Nollaig Bheag

Nollaig Bheag (Little Christmas sa Bhéarla nó Natale Piccolo as Iodáilis) is ea an t-ainm coitianta Gaeilge ar an 6 Eanáir (nó Lá Nollag Beag, Nollaig na mBan, Lá Chinn an Dá Lá Dhéag nó fiú Eipeafáine nó Féile na dTrí Ríthe), an lá deireanach de shéasúr na Nollag.  Comharthaíonn sé deireadh laethanta saoire na scoile de ghnáth freisin.
clé|mion|220x220px|Lá Chinn an Dá Lá Dhéag 
clé|mion|220x220px|"Inghinidhe na hÉireann" 1900idí
clé|mion|220x220px|Nollaig na mBan: Eagraíonn na mná cóisireacha srl

 Nollaig na mBan 
Tá traidisiún ann go bhfaigheann mná lá saoire ó \"dhualgais an tí" ar an lá seo.  Is traidisiún iomlán Éireannach é, nós an-láidir i gCorcaigh fós ach lag sa tír in iomlán. 

Ar na fir a thiteann obair an tí ar an 6 Eanáir, chun sos a thabhairt do mhná. Tugann sé seo seans do mhná dul ar cuairt ar chairde agus taitneamh a bhaint as an lá.    

Eagraíonn na mná cóisireacha nó turais amach go dtí na bialanna nó na tábhairní. Bíonn na bialanna agus na tithe tábhairne lán go doras le mná an oíche sin. Go minic ceannaíonn páistí bronntanais dá máithreacha agus dá sean-mháithreacha.

 Nósanna 
 Tá sé mar nós ag daoine trí cinn de choinnle a lasadh sna fuinneoga le haghaidh Nollaig na mBan, mar aon le Oíche Nollag Beag nó Oíche na dTrí Ríthe mar a thugtar leis uirthi.
 Oíche mhór siamsaíochta agus cluichí ab ea í seo fadó. Cuid mhaith dos na cluichí seo bhaineadar leis an bhfáistineacht – cúrsaí grá, pósta agus báis ina ábhar seoigh acu. 
 Lastaí dhá cheann déag de choinnle (nó geitirí), mar shampla, agus gach aon choinneal acu luaite le duine a bhí sa chomhluadar. An choinneal ba thúisce a mhúchadh chreidtí go mbeadh an té sin ar an duine ba thúisce a chaillfí.

 I gCléire bhíodh sé de nós ag na hoileánaigh trí ghráinne a chur i gcíste agus an chéad duine a gheobhadh gráinne díobh siúd ina bhéal bhí sé ina rí i gcomhair na bliana! Bhíodh sé mar nós leis dorn breise mine nó sop féir a thabhairt dos na ba an oíche sin.

 Meastar go bhfuil sé mí-ámharach an crann Nollag agus na maisiúcháin a bhaint roimh Nollaig na mBan.  

I measc na dtraidisiún eile, tar éis Nollaig na mBan ba ghnáth le formhór na maisiúchán a bhaint, ach coinnítí cuileann go dtí Máirt na Inide, chun é a úsáid sa tine le pancóga a chócaráil. Ina theannta sin, bhíodh máithreacha ag cuimilt eireaball scadáin ar shúile a bpáistí mar chosaint i gcoinne galair.

 Thar lear 
In Albain, tugtar Nollaig Bheag ar Lá Caille (Là Challuinn, nó Là na Bliadhna Ùire de ghnáth) agus Là Féill nan Rìgh ar 6 Eanáir.

 Féach freisin 
 An Triúr Saoithe
 Féile na Eipeafáine

 Tagairtí 


Catagóir:Féilte Éireannacha
Catagóir:Cultúr na hÉireann
Catagóir:Triúr Saoithe
Catagóir:Eanáir