Liosta d'Ardríthe na hÉireann

Ba é tuairim thraidisiún stairiúil na Meánaoise na hÉireann go raibh Ard-Rí ag Éirinn lonnaithe i Teamhair ón tseanaimsir, agus cnuasaigh cosúil le Lebor Gabála Érenn ón 11ú haois, ina dhiaidh sin saothair Luath-Nua-aoiseach ar nós Annála na gCeithre Máistrí agus Foras Feasa ar Éire, a airbheartaítear líne na nArd-Rí a rianú. Mar a mhíníonn John T. Koch: “Cé gur ríogacht ar leith í ríogacht na Teamhrach a raibh ardmhianta ag a áititheoirí i dtreo ardcheannas i measc ríthe na hÉireann, i dtéarmaí polaitíochta ní dócha go raibh a dhóthain údaráis ag aon rí chun smacht a fháil ar an oileán ar fad roimh an 9ú haois. Meastar go minic gurb é Máel Sechnaill I an chéad Ard-Rí stairiúil, cé gur chuir sé ina choinne. Meastar go bhfuil sé mí-aimseartha é an teideal a chur i bhfeidhm ar ríthe níos luaithe, agus meastar go ginearálta go bhfuil ríthe ó roimh an 5ú haois ina finscéalta. Mar sin is meascán d’fhíricí stairiúla agus d’fhinscéalta é liosta traidisiúnta na nArd-Ríthe.

Déanann na hannála cur síos ar roinnt Ard-Ríthe níos déanaí mar "rígh Érenn co fressabra" ("Ríthe na hÉireann le freasúra"), is tagairt í d'éagobhsaíocht ríogacht na Teamhrach ó bhás Máel Sechnaill mac Domnaill sa bhliain 1022. Thréig Brian Bóramha é sa bhliain 1002, agus athchóiríodh é i 1014 tar éis bhás Bhriain, ach lean go leor ríshleachta eile sampla Brian sa chéid i ndiaidh 1022. Tháinig deireadh leis an Ard-Ríocht go héifeachtach sna 1170idí tar éis ionradh na Normannach, agus is é Ruaidrí Ua Conchobair an sealbhóir deiridh.

 Ardríthe na Fir Bolg 
 ARÉ 1934-1897 RC
 FFÉ 1514-1477 RC

 Rí  ARÉ/ACM  FFÉ Sláine mac Dela  1934-1933  1514-1513 Rudraige mac Dela  1933-1931  1513-1511 Gann mac Dela, Genann mac Dela  1931-1927  1511-1507 Sengann mac Dela  1927-1922  1507-1502 Fiacha Cennfinnán mac Starn  1922-1917  1502-1497 Rinnal mac Genann  1917-1911  1497-1491 Fodbgen mac Sengann  1911-1907  1491-1487 Eochaid mac Eirc  1907-1897  1487-1477

 Ardríthe Tuatha Dé Danann 
Meastar go bhfuil na ríthe seo finscéalach.
 ARÉ/ACM 1897-1700 RC
 FFÉ 1477-1287 RC

 Rí ACM  FFÉ Bres  1897-1890  1477-1470 Nuada  1890-1870  1470-1447 Lugh  1870-1830  1447-1407 Eochaid Ollathair (An Daghdha)  1830-1750  1407-1337 Delbáeth  1750-1740  1337-1327 Fiacha  1740-1730  1327-1317 Mac Cuill, Mac Cecht, Mac Gréine  1730-1700  1317-1287

