Rôlder

De rôlder (Coracias garrulus) is in fûgel út 'e famylje rôlderfûgels (Coraciidae). It is de iennige Europeeske fertsjintwurdiger fan 'e famylje.

 Ferskining 
De rôlder is likernôch like grut as in ka en wurdt likernôch 31 oant 32 sm lang, in spanwiidte fan 52 oant 58 sm en 127 oant 154 gram swier. De fûgel hat in grutte kop mei in krêftige, swarte snaffel. It fearrekleed is grienblau mei djipblau op 'e lytse wjukdekfearren, stút en dielen fan 'e ûnderwjukken. De fûgel hat in De fûgel hat in readbrune rêch en de wjukpunten en de boppekant fan 'e sturt binne swart. Yn 'e flecht is er noch opfallender, om't de swarte wjukfearren ôfsteken tsjin it heldere blau. Hy fleant fluch en krêftich. 

Juvenilen binne doffer en ha in ljochtere brune rêch.

 Ferskining 
De rôlder komt foar yn Súd- en East-Europa en yn Aazje fan Turkije en Irak oan West-Sina en Pakistan. It is in trekfûgel dy't yn augustus of septimber nei Afrika migrearret en yn april oant maaie werom komt yn it briedgebiet. It oantal rôlders yn Europa is ôfnommen mei't de lânbou feroare en grutskaliger waard. Oant yn 'e 19e iuw brieden rôlders ek yn Sweden, wylst se dêr hjoed-de-dei net mear foarkomme.    

Der binne twa ûndersoarten:

 C. g. garrulus: fan noardlik Afrika en sintraal en súdlik Europa oant Iran en súdwestlik Sibearje.
 C. g. semenowi: fan Irak oant westlik Pakistan, de westlike Himalaya en sintraal Kazachstan.

Der is gjin bewiis dat de fûgel lykas yn Denemark of Dútslân ea yn Nederland in lânseigen fûgel west hat. Nederlân lei oan 'e râne fan it ferspriedingsgebiet. De soarte komt út en troch yn Nederlân as dwaalgast foar. 

 Hâlden en dragen 
De fûgel hat in foarkar foar iepen, drûge gebieten mei hjir en dêr grutte, âlde beammen. Dêrnjonken moat der foldwaande dea hout wêze, dy't in goed habitat biede foar ynsekten. De fûgel is oerdei aktyf en wurdt meast waarnommen op in tûke of kabel op 'e strún nei in proai op 'e grûn.
Rôlders wurdt allinnich foar in koart skoft yn pearkes of lytse kloften sjoen. It nêst wurdt boud yn gatten fan âlde beammen, leafst yn ikebeammen, espen of bûkebeammen, mar ek yn dinnebeammen. In lechsel bestiet út fjouwer oant seis wite aaien. Faak brûkt er âlde nêsten fan spjochten. De aaien wurde yn sawat 18 dagen útbret, meast troch it wyfke. Nei it útkommen fan 'e aaien duorret it likernôch 30 dagen dat se útfleane kinne.

 Status 
De wrâldpopulaasje wurdt op 100.000–500.000 fûgels rûsd, dêrfan libbet likernôch 40% yn Europa. Earder waard tocht dat de soarte yn Europa in skerpe delgong meimakke. Nije ynformaasje foar de Europeeske Reade List fan Fûgels fan 2015 wol ha dat de populaasje minder slim ôfnimt as earder oannommen, mei in ôfname fan sa'n 5-20% yn trije generaasjes (BirdLife International 2015). De fûgel hat in negative trend yn 'e Baltyske lannen en is útstoarn yn Sweden (19e iuw), Denemark (1868) en Dútslân (iere 20e iuw), mear resint ek yn dielen fan Sintraal-Europa. Bedrigingen foar de fûgel binne de yntinsivearring fan 'e lânbou en it ferdwinen fan it tradisjonele lânskip. Oant 2015 waard de fûgel troch de IUCN as kwetsber op 'e Reade list klassifisearre, sûnt wurdt de fûgel as net bedrige (Least Concern, 2019) beöardiele.

Kategory:Rôlder
Kategory:Fûgelsoarte
Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Algerije
Kategory:Lânseigen fauna yn Angoala
Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje
Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk
Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan
Kategory:Lânseigen fauna yn Bachrein
Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Benyn	
Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina
Kategory:Lânseigen fauna yn Botswana	
Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije
Kategory:Lânseigen fauna yn Boerkina Faso	
Kategory:Lânseigen fauna yn Boerûndy	
Kategory:Lânseigen fauna yn Kameroen
Kategory:Lânseigen fauna yn de Sintraal-Afrikaanske Republyk
Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjaad
Kategory:Lânseigen fauna yn Sina
Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Republyk)
Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Demokratyske Republyk) 
Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje
Kategory:Lânseigen fauna yn Syprus
Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje
Kategory:Lânseigen fauna yn Ivoarkust
Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty	
Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte
Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä
Kategory:Lânseigen fauna yn Estlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Swazylân	
Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje
Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk
Kategory:Lânseigen fauna yn Gabon	
Kategory:Lânseigen fauna yn Gambia
Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje
Kategory:Lânseigen fauna yn Gana
Kategory:Lânseigen fauna yn Gibraltar
Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân
Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee-Bissau
Kategory:Lânseigen fauna yn Hongarije
Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia
Kategory:Lânseigen fauna yn Iran
Kategory:Lânseigen fauna yn Irak
Kategory:Lânseigen fauna yn Israel
Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje
Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan
Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia
Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit
Kategory:Lânseigen fauna yn Kirgyzje
Kategory:Lânseigen fauna yn Letlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Libanon
Kategory:Lânseigen fauna yn Lesoto
Kategory:Lânseigen fauna yn Lybje	
Kategory:Lânseigen fauna yn Litouwen
Kategory:Lânseigen fauna yn Malawy
Kategory:Lânseigen fauna yn Maly	
Kategory:Lânseigen fauna yn Malta	
Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Moldaavje
Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro
Kategory:Lânseigen fauna yn Marokko	
Kategory:Lânseigen fauna yn Mozambyk
Kategory:Lânseigen fauna yn Namybje
Kategory:Lânseigen fauna yn Niger
Kategory:Lânseigen fauna yn Nigearia
Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Oman
Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina
Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen
Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal
Kategory:Lânseigen fauna yn Katar
Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje
Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje
Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân 
Kategory:Lânseigen fauna yn Rûanda
Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje
Kategory:Lânseigen fauna yn Senegal
Kategory:Lânseigen fauna yn Servje
Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije
Kategory:Lânseigen fauna yn Sloveenje
Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje
Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Afrika	
Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Sûdan
Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan	
Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje
Kategory:Lânseigen fauna yn Tadzjikistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania
Kategory:Lânseigen fauna yn Tuneezje	
Kategory:Lânseigen fauna yn Turkmenistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije
Kategory:Lânseigen fauna yn Uganda
Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne
Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Arabyske Emiraten
Kategory:Lânseigen fauna yn Oezbekistan
Kategory:Lânseigen fauna yn de Westlike Sahara
Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen
Kategory:Lânseigen fauna yn Sambia
Kategory:Lânseigen fauna yn Simbabwe
Kategory:Lânseigen fauna yn Abgaazje
Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Osseesje