Fryske Steateferkiezings 2023

De Fryske Steateferkiezings 2023 binne de ferkiezings foar it Frysk Parlemint dy't op woansdei 15 maart 2023 holden waarden. Mei dizze ferkiezings waarden de leden keazen fan de Provinsjale Steaten, de folksfertsjintwurdiging fan Fryslân en it heechste bestjoerlik orgaan binnen de provinsje.Fryslân.frl - Provinsjale Steaten

Dielnimmende partijen
List Partij Listlûker 1 40px Kristen Demokratysk Appèl Friso Douwstra 2 40px Foarum foar Demokrasy Albert van Dijk 3 40px Partij fan de Arbeid Edou Hamstra 4 40px Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy Avine Fokkens-Kelder 5 40px Fryske Nasjonale Partij Sijbe Knol 6 40px GrienLinks Charda Kuipers 7 40px KristenUny Matthijs de Vries 8 40px Partij foar de Frijheid Max Aardema 9 40px Sosjalistyske Partij Hanneke Goede 10 40px Demokraten 66 Danny van der Weijde-Hoogstad 11 40px Partij foar de Bisten Menno Brouwer 12 40px 50PLUS Herman Nota 13 40px It Júste Antwurd 21 Maarten Goudzwaard 14 40px Belang fan Nederlân Johan Talsma 15 40px Provinsjaal Belang Fryslân Sandra de Jong-Snip 16 40px Algemiene Wetterskipspartij Frans de Graaf 17 40px BoerBoargerBeweging Abel Kooistra

Utslach

Op 23 maart 2023 waard yn in iepenbiere sitting fan it sintraal stimburo yn Ljouwert de definitive útslach fêststeld.Proces-verbaal uitslag verkiezing Provinciale Staten Fryslân 2023 De tawizing fan de 43 sitten yn de Provinsjale Steaten fan Fryslân waard dien mei de D'Hondt-metoade. 

De BBB waard mei 94.458 stimmen (goed foar 27,86 prosint fan de jildige stimmen) de grutste partij. Dêrmei kaam de partij út it neat yn de Steaten mei 14 sitten. De PvdA einige as twadde mei 36.023 stimmen en fiif sitten. It CDA en de FNP folgen mei respektivelik mei elk fjouwer sitten. De VVD en GL behellen elk trije sitten. CU en PVV krigen beide twa sitten. FVD, SP, PvdD, D66, JA21 en PBF hellen elk ien sit. BVNL, 50+ en AWP bleaunen ûnder de kiesdrompel en behellen gjin sit.

Yn ferliking mei de foarige ferkiezings liet benammen BBB in sterke groei sjen, wylst FVD dúdlikerwize fiif sitten ferlear. Ek it CDA helle fjouwer minder sitten as by de foarige ferkiezings.
+Ferkiezingsútslach Fryske Steateferkiezings 2023 Partij Stimmen  %E.O. Sitten +/- BBB 94.458 27,86%12,38 14  14PvdA 36.023 10,62%4,72 5  1CDA 29.669 8,75% 3,89 4  4FNP 27.298 8,05%3,58 4  0 VVD 22.843 6,74%2,99 3  1GL 22.181 6,54%2,91 3  0CU 17.883  5,27%2,34 2  1PVV 15.102 4,45%1,98 2  1 FVD 12.366 3,65%1,62 1  5 SP 11.724 3,46%1,54 1  1 PvdD 11.402 3,36%1,49 1  0 D66 11.237 3,31%1,47 1  1 JA21 9.096 2,68%1,19 1  1 PBF 6.891 2,03%0,90 1  1Effektive stimmen328.17396,78%43430 BVNL 6.033 1,78% 50+ 2.903 0,86%  1 AWP  1.971  0,58%Fergriemde stimmen10.9073,22%Jildige stimmen339.080100%
+Oare sakenKiesgerjochtigden519.118100%Net opkaam178.46434,38%Opkomst340.65465,62%Ûnjildich7300,14%Blanko8440,16%Jildige stimmen339.08065,32%Kiesdieler7.885,58De kiesdieler wurdt bepaald troch it oantal jildige stimmen te dielen troch it totale oantal fan 43 sitten.Kiesdrompel6.747De kiesdrompel folget de 43e sit neffens de D'Hondt-metoade dy't útkomt op de 14e sit fan de BBB. De kiesdrompel wurdt dus fêststeld op 94.458 / 14 = 6.747.Foarkarsdrompel1.972De foarkarsdrompel wurdt bepaald troch 25% fan de kiesdieler te nimmen.

