Gabriel Rosenstock

File, scríbhneoir agus aistritheoir iomráiteach as Luimneach é Gabriel Rosenstock (a rugadh sa bhliain 1949).  Tá ról lárnach aige i bhforbairt na litríochta comhaimseartha Gaeilge;  tá os cionn 180 leabhar foilsithe aige, filíocht agus leabhair do pháistí go hairithe agus duine de na daoine ba mhó a rinne cur chun cinn ar an haiku i nGaeilge.

Is scriptscríbhneoir é dó TG4, cláir do pháistí go hairithe.

 Beatha 
Rugadh Gabriel Rosenstock i gCill Fhíonáin in Oirthear Luimnigh ar an 29 Meán Fómhair 1949. Dochtúir agus scríbhneoir as Schleswig-Holstein ba ea a athair. Banaltra, as Gaillimh ó dhúchas, ab ea a mháthair. Ba é an tríú duine clainne as seisear agus an chéad pháiste a rugadh don lánúin in Éirinn.

Caitheadh amach as Coláiste Rinn Mhic Gormáin é agus bhí sé ar deoraíocht ina dhiaidh sin i gColáiste Charraig an Tobair. 

Rinne sé staidéar i gColáiste Ollscoile Chorcaí, áit a raibh sé ina bhall de Innti, grúpa filí óga a chuir iris amach agus a chuaigh ar fud na tíre ag léamh a gcuid saothair.  Bhí cairdiúil le scríbhneoirí eile: a bhí, mar sh. Michael Davitt agus Liam Ó Muirthile. Ba é an chéad duine de ghlúin INNTI a chuir leabhar amach: Suzanne sa seomra folctha (1973).

Chaith sé seal ag obair leis an tsraith theilifíse `Anois is Arís' ar RTÉ, agus tamall leis an nuachtán Anois. Chaith sé formhór a shaoil sa Ghúm agus nuair nach bhfuair sé ardú céime ar bith ann chinn sé ar éirí sé as chun dul i mbun pinn go lánaimseartha. 

Bhí sé ina Chathaoirleach ar Poetry Ireland / Éigse Éireann agus is iomaí duais liteartha atá bronnta air: sparántachtaí ón gComhairle Ealaíon agus an Irish-American Cultural Foundation Award mar shampla. 

Tá baint lárnach aige leis an bhféile litríochta IMRAM. Tá ballraíocht shaoil aige i gCumann na nAistritheoirí agus na dTeangairí. Is ball d'Aosdána é.

Is nia leis é Mario Rosenstock, agus ball den chúigread traidisiúnta Téada is ea a mhac Tristan Rosenstock.

 Rogha foilseachán 

 Filíocht i nGaeilge agus eagráin dhátheangacha 
 Susanne sa seomra folctha. Clódhanna 1973
 Méaram. An Clóchomhar 1981
 Om. An Clóchomhar 1983
 Nihil Obstat. Coiscéim, 1984
 Migmars. Ababúna, 1985
 Rún na gCaisleán. Taibhse, 1986
 Portrait of the Artist as an Abominable Snowman,   Forest Books 1989,  Domhan Books 2000Michael Hartnett a d'aistrigh na dánta roghnaithe ón nGaeilge, agus Jason Sommer a d'aistrigh na dánta nua.   Tá an teideal féin thar a bheith tarraingteach - tagairt shoiléir ann do shaothar cáiliúil James Joyce, "A Portrait of the Artist as a Young Man", ach le casadh greannmhar (an Yeti).

Baineann an leabhar le téamaí mar: Féiniúlacht an ealaíontóra / An deoraíocht nó an t-eachtrannacht / An nasc idir an nádúr agus an cruthaitheacht / Spioradáltacht agus macnamh

Léiríonn an saothar seo raon leathan oibre Rosenstock - cé go bhfuil cáil air as a chuid scríbhneoireachta Gaeilge, scríobhann sé i mBéarla uaireanta.
 Oráistí. Rogha dánta agus dánta nua. Cló Iar-Chonnachta, 1991
 Ní mian léi an fhilíocht níos mó. Cló Iar-Chonnachta, 1993
 Rogha Rosenstock. Cló Iar-Chonnachta, 1994
 Syójó. Cló Iar-Chonnachta, 2001
 Eachtraí Krishnamurphy. Coiscéim, 2003
 Forgotten Whispers / Cogair dhearúdta. 2003. (téacs dhátheangach, haiku agus grianghraif,  i gcomhar le le John Minihan)
 Krishnamurphy Ambaist. Coiscéim, 2004
 Hymn to the Earth. The Silverstrand Press, 2004. (Dánta móide grianghraif le Ron Rosenstock)
 Rogha Dánta/ Selected Poems, aistrithe ag Paddy Bushe: CIC, 2005
 I met a man: luminous lines concerning real people from real places, Doghouse, 2005
 Bliain an Bhandé / Year of the Goddess.  [téacs dátheangach] Dedalus Press 2007
 Tuairiscíonn Krishnamurphy ó Bagdhad (Coiscéim, 2007)
 Guthanna Beannaithe an Domhain (Coiscéim, 2008)
 Margadh na Míol in Valparaíso / The Flea Market in Valparaíso (rogha dánta agus dánta nua) CIC 2014
 Cuach ó Aois Eile ag Glaoch. Coiscéim, 2014
 Antlered Stag of Dawn, The Onslaught Press, Oxford 2015.  Haiku i nGaeilge móide leaganacha Béarla, Béarla na hAlban agus Seapáinise
 Sasquatch. Arlen House, 2014  (eagrán nua ó Alba Publishing 2018) 
 Chogyam Trungpa: One Hundred Haiku, agus leaganacha Béarla agus Seapáinise. Amazon Kindle, 2014
 Orpheus in the underpass (Onslaught Press, 2017), 
 Glengower: Poems for no one in Irish and English, Onslaught Press 2018

