Galair agus ionfhabhtaithe ghnéas-tarchurtha

Raon galar ionfhabhtaíoch a tharchuirtear de ghnáth trí thadhall gnéasach, ach uaireanta ar bhealaí eileHussey, Matt - Fréamh an Eolais (Coiscéim 2011), is ea galair veinéireacha nó ionfhabhtaithe ghnéas-tarchurtha.

Ina measc tá 
 SEIF, 
 heipitíteas víreasach B (agus C uaireanta), 
 sifilis,
 gónairith,
 heirpéas, 
 clamaidia
 agus seancar srl.
mion|clé|220px|Póstaer Chogadh Cathartha na Spáinne, foilsithe ag Rialtas na Poblachta; "Seachain galair véinéireach ... Chomh dainséarach le philéir an namhad."

 Trais-seoladh 

clé|mion|US Dept. of Health and Human Services.

Is é atá sna galair ghnéas-tarchurtha (GGT) ná ionfhabhtú a spréitear ó dhuine go duine trí chaidreamh collaí. Baictéir, víris, agus orgánaigh micreascópacha atá san fhuil, sa tseamhan, i sreabháin na colainne, nó a lonnaíonn sa réimse púbasach is cúis leis na GGT. 

Ach amháin i gcás SEIF, is féidir cóir leighis a dhéanamh ar thromlach na GGT, chomh luath agus a dhéantar fáthmheas orthu. Is tábhachtach an rud é cóir leighis a fháil go luath mar is féidir leis na GGT buandochar trom a dhéanamh. 

Uaireanta eascraíonn riochtaí mar ionfhabhtú peilbheach ainsealach, riochtaí urchóideacha, neamhthorthúlacht, toircheas eachtópach, agus ionfhabhtú ar linbh nuabheirthe ó GGT gan chóireáil.
mion|clé|Sifilis.

 Rangú agus téarmeolaíocht 
Go dtí na 1990idí, bhí aithne fhorleathan air GGT mar ghalair véinéireacha: sa Laidin is é 'Veneris' an tuiseal ginideach an fhocail 'Venus' (Gaeilge 'Véineas'), bandia an ghrá a bhí ag na Rómhánaigh. Bhí frása 'galar sóisialta' úsáidte freisin mar sofhriotal.

B'iad na hoifigí sláinte poiblí a thóg isteach an téarma 'ionfhabhtú gnéas-tarchurtha' (nó IGT) i dtosach.

 Stair 
Go dtí go raibh fáil ag an phobal ar chógais ghnásúla, de ghnáth bhí na galair agus ionfhabhtaithe ghnéastarchurtha doleigheasta, agus ní raibh i gceist i gcóir leighis ach fuascailt na siomptóm. Ba é an "London Lock Hospital" an chéad ospidéal deonach, a bunaíodh sa bhliain 1746, le haghaidh na galair seo a rialú agus a scriosadh

 Tagairtí 


Catagóir:Gnéas
Catagóir:Galair