An Phlá Mhór

B'ionann an Phlá Mhór nó an Galar Dubh agus galar marfach a scaip go rábach ón Áise ar fud na hEorpa san 14ú haois (1347-1351). Meastar go bhfuair 25 milliún duine bás san Eoraip dá barr, timpeall trian den daonra iomlánHussey, Matt - Fréamh an Eolais (Coiscéim 2011). 

Dreancaidí galraithe ar fhrancaigh ba chúis leis an nGalar Dubh  »»»»    

Francaigh a bhí galraithe le bachaillíní an ghalair a scaip an phlá i measc na ndaoine agus d'at na nóid limfeacha. 
clé|mion|"Column of the Plague" (Pestsäule), Graben, Vín, An Ostair

 Stair 
Bhí an phlá scamhógach marfach i níos mó ná 75% de na cásanna. 

Bhí an phlá sheipticéimeach (inar ionfhabhtaíodh an fhuil sa cholainn) níos measa fós, ach amháin nár tharla an fhoirm seo chomh minic leis na foirmeacha eile. 

Is deacair a hiarmhairt ar an Eoraip a mheas, ach chuir sí isteach go tubaisteach fadtréimhseach ar gach gné den bheatha. Is beag a foghlaimíodh uaithi, mar tharla paindéimí eile san Eoraip i 1361-3, 1369-71 , 1374-5, 1390, agus 1400.
mion|Ortha sa tSín, tréimhse Ming, 1368-1644

 Áise 
Fuair 13 milliún Síneach bás léi.  Is dócha gur iompair ceannaithe an galar ar feadh na mBealaí Síoda trádála don Mheánoirthear is an Mheánmhuir.

 Féach freisin 
 Plá bhúbónach

Tagairtí 

Phlá Mhór, An
Phlá Mhór, An
Phlá Mhór, An

ja:ペスト#14世紀の大流行