Pápa

Is é an Pápa ceannaire na hEaglaise Caitlicí. Is mór í an fhreagracht do cheannaire spioradálta agus polaitiúil a dhéanann tréan iarracht treoir a thabhairt do thréad suas le 1.4 billiún Caitliceach go domhanda.

 Stair 
De réir thuiscint oifigiúil na hEaglaise, b'é Naomh Peadar an chéad Phápa. Tháinig an focal féin ón bhfocal Gréigise pappas, a chiallaíonn "athair", agus ón bhfocal Laidine papa, arb ionann an bhrí leis. 

Sa 20ú haois, Albino Luciani, a thóg an t-ainm Eoin Pól 1, an fear deiridh de bhunadh na hIodáile a ndearnadh Pápa dhe i 1978.  33 lá (26 Lúnasa - 28 Meán Fómhair) a chaith seisean sa Phápacht.  Baineadh stangadh as pobal an domhain nuair a fógraíodh a bhás an mhaidin Fómhair sin.

Polannach a tháinig ina dhiaidh, Karol Wojtyła (Eoin Pól 2 1979 - 2005). 

Bhí An Gearmánach Josef Ratzinger, nó Beinidict XVI, ina Phápa ón mbliain 2005 go dtí go n-éirigh sé as an bpápacht ar 28 Feabhra 2013.

Bhí Jorge Mario Bergoglio ón Airgintin, nó Proinsias, ina Phápa ó 13 Márta 2013 go dtí 21 Aibreán 2025.  

 Toghchán 
Nuair a fhaigheann an Pápa bás nó nuair a éiríonn Pápa as a phost (mar a tharla don chéad uair riamh in 2013), tionóltar cruinniú de na cairdinéil ar fad; tugtar "comhthionól cairdinéal" ar an gcruinniú seo. Tosaíonn siad le hAifreann i mBaisleac Pheadair, agus ina dhiaidh sin tugann siad aghaidh ar an Séipéal Sistíneach.  Téann siad le chéile i gcruinniú rúnda chun comharba ar an bPápa a roghnú.  Tá an séipéal cáiliúil a mhaisigh Michaelangelo féin dúnta lena réiteach don chomhthionól rúnda.  

Tá na Cairdinéil faoi ghlas go dtí go bhfuil móramh de dhá thrian acu i bhfabhar iarrthóir amháin don Suí Naofa. Tá rialacha diana rúndachta agus deasghnátha daingne ag baint leis an bpróiseas a fheiceann 4 vóta sa lá, péire ar maidin agus péire sa tráthnóna.

Deatach dubh ó shimléir an tSéipéil Shistínigh a insíonn nach bhfuil toradh ar an vóta, deatach bán a fhógraíonn teacht an phápa nua.  Tamall níos déanaí, fógraítear Habemus Papam ar bhalcóin Phálás an Phápa i gCearnóg Pheadair.  Déanann Rúnaí Stáit na Vatacáine an fógra sollúnta mórchúiseach, meánaoiseach Laidine : ‘Annuntio vobis gaudium magnum. Habemus Papam (Fógraím cúis mhór lúcháire daoibh. Tá Pápa againn’).

Eminentissimum ac Reverendissimum Dominum, 

Dominum [ainm baiste] Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalem [Sloinne] 

qui sibi nomen imposuit [ainm an Phápa]."Is scéal mór nuachta domhanda é i gcónaí  agus bíonn meáin na cruinne meáite fad is a bhíonn sé seo ar siúl.   Is mó fear a chuaigh isteach i dtoghchán an chomhthionóil cairdinéal mar Phápa agus a tháinig amach lena dhá lámh chomh fada le chéile, agus mar Chairdinéil i gcónaí.

