Derry O'Sullivan

File Éireannach, a bhí ina chónaí i bPáras na Fraince le breis is leathchéad bliain, ba ea Derry O'Sullivan (a rugadh i mBeanntraí i gContae Chorcaí sa bhliain 1944 agus a d'éag i bPáras ar an 16 Lúnasa 2025).   File nótáilte, ba mhaise ar aon chomhluadar é.  

 Saothar 
Tá ceithre bhailiúchán Gaeilge foilsithe aige: 

•	Cá bhfuil do Iudás? (Coiscéim, 1987), bailiúchán a ghnóthaigh ceithre dhuais Oireachtais agus Duais Chuimhneacháin Sheáin Uí Ríordáin;

•	Cá bhfuil Tiarna Talún l’Univers? (Coiscéim, 1994); 

•	An Lá go dTáinig Siad (Coiscéim, 2005). Is dán fada é faoi theacht na Naitsithe go Páras in 1940;

•	An bhfuil cead agam dul amach, más é do thoil é?  (Coiscéim, 2009). 

Scríobh O’Sullivan dánta i bhFraincis chomh maith agus foilsíodh bailiúchán leis, En Mal de Fleurs, in 1988 (Québec, Lèvres Urbaines 30  1988).  

Ba é O’Sullivan ba thúisce a d’aistrigh ‘An Chailleach Béara’ go Fraincis (dán de chuid an 10ú haois), in éineacht le Jean-Yves Bériou and Martine Joulia, mar "Lamentations de la vieille femme de Beare". Foilsíodh é in eagrán dátheangach Gaeilge/Fraincis a cuireadh i gcló de láimh (Páras, 1992, 1995) agus a athcheartaíodh i 2006 (Éditions de l'Escampette). 

Aistríodh dánta an tSúilleabhánaigh go Béarla agus go Fraincis. Tá aistriúchán Béarla le fáil in The King’s English (Paris, First Impressions, 1987). 

Aistriúchán a rinne Kaarina Hollo ar dhán an tSúilleabhánaigh Marbhghin 1943: Glaoch ar Liombó, bhuaigh sé Duais Stephen Spender (Times Londan) in 2012.

Ghlac sé páirt i bhféilte liteartha in Éirinn, sa Fhrainc, sna Stáit Aontaithe agus i gCeanada, agus tá a chuid filíochta le fáil ina lán irisí liteartha agus duanairí.

Chuaigh an Súilleabhánach  i gcomhar lena lán ealaíontóirí. Tá ealaín Reginald Gray le feiceáil ar chlúdaigh trí cinn dá chuid bailiúchán. I 2010 chuir Kate Van Houten "Ceamara/Camera" (dán Gaeilge/Béarla ar fhreagra é ar dhán le Jean-Max Albert, ‘’La camera sans film’’), i gcló de láimh i bPáras mar eagrán teoranta. Sa bhliain 2012 d’fhoilsigh Ateliers Bo Halbirk "Saorganach/En affranchi à faux," dán Fraincis/Gaeilge a mhaisigh Valery Vahey, mar bhoscra lámhchlóite teoranta.

 Saol 
Ba as Beanntraí i gCorcaigh don Súilleabhánach ó dhúchas.  Cé nár tógadh O’Sullivan le Gaeilge, bhí grá aige don teanga. Ba é an file Seán Ó Tuama a spreag é chun tabhairt faoin bhfilíocht i nGaeilge nuair a bhí sé ar an ollscoil i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh.  Rinne sé staidéar ar Laidin, an Gréigis, agus Fealsúnacht, agus bhain sé céim amach sa Léann Clasaiceach.  

Chaith sé roinnt blianta ina mhanach in Ord na gCaipisíneach. Oirníodh ina shagart é i 1969 agus cuireadh é go Páras. D'éirigh sé as tsagartacht an bhliain dar gcionn.

Chuaigh O’Sullivan leis an tsagartacht ina dhiaidh sin agus cuireadh go Páras é i 1969. D’fhág sé na sagairt go luath ina dhiaidh sin ach d’fhan sé i bPáras agus mhúin sé Béarla sa Sorbonne, san Institut Catholique de Paris agus san Institut Supérieur d’Electronique de Paris.   Scrúdaitheoir sinsearach de chuid an Baccalauréat Idirnáisiúnta ba ea é. Bhí lámh aige ina lán tionscadal agus chuidigh sé leis an Festival Franco-Anglais de Poésie a bhunú.

Bhuail an Súilleabhánach lena bhean chéile, Jean, ag cóisir Bloomsday ar bhruach na Seine in 1982. Pósadh iad an bhliain dár gcionn, 1983.  Deirtear gurbh í Jean an fórsa cruthaitheach taobh thiar dá chéad chnuasach filíochta, Cá bhfuil do Iúdás? atá i leabharlanna Gaeilge ollscoile ar fud an domhain. Bhásaigh Jean in 2017, agus maireann mac leis, Dekin, agus beirt iníonacha, Isolde agus Derval.

 Féach freisin 

 Seán Ó Tuama,  Jacques Prévert,   INNTI

 Tagairtí 

Naisc sheachtracha
 Próifíl Derry O'Sullivan agus í scríofa ag Conor Power in The Sunday Times, 2 Nollaig 2012
 Derry O'Sullivan ag Irish Writers Online  
 Derry O'Sullivan ag Leabharlann Náisiúnta na hÉireann
 http://www.poetryinternationalweb.net/pi/site/poet/item/23765/Derry-OSullivan 
 The Cambridge History of Irish Literature, Volume 2, lch 349. foilsithe 2006: "A shortlist of the most notable among the (re)emergent voices (in contemporary Irish language poetry) might include... Derry O'Sullivan.  O'Sullivan's technical ingenuity and agitated intelligence are such that they constantly threaten to outrun his linguistic ability; his elegy for a stillborn child, 'Marbhghin: Glaoch ar Liombo', is one of the most achingly beautiful Irish poems of the twentieth century."
 Poetry Ireland Review, Number 102: "O'Sullivan's language has tremendous range and one would suspect that if Irish were to become a language of Paris it might be spoken as O'Sullivan writes it."

Catagóir:Filí na hÉireann
Catagóir:Daoine as Beanntraí
Catagóir:Daoine a rugadh i 1944
Catagóir:Daoine as Contae Chorcaí
Catagóir:Básanna in 2025
Catagóir:Filí Gaeilge
Catagóir:INNTI