Sord

Is baile fo-uirbeach i gContae Bhaile Átha Cliath, Éire, é Sord, nó Sord Cholm Cille. Is é baile contae Fhine Gall freisin. Tá Sord suite ceithre chiliméadar ó Aerfort Bhaile Átha Cliath, agus ceithre chiliméadar déag ó lár chathair Bhaile Átha Cliath. 

Rinne Retail Excellence Ireland suirbhé sa bhliain 2012, agus ba ea é Sord an "tríú baile is fearr". Sa bhliain 2011 ba é Sord an dara baile is glaine in Éirinn.mion|An tSráid Mhór i Sord

 Stair agus áiteanna stairiúla 
Bhunaigh Colm Cille an baile Sord sa bhliain 560 AD. Bheannaigh sé an tobar áitiúil agus mar sin, d'ainmnigh sé an baile Sord (ciall amháin le sord ná "glan", ciall is ea "foinse uisce".). Tá cloigtheach de 26m suite i Sord. Tá seanchaisleán meánaoiseach suite ann chomh maith.

Is i Sord Cholm Cille a d'fhás Gruffudd ap Cynan aníos, a bhí ina rí ar Ghwynedd agus é in aois fir. B'é Cynan ab Iago a athair agus b'í Ragnaillt iníon Olaf mhic Shitric Shíodh-Ulcha, rí Bhaile Átha Cliath, a mháthair.Breatnais: "En dydeu edward vrenin lloegyr a therdelach vrenin ywerdon e ganet gruffud vrenin gwyned en ywerdon en ndinas dulyn ac yr Kymwt Colomcell y magwyt y lle a elwir yg gwydelic swrth Colomcell" (Arthur Jones, 1910, "Hanes Gruffydd ap Cynan") Bhí Cynan tar éis éalú ón mBreatain Bheag nuair a maraíodh a athair an rí agus Gruffydd ap Llywelyn ag baint ceannas ríocht Ghwynedd amach dó fhéin in 1039.Ní Mhuiríosa (1972), lch 27.

 Oideachas 
Tá naoi mbunscoil i Sord. Tá dhá Ghaelscoil ann, trí scoil den chineál "Educate Together", scoil amháin de chuid Eaglais na hÉireann agus ceithre scoil náisiúnta. 

·     Gaelscoil Bhrian Boroimhe, Bóithre Ghleann Eibhlín

·     Scoil an Duinnigh, Draighneáin

·     Swords Educate Together, Bóithre Ghleann Eibhlín

·     Thornleigh Educate Together, Coill na hÚll

·     Holywell Educate Together, Tobair Naofa

·     Scoil Chrónáin, Baile Breacáin

·     Church of Ireland, Old Borough National School, Bóthar an Teampaill

·     Scoil Cholmcille Naofa, Lána an tSéipéil

·     Holy Family National School, Gleann na hAbhainn

Tá ceithre mheánscoileanna i Sord, dhá scoileanna aon ghnéis agus dhá phobalscoileanna.

·     Loreto College Sord, Gleann na hAbhainn. Is meánscoil cailíní í.

·     Coláiste Choilm, Sord. Is meánscoil buachaillí é.

·     Coláiste Fhionáin, Caisleán na Ferime, Sord.

·     Coláiste Pobail Fhine Gall, Bóthar Bhaile na Mara

 Taisteal 
mion|Stad bus i Sord
Tá teacht go héasca ar Shord. Nascann na bóithre Sord le go leor áiteanna, mar shample an M1 Baile Átha Cliath– Béal Feirste atá suite ar thaobh thoir an bhaile agus an M50 atá suite ar an taobh theas den bhaile. Tá go leor príomhbhóithre eile ann freisin, mar shampla, an R106 go Mullach Íde, an R108 go Baile Bachaille, an R125 go Cill Dhéagláin, an R126 go Domhnach Bat agus an R127 go dtí na Sceirí. Tagann go leor busanna trí Shord. Tagann na huimhreacha 33, 33a, 33b, 41, 41a, 41b, 41c, 41n, 41x, 43, 102 trí Sord gach uile nóiméad

 Eacnamaíocht 
Tá cúrsaí gnó á bhforbairt agus ag fás i Sord, le deich bliain anuas go háirithe. 