 Utslach de gemeente 
De útslach lit sjen dat de BBB yn alle gemeenten de grutste partij waard. Benammen yn de Stellingwerven wie de stipe grut, mei sa'n 41% fan de effektive stimmen. Ek yn De Fryske Marren, Noardeast-Fryslân, Opsterlân, Dantumadiel, Achtkarspelen en op de Waadeilannen kaam de partij boppe de 30%. Allinnich yn Ljouwert bleau BBB mei 18% dúdlik ûnder it provinsjaal gemiddelde.

Yn de stêd Ljouwert wie it byld sawisa mear ferspraat. Dêr hellen PvdA en GrienLinks relatyf hege persintaazjes fan respektivelik 16 en 12 persint. Ek SP, D66 en PvdD diene it dêr relatyf goed yn ferliking mei oare gemeenten. Ek op de Waadeilannen helle de PvdA mei 18% in relatyf hege skoare. De FNP liet benammen yn Noardeast-Fryslân, Tytsjerksteradiel en Waadhoeke in sterke posysje sjen, mei oandielen fan boppe de 10%. It CDA behelle benammen yn de Wâlden rûn de 11%, ûnder mear yn Achtkarspelen, Dantumadiel en Noardeast-Fryslân.

Opfallend wie fierder it relatyf hege oandiel fan de KristenUny yn Dantumadiel, Achtkarspelen en Smellingerlân, dêr’t de partij minstens 10% fan de stimmen krige. De PVV helle yn guon gemeenten, lykas Achtkarspelen, Dantumadiel en Harns, boppe de 6 persint. Op It Hearrenfean hellen benammen de liberale partijen VVD en D66 in heger oandiel as yn in soad oare gemeenten en de VVD skoarde ek op de Waadeilannen en yn Harns heech.

Oer it generaal is der in ferskil te sjen tusken de mear ferstedske gemeenten en it plattelân. Yn Ljouwert, Smellingerlân (Drachten), It Hearrenfean en Harns bleau it stimpersintaazje fan BBB efter by dat yn in protte plattelânsgemeenten, wylst oare partijen dêr relatyf sterker foar it ljocht kamen.
+Ferdieling fan effektive stimmen (%) de gemeente (op folchoarder fan lofts nei rjochts)border|20px Ljouwert55121657247188344border|20px Smellingerlân357114631010237255border|20px Tytsjerksteradiel336103121711286343border|20px It Hearrenfean4471457347269344border|20px Waadhoeke345102113410316343border|20px Súdwest-Fryslân33611492411308344border|20px Harns5471434349259464border|20px Opsterlân33610410277336243border|20px Dantumadiel23372911211333364border|20px Noardeast-Fryslân33462121811355354border|20pxborder|20pxborder|20pxborder|20px Waadeilannen43518424273211332border|20px Achtkarspelen223711011011324286border|20px De Fryske Marren32583102410358343border|20px Eaststellingwerf446933356416254border|20px Weststellingwerf436932237418354 border|20px Fryslân3471138259297354

 Formaasje 

De ferkenner wie Chris Stoffer fan de SGP dy't op 22 maart begûn.Omrop Fryslân - Alle Steatefraksjes akkoart mei foardracht Chris Stoffer as ferkenner De partijleaze boargemaster fan Achterkarspelen Oebele Brouwer waard dêrnei op 5 april foardroegen as formateur.Omrop Fryslân - Oebele Brouwer formateur foar nije provinsjale koälysje De formaasje fan in nij kolleezje fan Deputearre Steaten ferrûn dêrnei net sûnder swierrichheden. Yn earste ynstânsje waard de Partij fan de Arbeid by de ûnderhannelings behelle, mar dy partij luts har op 20 juni werom út de beëage koälysje.Omrop Fryslân - Formaasje nije provinsjebestoer rint fêst; PvdA stapt út ûnderhannelings De reden hjirfoar wiene de soargen oer foarnommen besunigings op natuer en kultuer.Omrop Fryslân - PvdA-gewest Fryslân stipet beslút Hamstra om út koälysje te stappen Op 23 juni waard oanjûn dat de PvdA ferfongen waard troch de FNP.Omrop Fryslân - FNP ferfangt PvdA by koälysje-ûnderhannelingen, VVD bot teloarsteld

