Rotgoes

De rotgoes (Branta bernicla) is in fûgel fan it skaai seeguozzen (Branta) út de famylje einfûgels (Anatidae). Der binne trije ûndersoarten: de swartbúkrotgoes, de wytbúkrotgoes en de swart rotgoes.

 Beskriuwing 
De swartbúkgoes is in lytse goes fan 55 oant 66 sm lang mei in swarte kop en in swart boarst. Op 'e hals sit in ljocht plak. De boppedielen binne griisbrún en de ûnderkant is brún. De anaalstreek en de ûndersturt is suver wyt en de sturt is swart en tige koart. De fûgels ha in koarte swarte snaffel. 

 Fersprieding 
De rotgoes hat in grut ferspriedingsgebiet. De soarte briedt op 'e arktyske tûndra en oerwinteret yn súdliker streken fan Noard-Amearika en Europa en dielen fan East-Aazje.

Yn Nederlân binne swartbúkrotguozzen fral yn Seelân en yn 'e polders fan 'e Waadeilannen te sjen. Fierder is de soarte yn Fryslân faak yn Noarderleech, de Peazemerlannen, de Grutte Wielen en de Alde Feanen te sjen.It Fryske Gea, oproppen 31 jannewaris 2025. De oare twa ûndersoarten binne hjir tige seldsum.

Sovon rûst it oantal oerwinterjende fûgels yn Nederlân op 51.600 oant 60.800.

 Undersoarten 
De rotgoes is te ferdielen yn trije ûndersoarten. 

 De swartbúkrotgoes (B. b. bernicla) is in donker griisbrune fûgel, de flanken binne net ljochter as de rêch, de kop en nekke binne swart mei oan beide kanten in wyt plak op 'e nekke. Briedt oan de Arktyske kust fan West- en Sintraal Sibearje. Migrearret foar de winter nei West-Europa. 
 De wytbúkrotgoes (B. b. hrota) is in griisbrune fûgel. De blekere flanken en búk kontrastearje mear mei de rêch. Kop en nekke binne swart mei oan beide kanten in wyt plak op 'e nekke. Briedt foar it grutste part yn Noardeast-Kanada. Dy fûgels oerwinterje oan 'e Atlantyske kust fan 'e Feriene Steaten oant Georgia. Fierder binne der noch twa lytsere briedpopulaasjes. De iene briedt yn Noardeast-Grienlân, Spitsbergen en Frâns Joazeflân, dy't oerwinteret yn Denemark, Noardeast-Ingelân en Skotlân. De oare briedt yn 'e meast noardeastlike Kanadeeske eilannen en oerwinteret yn Ierlân, Súdwest-Ingelân en yn Manche (Noard-Frankryk) 
 De swarte rotgoes (B. b. nigricans) is in tige konstrastrike swartwite fûgel mei in donkerbrune rêch, in swarteftige búk en yn stee fan wite plakken yn 'e nekke in hast folslein wite kraach. De populaasje briedt yn Noardwest-Kanada, Alaska en East-Sibearje. Winterdeis is de fûgel te finen oan 'e westlike kust fan Noard-Amearika fan Súd-Alaska oant Kalifornje. Guon eksimplaren oerwinterje yn Japan, Koreä en Sina.

 Gedrach 
Rotguozzen ite seegers, seekraal, algen en gersket ek wol op greide. It nêst wurdt op 'e grûn by wetter boud. In lechsel bestiet út 4 oant 6 aaien. Se briede yn maaie oant juny.

 Status 
De IUCN klassifisearret de soarte op 'e Reade list as net bedrige. 
 Keppeling om utens 
 Sovon
 Birdlife.
 Ebird.
 Avibase.

Kategory:Goes (fûgel)
Kategory:Seegoes
Kategory:Fûgelsoarte
Kategory:Lânseigen fauna yn Alaska
Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje
Kategory:Lânseigen fauna yn Denemark
Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân
Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten
Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk
Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Grienlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Guernsey
Kategory:Lânseigen fauna yn Ierlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Ingelân
Kategory:Lânseigen fauna yn Japan
Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Jersey
Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada
Kategory:Lânseigen fauna yn Man
Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko
Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Ierlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä
Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje
Kategory:Lânseigen fauna yn Sina
Kategory:Lânseigen fauna yn Skotlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Spitsbergen 
Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä
Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Wales