Comórtas Peile na Gaeltachta

Comórtas peile Éireannach é Comórtas Peile na Gaeltachta atá á reáchtáil ó 1969 i leith. Bíonn sé ar siúl thar an deireadh seachtaine saoire bainc i Mí an Mheithimh de ghnáth.  Bíonn deis ag clubanna ó na Gaeltachtaí ar fud na tíre teacht le chéile chun an pheil agus an Ghaeilge a cheiliúradh. 

 Stair an Chomórtais 
Tá Comórtas Peile na Gaeltachta á reáchtáil ó 1969 i leith. Is i nGaoth Dobhair a reáchtáladh an chéad dá chomórtas. Comórtas náisiúnta atá ann d’fhoirne na nGaeltachtaí ar fad. Reáchtáiltear na comórtais de réir contae ar dtúis agus bíonn na babhtaí náisiúnta ar siúl thar dheireadh seachtaine na Cincíse de ghnáth. Reáchtáiltear na comórtais i gCumann Gaeltachta éigin gach aon bhliain.

Ó 1977 i leith tá comórtais sóisir agus Sinsir i gceist. Bíonn comórtas Cailín Gaelach ar siúl i rith na deireadh seachtaine chomh maith le ionadaithe ó gach aon chumann. Eagraítear comórtais Liathróid Láimhe freisin i rith na deireadh seachtaine. Eagraítear go leor imeachtaí sóisialta go háitiúil le linn na féile. 

Tá craoladh beo á dhéanamh ag Raidió na Gaeltachta ar an gcomórtas ó 1972 agus craoltar na buaicphointí agus na cluichí ceannais ar TG4 ó 1997 anuas freisin. Baineann gach uile dhuine idir imreoirí, iomaitheoirí, lucht tacaíochta agus araile taitneamh agus tairbhe as an gcomórtas ar leith seo. Bíonn cluichí peile idir na mná óna Gaeltachtaí difriúla ar siúl chomh maith céanna.

Glac Coiste Náisiúnta Chomórtas Peile na Gaeltachta le moladh in 2024 a mbunreacht a athrú chun tacú le "spiorad an chomórtais maidir leis an nGaeilge". Féadfar cumann a bhíonn a n-imreoirí ag labhairt an Bhéarla "a chur ar fionraí ón gComórtas" mura ndéanann siad dul chun cinn i ndiaidh rabhadh a fháil. Togra eile ar ghlac an coiste leis ná nach mbeidh cead ag cumainn i gceantair nach bhfuil an Ghaeilge láidir iontu an chomórtas a óstáil. Is fiú "airgead mór d’aon chumann Comórtas Peile na Gaeltachta a reáchtáil agus na mílte ag freastal ar chluichí agus go leor deiseanna urraíochta ar fáil mar chuid de".

 Na Buaiteoirí Sinsir ó 1969 i leith 
Ba iad Baile Chláir na Gaillimhe a thug leo craobh shinsir na mban ag an gComórtas in 2024 "den dara huair riamh agus an chéad ó Thuar Mhic Éadaigh in 2017." An Tearmann a tháinig sa dara háit, tar éis an bua a fháil an bhliain roimhe. Is iad Clann na nGael ón Mí a bhuaigh craobh shóisir na mban tar éis dóibh an ceann is fearr a fháil ar Naomh Fionnbarra ó Mhúsrcraí.
BliainBuaiteoiríIonadTánaistíEagrán 2025 Ráth ChairnEagrán 2024Cill Chartha Cill na MartraNaomh MuireEagrán 2022Béal Átha’n Ghaorthaidh Leitir MóirNaomh ConaillEagrán 2018 Bhulf Tón Na Dúnaibh An Cheathrú RuaEagrán 2017An GhaeltachtTuar Mhic ÉadaighCill Na MartraEagrán 2016Naomh ConaillBaile BhuirneAn GhaeltachtEagrán 2015  Naomh Conaill 			Ard an RáthaCill ChartaEagrán 2014  Cill Charta 			Maigh CuilinnMicheál BreathnachEagrán 2013  Gaoth Dobhair 			An RinnAn RinnEagrán 2012 Gaoth Dobhair  			Gaoth DobhairCill tSéadhnaEagrán 2011 Cloich Cheannfhaola 			Cloich CheannfhaolaMaigh CuilinnEagrán 2010 Béal an Mhuirthead 			Béal an MhuirtheadCill tSéadhnaEagrán 2009 Ard an Rátha 			Ros MucCarna-An CaisealEagrán 2008 Cill Charthaigh 			Naomh ColumbaNaomh ColumbaEagrán 2007 Gaoth Dobhair 			Béal Átha an GhaorthaidhTuar Mhic ÉidigEagrán 2006 Béal an Mhuirthead 			An SpidéalMícheál BreathnachEagrán 2005 Naomh Aban 			Cill na MartraGaoth DobhairEagrán 2004 Gaoth Dobhair 			Gaoth DobhairBaile MhúirneEagrán 2003 Naomh Abán 			Baile MhúirneBaile MhúirneEagrán 2002 Leitir Móir 			Gaoth DobhairBaile MhúirneEagrán 2001Piarsaigh Na Dromada 			Clochán LiathBaile MhúirneEagrán 2000 Cill tSéadhna 			Baile MhúirneCill CharthaEagrán 1999 An Rinn 			An Ghaeltacht (Ciarraí)Baile MhúirneEagrán 1998Cloich Cheannfhaola			Ard a’ RáthaCloich CheannfhaolaEagrán 1997 An Cheathrú Rua 			An Cheathrú RuaCorca DhuibhneEagrán 1996Baile Mhúirne 			Corca DhuibhneBaile MhúirneEagrán 1995 An Fhairche			Corca DhuibhneAn FhaircheEagrán 1994Gaoth Dobhair 			Gaoth DobhairAn Cheathrú RuaEagrán 1993 Rath Cairn 		Cloich CheannfhaolaN. Anna Leitir M.Eagrán 1992 Indreabhán 			Cloich CheannfhaolaAn Cheathrú RuaEagrán 1991Béal Átha an Ghaort. 			Cill CharthaMaigh CuilinnEagrán 1990 Gallarus			Cill CharthaCorca DhuibhneEagrán 1989Gleann Cholm Cille 			Cill CharthaNaomh ColumbaEagrán 1988 An Cheathrú Rua 			MúscraíCill CharthaEagrán 1987 Béal an Mhuirthid 			Cill CharthaAn FhaircheEagrán 1986 Na Dúnaibh 		Gleann Cholm CilleAn FhaircheEagrán 1985Gallarus 			Béal a’ MhuirthidCorca DhuibhneEagrán 1984 An Rinn 			Béal a’ MhuirthidArd a’ RáthaEagrán 1983 Gaoth Dobhair 			Na DúnaibhBéal a’ MhuirthidEagrán 1982 Gaoth Dobhair 			Baile MhúirneBéal a’ MhuirthidEagrán 1981Indreabhán 			Baile MhúirneNaomh CiaránEagrán 1980 An Fhairche 			Baile MhúirneAn FhaircheEagrán 1979 Baile Mhúirne 			Baile MhúirneCorca DhuibhneEagrán 1978 Gleann Cholm Cille 			Gleann Cholm CilleAn FhaircheEagrán 1977 An Daingean 			Na hAghasaighBaile MhúirneEagrán 1976 An Cheathrú Rua 			Gaoth DobhairBaile MhúirneEagrán 1975 Gaoth Dobhair 		Baile MhúirneN. Anna L. MóirEagrán 1974 Baile Mhúirne 			Na hAghasaighNaomh ConallEagrán 1973An Cheathrú Rua 			Maigh EoGaoth DobhairEagrán 1972 An DaingeanNa hAghasaighBaile MhúirneEagrán 1971Baile MhúirneMaigh CuilinnBaile MhúirneEagrán 1970 Gaoth DobhairConamaraBaile MhúirneEagrán 1969 Gaoth DobhairGaoth DobhairCorca Dhuibhne

 Comórtas na bliana 2005 
Bhí an comórtas ar bun i gCill na Martra i nGaeltacht Mhúscraí anuraidh. D'éirigh thar cionn leis an gcomórtas agus tugadh moladh mór do lucht eagraithe an chomórtais. Bhí ollphobal ar an láthair in aice na páirce áit a raibh deis ag daoine greim a ithe agus bhí sé le rá ag daoine a d'fhreastail ar an ócáid go raibh béilte breátha ar fáil. Bhí béar lonnaithe san ollphobal agus reáchtáladh na h-imeachtaí sóisialta ar fad ann.

 Comórtas na bliana 2009 
Bhí Comórtas Peile Na Gaeltachta i Ros Muc ar an deireadh seachtaine saoire i mí an Mheithimh 2009 (30/05/09 - 01/06/09). Bhí ollphuball le taobh na páirce. Bhí bia le fail ann trí an lae agus béar ann freisin. Bhí ceol ann gach oíche (Dé h-Aoine, Satharn agus Dé Domhnaigh). 

 Comórtas na bliana 2011 
Bhí Comórtas Peile Na Gaeltachta i gCloich Cheannfhaola ar an deireadh seachtaine saoire i mí an Mheithimh 2011(30/05/09 - 01/06/09). B'í seo an chéad bhliain a raibh Na Gaeil Óga CLG ag glacadh páirte. Bhí ollphuball le taobh na páirce. Bhí bia le fail ann trí an lae agus béar ann freisin. Bhí ceol ann gach oíche chomh maith le diosco agus Comórtas an Chailín Ghaelaigh ar oíche Dhomhnaigh.

 Comórtas na bliana 2024 
Bhí an comórtas ar siúl i gCill na Martra, i gContae Chorcaí. Ghlac tríocha foireann páirt sa chomórtas. I gcluichí ceannais na mban, bhí an bua ag Baile Chláir na Gaillimhe agus Clann na nGael.

I gcluichí ceannais na bhfear, bhuaigh Cill Chartha agus Naomh Muire, dhá fhoireann ó Dhún na nGall.

 Comórtas na bliana 2025 
Bhí an comórtas ar siúl i Ráth Chairn, i gContae na Mí.

 Na Buaiteoirí Sóisir 1977 - 2014 
BliainBuaiteoiríIonadTánaistí2014  Oileaín Árainn 			Moindearg2013  Gaeil Fhanada 			An RinnOileáin Árann2012 An Tearmann		Naomh Náille2011 Naomh Mhuire 			Cloich CheannfhaolaLaochra Loch Lao2010 An Spidéal 			Béal an Mhuirtheadx2009 Oileáin Arann 			Ros MucNa Piarsaigh2008 x 			Naomh Columba2007 x 			Béal Átha an Ghaorthaidhx2006 x 			An Spidéalx2005 x 			
Lios PóilCill na Matra2004 x 			Gaoth Dobhairx2003 x 			
Lios Póil|Baile Mhúirne2002 Béal Átha a’Ghaorthaidh 			Gaoth DobhairAn Rinn2001Piarsaigh na Dromada 			An DromadTuar Mhic Eadaigh2000 Mícheál Breathnach 			Baile MhúirneCill Chartha1999 Lios Póil 			An Ghaeltacht (Ciarraí)Tuar Mhic Éadaigh1998Piarsaigh na Dromada			Ard a’ RáthaBéal Átha a’Ghaorthaidh1997 Piarsaigh na Dromada 			An Cheathrú RuaNaomh Columba B1996Mícheál Breathnach 			Corca DhuibhneNaomh Mícheál Dhún na nGall1995 Béal Átha a’Ghaorthaidh			Corca DhuibhneCarna-Caiseal1994Piarsaigh na Dromada 			Gaoth DobhairNaomh Muire Dhún na nGall1993 Rath Cairn 		Cloich CheannfhaolaAn Rinn1992 Béal Átha a’Ghaorthaidh 			Cloich CheannfhaolaAcaill1991Béal Átha a’Ghaorthaidh 			Cill CharthaClann Chol. Mhuire1990 Corca Dhuibhne			Cill CharthaPiarsaigh na Dromada1989Cill Chartha 			Cill CharthaNa Piarsaigh1988 Rath Cairn 			MúscraíTuar Mhic Éadaigh1987 Naomh Anna Leitir Móir 			Cill CharthaGaoth Dobhair1986 An Clochán Liath 		Gleann Cholm CilleRath Cairn1985Gallarus 			Béal a’ MhuirthidCorca Dhuibhne1984 Béal Átha a’Ghaorthaidh 			Béal Átha a’GhaorthaidhClann Chol. Mhuire1983 Tuar Mhic Éadaigh 			Na DúnaibhAn Cheathrú Rua1982 Na Dúnaibh 			Baile MhúirneCloich Cheannfhaola1981Na Dúnaibh 			Baile MhúirneNaomh Mícheál1980 N. Mícheál B. na Sceilge 			Baile MhúirneTuar Mhic Éadaigh1979 N. Mícheál B. na Sceilge 			Baile MhúirneGleann Fhinne1978 Carna 			Gleann Cholm CilleNaomh Mícheál1977 An Fhairche 			Na hAghasaighC.L. Bréanainn

 Féach freisin 

 Tagairtí 

 Léitheoireacht bhreise 
 Ó Ciardha, Mártan. ‘Sonas trí sheans’ ag Comórtas Peile na Gaeltachta. (2024). Tuairisc.ie


*
*
Catagóir:Comórtais Gaeltachta
*
*
Catagóir:Comórtais spóirt
Catagóir:Comórtais