Rôze stirns

De rôze stirns (Sterna dougallii) is in fûgel út de famylje fan 'e seefûgels (Laridae) en de ûnderfamylje stirnzen (Sternini).

 Beskriuiwing 
De rôze stirns is 33 oant 36 sm lang en hat in spanwiidte fan 67 oant 76 sm en is meast wyt mei in swarte mûtse. Hy hat in lange foarkesturt en readoranje poaten. Simmerdeis is de tinne en skerpe snaffel swart mei in reade basis. Yn it briedkleed hat fûgel blaugrize boppedielen en in rôze búk. Winterdeis wurdt de foarholle wyt, wylst de snaffel donker is.

 Fersprieding 
De rôze stirns is wiidferspraat yn grutte dielen fan 'e wrâld en lokaal talryk. Meast wurde op basis fan 'e snaffelkleur (de hoemannichte read) yn 'e regel fiif ûndersoarten ûnderskieden:

 Sterna dougallii arideensis (Mathews, 1912) - komt foar op 'e Seysjellen en op Madagaskar.
 Sterna dougallii bangsi (Mathews, 1912) - komt foar fan it Malakka-skiereilân en east nei Japan.
 Sterna dougallii dougallii – briedt lâns de Atlantyske kusten fan Noard-Amearika en Europa en oerwinteret respektivelik yn it Karibysk gebiet en West-Afrika.
 Sterna dougallii gracilis (Gould, 1845) - komt foar yn Austraalje.
 Sterna dougallii korustes ((Hume, 1874) – komt foar fan Yndia oant it Malakka-skiereilân mar wurdt oant yn Japan oantroffen.

De rôze stirns is genetysk it meast besibbe oan 'e tarastirns (Sterna striata)  en swartnekkestirns (Sterna sumatrana).

 Nederlân 
De fûgel komt foar as dwaalgast. De measte kâns op in waarnimming falt yn 'e moannen maaie en juny.  

 Hâlden en dragen 
De soarte briedt yn koloanjes tusken of ûnder rotsen oan kusten en eilannen yn holtes of ûnder fegetaasje mei oare wytstirnzen, lykas de gewoane wytstirns en de noardske stirns. Rôze stirnzen binne minder agressyf en meitsje gebrûk fan 'e fûle ferdigening fan harren nêsten troch oare soarten. Underdiel fan 'e hôfmakkerij is it oanbieden fan fiskjes troch it mantsje oan it wyfke. In lechsel bestiet út ien of twa aaien en komselden trije.

De fûgel briedt ek yn troch minsken makke nêstkasten, dy't maklik akseptearre wurde. De kasten jouwe beskerming tsjin rôfdieren lykas de sulvermiuw en ferbetterje it briedsukses. Dêrtroch koe in koloanje op it eilân Coquet yn Northumberland yn Ingelân tanimme fan 25 pearkes yn 1997 nei 92 pearkes yn 2005. 

Rôze stirnzen dûke nei fisk, meast út de see, en binne folle mear oan 'e see bûn as de oare soarten fan it skaai. Ungewoan foar in wytstirns is dat de rôze stirns de oanstriid ha ta kleptoparasitêr gedrach, wêrby't er fisk stelt fan oare seefûgels. Yn Britske koloanjes bart dat meast fan seepappegaaien. Dy oanwenst fergruttet it fermogen fan rôze stirnzen by min waar iten te sammeljen. Dan swimme de fisken djipper, bûten berik fan 'e dûkende stirnzen, mar noch wol binnen it berik fan 'e djipper dûkende seepappegaaien.

 Status 
Yn 'e 19e iuw waard de fûgel bejage fanwegen de sturtfearren, dy't brûkt waarden om huodden mei fersieren. De lêste tiid is de rôze stirnsstern yn guon gebieten yn oantallen ôfnommen fanwegen predaasje troch oare seefûgels. 

De IUCN klassifisearret de soarte as net bedrige op 'e Reade list, ek al wurdt de fûgel regionaal as bedrige of sels earnstich bedrige beskôge. Ek al is it ferspriedingsgebiet fan 'e fûgel ûnbidich grut, de wrâldpopulaasje wrâldpopulaasje wurdt mei in rûzing fan 200.000 oant 220.000 fûgels (Wetlands International 2015) as relatyf lyts beöardiele.

Kategory:Fûgelsoarte
Kategory:Wytstirns
Kategory:Lânseigen fauna yn Anguilla
Kategory:Lânseigen fauna yn Antigûa en Barbûda
Kategory:Lânseigen fauna yn Arûba
Kategory:Lânseigen fauna yn Austraalje
Kategory:Lânseigen fauna yn Belize
Kategory:Lânseigen fauna yn Bonêre
Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Eustasius
Kategory:Lânseigen fauna yn Saba
Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje
Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada
Kategory:Lânseigen fauna yn Sina
Kategory:Lânseigen fauna yn Kuba
Kategory:Lânseigen fauna yn Kurasau
Kategory:Lânseigen fauna yn Dominika	
Kategory:Lânseigen fauna yn de Dominikaanske Republyk
Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk
Kategory:Lânseigen fauna yn Gana
Kategory:Lânseigen fauna yn Grenada	
Kategory:Lânseigen fauna yn Gûadelûp
Kategory:Lânseigen fauna yn Haïty	
Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia
Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje
Kategory:Lânseigen fauna yn Ierlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Jamaika
Kategory:Lânseigen fauna yn Japan
Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia
Kategory:Lânseigen fauna yn Madagaskar
Kategory:Lânseigen fauna yn Martinyk
Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Mauritsius
Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko	
Kategory:Lânseigen fauna yn Mikroneezje (lân)
Kategory:Lânseigen fauna yn Montserrat
Kategory:Lânseigen fauna yn Nij-Kaledoanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Oman
Kategory:Lânseigen fauna yn Papoea Nij-Guineä
Kategory:Lânseigen fauna yn Porto Riko
Kategory:Lânseigen fauna yn de Seysjellen
Kategory:Lânseigen fauna yn Sierra Leöane
Kategory:Lânseigen fauna yn de Salomonseilannen
Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje
Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Afrika
Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka
Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Bartelemy	
Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Kits en Nevis
Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Lusia
Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Marten
Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Finsint en de Grenadinen	
Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan
Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania
Kategory:Lânseigen fauna yn Togo
Kategory:Lânseigen fauna yn de Turks- en Kaikoseilannen
Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten
Kategory:Lânseigen fauna yn Fenezuëla
Kategory:Lânseigen fauna yn de Britske Famme-eilannen
Kategory:Lânseigen fauna yn de Amerikaanske Famme-eilannen
Kategory:Lânseigen fauna yn de Azoaren
Kategory:Lânseigen fauna yn Madeara
Kategory:Lânseigen fauna yn de Kanaryske Eilannen
Kategory:Lânseigen fauna yn Majot
Kategory:Lânseigen fauna yn de Komoaren
Kategory:Lânseigen fauna yn Ingelân
Kategory:Lânseigen fauna yn Skotlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Wales
Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Ierlân
Kategory:Lânseigen fauna yn de Andamanen en Nikobaren