Gielkrúnnachtreager

De gielkrúnnachtreager (Nyctanassa violacea, synonym: Nycticorax violaceus) is in fûgel út 'e reagerfamylje út Noard-, Sintraal- en Súd-Amearika. De wittenskiplike namme fan 'e soarte waard yn 1758 as Ardea violacea publisearre troch Linnaeus. 

 Beskriuwing 
De gielkrúnnachtreager wurdt likernôch 55 oant 70 sintimeter, hat in spanwiidte fan 101 oant 112 sintimeter en weaget sawat 650 oant 850 gram. De folwoeksen fûgel hat in benammen laaigriis oant blaugriis lichem. De wjukken hawwe faak in skobbich patroan mei't de donkere fearren ljochtgrize rânen ha. De kop is swart mei in brede wite wangstreek en in gielwite oant krêmkleurige krún, dêr't de fûgel de namme oan tanket. De eagen fan in folwoeksen fûgel binne opfallend felread. De poaten binne gewoanwei giel oant oranje-giel. De snaffel is altyd swart en stevich.

Yn 'e briedtiid krije de fûgels ferskillende tinne wite sierfearren en ek op 'e rêch wurde de fearren faak wat langer en moaier. De oars giele poaten ferkleurje yn 'e briedtiid nei koraalread of rôze, wylst de hûd om 'e eagen ek yntinsiver fan kleur wurde kin. 

Juvenilen binne fral griisbrún oant donkerbrún fan kleur mei oer it hiele bealchje ljochte streekjes en plakjes. Op 'e ûnderkant fan it bealchje binne de streken wat breder en ljochter. Jonge fûgels ha earst giel oant oranje eagen. 

 250x250px 250x250px Folwoeksen fûgel (briedkleed) Juvenyl

 Fersprieding en habitat 
Der wurde fiif ûndersoarten erkend:

 N. v. violacea: eastlik Noard-Amearika, Golfkust, Karibysk gebiet.
 N. v. bancrofti: westlik Meksiko en Baja California.
 N. v. caliginis: Pasifyske kust fan Panama oant Perû.
 N. v. cayennensis: noardlik en noardeastlik Súd-Amearika.
 N. v. paupera: Galapagoseilannen

De fûgels komme foar yn wiete gebieten mei swiet, sâlt of brak wetter.

 Hâlden en dragen 
It dieet fan 'e gielkrúnnachtreager bestiet út fisk, weakdieren, kreeften, kikkerts en lytse reptilen. Hy jaget sawol deis as nachts. Faak stiet er ûnferweechlik oan 'e wetterkant, wachtsjend op 'e proai. Ek beslûpt er de proai tige stadich.

Gielkrúnreagers briede yn koloanjes en ek solitêr. Se bouwe de nêsten fan tûken yn beammen en strûken, meastentiids boppe it wetter. Beide skaaien bouwe it nêst. It wyfke leit trije oant fiif ljochtgriene/blauwe aaien en beide skaaien briede de aaien yn goed trije wiken út. Sawol it mantsje as it wyfke fuorret de piken, dy't nei 25 dagen útfleane. 

 Status 
De gielkrúnnachtreager hat in grut ferspriedingsgebiet en wurdt troch de IUCN as net bedrige (Least Concern, 2018) klassifisearre en de populaasje wurdt as stabyl beöardiele. Der is gjin rûzing fan 'e oantallen. 

Kategory:Fûgelsoarte
Kategory:Gielkrúnnachtreager
Kategory:Lânseigen fauna yn Sina
Kategory:Lânseigen fauna yn Anguilla	
Kategory:Lânseigen fauna yn Antigûa en Barbûda	
Kategory:Lânseigen fauna yn Arûba
Kategory:Lânseigen fauna yn de Bahama's
Kategory:Lânseigen fauna yn Barbados
Kategory:Lânseigen fauna yn Belize
Kategory:Lânseigen fauna yn Bonêre
Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Eustasius
Kategory:Lânseigen fauna yn Saba 	
Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje	
Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada
Kategory:Lânseigen fauna yn de Kaaimaneilannen	
Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia	
Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika
Kategory:Lânseigen fauna yn Kuba
Kategory:Lânseigen fauna yn Kurasau
Kategory:Lânseigen fauna yn Dominika
Kategory:Lânseigen fauna yn de Dominikaanske Republyk	
Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador
Kategory:Lânseigen fauna yn El Salvador
Kategory:Lânseigen fauna yn Frânsk-Guyana
Kategory:Lânseigen fauna yn Grenada
Kategory:Lânseigen fauna yn Gûadelûp
Kategory:Lânseigen fauna yn Gûatemala
Kategory:Lânseigen fauna yn Guyana
Kategory:Lânseigen fauna yn Haïty
Kategory:Lânseigen fauna yn Hondoeras
Kategory:Lânseigen fauna yn Jamaika
Kategory:Lânseigen fauna yn Martinyk
Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko	
Kategory:Lânseigen fauna yn Montserrat	
Kategory:Lânseigen fauna yn Nikaragûa	
Kategory:Lânseigen fauna yn Panama
Kategory:Lânseigen fauna yn Porto Riko	
Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Marten	
Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Bartelemy
Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Kits en Nevis
Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Lusia
Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Marten
Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Finsint en de Grenadinen	
Kategory:Lânseigen fauna yn Suriname
Kategory:Lânseigen fauna yn Trinidad en Tobago
Kategory:Lânseigen fauna yn de Turks- en Kaikoseilannen
Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten
Kategory:Lânseigen fauna yn Fenezuëla
Kategory:Lânseigen fauna yn de Britske Famme-eilannen
Kategory:Lânseigen fauna yn de Amerikaanske Famme-eilannen
Kategory:Lânseigen fauna yn de Galapagoseilannen