Acht (Éire) Riar na Córa (Teanga) 1737

Acht a ritheadh i bParlaimint na hÉireann sa bhliain 1737 a bhí in Acht (Éire) Riar na Córa (Teanga) 1737  nó  An tAcht um Riar an Cheartais (Éire) 1737 (Béarla: Administration of Justice (Language) Act (Ireland) 1737), píosa reachtaíochta a tháinig isteach le linn aimsir na bPéindlithe, sraith de dhlíthe a chuir cos ar bolg ar na Gaeil i gcoitinne agus ar na Caitlicigh go háirithe. B'éigean d'imeachtaí cúirte a stiúradh sa Bhéarla amháin, maille le dhoiciméid ghaolmhara, rud a d’fhág nach raibh cead an Ghaeilge a úsáid sna cúirteanna i dTuaisceart Éireann le breis is 300 bliain.   

Rinneadh aisghairm ar an reachtaíocht seo ó Dheas sa bhliain 1962. Ach go dtí 2025, cuireadh cosc ar úsáid na Gaeilge sna cúirteanna ó Thuaidh.  Cé nach raibh an dlí seo in úsáid ar feadh na gcéadta bliain agus nár tugadh aird ar bith air ó d’imigh an fheidhm uaidh, léirigh a leithéid an cineál sochaí choilíneach ghéarleanúnach sheicteach chiníoch a chuir an Bhreatain i bhfeidhm in Éirinn go stairiúil.
clé|mion|Hilary Benn
In 2025, bhí sé dearbhaithe ag Hilary Benn go ndéanfaidh sé aisghairm ar an Acht.  Rinneadh an dlí a aisghairm mar chuid den acht féiniúlachta agus teanga a tháinig isteach i dTuaisceart Éireann mí na Nollag 2022.   Cé go raibh an aisghairm mar mhír lárnach den Acht nua Féiniúlachta agus Teanga a tháinig isteach i mí na Nollag 2022, bhí dualgas ar an Rúnaí Stáit an mhír áirithe sin a cheadú é féin, rud nár tharla go dtí mí Feabhra 2025.   Cloch mhíle stairiúil a bhí in aisghairm acht 1737 ar an aistear i dtreo chearta teanga cuimsitheacha a bhaint amach do phobal na Gaeilge ó thuaidh.

Is faoi Aire Naomi Long CTR atá an polasaí nua maidir le húsáid na Gaeilge sna cúirteanna a chur le chéile.

Chinn Ollscoil na Banríona i mBéal Feirste le céim sa dlí agus sa nGaeilge a chur ar fáil. 

 Féach freisin 

 Acht Díbeartha, 1697
 Fuascailt na gCaitliceach
 Na Péindlíthe
 Hilary Benn

 Tagairtí 

 Naisc sheachtracha 
 Droim láimhe is diúltú glan don Ghaeilge 
 Revised Statute from The UK Statute Law Database
 (Athbhreithniú Breithiúnach) IN THE MATTER OF AN APPLICATION BY CAOIMHIN MacGIOLLA CATHAIN FOR JUDICIAL REVIEW, AND IN A MATTER OF A DECISION BY THE NORTHERN IRELAND COURT SERVICE, AND IN THE MATTER OF THE ADMINISTRATION OF JUSTICE (LANGUAGE) ACT (IRELAND) 1737 
 Cheistigh Mark Durkan an tAire Dlí, An tUas. David Ford
 adams-ag-tacu-le-caoimhin-pobal-sa-chuirt  
 Céim Siar Maidir le Stádas na Gaeilge ó Thuaidh 

Catagóir:Stair Thuaisceart Éireann
Catagóir:Dlíthe na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Stair na Gaeilge
Catagóir:Dlíthe Shasana
Catagóir:Péindlíthe na hÉireann