Sun Yat-sen

Réabhlóidí agus ceannaire Síneach a bhí i Sun Yat-sen (Pinyin: Sūn Yixiān) (12 Samhain 1866 – 12 Márta 1925).  Ceapadh é mar Uachtarán sealadach ar Phoblacht na Síne in 2011.  Tugtar an leasainm "Athair an Náisiúin" air sa Téaváin. 
clé|mion|318x318px|lena chéad bhean Lu Muzhen in 1901 sa tSeapáin
clé|mion|293x293px|timpeall 25-31 Nollaig 1911
clé|mion|318x318px|1922
clé|mion|220x220px|Omós dó, Cearnóg Tiananmen, Beijing

 Beatha 
Le blianta fada, bhí Sun chun cinn i ngluaiseachtaí i gcoinne Qing, bhí lámh aige i mbunú gluaiseachtaí réabhlóideacha, agus in iarrachtaí ar éirithe amach, iarrachtaí ar theip orthu.  Bhunaigh sé an ghluaiseacht Tongmenghui in 1905. 

Nuair a bhris Éirí Amach Wuchang amach in 1911, ní raibh an té is mó a samhlaíodh leis an réabhlóid, Sun Yat-sen, fiú sa tSín ag an am.  I mí Dheireadh Fómhair 1911, bhí Sun in Denver, Colorado, agus é i mbun maoiniú a fháil i measc an phobail Shínigh i Stáit Aontaithe Mheiriceá a bhí tar éis fulaingt de bharr an chiníochais sa tír sin le fada. 

Agus é ina shuí in Óstán an Pháláis Dhoinn léigh Sun faoi Éirí Amach Wuchang sa nuachtán. Thuig sé go raibh tús curtha leis an éirí amach a raibh sé ag obair ar a shon le fada agus chuaigh sé i mbun a thurais chun filleadh ar an tSín a phleanáil. Ar an mbealach abhaile dó, thug sé cuairt ar ardchathracha na hEorpa chun gealltanais a fháil ó na mórchumhachtaí go bhfanfaidís neodrach faoin éirí amach. Agus na gealltanais faighte aige d’fhill sé ar an tSín i dtreo dheireadh mhí na Nollag.

Tháinig Sun i láthair in Guangzhou ar an 25 Nollaig 1911 agus seachtain ina dhiaidh sin toghadh é mar uachtarán sealadach Phoblacht na Síne. D’éirigh an t-impire deireanach Qing, Puyi, as an gcoróin go foirmiúil i Márta na bliana 1912, rud a chuir deireadh le níos mó ná 250 bliain de riail Manchu agus 2,000 bliain de mhonarcacht impiriúlach.

Duine de bhunaitheoirí an pháirtí Kuomintang (Guomindang) a bhí i Sun agus bhí sé ina chathaoirleach air. Tugtar an leasainm "Athair an Náisiúin" air sa Téaváin.agus tugtar  "Forerunner of the Revolution" air i nDaon-Phoblacht na Síne inniu

 Féach freisin 

 Éirí Amach Wuchang
 Réabhlóid Xinhai
 Ríshliocht Qing

 Tagairtí 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1866
Catagóir:Básanna i 1925
Catagóir:Básanna de bharr ailse
Catagóir:Ceannairí na Síne
Catagóir:Fealsúna na Síne
Catagóir:Fir
Catagóir:Ginearáil
Catagóir:Protastúnaigh
Catagóir:Réabhlóidithe
Catagóir:Síónaigh
Catagóir:Sóisialaithe
Catagóir:Uachtaráin