An Chatalóin

Is comhphobal féinrialaitheach in oirthuaisceart na Spáinne í an Chatalóin (Catalóinis: Catalunya, Ocsatáinis: Catalonha, Spáinnis: Cataluña). Tá stádas aige mar Náisiún agus d'fhógair parlaimint an chomhphobail neamhspleáchas sa bhliain 2017.  

Tá ceithre cúige sa chomhphobal: Barcelona, Girona, Lleida, agus Tarragona.  Is í Barcelona an phríomhchathair agus an chathair is mó. Tá Barcelona mar an dara bardas is mó sa Spáinn.  Tá trí theanga oifigiúil sa chomhphobal; An Chatalóinis, An Ocsatáinis agus An Spáinnis.
 Stair 
Féach freisin Stair na Catalóine

 Neamhspleáchas  
Ar an 27 Deireadh Fómhair, 2017, d'fhógair Parlaimint na Catalóine neamhspleáchas i ndiaidh reifrinn. Vótáil Seanad na Spáinne chun riail dhíreach a chur i bhfeidhm agus fuair siad réidh le parlaimint na Catalóine trí thoghcháin ar an 21 Nollaig. Ar an 2 Samhain cuireadh 7 iar-airí an rialtais i bprisiún ar chúis "réabhlóid agus mí-úsáid airgid poblí", agus theith airí eile go tíortha éagsúla, Uachtaráin Carles Puigdemont ina measc.

 Tíreolas 
Tá teorainn aige leis an bhFrainc agus Andóra ó thuaidh, Aragón san iarthar,  agus Valencia ó dheas. San oirthear tá 580 cm de chósta na Meánmhara aige. 

Tá achar 32,114 Cm² le daonra oifigiúil 7,522,596 aige sé sin 234 duine gach ciliméadar.

Aonaid Riaracháin  

250px|left
Is iad na cúigí na haonaid riaracháin is sine sa Chatalóin. Tógann siad ainm phríomhchathair an chúige. Bunaíodh an comhphohbal trí aontú foirmiúil na ceithre cúigi:
 Cúige Príomhchathair Achar (cm²) Daonra Municipios Barcelona (Cúige) Barcelona 7,728 5,576,037 311 Gerona (Cúige) Gerona 5,910755,716 221 Lleida (Cúige) Lleida 12,172 432,384 231 Tarragona (Cúige) Tarragona 6,303 791,693184
Faoi bhun na cúigí tá 41 contaetha nó Comarcas atá rialaithe ag comhairle chontae nó consell comarcal. Séard atá i gceist ná bailiúcháin bardais ag eagrú go hoifigiúil maidir le dualgaisí agus seirbhísí ar leith. Bhíodh Gleann Aran mar chontae ach ón mbliain 2015 tá stádas ar leith aige mar aonán críche féinrialaitheach. 

Tá 948 bardais faoi láthair. Rialann ajuntament an bardas agus toghfar é gach ceithre bhliana sna toghcháin áitiúil. De ghnáth bíonn an comhairle bardais ag suí in Halla an Bhaile (ajuntament, casa de la ciutat nó casa de la vila).

Daonra  

Bardais is mó sa Chatalóin (2017)Fuente: Censo a 01-01-2017 del Instituto Nacional de Estadística de España. Población de los municipios de España en 2017. borde|100px|BarcelonaBarcelona
borde|100px|L'Hospitalet de LlobregatL'Hospitalet de Llobregat
borde|100px|BadalonaBadalona
borde|100px|TerrassaTerrassa
borde|100px|SabadellSabadellBardasCúigeDaonraBardasCúigeDaonraborde|100px|LleidaLleida
borde|100px|TarragonaTarragona
borde|100px|MataróMataró
borde|100px|Santa Coloma de GramenetSanta Coloma de Gramenet
borde|100px|ReusReus 1  25px Barcelona  25px Barcelona  1,608,746    11  25px Girona  25px Girona  98,255 2  25px L'Hospitalet de Llobregat  25px Barcelona  569,002     12  25px Sant Cugat del Vallès  25px Barcelona 88,921 3  25px Badalona  25px Barcelona  215,634     13  25px Cornellà de Llobregat  25px Barcelona   86,072 4  25px Terrassa 25px Barcelona   232,770     14  25px Sant Boi de Llobregat 25px Barcelona  82,402 5  25px Sabadell 25px Barcelona  208,246     15  25px Rubí 25px Barcelona   75,568 6  25px Lleida  25px Lleida  195,389     16  25px Manresa 25px Barcelona  74,752 7  25px Tarragona  25px Tarragona  131,094     17  25px Vilanova i la Geltrú 25px Barcelona  65,972  8  25px Mataró  25px Barcelona  125,517     18 25px Viladecans  25px Barcelona   65,779 9  25px Santa Coloma de Gramenet  25px Barcelona  117,153    19  25px Castelldefels   25px Barcelona   64,829 10  25px Reus  25px Tarragona  103,615     20  Íomhá:Bandera estepona.PNG|25px El Prat de Llobregat   25px Barcelona  63,457

 Cultúr 

 Teanga  
Tá trí theanga oifigiúla á labhairt sa réigiún: Catalóinis a bhfuil mar theanga dúchais ag beagnach leathchuid de mhuintir an chomhphobail, chomh maith leis an Spáinnis, agus an Aranais, canúint de chuid na hOcsatáinise a labhraítear sa ghleann d'Aran i gcoirnéal beag iargúlta sa chuid is faide siar ó thuaidh den chomhphobal atá suite díreach in aice na teorann leis an bhFrainc.

 Tagairtí 


Catalóin