Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath

Is é Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath an ollscoil is sine in Éirinn. Tá sé suite i mBaile Átha Cliath, agus is é an t-aon chomhcholáiste atá ann in Ollscoil Átha Cliath.


 Stair 
Bunaíodh Coláiste na Tríonóide sa bhliain 1592. Ba le linn do rítheaghlach na dTúdor sa Bhreatain a bheith ag leathnú a gcumhacht in Éirinn a bunaíodh Coláiste na Tríonóide. Bhronn bardas Bhaile Átha Cliath tailte seanmhainistreach i lár na cathrach ar an ollscoil. D'fhás an Coláiste go mear cé go raibh an saol an-chorrach in Éirinn sa seachtú haois déag.  

Mar gheall ar na cogaí creidimh idir Caitlicigh, Protastúnaigh agus Preisbitéirigh bhí scoláirí á ndíbirt agus úsáideadh an coláiste mar bheairic d'arm rí Shéamuis II i 1689. Protastúnaigh amháin a d'fhreastail ar an choláiste ar feadh na gcéadta bliain, ach ceadaíodh do Chaitlicigh tosú ag staidéar ann tar éis 1793. 

Bhí rudaí síochánta go leor san ochtú haois déag ach bhí corraíl ann in aimsir na nÉireannach Aontaithe (féach Téobald Wolfe Tone) ag deireadh na haoise sin. 

Ag tús an fichiú haois rinneadh iarrachtaí láidre chun Coláiste na Tríonóide a nascadh le Ollscoil na hÉireann, ach d'éirigh leis a neamhspleáchas a choinneáil. Tosaíodh ag glacadh le mná mar mhic léinn i 1904 agus ceapadh an chéad bhean mar ollamh tríocha bliain ina dhiaidh sin.

 Áiseanna 
Is í Leabharlann Choláiste na Tríonóide an leabharlann is mó in Éirinn.

 Alumni 
I measc na ndaoine cáiliúla a bhí ina mic léinn ann bhí Téobald Wolfe Tone, Samuel Beckett, Máire Mhic Róibín, Oscar Wilde, agus Edward Carson.  

 Gaeilge 
Bhí an scríbhneoir cáiliúil Gaeilge, Máirtín Ó Cadhain, ina Ollamh le Gaeilge ann ar feadh scaithimh.

Ollúna le Gaeilge i gColáiste na Tríonóide:
 Thomas F. O'Rahilly (1919-29)
 Dáithí Ó hUaithne (1955-67)
 Máirtín Ó Cadhain (1969-70)

 Féach freisin 

 Leabharlann Choláiste na Tríonóide, Leabhar Cheanannais
 Cumann Gaelach Choláiste na Tríonóide

 Naisc sheachtracha 
 Coláiste na Tríonóide - an suíomh oifigiúil
 Griangrafanna -Coláiste na Tríonóide
 Griangrafanna Satellit - Coláiste na Tríonóide
 Scaifeanna - Coláiste na Tríonóide 
 Read critiques by former students on iAgora.com

 Tagairtí 

Catagóir:Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath
Catagóir:Ollscoileanna in Éirinn
Catagóir:Foirgnimh agus struchtúir i mBaile Átha Cliath
Catagóir:Scoileanna Leighis