Madearakwartel

De Madearakwartel (wittenskiplike namme: Coturnix lignorum) is in útstoarne fûgel út it skift fan 'e hineftigen (Galliformes), de famylje fan 'e fazanteftigen (Phasianidae) en it skaai fan 'e kwartels of echte kwartels (Coturnix). Fan dit bist binne fossile resten weromfûn op Madeara.

Taksonomy
De Madearakwartel waard foar it earst yn 2019 wittenskiplik beskreaun troch Rando, Alcover, Pieper, Olson, Hernández en López-Jurado. De wittenskiplike namme bestiet út 'e skaainamme Coturnix, it Latynske wurd foar  de (gewoane) kwartel (Coturnix coturnix), en it soartspesifike diel lignorum. Dat lêste is de besitlike namfal fan lignum, it Latynske wurd foar "hout". It toponym Ilha Madeira betsjut nammentlik yn it Portegeesk "Houteilân". 

Fersprieding
De Madearakwartel liket yn syn fersprieding beheind west te hawwen ta it eilân Madeara yn Makaroneezje, it sintraal-eastlike diel fan 'e Atlantyske Oseaan, noardwestlik fan Afrika. Madeara is it haadeilân fan 'e ta Portegal hearrende Madeara-arsjipel.

Uterlike skaaimerken
De earste fynsten fan fossile bonken fan 'e Madearakwartel waarden yn 1994 dien troch de paleöntologen H. Pieper en O. Runze by Ponta de São Lourenço op Madeara. Op basis dêrfan en fan lettere fynsten is fêststeld dat dizze fûgel in slach grutter west hawwe moat as besibben soarten, lykas de libbene (gewoane) kwartel (Coturnix coturnix), dy't ek op Madeara foarkomt, de fossile Kanaryske kwartel (Coturnix gomerae) fan La Gomera yn 'e Kanaryske Eilannen en de fossile Porto-Santokwartel (Coturnix alabrevis) fan it deunby Madeara lizzende eilân Porto Santo. Teffens moat de Madearakwartel oare lichemsferhâldings hân hawwe, mei langere en mear robúste skonken en koartere wjukken. It is dêrmei mooglik dat de Madearakwartel in flechtleaze fûgel wie.

Utstjerren
De fossilen dy't fan 'e Madearakwartel weromfûn binne, datearje fan 1021–806 f.Kr.. It is ûndúdlik wannear't en wêrom't dizze fûgel krekt útstoarn is. Foar de nau besibbe Kanaryske kwartel (Coturnix gomerae) wurdt fermoede dat de fêstiging fan 'e minske op 'e Kanaryske Eilannen, earne yn it earste milennium f.Kr., de reden foar it útstjerren wie. Mar Madeara waard pas yn 1418 ûntdutsen en hie foartiid gjin minsklike bewenning, dat yn it gefal fan 'e Madearakwartel giet dy riddenearring net op.

Sjoch ek
 Kaapverdyske kwartel
 Kanaryske kwartel
 Porto-Santokwartel

Kategory:Fûgelsoarte
Kategory:Kwartel
Kategory:Lânseigen fauna yn Madeara
Kategory:Fossile fûgel
Kategory:Fossyl yn Madeara
Kategory:Bist útstoarn yn it Holoseen