Tríotón

An ghealach is mó de 8 ngealach Neiptiúin is ea Tríotón. Tá trastomhas 2,700 km aige, agus tá sé i bhfithis chiorclach 328,000 km os cionn Neiptiúin. Tugadh faoi deara é den chéad uair i 1846. D'aimsigh an spásárthach Voyager 2 dhá bhrúchtadh arda géasair air, agus mar sin, is iad Tríotón, Io (gealach de chuid Iúpatair), agus an Domhan féin na reanna spéire i gcóras na Gréine a bhfuil brúchtaí orthu. Ní fios fós cad is bun leis na brúchtaí air. Dar le réalteolaithe áirithe, nítrigin faoi bhrú atá ag brúchtadh tríd an dromchla is ag iompar carraigeacha, cloch is deannaigh amach ón taobh istigh. Ar aon chuma, meastar é a bheith gníomhach ó thaobh teicteonaice, a dhromchla á athrú an t-am ar fad. Tá sé cosúil i méid agus nádúr le Plútón.

Is ea Tríotón an seachtú gealach is mó sa Ghrianchóras, an dara gealach is mó i gcompráid leis a bpláineád (i ndiaidh gealach an Domhain), agus an abhacphláinéad is mó a bhfuil aithne air. Tá Tríotón i bhfithis chúlaithe — imrothlaíonn sé sa treo contrártha le rothlú an mháthairphláinéid — an t-aon ghealach mhór sa Ghrianchóras a dhéanann amhlaidh.

 Tagairtí