Gramafón

mion|seinnteoir ceirníní le caschlár, timpeall na 1970idí
Is éard is gramafón ann, nó seinnteoir ceirnín nó caschlár, ná gaireas chun fuaim a atáirgeadh ó dhiosca, ar taifeadadh an fhuaim i bhfoirm claiseanna bíseacha, gearrtha ar dhromchla comhréidh an diosca. Castar an diosca ar chaschlár chun na claiseanna a cheistiú de réir a chéile le stíleas glacaire. 

Ait go leor, tugtar 'phonograph'  fós ar 'gramafón' i mBéarla na Stát Aontaithe. Ach deirtear san Eoraip go bhfuil an sean-fhónagraf greanta ar shorcóirí. 

 Stair 
Thaispeáin an t-aireagóir Meiriceánach Emile Berliner (1851-1929) an gaireas seo den chéad uair sa bhliain 1887. De réir a chéile, tháinig sé in ionad an fhónagraif (le fuaim taifeadta ar shorcóirí céarach). Bhí na dioscaí i bhfad níos éasca le déanamh is le taifeadadh orthu ná na sorcóirí, agus d'fhéadfaidís i bhfad níos mó a thaifeadadh orthu.

 Feidhmiú 
Déantar tonnchruthanna chreathanna na fuaime a thaifeadadh mar athruithe beaga fisiciúla comhfhreagracha in iomaire bíse atá greanta, eitseáilte, gearrtha nó brúite isteach i ndromchla sorcóra nó diosca atá ag timpeallú, ar a dtugtar ceirnín.

Chun an fhuaim a athchruthú, déantar an dromchla a chasadh ar bhealach comhfhreagrach arís fad a leanann stíleas an t-iomaire nó an chlais. Cuireann na cnapáin agus na loganna sin creathanna tríd an stíleas agus déanann sé seo athchruthú ar an bhfuaim a taifeadadh, ach go han-íseal ar fad.

Nuair a cumadh na dioscaí i gcéaduair dhéanadh an stíleas scannán a chreathadh, rud a chruthaigh tonnta fuaime a cheanglaíodh leis an aer trí adharc méadúcháin a rinne bolgadh amach, nó cheanglaítí an fhuaim go díreach le cluasa an éisteora trí chluasáin a bhí cosúil le steiteascóp.

Féach freisin

 Fónagraf

 Tagairtí 

Catagóir:Ceol taifeadta
Catagóir:Seinnteoirí ceoil