An Impireacht Otamánach

Mhair an Impireacht Otamánach (Tuircis Otamánach: دَوْلَتِ عَلِيّهٔ عُثمَانِیّه Devlet-i ʿAliyye-yi ʿOsmâniyye, Tuircis an lae atá inniu ann: Osmanlı İmparatorluğu or Osmanlı Devleti) ó 1299 go 1923.

 Stair 
Taoiseach Turcach darbh ainm Osman I a bhunaigh rítheaghlach na nOtamánach. Tháinig borradh agus fás ar an impireacht faoi cheannas na sabhdán (sultan) a tháinig i gcomharbas air. I mbarr a réime bhí críocha i dtrí mhór-roinn faoi smacht na dTurcach; cuid mhaith d'oirthuaisceart na hEorpa, iarthar na hÁise agus tuaisceart na hAfraice. Bhí 29 cúige san impireacht, chomh maith le fostáit. Bhí tionchar ag an Impireacht ar chriocha áirithe thar lear i bhfad ón dTuirc, mar shampla Aceh sa bhliain 1565 agus oileáin Atlantacha mar Lanzarote (1585).

Bhí ról lárnach ag an impireacht i ngach sórt caidrimh idir an Domhan Thoir agus an Domhan Thiar ar feadh 600 bliain. Deirtear gurbh iad na hOtamánaigh comharbaí Ioslamacha na mBiosántach agus a bpríomhchathair i gCathair Choonstaintín agus seilbh ar críocha ar fud oirthir na Meánmhuire. 

Tháinig meath ar an impireacht san ochtú agus sa naoú céad déag, agus tháinig Poblacht na Tuirce i gcomharbas uirthi sa bhliain 1923.

 Sabhdáin 
 Osman I 1258/1259 - 1326 1288 - 1326 Orhan 1281 - 1359 1326 - 1359 Murat I 1326 - 1389 1359 - 1389 Bajazid I 1360 - 1403 1389 - 1402 Sulejman Osmanlijski interegnum ? - 1410 1402 - 1410 Musa Osmanlijski interegnum ?- 1413 ? - 1413 Isa Osmanlijski interegnum ? - 1408 ? - ? Mehmed I 1389 - 1421 1413 - 1421 Murat II 1403 - 1451 1421 - 1444 i 1445 - 1451 Mehmed II 1432 - 1481 1444 i 1451 - 1481 Bajazid II 1447 - 1512 1481 - 1512 Selim I 1470 - 1520 1512 - 1520 Suleiman Ollásach 1495 - 1566 1520 - 1566 Selim II 1524 - 1574 1566 - 1574 Murat III 1546 - 1595 1574 - 1595 Mehmed III 1566 - 1603 1595 - 1603 Ahmed I 1590 - 1617 1603 - 1617 Mustafa I 1592 - 1639 1617 - 1618 i 1622 - 1623 Osman II 1604 - 1622 1618 - 1622 Murat IV 1612 - 1640 1623 - 1640 Ibrahim I 1615 - 1648 1640 - 1648 Mehmed IV 1642 - 1693 1648 - 1687 Sulejman II 1642 - 1691 1687 - 1691 Ahmed II 1643 - 1695 1691 - 1695 Mustafa II 1664 - 1703 1695 - 1703 Ahmed III 1673 - 1736 1703 - 1730 Mahmud I 1696 - 1754 1730 - 1754 Osman III 1699 - 1757 1754 - 1757 Mustafa III 1717 - 1774 1757 - 1774 Abdul Hamid I 1725 - 1789 1774 - 1789 Selim III 1761 - 1808 1789 - 1807 Mustafa IV 1779 - 1808 1807 - 1808 Mahmud II 1785 - 1839 1808 - 1839 Abdul Medžid I 1823 - 1861 1839 - 1861 Abdul Aziz 1830 - 1876 1861 - 1876 Murat V 1840 - 1904 1876 Abdul Hamid II 1842 - 1918 1876 - 1909 Mehmed V 1844 - 1918 1909 - 1918 Mehmed VI 1861 - 1926 1918 - 1922  

 Críocha 
 San Eoraip 
 An Albáin (1478-1912);
 An Airméin (1299-1918);
 Bhoisnia (1463-1878/1908);
 An Bhulgáir (1421/1453-1878);
 An Chréit (1669-1913);
 An Chrimé (1475-1774);
 Oileáin Cyclades (1538-1828);
 An Chipir (1570-1878/1914);
 Oileáin Dodecanese (1522-1912);
 Epirus (1479-1912);
 An Ghréig (1460-1828 (Morea & Epir) -1912 (teorainneacha reatha);
 Heirseagaivéin (1481-1878/1908);
 An Ungáir (1541-1699);
 an Mhacadóin (1371/1395-1912);
 Montainéagró (1496/1499-1878);
 Oileáin Aeigéach Thuaidh (1462-1912);
 Otranto (1480-1481);
 Podolia (1672-1699);
 Rhodes (1522-1912);
 Wallachia - (1412-1456; 1456-1476, 1476-1594; 1601-1877);
 Moldavia - (1455-1473; 1503-1572; 1574-1600; 1601-1877);
 An Trasalváin - mar fhostát, (1541-1699);
 Oileáin Saronic (1460-1830);
 An tSeirbia (1459-1804/1878);
 Slavonia (1592-1699);
 Oileáin Sporades (1538-1828);
 An Úcráin (1676-1681);

 An Áise 
 Áidin (1538-1635);
 Abcáis (1480-1810);
 Dagestan (1578-1730);
 An tSeoirsia (1516-1603, 1620-1683, 1727-1735);
 An Iaráic (Bagdad, Basra, Mosul) (1534-1918);
 Jordan (1516-1918);
 An Liobáin (Beirut, Acre Acre, Saidon) (1516-1918);
 Luristan (1587-1639);
 Oman (1550-1551, 1581-1588, 1659-1741);
 An Phalaistín (1516-1918);
 Catar (1871-1916);
 An Araib Shádach (El Hasa) (1871-1913);
 An Araib Shádach (Hejaz) (1517-1916);
 An Araib Shádach (Nejd) (1817-1902);
 An Araib Shádach (Asir) (1871-1914);
 An tSiria (Damaisc, Aleppo) 1516-1918);
 An Éimin (1517-1636, 1872-1918).

 An Afraic 
 An Ailgéir (Cathair na hAilgéire) (1536-1830);
 An Ailgéir (Ailgéir Constantine) (1637-1830);
 An Ailgéir (Oran) (1708-1732, 1792-1831);
 An Éigipt (cúige) (1517-1798, 1801-1867); faoi smacht an Hıdiv (1867-1914)
 Eritrea (Massawa / Habesh) (1557-1884);
 An Libia (Cyrenaica) (1521-1911);
 An Libia (Tripolitania) (1551-1912);
 An Libia (Fezzan) (1842-1912);
 Somaliland (Zeila) (Hargeisa) (Burco) (Berbera) (1548-1884);
 An tSúdáin (1553-1914);
 An tSúdáin (Nubia) (1553-1885);
 An tSúdáin (Darfur) (1874-1883);
 An tSúdáin (Equatoria) (1871-1889);
 An tSúdáin (Kordofan) (1821-1883);
 An Túinéis (1534-1881); 

 Féach freisin 

 Sléachtanna na nAirméanach sna 1890idí

 Tagairtí