Cúba

Tír is ea Poblacht Chúba atá suite i Muir Chairib. Is cuid den tír iad an t-oileán Cúba féin, Isla de la Juventud agus go leor oileán beag eile thart timpeall. Is é oileán Chúba an t-oileán is mó i Muir Chairib. 

Bhí Fidel Castro i gceannas na tíre ó d'éirigh lena réabhlóid chumannach i gcoinne rialtas Fulgencio Batista i 1959. Tháinig a dheartháir Raúl mar chomharba air ar an 24 Feabhra 2008.

mion|clé|Eagraíocht chríche|220x220px
mion|clé|Ardeaglais sa Habana|220x220px
mion|clé|teifigh Chúba (1980)|220x220px


mion|clé|220x220px|La Habana

mion|clé|331x331px|Fulgencio Batista, 10 Samhain 1939, i Washington, D.C
clé|mion|307x307px|Manuel Marrero Cruz, príomhaire (2020)
clé|mion|220x220px|Miguel Díaz-Canel, Uachtarán agus Putin, 2022

 Stair 
Bhunaigh na Spáinnigh coilíneacht ar an oileán sa 16ú haois. Níor bhain Cúba a neamhspleáchas amach go dtí 1902, ceithre bliana i ndiaidh an cogadh idir an Spáinn agus Stáit Aontaithe Mheiriceá. Ba bhlianta casta iad tús an 20ú haois le rialtais nár mhair i bhfad agus cur isteach an airm sa pholaitíocht. 

Deachtóireacht Batista 1952-1958 
Tháinig Fulgencio Batista i gceannas ar an dtír mar dheachtóir i 1952. Cé go raibh aithne air go dtí sin mar liobrálaí, thosaigh sé a naimhde polaitiúla a chur faoi chois. Bhí géarchéim eacnamaíoch sa tír ag an am, le formhór na ndaoine ag maireachtáil i mbochtanas. 

Theith Batista ón oileán ar an 31 Nollaig 1958.
Réabhlóid, 1959 
Chuir Fidel Castro agus a chomhghleacaithe (Che Guevara san áireamh) feachtas míleata in aghaidh an rialtais ar bun ag deireadh 1956. Ghlac siad seilbh ar Havana ar 1 Eanáir 1959.

 Bahía de Cochinos, 1961 
Tháinig teannas sa chaidreamh idir Cúba agus a chomharsa SAM nuair a náisiúnaigh an rialtas nua gnóthaí SAM go léir sa tír agus d'fhógair siad a gcairdeas leis an t-Aontas Sóivéadach (APSS). Chuir SAM smachtbhannaí i bhfeidhm go gairid ina dhiaidh is thacaigh an t-uachtarán John F. Kennedy le iarracht an rialtas cumannach a ruaigeadh le hionradh Bahía de Cochinos ar 15 Aibreán 1961.  

Géarchéim 1962 
Ardaíodh an teannas arís idir Dheireadh Fómhair agus Samhain 1962 nuair a tháinig SAM ar fhianaise go raibh na Cúbaigh ag tógáil aonad do dhiúracáin núicléacha ar an oileán, le cabhair ón Aontas Sóivéadach. Ba bhuaicphointe an Chogaidh Fhuaire é an eachtra seo. 

Sa deireadh rinne SAM agus APSS margadh agus thóg na Rúisigh na diúracáin ón oileán le gealltanas ó rialtas SAM nach ndéanfadh siad iarracht eile an t-oileán a ionradh.

 2000idí 
Tháinig deartháir Fidel Castro, Raúl, mar chomharba air, ar an 24 Feabhra 2008.

 2026 
Roimh 2026, bhí Cúba ag brath ar sholáthairtí breosla ó Veiniséala.

Chuaigh an ainnise in olcas i gCúba nuair d'fhuadaigh na Meiriceánaigh Uachtarán Veiniséala Nicolas Maduro, comhghuaillí le Cúba, i dtús na bliana 2026.  Chuir Trump  smacht ar easpórtálacha ola ó Veiniséala, go Cúba go háirithe.   Ina cheann sin, bhagair Trump taraifí nua a ghearradh ar aon tír eile a leomhfadh ola a sholáthar do Chúba.

Chuir na Stáit Aontaithe Cúba faoi imshuí le fírinne. Ní raibh aon cheilt ag Trump ar a mhian Rialtas Chúba a threascairt;  cuireadh Cúba faoi luí na bíse le súil an aidhm sin a bhaint amach gan mhoill.

Is ar éigean a bhí rothaí an stáit ag dul timpeall agus bhí ospidéil agus seirbhísí riachtanacha eile gan feidhmiú. Bhí deich milliún duine ina gcónaí i gCúba in 2026. Dar leis na Náisiúin Aontaithe bhí cuid mhór acu gan riar a gcáis mar gheall ar an imshuí eacnamaíochta.

 Éire 
Bhí Éire ar cheann de na tíortha a vótáil go minic ar son rún i gcruinnithe de na Náisiúin Aontaithe ag iarraidh ar na Meiriceánaigh deireadh a chur leis an tachtadh a bhí siad a dhéanamh ar Chúba.
Tíreolaíocht 
Is oileán í Cúba atá suite i Muir Chairib ag 21°3Thuaidh, 80°00Thiar. Is í Cúba an príomhoileán. 

 Tagairtí 


Catagóir:Ballstáit na Náisiún Aontaithe
Catagóir:Aintillí
Catagóir:Tíortha na Cairibe