Amerikaanske woffer

De Amerikaanske woffer (Botaurus exilis) is in Amearikaanske fûgel yn it skaai reiddompen (Botaurus) út 'e famylje fan 'e reagerfûgels.

 Ferskining 
De Amerikaanske woffer is ien fan 'e lytste reagers yn 'e wrâld, mar in bytsje grutter as de Afrikaanske woffer (Botaurus sturmii) en de swartrêch woffer (Botaurus dubius).
De fûgel mjit 28 oant 36 sintimeter yn lingte en hat in spanwiidte fan 41 oant 46 sintimeter. De measte Amerikaanske woffers weagje mar tusken de 73 en 95 gram, wat de soarte ta de op ien nei lichtste fan alle reagerfûgels makket.

De ûnderkant en de kiel fan 'e fûgel binne wyt mei ljochtbrune lingtestreken. It gesicht en de siden fan 'e hals binne ljochtbrún en de eagen binne giel, krekt as ek de snaffel. It folwoeksen mantsje is glânzgjend grienswart op 'e rêch en de krún, wylst it wyfke op dy lichemsdielen glânzjend brún is. Yn 'e flecht binne ljochtbrune plakken op 'e wjukken te sjen. Hy lit ier yn 'e moarn en by it skimerjen syn lûd hearre.

 Fersprieding 
De Amerikaanske woffer komt foar yn Noard-Amearika, súdlik troch Sintraal-Amearika en de Westyndyske eilannen oant noardlik Súd-Amearika.

 Undersoarten 
De soarte wurdt yndield yn seis ûndersoarten mei de folgjende fersprieding:

 Botaurus exilis exilis – komt foar fan súdlik Kanada oant Sintraal-Amearika en de Westyndyske eilannen
 Botaurus exilis pullus – komt foar yn noardwestlik Meksiko
 Botaurus exilis erythromelas – komt foar fan eastlik Panama oant de Guyanaregio, súdeastlik Brazylje en Paraguay
 Botaurus exilis bogotensis – komt foar yn sintraal Kolombia (nimt ôf troch ferneatiging fan leefgebiet)
 Botaurus exilis limoncochae – komt foar yn eastlik Ekwador; waarnimmingen út Loreto yn noardeastlik Perû wurde ta dizze ûndersoarte rekkene
 Botaurus exilis peruvianus – komt foar yn it westlik part fan sintraal Perû

 Taksonomy 
Earder waard de soarte tegearre mei oare woffersoarten yn it skaai Ixobrychus set. Sûnt 2024 wurdt dat skaai lykwols nei genetyske stúdzjes by de gruttere reiddompen yn it skaai Botaurus ûnderbrocht. Al yn 1987 liet Sheldon yn in stúdzje sjen dat de Amerikaanske woffer nauwer besibbe is oan 'e Noardamerikaanske reiddomp as oan 'e twa oare Ixobrychus-soarten  (rodzige woffer en lytse reiddomp).

Hruska et al. (2023) befêstiget mei de oant no ta meast wiidweidige genetyske stúdzje oer reagers it susterskip tusken de Amerikaanske woffer en de Botaurus-reiddompen. Ek docht bliken dat de ek Amerikaanske streke woffer (Botaurus involucris) nauwer by dy groep stiet as by de oare woffers. De Amerikaanske woffer en ek de streke woffer soene dêrom yn in eigen skaai set wurde kinne of oars nei Botaurus ferhûze wurde moatte. Mei't de Amerikaanske woffer sa'n soad liket op 'e typesoarte fan Ixobrychus, de woffer — sa bot dat se earder as ien en 'e selde soarte beskôge waarden — wurdt it as bettere oplossing sjoen om alle woffers yn Botaurus ûnder te bringen. Dat sokke, yn grutte ferskillende soarten, yn ien en itselde skaai falle, kin ferklearre wurde mei dat de evolúsje yn 'e groep relatyf rap gie, wêrby't de grutte soarten har gau út de lytsere ûntwikkelen.

 Hâlden en dragen 
De Amerikaanske woffer is in skouwe fûgel dy't yn tichte reidfjilden libbet. De fûgel rint leaver fuort of ferstoppet him leaver as dat er fuortfleant. Lykas oare woffers befriest er as er fersteurd of bedrige wurdt. Hy rjochtet de snaffel streekrjocht omheech en draait him dan nei de bedriging ta. It doel dêrfan wurdt útlein dat er him sa ûnsichtber mooglik meitsje wol. Ek is waarnommen dat er fan 'e iene kant nei de oare kant beweecht om yn 'e wyn beweegjende reidstâlen te imitearjen.

De fûgel briedt yn grutte sompegebieten mei tichte begroeiïng. It nêst is in goed ferside lizzend platfoarm, boud fan'e snilen fan tuorrebouten en oare wetterplanten. It wyfke leit fjouwer oant fiif bleekblauwe of griene aaien, by útsûndering twa oant sân. Beide âlden fuorje de jongen. Faak kin der noch in twadde lechsel komme.

De Amerikaanske woffer libbet fan fisk, kikkerts, kreeften en ynsekten, dy't er klimmend troch begroeiïng fangt.

 Status en bedrigingen 
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en der wurdt tocht dat de populaasjes groeie. Dêrfandinne klassifisearret de Ynternasjonale Uny foar Natuerbehâld (IUCN) de soarte as net bedrige (Least Concern). De wrâldpopulaasje wurdt tusken de 93.300 en 106.000 folwoeksen fûgels rûsd.

Kategory:Fûgelsoarte
Kategory:Reiddomp
Kategory:Lânseigen fauna yn Antigûa en Barbûda
Kategory:Lânseigen fauna yn Argentynje	
Kategory:Lânseigen fauna yn de Bahama's	
Kategory:Lânseigen fauna yn Barbados	
Kategory:Lânseigen fauna yn Belize
Kategory:Lânseigen fauna yn Bermuda
Kategory:Lânseigen fauna yn Bolivia	
Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje	
Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada
Kategory:Lânseigen fauna yn de Kaaimaneilannen
Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia
Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika
Kategory:Lânseigen fauna yn Kuba	
Kategory:Lânseigen fauna yn Dominika
Kategory:Lânseigen fauna yn de Dominikaanske Republyk	
Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador
Kategory:Lânseigen fauna yn El Salvador
Kategory:Lânseigen fauna yn Frânsk-Guyana	
Kategory:Lânseigen fauna yn Gûadelûp
Kategory:Lânseigen fauna yn Gûatemala
Kategory:Lânseigen fauna yn Guyana	
Kategory:Lânseigen fauna yn Haïty	
Kategory:Lânseigen fauna yn Hondoeras
Kategory:Lânseigen fauna yn Jamaika
Kategory:Lânseigen fauna yn Martinyk
Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko
Kategory:Lânseigen fauna yn Montserrat
Kategory:Lânseigen fauna yn Nikaragûa	
Kategory:Lânseigen fauna yn Panama
Kategory:Lânseigen fauna yn Paraguay
Kategory:Lânseigen fauna yn Perû
Kategory:Lânseigen fauna yn Porto Riko	
Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Kits en Nevis
Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Lusia
Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Finsint en de Grenadinen	
Kategory:Lânseigen fauna yn Suriname
Kategory:Lânseigen fauna yn Trinidad en Tobago
Kategory:Lânseigen fauna yn de Turks- en Kaikoseilannen	
Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten
Kategory:Lânseigen fauna yn Fenezuëla
Kategory:Lânseigen fauna yn de Amerikaanske Famme-eilannen