Buama adamhach

Buama (an A-bhuama) a phléascann trí fhuascailt fuinnimh le linn eamhnú adamh trom (úráiniam-235 nó plútóiniam-239).

Is féidir é a scaoileadh ó eitleán nó fomhuireán, nó le hairtléire. Tá leaganacha ar leith le fuinneamh níos lú ann, le húsáid mar airm bheartacha, agus leaganacha eile a dtugtar buamaí neodrón orthu a tháirgeann an-chuid radaíocht threáiteach neodrón (atá an-mharfach do dhaoine is orgánaigh eile, fiú má bhíonn siad i ndídean) ach nach mbíonn rómhillteach d'fhoirgnimh.

Tá na buamaí teirmeanúicléacha (N-bhuamaí) tagtha in ionad na n-A-bhuamaí cuid mhaith le blianta fada mar na hairm straitéiseacha is bagraí dá bhfuil ann. Bunaithe ar chomhleá adamh éadrom, ach truicearaithe le hA-bhuama, bíonn siad i bhfad níos cumasaí milltí.

 Stair 
 Saothraíodh na buamaí seo den chéad uair ó 1942 i dTionscadal Manhattan sna Stáit Aontaithe.
 Baineadh feidhm as buamaí den saghas seo chun an dá chathair Sheapánacha Hiroshima is Nagasaki a scriosadh i 1945.
 Ar an 30 Deireadh Fómhair 1961, phléasc an Tsar Bomba, an buama adamhach is mó riamh. Cháin an domhan mór tástáil núicléach na Rúise ag an am sin.

 Féach freisin 

 Conradh in aghaidh Iomadú Núicléach (1968)

 Conradh um Chosc Cuimsitheach ar Thrialacha Núicléacha
 Conradh maidir le Toirmeasc ar Airm Núicléacha (2017)

 Comhdhíothú dearbhaithe
 J. Robert Oppenheimer

 Tagairtí 

Catagóir:Airm núicléacha
Catagóir:Iomadú núicléach