Bagenal Harvey

Bhí Beauchamp Bagenal Harvey (a fuair bás 28 Meitheamh 1798), as Caisleán Ó Bairrche, i gContae Loch Garman,ina abhcóide agus ina cheannasaí ar na  hÉireannaigh Aontaithe i gCath Ros Mhic Thriúin, le linn Éirí Amach 1798.

 Saol 
Ba é an mac ba shine é le Francis Harvey ó Chaisleán Ó Bairrche, Loch Garman, a bhí ar dhuine den seisear Cléireach i Seansaireacht, agus a bhean chéile agus a chol ceathrar Nartha Harvey. Cuireadh oideachas ar Bagenal i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath.  Le linn na mblianta a chaith sé i mBaile Átha Cliath chuaigh sé i gcaidreamh le Elizabeth Smith, lena raibh beirt mhac aige.

Protastúnach ab ea é a raibh cáil air mar gheall ar a phrionsabail liobrálacha agus mar thacadóir do fhuascailt na gCaitliceach. Ó mhí an Mheithimh 1792, bhí sé ina bhall den Cumann na nÉireannach Aontaithe i mBaile Atha Cliath, a bhunaigh James Napper Tandy agus Archibald Hamilton Rowan.Proceedings of the Dublin Society of the United Irishmen ed. R.B. McDowell (Irish Manuscripts Commission, Dublin 1998), passim. 

Díreach roimh bhriseadh amach Éirí Amach 1798 gabhadh Harvey ina theach ar an 26 Bealtaine 1798 ag 11.00 i.n. Sceith coirnéal reibiliúnach, Anthony Perry, an t-eolas de thoradh céasadh ag fórsaí na Corónach. Cuireadh i bPríosún Loch Garman é go dtí gur fhorghabh na reibiliúnaigh é, agus ar a shaoradh, ceapadh é ina Ardcheannasaí ar fhórsaí na reibiliúnach, b'fhéidir in aghaidh a thola! An chéad phlean a bhí aige ná dul siar trí Ros Mhic Thriúin isteach i gContae Chill Chainnigh agus súil aige lucht tacaíochta nua a aimsiú don éirí amach.

Cath Ros Mhic Thriúin

clé|mion|Cath Ros Mhic Thriúin, le George Cruikshank ( 1792-1878.)
Bhí Harvey, in aois 36, i gceannas ar na sluaite ag Cath Ros Mhic Thriúin ar an 5ú lá de mí Meitheamh 1798. Ba líonmhaire iad na reibiliúnaigh ná fórsaí na Corónach, agus sheol siad an teachta Matt Furlong, ag a raibh bratach sos cogaidh,  chun téarmaí géillte a sheachadadh. Le linn dó bratach sos cogaidh a bheith aige, lamhachadh Furlong, rud a spreag 500 de na reibiliúnaithe faoi John Kelly as Cill Eanaigh chun dul ar an ionsaí. Cé go rath éigin ar an ionsaí ar dtús agus dhá thrian den bhaile i seilbh na nÉireannach Aontaithe, rith siad amach as armlón go tapa agus cuireadh iachall orthu a bheith ag brath ar a gcuid pící. Le teacht trúpaí athneartaithe an rialtais, buaileadh na reibiliúnaigh.

Teitheadh, gabháil agus basú
Ar an 7 Meitheamh d'éirigh Harvey as post an Ardcheannasaí ag Sliabh Coillte, mar go raibh sé míshásta lena shárú agus Sléacht Scolbóige ina dhiaidh sin. Tháinig Philip Roche ina áit mar Ardcheannasaí agus d'fhill sé ar Loch Garman mar ar ceapadh é ina Uachtarán ar choiste an bhaile. Muiníneach go ndéanfadh an Tiarna Kingsborough (ceannasaí na ndílseoirí gafa den North Cork Militia ) conradh ar son na reibiliúnach, d'fhill sé go dtí teach a mhuintire ag Caisleán Ó Bairrche. Go gairid ina dhiaidh sin thaistil sé féin agus John Henry Colclough, agus iad gléasta mar thuathánaigh, go pluais ar na Sailtí,  uaidh sinas bheartaigh siad éalú go dtí an Fhrainc phoblachtánach.

Rinneadh feall orthu, áfach, agus ghabh Ralph James, oifigeach de chuid an Irish Yeomanry, Harvey, agus tugadh go baile Loch Garman é. Triaileadh, ciontaíodh agus crochadh é ar dhroichead Loch Garman ar an 28 Meitheamh 1798,  in éineacht le John Colclough, Philip Roche agus Cornelius Grogan. Baineadh an ceann de a chorp ina dhiaidh sin, an trunc caite isteach  san tSláine agus an ceann ar taispeáint ar spíce ar theach na cúirte.

D'aisghabh a chairde a chorpán agus cuireadh é i reilig Mhaigh Ghlas, in aice le Mountpleasant House, an teach a raibh cónaí air sula bhfuair sé bás. Níor phósh agus tháinig a dheartháir James i gcomharbacht air, a ghnóthaigh na heastáit teaghlaigh eisreachtaithe 12 bliain ina dhiaidh sin.

Ina chuimhní cinn liostáil Jonah Barrington Harvey mar thacadóir reibiliúnach i mí Aibreáin 1798, sular thosaigh an t-éirí amach.Barrington's memoirs, chapter 22 Chuir Thomas Collins, an spiaire rialtais i gCumann na nÉireannach Aontaithe i mBaile Átha Cliath, Caisleán Bhaile Átha Cliath ar an eolas freisin faoina thuairimí poblachtacha chomh luath le 1793.McDowell RB, op cit.

Scríobh an tUrramach John Graham ina dhialann don 16 Meitheamh 1798, "The Wexford Rebels have taken the command away from Bagenal Harvey and given it to one Clinch, a Popish Priest ", mar sin, d'fhéadfadh sé  nár éirigh Harvey as a choimisiún. Maraíodh an tAthair Clinch as Inis Córthaidh ar an 21 Meitheamh ar an chúlú ó Chnoc Fhiodh na gCaor.

Teaghlach
Phós Harvey Judith Dockrell go rúnda sa bhliain 1797, ach ba de thoradh a idirchaidrimh le Elizabeth Smith na leanaí aitheanta a bhí aige. Ba chol ceathrair é le bunaitheoir Bagenalstown (Muine Bheag) i gContae Cheatharlach, agus ba shinsear é leis an Mhaorghinearál Beauchamp John Colclough Doran.

Tagairtí

Catagóir:Bliain bhreithe anaithnid
Catagóir:Básanna i 1798
Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath
Catagóir:Cumann na nÉireannach Aontaithe
Catagóir:Daoine as Contae Loch Garman
Catagóir:Daoine curtha chun báis
Catagóir:Fir
Catagóir:Baill Eaglais na hÉireann