 EVERY NIGHT I SEND YOU FLOWERS, Tanka in response to the art of Odilon Redon, bilingual. Cross-Cultural Communications, New York (ebook) 2020
 The Road to Corrymore / Bóthar an Choire Mhóir, Ekphrastic Dátheangach. Cross-Cultural Communications, New York (ebook) 2021
 Rún na Rún  / Secret Of Secrets, tanka dátheangach, Cross-Cultural Communications 2021  
 Drops of Water, haiku in Béarla, Gaeilge agus Scots,  Buttonhook 2023 => ríomhleabhar

Tugann an leabhar taistil Ólann mo Mhiúil as an nGainséis (Cló Iar-Chonnachta, 2003) agus an chín lae idirghníomhach Dialann Anama (2007)Dialann anama: dialann idirghníomhach agus ábhar machnaimh le haghaidh 52 seachtain (Coiscéim, 2007) an-léiriú ar éirim an fhile ó thaobh creidimh, intleachta, fealsúnachta agus daonnachta.

 Aistriúcháin 
Tá cáil ar Ghabriel mar aistritheoir, agus saothar le Seamus Heaney, Georg Trakl, Günter Grass, Peter Huchel, Ko Un, K. Satchidanandan agus go leor eile aistrithe aige.

 Crann almóinní milis agus searbh: rogha dánta (Coiscéim, 2006) [aistriúchán ar Bittersüsser Mandelbaum: ausgewählte Gedichte le Hilde Domin]
 Agallamh an tseanóra lena anam: dánta (Coiscéim, 2007) [aistriúchán ar Der alte Mann spricht mit seiner Seele le Günter Kunert] 
 An tAonú Aithne déag: rogha dánta (Coiscéim, 2008) [aistriúchán ar Das elfte Gebot: ausgewählte Gedichte le Michael Krüger]

 Daoine óga 

 An tOllamh Folamh (Cois Life, 2009). Thugas an ghealach ag siúl (An Gúm, 2007) [aistriúchán ar I took the Moon for a Walk le Carolyn Curtis] 
 Na daoine dalla: saorchóiriú ar scéal béaloidis (An Gúm, 2007)
 Clann na nÉan: úrscéal gairid do dhéagóirí (Comhar Teoranta, 2005) 
 Scuabtha chun siúil (An Gúm, 2002) [aistriúchán ar Room on the Broom le Julia Donaldson]

 Snowy Owl | Ulchabhán Sneachtúil,  ríomhleabhar saor in aisce, 2024,  anseo nó anseo
 Órang-Útan, ríomhleabhar saor in aisce, 2025

 Eile 
Scríobhann Rosenstock drámaí chomh maith le hailt nuachtáin (mar sh Tuairisc.ie).

 Aitheantas 
Rinne Hans-Christian Oeser aistriúchán dílis ar fhilíocht Ghabriel go Gearmáinis, saothar a thuill ardmholadh, Ein Archivar großer Taten: Ausgewählte Gedichte (2007). Bhronn Uachtarán Phoblacht Ioslamach na Pacastáine an bonn Tamgha-I-Khidmat air sa bhliain 2009. 

Molscéal: 'Ba Sheachtópas mé inné' - Oíche mhór cheoil agus litríochtasa bhliain 2019 in onóir Gabriel Rosenstock, agus aois 70 bliain slánaithe aige, agus é i lár an aonaigh i gcónaí.

 Naisc sheachtracha 
 Blag Ghabriel Rosenstock
 Clár RTE Raidió 1, “Scríbhneoirí Faoi Chaibidil 2010” (ábhar pléite)
 Léann Gabriel Rosenstock a leagan Gaeilge féin de chlasaicigh ár linne do pháistí óga. Walker Éireann na foilsitheoirí.
 Labhraíonn Gabriel Rosenstock lena chomhfhile Michael Davitt faoin dán Uaireanta is Fear Bréige Mé. 1988.
 Poetry: tanka and haiku, roghanna Ghabriel

 Féach freisin 

 Innti

 Tagairtí 

Catagóir:Scríbhneoirí Gaeilge
Rosenstock, Gabriel
Rosenstock, Gabriel
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Alumni Choláiste na hOllscoile, Corcaigh
Catagóir:Filí haiku
Catagóir:Filí Gaeilge
Catagóir:INNTI
Catagóir:Filí na hÉireann
Catagóir:Aistritheoirí Gaeilge
Catagóir:Lucht TG4