Tulach

Is éard is tulach ann ná dumha atá déanta as cré agus clocha a tógadh os cionn uaighe nó uaigheanna. Faightear iad ar fud an domhain. Tá go leor ainmneacha éagsúla ar a leithéid i nGaeilge: feart, tuaim, ráth, créthulach (adhlactha), bara (adhlactha), srl. Tugtar curgan ar a leithéid sa tSibéir agus san Áise Láir.

Aicmítear iad de réir an chrutha sheachtraigh atá orthu. Mar shampla, tugtar tulach fhada ar cheann fada a tógadh os cionn roinnt adhlacthaí, mar shampla ar thuamaí pasáiste, agus tulach chruinn ar cheann a bhfuil cruth cruinn air ón taobh amuigh. 

Maidir leis an modh adhlactha laistigh den tulach, d'fhéadfadh go mbeadh dolmain, ciste, nó tuama seomrach i gceist.

 In Éirinn 
In Éirinn, tá tulach ann in aice le Grianán Ailigh i gContae Dhún na nGall. Dúirt George Petrie, a rinne suirbhé ar an suíomh go luath sa 19ú haois, go bhféadfadh gur tógadh an tulach sin na céadta bliain roimh Ráth Ailigh, b'fhéidir chomh fada siar leis an ré Neoiliteach. Rinneadh tochailt ar an suíomh in aimsir Petrie, ach níor thángthas ar aon rud a mhínigh a bhrí. Scriosadh é ina dhiaidh sin, ach tá carn de chlocha briste ar an áit ina raibh sí. Tá tulacha cosúil leis ag Cnoc na Teamhrach agus tá roinnt tulach eile ag Brú na Bóinne i gContae na Mí.

 Logainmneacha 
Tá an focal “tulach” an-choitianta i logainmneacha in Éirinn agus in Albain:
 An Tulach (idirdhealú)
 An Tulachán
 An Tulach Íochtarach
 An Tulach Uachtarach
 Tulach-Aluinn
 Tulachán Bán
 Tulach an Bhogain
 Tulachán Dubh
 Tulach an Iarainn
 Tulach an t-Sionnaich
 Tulach Bòide
 Tulach, Contae Obar Deathain
 Tulach Cultraidh
 Tulach an Droighinn
 Tulach Mhór
 Tulach Shrutháin
 Tulach Ruáin

 Tagairtí 

Catagóir:Focail agus frásaí Laidine
Catagóir:Seandálaíocht