Midhir

I Miotaseolaíocht na nGael,  ba é Midhir nó Mír (Sean-Ghaeilge: Midir) mac Daghdha na dTuath Dé Danann. Agus na Tuatha Dé Danann cloíte ag Clann Mhíle, chuaigh sé chun cónaí i n-aos sidhe Bhrí Léith (a chreidtear gur Cnoc Ardaigh, Contae an Longfoirt, é). Sa chéad Athleagan de Leabhar Gabhála na hÉireann, ba é Midhir Bhrí Léith "mac Induín mac Échtach mac Etarlam".Lebor Gabála Érenn §77

Sanasaíocht
B'fhéidir go bhfuil an t-ainm Midhir fréamhaithe ón bhfocal Sean-Ghaeilge midithir, le ciall "breitheamh".Midithir ar In Dúil Bélrai - gluais Sean-GhaeilgeMidithir ar eDIL

Tochmarc Étaíne

Is príomhphearsa é Midhir sa seanscéal Tochmharc Éadaoine, a léimeann trí na tréimhsí, ó ré na dTúath Dé Danann go ré Ard-Rí na hÉireann, Eochaidh Aireamh.

Ba í Fuamnach bean chéile Mhidhire, ach thit sé i ngrá le hÉadaoin, agus le cabhair ón a mhac altrama agus leasdeartháir, Aonghas, rinneadh a bhean chéile nua di. Spreagadh fonn díoltais i bhFuamach uirthi, ag cur líon mór náire uirthi. I ndeireadh na dála, i riocht snáthaide móire, thit Éadaoin i ndeoch mná, agus athrugadh í. Phós sí an t-ardrí, Eochaidh Aireamh.

Níor ghéill Midhir, ach a mhalairt. Rinne sé iarracht a bhean chéile a thrabhairt abhaile leis.  Thug sé dúshlán don rí, ficheall a imirt.  Bhuaigh Eochaidh gach cluiche ach an ceann deireanach.  Bhuaigh Midhir agus d'éiligh mar dhuais póg ó Éadaoin.  Sheas Eochaidh lena fhocal agus lig sé do Mhidhir an póg, ach d'iompraigh Midhir é féin agus Éadaoin ina riocht ealaí agus d'eitil amach tríd an simléar. Shocraigh Eochaidh a bhean a tharrtháil agus chuaigh sé ar a dtóir. Midhir turned fifty women i riocht Éadaoine, agus lig sé don rí ach rogha amháin. D'imigh drochrath ar Eochaid agus roghnaigh sé a iníon féin, agus chaill Éadaoin.

I scéalta eile
Sa scéilín Aigidecht Aitherni ("Aíocht Athirne"), insítear gur tháinig Athirne go Brí Léith, ag troscadh i gcoinne Midhire, chun a bheireadh a thrí ghrús a sheasadh ag a dhoras agus dhiúltaíodh cead isteach do chách á iarradh. Ina theannta sin: "Any of the men of Ireland who saw them could not face equal combat on that day."Aigidecht Aitherni, aistr. John Carey.

Sa scéal Tochmharc Treablainne, chuir Midhir isteach ar Fhraoch agus é ag iarraidh bheith ag suirí le Treabhlann.

Deirtear gurbh é Midhir athair duine de chlann Macha, chomh matt le Bri Bruachbrecc.Revue Celtique. Sa Dinnseanchas, deirtear gurbh athair altrama Aonghas é Midhir.CELT

Príomhfhoinsí
 Tochmarc Étaíne ("The Wooing of Étaín"), aistr. J. Gantz. Early Irish Myths and Sagas. Londain: Penguin Books, 1981. .
 Aigidecht Aitherni ("Aíocht Athirne"), eag. agus aistr. Rudolf Thurneysen, "Zu irischen Texten. I. Athirne von seiner Ungastlichkeit geheilt." ZCP 12 (1918): ll. 389-9
 Aigidecht Aitherni, eag. agus aistr. Kuno Meyer, "The Guesting of Athirne." Ériu 7 (1914): ll. 1-9
 Aigidecht Aitherni, eag. R. Thurneysen, "A third copy of the Guesting of Athirne." Ériu 7 (1914): ll. 196-9 (eagrán dioplómaitiúil)
 Aigidecht Aitherni, aistr. John Carey, "Athairne's Greediness." In Celtic Heroic Age, eag. J.T. Koch agus J. Carey. 3ú eag. Aberystwyth, 2000.
 Aigidecht Aitherni, MSS:
 LL, lch. 117a
 MS Harleian 5280, lch. 77 (alt 66)
 Acadamh Ríoga na hÉireann, 23 N 10, ll. 15–16.
 Tochmarc Treblainne, eag. Kuno Meyer, "Tochmarc Treblainne." ZCP 13 (1921): ll. 166-75;
 Tochmarc Treblainne, aistr. R. Jennings, "A translation of the Tochmarc Treblainne." Emania'' 16 (1997): ll. 73-8.

 Uhlich, Jurgen. "Einige britannische Lehnnamen im Irischen: Brenainn (Brenden), Cathair/Cathaer und Midir." ZCP 49-50 (1997–98): 878-97.

Tagairtí

Catagóir:An Rúraíocht
Catagóir:Tuatha Dé Danann