Gnéas

Sa bhitheolaíocht, is próiseas é gnéas a chomhcheanglaíonn agus a mheascann tréithe géiniteacha. 

mion|XXY siondróm M

 Atáirgeadh 
Go minic bíonn speisialú na n-orgánach mar thoradh ar seo ina gcruthaítear fireann nó baineann (ar a dtugtar an gnéas). Baineann atáirgeadh gnéasach leis an bpróiseas ina ceanglaítear gaiméití le chéile chun sliocht a chruthú, ina mbíonn tréithe oidhreachtúla, ó thaobh na beirt tuismitheoirí acu. 

Is féidir le gaiméití a bheith comhionann i bhfoirm agus i bhfeidhm (ar a dtugtar iseaghaiméití), ach i go leor cásanna fabhraítear neamhshiméadracht den sórt sin go mbíonn dhá ghaiméit gnéasoiriúnaithe (heitreagaiméití) ann: gaiméití-fireann a bhíonn beag, gluaisteach, agus barrfheabhsaithe chun a gcuid faisnéise géiniteach a iompair thar achar mór, cé go mbíonn na gaiméití-baineann, neamh-ghluaisteach agus bíonn dóthanach cothaitheach acu chun luathfhorbairt an orgánaigh óig.
 Gnéasacht an duine 
Sa ghnáthchill dhaonna bíonn 46 crómasóm, 22 péire uathsóm (crómasóim neamhghnéasacha), agus péire gnéaschrómasóm comhoiriúnaithe X-chrómasóm sa bhaineannach, nó péire gnéaschrómasóm neamh-chomhoiriúnaithe, X chrómasóm is Y  -chrómasóm, sa bhfireannachHussey, Matt - Fréamh an Eolais (Coiscéim 2011).

 Gaeilge 
Bhain an náire le cúrsaí collaíochta agus coirp tráth; bhí na nithe sin peacúil a dúradh. Bhí an sochaí Éireannach sa 20ú haois  lán le heagla agus brúite fé chois. Ach tá an Ghaeilge níos tíriúla (agus níos saibhre) ná an Béarla sa réimse seo agus gur dual di tagairt do nithe go hoscailte neamhbhalbh. Sé an piúratánachas (16ú-19ú haoiseanna) a tháinig ó Shasana isteach, agus a shlog na “Sasanaigh bheaga” a chuir oscailteacht na Gaeilge fé chois.

Tá sé tábhachtach don phobal LADTA+ a bheith in ann a saol a phlé le chéile trí Ghaeilge. Chuige sin tá gá le focail is nathanna nua; rud nach bhfuil fuirist óir gur teanga mhionlaigh faoi bhagairt atá inti.

 Féach freisin 
 Atáirgeadh gnéasach
 Comhriachtain
 Éagumas gnéasach
 Inscne
 Gnéaschrómasóm,  Gnéashormóin

 Naisc sheachtracha 

 The Irish for Sex (RTÉ1, 2024)  taighde ar théarmaíocht na collaíochta agus na mball giniúna as Gaeilge.

 Tagairtí 

Catagóir:Bitheolaíocht