Sean-nós (amhránaíocht)

Amhránaíocht 
Is é Corn Uí Riada an comórtas is airde caighdeáin ins an amhránaíocht sean-nós. Bíonn ar na hiomaitheoirí amhrán mall amháin a chasadh agus amhrán sciopaidh freisin.

 Stair 

Is téarma é ‘sean-nós’ a tháinig chun cinn le linn athbheochaint na Gaeilge le bunadh Oireachtas na Gaeilge, nuair a cuireadh tús le comórtais amhránaíochta mar chuid den fhéileAn Amhránaíocht Dhúchasach in Iarthar na hÉireann, Cartlanna Joe Éinniú. Bhí lucht an Oireachtais ag iarraidh idirdhealú a dhéanamh idir an amhránaíocht dhúchasach (an ‘sean-nós’) agus an cineál amhránaíocht a gcloisfí thart timpeall ar an bpianó i seomraí suite na meán-aicme (an ‘nós nua,’ cheapfá) ag an tráth sin.

 Conspóid 

 Ainm 
Inniu tá an téarma ‘sean-nós’ á úsáid go forleathan, ach ní léir go bhfuil mórán ar bith céille leis.
Is é tuairim amhránaithe áirithe nár cheart an téarma ‘sean-nós’ a úsáid ar chor ar bith.Mar shampla, Sorcha Ní Ghuairim. Cuireadh siompóisiam i láthair ag an tOireachtas 1943 ina ndearnadh plé ar an gceist seo; féach Róisín Nic Dhonncha, ‘An tOireachtas agus an Amhránaíocht ar an Sean-Nós: Cruthú agus Sealbhú Traidisiúin,’ i Ruairí Ó hUiginn agus Liam Mac Cóil (eag.), Bliainiris 2004, 57-71.

 Oideolaíocht 
Is ealaín ar leith í amhránaíocht sean-nós. Mar sin, ceapann daoine áirithe nach féidir ealaín a mhíniú don té nach bhfuil sí aige nó aici, ach níor chuir sin stop le ranganna áirithe.Mar shampla Scoil Cheoil an Earraigh

Féach freisin
 Windeáil
 Siolla gaoithe

 Tagairtí 

 Naisc 
 Ceol traidisiúnta na hÉireann
 Canúintí Ceoil, sraith TG4
 Ceol na nOileán, sraith TG4
 Amhráin is Ansa Liom, sraith TG4 ina dtugann máistrí sean-nóis an lae inniu cur síos ar na hamhráin is fearr leo, ar an stíl cheoil a fuaireadar le hoidhreacht agus ar na cúiseanna gur fearr leo amhráin áirithe seachas a chéile.

 Naisc Sheachtracha 
 An Amhránaíocht Dhúchasach in Iarthar na hÉireann. Cartlanna Joe Éinniú, Ollscoil na hÉireann, Gaillimh
 Sean Nós Beo (amhráin Ghaeilge traidisiúnta ó Ghaeltacht na nDéise)

Catagóir:Ceol traidisiúnta na hÉireann
*
Catagóir:Ceol na Gaeilge