Toghchán uachtaránachta na hÉireann

Is éard is toghchán uachtaránachta na hÉireann ná toghchán a reáchtáiltear le hUachtarán na hÉireann a roghnú. Is iondúil go dtarlaíonn sé gach 7 mbliana nó tar éis pé tréimhse a d'éireodh Uachtarán reatha as.  

220px|thumb|Brat Uachtarán na hÉireann.|clé

 Gnásanna 
Is iad muintir na hÉireann a thoghann Uachtarán na hÉireann go díreach le haghaidh téarma 7 mbliana. Is féidir leis an Uachtarán dul san iomaíocht ansin go n-atoghfar iad do théarma 7 mbliana eile (rud a rinne Mícheál D. Ó hUiginn sa bhliain 2018) ach ní féidir leo fónamh ar feadh níos faide ná 2 théarma.

Le bheith incháilithe, caithfidh na hiarrthóirí a bheith ina saoránaigh Éireannacha agus a bheith 35 bliain d’aois nó níos sine. Caithfidh ceachtar díobh seo a leanas na hiarrthóirí a ainmniú:

• Ar a laghad 20 comhalta den Oireachtas

• Ar a laghad 4 údarás áitiúla

• Is féidir le hiar-Uachtaráin nó Uachtaráin atá ag dul ar scor iad féin a ainmniú

Tá ceart ag duine ón Tuaisceart seasamh don oifig ach níl an ceart ag muintir an Tuaiscirt vótáil dóibh féin.

 Toghcháin 

2018
Bhí an toghchán ar siúl ar an 26 Deireadh Fómhair 2018 agus toghadh Mícheál D. Ó hUiginn in athuair.

2011
Mícheál D. Ó hUiginn a toghadh ar 27 Deireadh Fómhair 2011 mar chomharba ar Mháire Mhic Ghiolla Íosa don phost.


Toradh toghcháin:
 Máire Mhic Ghiolla Íosa, Fianna Fáil 45.2%; 
 Mary Banotti, Fine Gael ,29.3%; 
 Dana Rosemary Scallon, 13.8%; 
 Adi Roche Lucht Oibre, 6.9%; 
 Derek Nally, Neamhspleách, 4.7%. 


Toradh toghcháin:
 Máire Mhic Róibín, Lucht Oibre, 38.9%; 
 Brian Ó Luineacháin, Fianna Fáil, 44.1%; 
 Austin Currie, Fine Gael, 17.0%. 


Toradh toghcháin:
 Erskine Childers, Fianna Fáil 51.9%; 
 Tom O'Higgins Fine Gael 48.0%.
1966

Toradh toghcháin:
 Éamon de Valera, Fianna Fáil, 50.5%; 
 Tom O'Higgins, Fine Gael 49.5%. 


Toradh toghcháin:
 Éamon de Valera, Fianna Fáil, 56.3%; 
 Seán Mac Eoin, Fine Gael 43.7%. 


Toradh toghcháin:
 Seán T. Ó Ceallaigh, Fianna Fáil 49.5%; 
 Seán Mac Eoin, Fine Gael 30.9%; 
 Patrick McCartan, Lucht Oibre agus Clann na Talmhan19.6%; 
1938

Ba é Dubhghlas de hÍde, a toghadh gan iomaíocht, an chéad Uachtarán sa bhliain 1938.

 Tagairtí 

Catagóir:Uachtaráin na hÉireann
Catagóir:Toghcháin Uachtaránachta na hÉireann
Catagóir:Uachtaránacht na hÉireann