 Miondíol

Tá dhá pháirc mhiondíola i Sord agus cuireann siad go leor post ar fáil do dhaoine i Sord. Airside agus Swords Business Park an t-ainm atá ar na páirceanna miondíola. D’oscail Airside sa bhliain 2001. Tá ceithre shiopa déag in Airside:

 B&Q

 Carpetright

 Currys PC World
 D.I.D Electrical
 EZ Living
 Halfords
 Harry Corry
 Harvey Norman
 HomeStore&More
 McDonald's
 Michael Murphy Home Furnishing
 Petstop
 Power City
 Smyths
 Starbucks
 Woodie's DIY

mion|188x188px|An t-ionad siopadóireachta Pavilions
Tá ionad siopadóireachta i lár Shoird. Pavilions, Swords an t-ainm atá air, agus tá sé ar cheann de na siopalanna is mó i mórcheantar Bhaile Átha Cliath. Osclaíodh é sa bhliain 2001. Tá pictiúrlann, bialanna agus siopaí istigh ann.   

 Eitlíocht

Sa bhliain 2011 bhí 18.7 milliún paisinéirí, 171 bealach, agus 61 aerlíne ag teacht trí Aerfort BÁC. Tá go leor oibríochtaí cheanncheathrú i Sord mar shampla, mar atá Aer Lingus, CityJet, Rynanirch Thompson Airways agus Air Contractors. Chomh maith le hoibríochtaí ceanncheathrú, tá go leor cothabháil cheanncheathrú cosúil le Aer Lingus, CityJet, Dublin Aerospace, Eirtech Aviation, Etihad Airways agus Ryanair.

 Spórt 
Tá go leor clubanna spórt i Sord: 

 Peil Ghaelach:

1) An club Peil Ghaelach: Fine Ghallian, a bunaíodh sa bhliain 1884. Daichead foireann peil ghaelach, iománaíocht agus camógaíocht atá ann. Sa bhliain 2018, bhuaigh na cailíní U/17 Craobh Bhaile Átha Cliath.  

2) Bunaíodh Naomh Fhionnáin sa bhliain 1985. Tá sé suite i nGleann na hAbhann i Sord, paróiste eile i Sord. Tá níos mó ná tríocha foireann ann. 

3) Naomh Colm Chille (1935) 

 Leadóg:

Tá Club Leadóige suite ar thalamh álainn an caisleán.

 Dornálaíocht:

1981. 

 Snámh:

Club snámh Aer Lingus atá suite san aerfort  

 Sacar:

1)  Swords Celtic FC i 1962.

2)  Swords Manor FC i 1995.

3)  Rivervalley Rangers i 1981. 

 Reiligiún 

 St. Colmcille's Church, Lána an tSéipéil 
 St. Cronan's Church, Baile Breacáin 
 St. Finian's Church, Gleann na hAbhainn
 Church of the Visitation, Draighneáin
 Church of the Immacuate Conception, Baile Anraí
 Our Lady Queen of Heaven Chapel, Aerfort Baile Átha Cliath 

Daonra de réir réigiúin (Daonáireamh 2011)DaonraCaitliceach34,021Ceartchreidmheach1,335Anglacánach 944Aspalda201Preispitéireach 195Reiligiún Chríostaí eile 454Reiligiún Críostaí iomlán 37,150Moslamach579Religion eile1,003Níl aon Reiligiún acu3,006N/A1,000Daonra iomlán42,738

 Daoine Cáiliúla 
 Kodaline, banna ceoil 
 Keith Duffy, duine ó Boyzone
 Bill Cullen, fiontraí
 Paul Flynn, Peileadóir BÁC
 Chris Newman, aisteoir i Red Rock agus Song for a Raggy Boy
 Gruffudd ap Cynan (rí Ghwynedd 1081–1137)

Foinsí
 Mhuiríosa, Máirín Ní (1972). Gaeil agus Breatnaigh Anallód. BÁC: Clódhanna Teo.

 Tagairtí 

Nótaí


*
Catagóir:Bailte contae i bPoblacht na hÉireann
Catagóir:Bailte i gContae Átha Cliath
Catagóir:560