 Pápaí (1740+) 
 Pápacht Íomhá Ainm Gaeilge Nomen pontificale A Ainm féin Áit breithe 17 Lúnasa 1740 - 3 Márta 175870px Pápa Beinidict XIV Papa BENEDICTUS Quartus Decimus Prospero Lorenzo Lambertini Bologna, An Iodáil 6 Iúil 1758 - 2 Feabhra 176970px Cléimeans XIII Papa Clemens Tertius Decimus, Episcopus Romanus Carlo della Torre Rezzonico Venice, Veneto, An Iodáil 19 Bealtaine 1769 - 22 Meán Fómhair 177470px Cléimeans XIV Papa Clemens Quartus Decimus, Episcopus Romanus Giovanni Vincenzo Antonio Ganganelli Sant'Arcangelo di Romagna, An Iodáil 15 Feabhra 1775 - 29 Lúnasa 179970px Pius VI Papa Pius Sextus, Episcopus Romanus Giovanni Angelo Braschi Cesena, An Iodáil 14 Márta 1800 - 20 Lúnasa 182370px Pius VII Papa Pius Septimus, Episcopus Romanus Barnaba Chiaramonti Cesena, An Iodáil 28 Meán Fómhair 1823 - 10 Feabhra 182970px Leo XII Papa Leo Duodecimus, Episcopus Romanus Annibale Sermattei della Genga Fabriano, Mártae, An Iodáil 31 Márta 1829 - 1 Nollaig 183070px Pius VIII Papa Pius Octavus, Episcopus Romanus Francesco Saverio Castiglioni Cingoli, Mártae, An Iodáil 2 Feabhra 1831 - 1 Meitheamh 184670px Gréagóir XVI Papa Gregorius Sextus Decimus, Episcopus Romanus  Bartolomeo Alberto Cappellari Belluno, Veneto, An Iodáil 16 Meitheamh 1846 - 7 Feabhra 187870px Pius IX Papa Pius Nonus, Episcopus Romanus Giovanni Maria Mastai-Ferretti Senigallia, Mártae, An Iodáil 20 Feabhra 1878 - 20 Iúil 190370px Leo XIII Papa Leo Tertius Decimus, Episcopus Romanus Gioacchino Vincenzo Raffaele Luigi Pecci Carpineto Romano, Latium, An Iodáil 4 Lúnasa 1903 - 20 Lúnasa 191470px Pius X Papa Pius Decimus, Episcopus Romanus Giuseppe Melchiorre Sarto Riese, Treviso, Veneto, An Iodáil 3 Meán Fómhair 1914 - 22 Eanáir 192270px Beinidict XV Papa Benedictus Quintus Decimus, Episcopus Romanus Giacomo Della Chiesa Genoa, An Iodáil 6 Feabhra 1922 - 10 Feabhra 193970px Pius XI Papa Pius Undecimus, Episcopus Romanus Achille Ambrogio Damiano Ratti Desio, Milano, An Iodáil 2 Márta 1939 - 9 Deireadh Fómhair 195870px Pius XII Papa Pius Duodecimus, Episcopus Romanus Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli An Róimh, An Iodáil 28 Deireadh Fómhair 1958 - 3 Meitheamh 196370px Eoin XXIII Papa Ioannes Vicesimus Tertius, Episcopus Romanus Angelo Giuseppe Roncalli Sotto il Monte, Bergamo, An Iodáil 21 Meitheamh 1963 - 6 Lúnasa 197870px Pól VI Papa Paulus Sextus, Episcopus Romanus Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini Concesio, Brescia, An Iodáil 26 Lúnasa 1978 - 28 Meán Fómhair 1978  Eoin Pól I Papa Ioannes Paulus Primus, Episcopus Romanus Albino Luciani Forno di Canale, Veneto, An Iodáil 16 Deireadh Fómhair 1978 - 2 Aibreán 200570px Eoin Pól II Papa Ioannes Paulus Secundus, Episcopus Romanus Karol Józef Wojtyła Wadowice, An Pholainn  19 Aibreán 2005 - 28 Feabhra 201370px Beinidict XVI Papa Benedictus Sextus Decimus, Episcopus Romanus Joseph Alois Ratzinger Marktl am Inn, An Bhaváir, An Ghearmáin 13 Márta 2013 - inniu70px Proinsias Papa Franciscus Primus, Episcopus Romanus Jorge Mario Bergoglio Buenos Aires, An Airgintín

 Amlíne (1758+) 

 Féach freisin     

 Eaglais Chaitliceach
 Comhthionól cairdinéal

 Tagairtí 


Catagóir:Ceannairí reiligiúnacha
Catagóir:Eaglais Chaitliceach Rómhánach