Lytse stirns

De lytse stirns (Sternula albifrons) is in fûgel yn it skaai lytse stirnzen (Sternula) út de famylje seefûgels (Laridae).

 Bekriuwing 
In folwoeksen lytse stirns weaget trochstrings 45 gram, wurdt 21 oant 25 sm lang en hat in spanwiidte fan 41 oant 47 sm. De soarte hat lange smelle wjukken, tige flugge wjukslaggen en in lange, smelle snaffel. Simmerdeis ha folwoeksen fûgels in giele snaffel mei in swarte punt, oranjegiele poaten, in swarte kroan en in swart eachmasker. Tusken de swarte kroan en it eachmasker sit in wyt kylfoarmich plak op 'e foarholle.  

Yn it winterkleed hat de fûgel in swarte snaffel en binne de poaten mindere kleure. Ek is in grut part fan it swarte eachmasker en it foarste diel fan de swarte kroan ferdwûn, sadat it gesicht folle witer is. 

 Fersprieding 
De lytse stirns komt foar oan kusten en oan gruttere binnenwetters yn Europa en tropyske en tuskenbeide gebieten yn Aazje, Afrika en Austraalje. It is in trekfûgel dy't oerwinteret op subtropyske en tropyske oseanen yn it suden fan Afrika en Austraalje. De fûgel briedt op sânstrannen en drûchfallen platen yn kustgebieten of grutte rivieren en oar binnenwetter.

Der wurde fiif ûndersoarten erkend:Avibasem oproppen 21.10.2025.

 Sternula albifrons albifrons: Europa oant westlik Aazje en de westlike Yndyske Oseaan, winterdeis Afrika oant Yndia.
 Sternula albifrons innominata: eilannen yn 'e Perzyske Golf.
 Sternula albifrons sinensis: Noard-Yndia en Sry Lanka eastlik nei Súdeast-Aazje, Filipinen en Noard-Austraalje, briedt ek yn Súdeast-Sibearje en Japan, súdlik nei Súdeast-Sina en oerwinteret yn Nij-Guineä en Austraalje.
 Sternula albifrons placens: eastlik Austraalje en eastlik Tasmaanje.
 Sternula albifrons guineae: Gana oant Gabon.

 Nederlân 
Oan it begjin fan 'e jierren 1960 brieden yn Nederlân likernôch 900 pearkes fan 'e soarte. Troch wetterfersmoarging yn it binnenwetter dat ek yn 'e Noardsee kaam en fersteuring fan it briedgebiet troch minsken sakken de oantallen oant mar 100 pearkes yn 1967. Mei de ferbettering fan 'e wetterkwaliteit ferbettere de stân, mar dy kin wol sterk fluktuearje. Yn 2023 briede it heechste oantal pearkes (± 1030) yn Nederlân sûnt 50 jier. Fan 'e fûgels yn Nederlân briede yn 2023 56% yn it Waadgebiet (eilannen) en 41% yn 'e delta fan Súdwest-Nederlân. Fierder briede der yn 'e Markermar in oantal pearkes.Sovon: Broedvogels in Nederland 2023. 

 Hâlden en dragen 
It dieet fan 'e fûgel bestiet út fisk, garnalen, wjirms, ynsekten en skulpdieren, wêrfoar't er fan in grutte hichte yn it wetter dûkt. 

In lechsel bestiet út twa sânkleurige oant gielbrune aaien, mei donkerbrúne plakken. Beide skaaien briede de aaien út.
 Status 
De lytse stern hat in grut ferspriedingsgebiet en dêrom wurdt de soarte net as bedrige beskôge. De wrâldpopulaasje waard yn 2015 op 190.000–410.000 fûgels rûsd. De oantallen nimme ôf troch degradaasje fan it habitat, fral wat nêstplakken oanbelanget. Kustgebieten wurde mei ynfrastruktuer ûntwikkele of yntinsyf brûkt foar rekreaasje. De lytse stirns (en de nau besibbe Saunders' lytse stins en Amerikaanske lytse stirns) binne útsûnderlik gefoelich foar fersteuring. De ôfname fan 'e soarte is minder as 30% yn 'e 10 jier (minder as 3,5% yn 't jier) en dêrfandinne wurdt de lytse stirns as net bedrige (Least Concern, 2018) klassifisearre op 'e Reade list fan 'e IUCN. De lytse stern wurdt beskerme ûnder it AEWA- ferdrach.

