Acaill

Is é Acaill an t-oileán is mó in Éirinn. Tá sé suite ar an gcósta thiar, i gContae Mhaigh Eo, i gCúige Chonnacht.  

Tá 2,569 duine ina gcónaí ann. Tá leithinis an Chorráin i bparóiste Acla. 

clé|mion|220x220px

 Tíreolaíocht 

Iolar is ciall le Acaill.

Tá achar 146 ciliméadar (57 míle cearnach) cearnach ann. 

Is é an Cruachán (688m) an pointe is airde ar an oileán. Tá aillte an Chruacháin, ar an taobh thiar den oileán, ar na tríú haillte farraige is airde san Eoraip.

Tá Acaill Bheag díreach taobh ó dheas d'Acaill, ós comhair na Cé Móire i gCloch Mhór. 

 Stair 
Bhí sampla neamhchoitianta de shéadchomhartha deasghnátha ón gCré-Umhaois aimsithe ar Oileán Acla sa bhliain 2025. Bhí an t-ailíniú cloiche i bhfolach ag crainn ársa a leagadh síos le linn Stoirm Éowyn 2025. Rinneadh an fhionnachtain le linn turas seandálaíochta le mic léinn Mheiriceánacha ar cuairt ó Ollscoil Notre Dame in Indiana. Bhí na mic léinn ar thréimhse thar lear in Ollscoil na Gaillimhe agus i Mainistir Choill Mhór. Tá raidhse séadchomharthaí agus dúnta réamhstairiúla ar Oileán Acla ach tá an suíomh Cré-Umhaoise seo atá ag breathnú amach ar Chuan Mó ar cheann de na cinn is suntasaí.

 Cois fharraige 
Déantar tonnmharcaíocht go coitianta ar an Trá Mór i gCaol.

Tháinig bád tarrthála go hAcaill i samhradh na bliana 1996. Tá sé ar stáisiún anois i gCill Damhnait.

 Tránna 
Sa bhliain 1984 bhí stoirm mhór in iarthar na tíre.Eleathanach 274, 21 Deireadh Fómhair 2017 Bhain an stoirm an gaineamh go léir ó Thrá Dumhach ar Oileán Acla. Bhí an gaineamh go léir imithe san fharraige agus ní raibh ach clocha agus carraigeacha fágtha cois farraige. Ach sa bhliain 2017, tháinig tonnta móra agus chuir an fharraige gaineamh ar ais.

D'fhill trá eile tamaill níos déanaí. I Samhain 2017, tharla an rud céanna le trá eile ar an oileán. Bhí Béal na hAisléime imithe le 12 bhliain anuas. Níl a fhios ag aon duine an bhfanfaidh an gaineamh an uair seo nó an imeoidh sé sna tonnta arís. 

 Gaeilge 
Tá an leath thoir d'Oileán Acla agus leithinis an Chorráin i nGaeltacht Acla. Ach tá i bhfad níos mó Gaeilge sa Chorrán anois.

 Naisc 
 www.visitachill.com
 www.achilltourism.com
 www.maritimehistory.org/achill 

 Léitheoireacht bhreise 
 Áine Ní Bhreisleáin. (2022). Sciuird an tsamhraidh: cósta breá, tránna galánta agus radhairc áille i Maigh Eo. Seachtain.

 Tagairtí 


Catagóir:Gaeltachtaí Chontae Mhaigh Eo
Catagóir:Contae Mhaigh Eo
Catagóir:Oileáin Ghaeltachta
Catagóir:Oileáin na hÉireann
Acaill
Catagóir:Oileáin Mhaigh Eo
Catagóir:Gaeltacht Chontae Mhaigh Eo
Catagóir:Gaeltacht