Reuzejachtloaihoars

It reuzejachtloaihoars (wittenskiplike namme: Acinonyx pardinensis) is in útstoarn sûchdier út it skift fan 'e rôfdieren (Carnivora), de famylje fan 'e kateftigen (Felidae) en it skaai fan 'e jachtloaihoarsen (Acinonyx). Dit bist libbe fan likernôch 3,5 miljoen oant 1,3 miljoen jier lyn en wie lânseigen yn in grut diel fan Jeraazje. It reuzejachtloaihoars wie nau besibbe oan it moderne jachtloaihoars (Acinonyx jubatus), mar it wie in slach grutter, likernôch sa grut as in liuw (Panthera leo).

Taksonomy
It reuzejachtloaihoars libbe fan it Let Plioseen oant it Mid-Pleistoseen, likernôch fan 3,5 miljoen oant 1,3 miljoen jier lyn. It waard foar it earst wittenskiplik beskreaun yn 1828 troch de Frânske paleöntologen Jean-Baptiste Croizet en Antoine Claude Gabriel Jobert, dy't dit bist de wittenskiplike namme Felis pardinensis joegen. Nei't dúdlik wurden wie dat it om in neie sibbe fan it jachtloaihoars (Acinonyx jubatus) gie, waard it reuzejachtloaihoars oerpleatst nei it troch de Ingelske paleöntolooch Joshua Brookes yntrodusearre skaai fan 'e jachtloaihoarsen (Acinonyx). Synonimen foar Acinonyx pardinensis binne:
 Felis pardinensis Croizet & Jobert, 1828
 Felis elata Bravard in Gervais, 1859
 Cynailurus etruscus Del Camp, 1915
 Cynailurus elatus Schaub, 1939
 Schaubia vireti Schaub, 1942
It reuzejachtloaihoars wurdt soms beskôge as in makrosoarte, dêr't dan ek oare bekende fossile soarten ûnder beflapt wurde, lykas it middelgrut jachtloaihoars (Acinonyx intermedius), it Marokkaansk jachtloaihoars (A. aicha), it Auvernjatysk jachtloaihoars (A. arvernensis) en it Pleistoseen jachtloaihoars (A. pleistocaenicus). It wiere oantal soarten jachtloaihoarsen dat yn it Plioseen en Pleistoseen fan Jeraazje libbe, is noch altyd ûndúdlik.

Fersprieding
Anno 2014 wiene der fossilen fan it reuzejachtloaihoars weromfûn yn súdlik Frankryk, Spanje, Itaalje, Bulgarije, súdlik Jeropeesk Ruslân (by de See fan Azov), Georgje, Tadzjikistan, noardlik Yndia, en sintraal en eastlik Sina. Op basis dêrfan geane paleöntologen derfan út dat it ferspriedingsgebiet fan it reuzejachtloaihoars hielendal fan 'e Atlantyske Oseaan nei de Stille Oseaan rûn hawwe moat. It soe de súdlike helte fan Jeropa, Transkaukaazje, Sintraal-Aazje, it noarden fan it Yndysk subkontinint en it Sineeske diel fan it fêstelân fan East-Aazje omfieme hawwe. 

Uterlike skaaimerken
It reuzejachtloaihoars tanket syn namme oan it feit er rûchwei twaris sa grut wie as in modern jachtloaihoars (Acinonyx jubatus), mei in gewicht dat skatten wurdt op 60–121 kg. (Ta ferliking: in modern jachtloaihoars weaget, ôfhinklik fan âldens, sûnens, geografyske lokaasje, geslacht en ûndersoarte 21–72 kg.) Kwa grutte beliek it reuzejachtloaihoars in moderne liuw (Panthera leo). It Pleistoseen jachtloaihoars (A. pleistocaenicus) wie trouwens noch in stik grutter.

De morfology fan 'e plasse fan it reuzejachtloaihoars fertoant guon likenissen mei de plassen fan moderne grutte kateftigen dy't ta it skaai fan 'e panters hearre. De plasse fan it reuzejachtloaihoars is net sa rûn as de plasse fan it moderne jachtloaihoars. It gebit fan it reuzejachtloaihoars liket dan wol wer sterk op dat fan it moderne jachtloaihoars. De bonken fan 'e poaten binne ferlinge yn ferhâlding ta it lichem, krekt as by it moderne jachtloaihoars. De mulwringen (of lumbale wringen) binne ek ferlinge, wat suggerearret dat it reuzejachtloaihoars in tige fleksibele rêch hie. Yn ferhâlding ta it skelet fan it moderne jachtloaihoars is de bilbonke rjochter en de kûtbonke robúster en net fergroeid mei de skynbonke. De skouderbonke is ek robúster.

Paleobiology
Saakkundigen binne fan tinken dat it reuzejachtloaihoars, krektlyk as it moderne jachtloaihoars (Acinonyx jubatus), syn proaien fong troch se te efterfolgjen (en net troch se út in mûklaach wei te bespringen). Om't er grutter wie, koed er nei alle gedachten gruttere proaidieren oan as it moderne jachtloaihoars. Dat bist jaget oer it algemien op proaidieren mei in gewicht fan 20–40 kg. It tinken is dat it reuzejachtloaihoars efter proaien mei in gewicht fan 50–100 kg oan gie. 

It idee dat de ekology fan it reuzejachtloaihoars ferlykber wie mei dy fan it moderne jachtloaihoars is lykwols yn 'e kiif steld troch guon paleöntologen, dy't fan miening binne dat it reuzejachtloaihoars op in manear jage dy't mear liek op dy fan moderne grutte katten út it skaai fan 'e panters. 

In ûndersyk út 2011 fan Helmut Hemmer et al. suggerearre dat it reuzejachtloaihoars syn proaien deade troch de luchtpiip ticht te knipen en se te smoaren, krekt sa't it moderne jachtloaihoars syn proaien út 'e ljochten helpt. Mar in oar ûndersyk út 2014 fan Marco Cherin et al. liek derop te wizen dat it reuzejachtloaihoars syn proaien deade mei in byt yn 'e nekke, sa't guon soarten panters dat dogge. 

Fanwegen syn mânskere lichemsgrutte en gruttere gewicht liket it ûnwierskynlik dat it reuzejachtloaihoars deselde hege faasje berikke koe as it moderne jachtloaihoars. De morfology fan it gebit liket derop te wizen dat it reuzejachtloaihoars (likemin as it moderne jachtloaihoars) de bonken fan syn proaien ite koe. It liket dêrom yn 'e reden te lizzen dat it reuzejachtloaihoars in grut diel fan 'e kadavers fan syn proaien efterliet foar iesiters. 

Sjoch ek
 jachtloaihoars
 Marokkaansk jachtloaihoars
 middelgrut jachtloaihoars

Kategory:Sûchdieresoarte
Kategory:Jachtloaihoars
Kategory:Bist útstoarn yn it Pleistoseen
Kategory:Fossyl sûchdier
Kategory:Fossyl yn Spanje
Kategory:Fossyl yn Frankryk
Kategory:Fossyl yn Itaalje
Kategory:Fossyl yn Bulgarije
Kategory:Fossyl yn Jeropeesk Ruslân
Kategory:Fossyl yn Georgje
Kategory:Fossyl yn Tadzjikistan
Kategory:Fossyl yn Yndia
Kategory:Fossyl yn Sina