 Ardríthe Chlann Mhíle 
 ARÉ 1700 RC - AD 76
 FFÉ 1287 RC - AD 80 Rí  ACM  FFÉ Eber Finn agus Érimón  1700 RC  1287-1286 RC Érimón  1700-1684 RC  1286-1272 RC Muimne, Luigne agus Laigne  1684-1681 RC  1272-1269 RC Ér, Orba, Ferón agus Fergna  1681 RC  1269 RC Íriel Fáid  1681-1671 RC  1269-1259 RC Ethriel  1671-1651 RC  1259-1239 RC Conmáel  1651-1621 RC  1239-1209 RC Tigernmas  1621-1544 RC  1209-1159 RC ARÉ: idir-ríocht 1544-1537 RC Eochaid Étgudach  1537-1533 RC  1159-1155 RC Cearmna Finn agus Sobhairce  1533-1493 RC  1155-1115 RC Eochaid Faebar Glas  1493-1473 RC  1115-1095 RC Fíachu Labrainne  1473-1449 RC  1095-1071 RC Eochaid Mumu  1449-1428 RC  1071-1050 RC Óengus Olmucaid  1428-1410 RC  1050-1032 RC Énna Airgdech  1410-1383 RC  1032-1005 RC Rothechtaid mac Main (I)  1383-1358 RC  1005-980 RC Sétna Airt (I)  1358-1353 RC  980-975 RC Fíachu Fínscothach  1353-1333 RC  975-955 RC Muinemón  1333-1328 RC  955-950 RC Faildergdóid  1328-1318 RC  950-943 RC Ollom Fódla  1318-1278 RC  943-913 RC Fínnachta  1278-1258 RC  913-895 RC Slánoll  1257-1241 RC  895-880 RC Géde Ollgothach  1241-1231 RC  880-863 RC Fíachu Findoilches  1231-1209 RC  863-833 RC Berngal  1209-1197 RC  833-831 RC Ailill mac Slánuill  1197-1181 RC  831-815 RC Sírna Sáeglach  1181-1031 RC  814-794 RC Rothechtaid Rotha (II)  1031-1024 RC  794-787 RC Elim Olfínechta  1024-1023 RC  787-786 RC Gíallchad  1023-1014 RC  786-777 RC Art Imlech  1014-1002 RC  777-755 RC Nuadu Finn Fáil  1002-962 RC  755-735 RC Bres Rí  962-953 RC  735-726 RC Eochaid Apthach  953-952 RC  726-725 RC Finn mac Blatha  952-930 RC  725-705 RC Sétna Innarraid (II)  930-910 RC  705-685 RC Siomón Brecc  910-904 RC  685-679 RC Dui Finn  904-894 RC  679-674 RC Muiredach Bolgrach  894-893 RC  674-670 RC Énna Derg  893-881 RC  670-658 RC Lugaid Íardonn  881-872 RC  658-649RC Sírlám  872-856 RC  649-633 RC Eochaid Uairches  856-844 RC  633-621 RC Eochaid Fíadmuine agus Conaing Bececlach  844-839 RC  621-616 RC Lugaid Lámderg  839-832 RC  616-609 RC Conaing Bececlach (ar ais i gcoróin)  832-812 RC  609-599 RC Art mac Lugdach  812-806 RC  599-593 RC Fíachu Tolgrach  806-796 RC  593-586 RC Ailill Finn  796-785 RC  586-577 RC Eochaid mac Ailella  785-778 RC  577-570 RC Airgetmar  778-748 RC  570-547 RC Dui Ladgrach  748-738 RC  547-537 RC Lugaid Laigde  738-731 RC  537-530 RC Áed Rúad  731-724 RC  530-509 RC Díthorba  724-717 RC  509-488 RC Cimbáeth  717-710 RC  488-468 RC Áed Rúad (2a huair)  710-703 RC   Díthorba (2a huair)  703-696 RC   Cimbáeth (2a huair)  696-689 RC   Áed Rúad (3ú huair)  689-682 RC   Díthorba (3ú huair)  682-675 RC   Cimbáeth (3ú huair)  675-668 RC   Cimbáeth agus Macha  668-661 RC   Banríon Macha  661-654 RC  468-461 RC Rechtaid Rígderg  654-634 RC  461-441 RC Úgaine Mór  634-594 RC  441-411 RC Bodbchad  594 RC  411 RC Lóegaire Lorc  594-592 RC  411-409 RC Cobthach Cóel Breg  592-542 RC  409-379 RC Labraid Loingsech  542-523 RC  379-369 RC Meilge Molbthach  523-506 RC  369-362 RC Mog Corb  506-499 RC  362-355 RC Óengus Ollom  499-481 RC  355-337 RC Irereo  481-474 RC  337-330 RC Fer Corb  474-463 RC  330-319 RC Connla Cáem  463-443 RC  319-315 RC Ailill Caisfhiaclach  443-418 RC  315-290 RC Adamair  418-414 RC  290-285 RC Eochaid Ailtleathan  414-396 RC  285-274 RC Fergus Fortamail  396-385  274-262 RC Óengus Tuirmech Temrach  385-326 RC  262-232 RC Conall Collamrach  326-320 RC  232-226 RC Nia Segamain  320-313 RC  226-219 RC Énna Aignech  313-293 RC  219-191 RC Crimthann Coscrach  293-289 RC  191-184 RC Rudraige mac Sithrigi (3)  289-219 RC  184-154 RC Finnat Már  219-210 RC  154-151 RC Bresal Bó-Díbad  210-199 RC  151-140 RC Lugaid Luaigne  199-184 RC  140-135 RC Congal Cláiringnech  184-169 RC  135-120 RC Dui Dallta Dedad  169-159 RC  120-110 RC Fachtna Fáthach  159-143 RC  110-94 RC Eochaid Feidlech  143-131 RC  94-82 RC Eochaid Airem  131-116 RC  82-70 RC Eterscél Mór  116-111 RC  70-64 RC Nuadha Neacht  111-110 RC  64-63 RC Conaire Mór  110-40 RC  63-33 RC ARÉ: idir-ríocht 40-33 RC Lugaid Riab nDerg  33-9 RC  33-13 RC Conchobar Abradruad  9-8 RC  13-12 RC Crimthann Nia Náir  8 RC - AD 9  12 RC - 5 Cairbre Cinnchait  9-14  Feradach Finnfechtnach  14-36  5-25 Fíatach Finn  36-39  25-28  Fíachu Finnolach  39-56  28-55 Cairbre Cinnchait   55-60 Elim mac Conrach  56-76  60-80

 Ardríthe, Buile Choinn 

 Ainm Aitheantas(a mheastar) Nótaí Gan ainm Conn Cétchathach Insítear fís Choinn, na ríthe a thiocfaidh ina dhiaidh Art Art mac Cuinn Dál Choinn Mac Con moccu Lugde Loígde Lugaid mac Con Dáirine Corbmac Cormac mac Airt Dál Choinn Corpre Cairbre Lifechair Dál Choinn Fiechri Fiachrae Cassán Cruithne agus/nó Oirialla? Dáire Drechlethan is dóigh Dáire Doimthech Dáirine; ach as áit, thagann sé roimh Chonn Fécho Fíachu Sroiptine? Dál Choinn Muiredach Tirech Muiredach Tirech Dál Choinn Crimthand Crimthann mac Fidaig Eoghanachta, nó b'fhéidir Éarainn (Dáirine?) Níell Niall Noígíallach Dál Choinn Loígaire Lóegaire mac Néill Dál Choinn/Uí Néill Corpri Coirpre mac Néill (bás c. 463) Dál Choinn/Uí Néill Ailill Ailill Molt (bás 482) Connachta/Uí Fhiachrach Lugid Lugaid mac Lóegairi (bás c. 507) Uí Néill Mac Ercéni Muirchertach mac Ercae (bás c. 536) Uí Néill, Cineál Eoghain Óengarb Túathal Máelgarb (bás c. 544) Uí Néill Aíd is dóigh Áed mac Ainmuirech (bás 598) Uí Néill, Cineál Chonaill; is amhlaidh as agus ó thaobh ama de Aíd Olláin is dóigh Áed Uaridnach (bás 612) Uí Néill, Cineál Eoghain; is amhlaidh as agus ó thaobh ama de Diermait Diarmait mac Cerbaill (bás c. 565) Uí Néill? Bunúis doiléir Feáchno Fiachna mac Baotáin (bás 626), nó b'fhéidir Fiachnae mac Feradaig, athair Shuibhne Mheann Cruithne, Dál nAraidi, nó Uí Néill, Cineál Eoghain Suibne Suibne Menn (bás 628) Uí Néill, Cineál Eoghain ÓengusEoin O'Flynn, Clann Cholmáin c.550-916, lch. 44, nóta 7 Óengus mac Colmáin Uí Néill an Deiscirt, Clann Cholmáin Domnall Domnall mac Áedo (bás c. 642) Uí Néill, Cineál Chonaill Blathmac agus Diarmaid garmhac  Blathmac mac Áedo Sláine agus Diarmait mac Áedo Sláine (an bheirt bás 665) Uí Néill an Deiscirt Snechta Fína Fínsnechta Fledach (bás c. 695) Uí Néill an Deiscirt, Síol Aodha Sláine

