Eòghan MacLachlainn

Fear léinn agus file Ghaeilge na hAlban ab ea Eòghann MacLachlainn (Béarla: Ewen MacLachlan) (1775Feictear 1773 i bhfoinsí áirithe.–1822).  Rugadh agus tógadh i Loch Abar é.

Tá clú air mar gheall ar aistriúcháin go Gaeilge na hAlban a rinne sé ar sheanlitríocht as Gréigis agus as Laidin, filíocht Ghaeilge na hAlban a scríobh sé féin, agus an obair a rinne sé ar an Dictionarium Scoto-Celticum (Foclóir an Chumainn Ghaelaigh).

A bheatha

Rugadh é sa bhliain 1773 i Loch Abar. Meek, D. (2003) Caran an t-Saoghail (Edinburgh: Birlinn) d.480 

Chuaigh sé go Coláiste an Rìgh, Obar Dheathain. 
Bhí sé ina leabharlannaí i gColáiste an Rìgh.

D'oibrigh sé freisin do Chomann Gàidhealtachd na h-Alba ag scrúdú a gcuid lámhscríbhinní don fheachtas ina raibh baint ag an gComann leis agus na dánta Oisein le  Seumas Mac a' Phearsain a dhearbhú.  Scríobh sé tuairisc ar na lámhscríbhinní dar teideal The Celtic Analysisanois ag NLS Adv.MS.72.3.4).Black, R. 1989. 'The Gaelic Manuscripts of Scotland'  ann an Alba agus a' Ghàidhlig deas. le William Gillies, (Edinburgh: Edinburgh University Press) d.147Catalog NLS

Ag tús an 19ú haois, chuaigh Comann Gàidhealtachd na h-Alba i mbun feachtais ar son Cathair Cheilteach a bhunú ag leibhéal na hollscoile. Bhíothas ag súil go mbeadh MacLachlainn ina Chathaoirleach, ach níor éirigh leis an bhfeachtas agus stop sé in 1813.

An bhliain dár gcionn, thosaigh sé ag obair ar Fhaclair Gàidhlig Comann Gàidhealtachd na h-Alba a foilsíodh sa bhliain 1828. Lean sé air ag comhbhainistiú obair an fhoclóra leis an Urr. Dr Iain MacLeòid go dtí go bhfuair sé bás.

Mar fhile, scríobh sé i Laidin agus i nGréigis chomh maith le Béarla agus Gaeilge na hAlban.  D'fhoilsigh sé leabhar dánta, Metrical Effusions, sa bhliain 1807.

D'aistrigh sé An tÍliad go Gaeilge na hAlban, ach níor foilsíodh é go dtí 1937.

Fuair sé bás sa bhliain 1822 agus é 47 bliain d'aois.
Clár léitheoireachta

Foillseachaidhean MhicLachlainn
 1807. Ewen MacLachlan Attempts in verse (Aberdeen: Printed for the author by J. Chalmers) (ann am Beurla, Laideann agus Greugais)

 1808. Evano McLachlan Collegium Bengalense: nobilissimo et ornatissimo viro Marchioni de Wellesley, Indiae Orientalis Praefecto (Aberdoniae [Obar Dheathain]: J. Chalmers)

 1810. Ewen MacLachlan Elegy on the death of Mr. James Beattie. (Aberdeen: s.n.)

 1813. P. MacPharlain Co'-chruinneachadh de dh'orain agus de luinneagaibh thaghta Ghae'lach / Maille ris an Treas Duan de Sgeulachd na Tròidhe air a chur an Gaelig o'n Ghrèugais le Eobhon Mac Lachainn. (Dun-Eudainn [Dùn Èideann]: T. Stiubhart)

 1937. Ewen MacLachlan Ewen MacLachlan's Gaelic verse : comprising a translation of Homer's Iliad, books I-VIII, and original compositions deas. le John MacDonald. (Inverness: Printed for the University of Aberdeen by R. Carruthers)

Dàin

 An t-Earrach: ann an An LasairBlack, R. (deas.) 2001. An Lasair: An Anthology of Eighteenth-century Gaelic Verse   (Edinburgh: Birlinn), d.340-351 (le eadar-theangachadh gu Beurla)

Obair Eagarthóireachta
 1818. Seumas Mac a' Phearsain Dàna Oisein mhic Fhinn: air an cur amach airson maith coitcheannta muinntir na Gaeltachd. deas. le 'Eobhan Mac Lachlainn' (Dun-Eidin [Dùn Èideann]: T. Stiubhart) (Leth-bhreac didseatach NLS)

Scríbhinní mar gheall air
 Meek, D. (2003) Caran an t-Saoghail Edinburgh: Birlinn

Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1775
Catagóir:Básanna i 1822
Catagóir:Filí Albanacha