Foclóir Stairiúil na Gaeilge

Is tionscadal foclóireachta don Nua-Ghaeilge é Foclóir Stairiúil na Ghaeilge, atá idir lámha ag Acadamh Ríoga na hÉireann faoi stiúir Charles Dillon. 
clé|mion|220x220px|Séala Acadamh Ríoga na hÉireann 

 An foclóir 
Bailíodh focail ó fhoinsí a scríobhadh idir 1600 agus 1882. Foilsíodh an t-ábhar sin i leabhar agus ar dhlúthdhiosca dar teideal Corpas na Gaeilge 1600-1882. Táthar ag scanadh ábhar ó 1882 i leith ón mbliain 2005 amach in aonad speisialta ar an gCarraig, Co. Dhún na nGall.

19 milliún focal Gaeilge a bhí sa chorpas nuair a cuireadh ar fáil é in 2019. Bhí 90 milliún focal Gaeilge ann cúpla bliain níos déanaí.

Tabharfar míniú stairiúil ar na focail agus cuntas ar na hathruithe a tháinig orthu i gcaitheamh an ama idir 1600 agus 2000. Ar na téacsanna i gcorpas stairiúil na Gaeilge, tá leithéidí An Claidheamh Soluis, a d’fhoilsítí ó 1899 go 1931, An Lóchrann, a d’fhoilsítí ó 1907 go 1927, Aithdioghluim Dána I, 1940, agus foilseacháin eile a bhaineann le haimsir Athbheochan na Gaeilge chomh maith le leabhair agus téacsanna eile atá i bhfad níos sine, leithéidí As ait leam stáid-bhean sgiamhach, a foilsíodh i 1630.

 Foclóirí eile 
Cuimsíonn an Dictionary of the Irish Language Based Mainly on Old and Middle Irish Materials (Acadamh Ríoga na hÉireann, 1983, Athfhoilsithe 1998, 2007) an tréimhse a fhad le 1600/1650 nó mar sin.

 Féach freisin 
 Foclóireacht na Gaeilge
 Foclóirí Gaeilge
 Stair na Gaeilge
 Foclóir Mháirtín Uí Chadhain

 Naisc sheachtracha 
 Suíomh oifigiúil
 corpas.ria.ie
 focailfholaithe.fng.ie

 Tagairtí 

Catagóir:Foclóireolaíocht
Catagóir:Foclóirí aonteangacha Gaeilge
Catagóir:Foclóirí Gaeilge
Catagóir:Stair na Gaeilge
Catagóir:Corpais na Gaeilge
Catagóir:Corpais téacsanna
Catagóir:Bunachair shonraí foclóireachta
Catagóir:Acadamh Ríoga na hÉireann