 Ardríthe, 76-458 
 Túathal Techtmar ARÉ 76-106; FFÉ 80-100
 Mal mac Rochride ARÉ 106-110; FFÉ 100-104
 Fedlimid Rechtmar ARÉ 110-119; FFÉ 104-113
 Cathair Mór ARÉ 119-122; FFÉ 113-116
 Conn Cétchathach ARÉ 122-157; FFÉ 116-136
 Conaire Cóem ARÉ 157-165; FFÉ 136-143
 Art mac Cuinn ARÉ 165-195; FFÉ 143-173
 Lugaid mac Con ARÉ 195-225; FFÉ 173-203
 Fergus Dubdétach ARÉ 225-226; FFÉ 203-204
 Cormac mac Airt ARÉ 226-266; FFÉ 204-244
 Eochaid Gonnat ARÉ 266-267; FFÉ 244-245
 Cairbre Lifechair ARÉ 267-284; FFÉ 245-272
 Fothad Cairpthech agus Fothad Airgthech ARÉ 284-285; FFÉ 272-273
 Fíachu Sroiptine ARÉ 285-322; FFÉ 273-306
 Colla Uais ARÉ 322-326; FFÉ 306-310
 Muiredach Tirech ARÉ 326-356; FFÉ 310-343
 Cáelbad ARÉ 356-357; FFÉ 343-344
 Eochaid Mugmedon ARÉ 357-365; FFÉ 344-351
 Crimthann mac Fidaig ARÉ 365-376; FFÉ 351-368
 Níall Noígíallach ARÉ 376-405; FFÉ 368-395
 Dathí ARÉ 405-428; FFÉ 395-418
 Lóegaire mac Néill ARÉ 428-458; FFÉ 418-448
 Coirpre mac Néill

 Ardríthe na hÉireann, 459-844 
 Ailill Molt 459-478
 Lugaid mac Lóegairi 479-503

 Muircheartach mac Muireadaigh, afm'' Mac Ercae 504-527
 Túathal Máelgarb 528-538
 Diarmait mac Cerbaill 539-558
 Domnall mac Muirchertaig agus Forggus mac Muirchertaig 559-561
 Eochaid mac Domnaill agus Báetán mac Muirchertaig 562-563
 Ainmuire mac Sétnai 564-566
 Báetán mac Ninnedo 567
 Áed mac Ainmuirech 568-594
 Áed Sláine agus Colmán Rímid 595-600
 Áed Uaridnach 601-607
 Máel Coba mac Áedo 608-610
 Suibne Menn/Suibhne Gealt 611-623
 Domnall mac Áedo 624-639
 Cellach agus Conall Cóel 640-656
 Diarmait agus Blathmac 657-664
 Sechnasach 665-669
 Cenn Fáelad 670-673
 Fínsnechta Fledach 674-693
 Loingsech mac Óengusso 694-701
 Congal Cennmagair 702-708
 Fergal mac Máele Dúin 709-718
 Fógartach mac Néill 719
 Cináed mac Írgalaig 720-722
 Flaithbertach mac Loingsig 723-729
 Áed Allán 730-738
 Domnall Midi 739-758
 Niall Frossach 759-765
 Donnchad Midi 766-792
 Áed Oirdnide 793-817
 Conchobar mac Donnchada 818-831
 Niall Caille 832-844

 Ardríthe, 845-1318 
 Mael Seachlainn I 845-860.
 Áed Findliath 861-876.
 Fland mac Máel Sechnaill 877-914.
 Niall Glúndub 915-917.
 Donnchad Donn 918-942.
 Tomar Luimnigh 922-930.
 Congalach Cnogba 943-954.
 Ruaidrí ua Canannáin
 Domnall ua Néill 955-978.
 Mael Seachlainn II Mór 979-1002.
 Brian Bóirmhe 1002-1014.
 Mael Seachlainn II, Mor (curtha ar ais i gcoróin) 1014-1022.
 Corcran Claireach agus Conn O Lochlain 1022-1024.
 Donnchad mac Briain, 1024-1064. (go bhfreasúra)
 Diarmait mac Máel na mBó, bás 1072 (go bhfreasúra)
 Toirdhealbhach Ua Briain 1055-1086 (go bhfreasúra)
 Domhnall Mac Lochlainn 1083-1121 (go bhfreasúra)
 Muircheartach Ua Briain 1101-1119 (go bhfreasúra)
 Toirdhealbhach Ua Conchobhair, 1119-1156. 
 Muircheartach Mac Lochlainn 1156-1166.
 Ruaidri mac Tairrdelbach Ua Conchobair 1166-1186.
 Brian Ó Néill, 1258-1260.
 Edward Bruce, 1315-1318.

Tagairtí


Catagóir:Monarcaí
Catagóir:Stair na hÉireann
Ardríthe  na hÉireann
Catagóir:Ríthe finscéalacha na hÉireann