,015,515 100  105  

Iarrthóirí
Nár éirigh leis
AinmPáirtíToghcheantarSeán DiolúnPáirtí Parlaiminteach na hÉireannMaigh Eo Thoir

 Tagairtí 

Catagóir:Olltoghcháin in Éirinn