Kategory:Fûgelsoarte
Kategory:Lytse stirns
Kategory:Seefûgel
Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Algerije
Kategory:Lânseigen fauna yn Angoala
Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje
Kategory:Lânseigen fauna yn Austraalje
Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk
Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan
Kategory:Lânseigen fauna yn Bachrein
Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj
Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje
Kategory:Lânseigen fauna yn Benyn	
Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina	
Kategory:Lânseigen fauna yn Brûnei
Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije
Kategory:Lânseigen fauna yn Boerûndy
Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja	
Kategory:Lânseigen fauna yn Kameroen
Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjaad	
Kategory:Lânseigen fauna yn Sina	
Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia
Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Republyk)
Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Demokratyske Republyk)	
Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje
Kategory:Lânseigen fauna yn Syprus
Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje
Kategory:Lânseigen fauna yn Ivoarkust
Kategory:Lânseigen fauna yn Denemark
Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty
Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte
Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwatoriaal-Guinee
Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä	
Kategory:Lânseigen fauna yn Estlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Finlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk
Kategory:Lânseigen fauna yn Gabon
Kategory:Lânseigen fauna yn Gambia
Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje
Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Gana
Kategory:Lânseigen fauna yn Gibraltar
Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân
Kategory:Lânseigen fauna yn Gûam
Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee
Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee-Bissau
Kategory:Lânseigen fauna yn Hongarije
Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia
Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje
Kategory:Lânseigen fauna yn Iran
Kategory:Lânseigen fauna yn Irak
Kategory:Lânseigen fauna yn Ierlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Israel
Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje
Kategory:Lânseigen fauna yn Japan
Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan
Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia
Kategory:Lânseigen fauna yn Kiribaty
Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit
Kategory:Lânseigen fauna yn Kirgyzje
Kategory:Lânseigen fauna yn Laos
Kategory:Lânseigen fauna yn Letlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Libanon
Kategory:Lânseigen fauna yn Libearia	
Kategory:Lânseigen fauna yn Lybje
Kategory:Lânseigen fauna yn Litouwen
Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje
Kategory:Lânseigen fauna yn Maly	
Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Mauritsius
Kategory:Lânseigen fauna yn Moldaavje
Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje
Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro
Kategory:Lânseigen fauna yn Marokko
Kategory:Lânseigen fauna yn Mozambyk	
Kategory:Lânseigen fauna yn Birma
Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal
Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Nij-Seelân
Kategory:Lânseigen fauna yn Niger	
Kategory:Lânseigen fauna yn Nigearia	
Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä
Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Noarwegen
Kategory:Lânseigen fauna yn Oman
Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan	
Kategory:Lânseigen fauna yn Palau
Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina
Kategory:Lânseigen fauna yn Papoea Nij-Guineä
Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen
Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen
Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal
Kategory:Lânseigen fauna yn Katar
Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje
Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje
Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje
Kategory:Lânseigen fauna yn Senegal
Kategory:Lânseigen fauna yn Servje
Kategory:Lânseigen fauna yn Singapoer
Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije
Kategory:Lânseigen fauna yn Sloveenje
Kategory:Lânseigen fauna yn de Salomonseilannen	
Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje
Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Afrika
Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä
Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka	
Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden
Kategory:Lânseigen fauna yn Switserlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje
Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan
Kategory:Lânseigen fauna yn Tadzjikistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania
Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân	
Kategory:Lânseigen fauna yn East-Timor
Kategory:Lânseigen fauna yn Togo	
Kategory:Lânseigen fauna yn Tuneezje
Kategory:Lânseigen fauna yn Turkmenistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije
Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne
Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Arabyske Emiraten
Kategory:Lânseigen fauna yn Ingelân
Kategory:Lânseigen fauna yn Skotlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Wales
Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Ierlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Man
Kategory:Lânseigen fauna yn Oezbekistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam
Kategory:Lânseigen fauna yn de Westlike Sahara	
Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân