Meatán

CH4 is ea meatán, an t-alcán (hidreacarbón pairifín) is simplí dá bhfuil ann,Bíonn foirmle den saghas CnH2n+2 ag gach ball den aicme alcánach.  agus gás ceaptha teasa atá níos contúirtí ná CO2.   Is é is meatán bithghineach ná meatán a tháirgeann agus a scaoileann orgánaigh bheo amhail plandaí agus ainmhithe (mar shampla, goilí bó agus fásra atá ag lobhadh).

Cuireann astaíochtaí meatáin go mór le téamh domhanda. 
clé|mion|Bunú|220x220px

clé|mion|2017|220x220pxclé|mion|ní mór dúinn astúcháin dhíobhálacha a laghdú|220x220pxclé|mion|lúb  aischothaithe|220x220px

 Ceimic 
Cruth teitrihéidreach atá ar an  móilín, agus is tábhachtach an cruth sin sa cheimic orgánach. Gás inlasta gan dath gan bholadh, príomhchuid den ghás nádúrtha. 
Éiríonn sé trí  dhianscaoileadh anaeróbach, as seangáin ar thalamh dhífhoraoisithe, mianaigh guail, dumpaí, portaigh,  dóiteáin foraoise, agus bealaí díleáite na mílte milliún ainmhithe ar domhan. Gás portaigh a thugtaí air leis na céadta bliain.
 Iarmhairt cheaptha teasa 
Measann na heolaithe go bhfuil breis is dúbailt ar an tiúchan meatáin san aer le 300 bliain anuas, ó 650 cuid sa bhilliún go dtí 1700 cuid sa bhilliún, agus go bhfuil sé ag méadú 1% gach bliain anois. Cuireann sé go suntasach leis an iarmhairt  cheaptha teasa san atmaisféar agus le timpeall 25%  den fhorthéamh domhanda atá ag tarlú de bharr sceitheadh gáis cheaptha teasa ag an gcine daonna.

B'fhusa iarmhairt meatáin sa phróiseas seo a laghdú ná iarmhairt dé-ocsaíd charbóin, de bhrí nach maireann sé ach 10 mbliain san atmaisféar (maireann dé-ocsaíd charbóin timpeall 200 bliain) agus nach gá ach gearradh siar 20% ar a tháirgeadh chun a thiúchan san atmaisféar a laghdú. Tá an tuairim ag eolaithe ar leith go raibh tionchar tábhachtach ag meatán i dtéamh is fuarú an domhain sna hoighearaoiseanna seo caite.

 Féach freisin 

 Astaíochtaí meatáin
 Gás nádúrtha
 Gáis
 Eatán
 Hidreacarbóin
 Iarmhairt cheaptha teasa

 Tagairtí 

Catagóir:Alcáin
Catagóir:Breoslaí
Catagóir:Gáis
Catagóir:Athrú aeráide
Catagóir:Astaíochtaí gás ceaptha teasa