Op 13 july wiene de fiif beëage deputearren bekend.Fryslân hat it jongste kolleezje fan Deputearre Steaten fan Nederlân: dit binne se - Omrop Fryslân Nei in formaasje fan rom fjouwer moannen waard der in nij Kolleezje fan Deputearre Steaten foarme besteande út de BoerBurgerBeweging, it CDA, de Fryske Nasjonale Partij en de KristenUny. Dizze koälysje hie meïnoar in mearderheid fan 24 fan de 43 sitten yn de Fryske Steaten. It koalysje-akkoart mei de titel 'Oparbeidzje foar Fryslân' waard op 19 july 2023 presintearre.Omrop Fryslân - Romme mearderheid foar de fiif deputearren, mar ek grutte soargen oer provinsjale finânsjes

 Keazen leden 
De kiesdrompel foar kandidaten waard mei 25% fan de kiesdieler fêststeld op 1.972 stimmen. Hjirtroch waarden 24 kandidaten mei foarkarsstimmen selektearre en 19 fia de listfolchoarder. Femke Wiersma fan de BBB stie as listtriuwer op in 28e plak, maar waard streekrjocht ferkeazen troch stipe fan 8.206 stimmers. Dochs naam se har sit net yn om't se inkeld kandidaat-deputearre wie.Definitive útslach Steateferkiezingen bekend: dit binne de 43 Steateleden - Omrop Fryslân Frederique Kosse behelle 2.426 foarkarsstimmen, mar kaam net yn ’e Steaten om't de Partij foar de Bisten net genôch stimmen helle hie foar in twadde sit.

De earste 43 leden fan de Fryske Steaten waarden op 29 maart 2023 ynstallearre.Omrop Fryslân - Fryske Steateleden ynstallearre: "Harkje nei-inoar en meitsje ferbining" Op 19 july 2023 waarden de fiif deputearren presintearre. De lêste ferfangers fan de deputearren binne op 27 septimber 2023 beëdige.Provinsjale Steaten yn Fryslân wer kompleet - De Fryske Marren Nijs
+Oersjoch fan de keazen leden (oant 27 septimber 2023)Fraksje (#)NammeWenplakGemeenteStimmenSeleksjeCDA1LjouwertLjouwert18.005DeputearreFNP1Sint AnneWaadhoeke11.623DeputearreCU1LjouwertLjouwert10.615DeputearreBBB28HolwertNoardeast-Fryslân8.206DeputearreBBBNAldebiltsylWaadhoeke0DeputearreBBB1WergeaLjouwert54.276FoarkarsstimmenPvdA1LjouwertLjouwert21.347FoarkarsstimmenGL1LjouwertLjouwert13.820FoarkarsstimmenPVV1DrachtenSmellingerlân11.960FoarkarsstimmenSP1SnitsSúdwest-Fryslân8.081FoarkarsstimmenFVD1StroobosAchtkarspelen6.980FoarkarsstimmenBBB3MenaamWaadhoeke6.499FoarkarsstimmenJA211LjouwertLjouwert6.182FoarkarsstimmenD661LippenhuzenOpsterlân5.555FoarkarsstimmenPvdD1BurgumTytsjerksteradiel5.147FoarkarsstimmenFNP2SnitsSúdwest-Fryslân4.767FoarkarsstimmenBBB2DronrypWaadhoeke4.209FoarkarsstimmenPBF1DrachtenSmellingerlân4.123FoarkarsstimmenPvdA2West-SkylgeSkylge3.254FoarkarsstimmenCDA3NyegeaSmellingerlân2.914FoarkarsstimmenBBB4RinsumageastDantumadiel2.577FoarkarsstimmenBBB6Sint AnneWaadhoeke2.132FoarkarsstimmenBBB7De GordykOpsterlân2.067FoarkarsstimmenGL3LjouwertLjouwert1.726ListfolchoarderVVD2DrachtenSmellingerlân1.319ListfolchoarderBBB14BakkefeanOpsterlân1.236ListfolchoarderBBB12It HearrenfeanIt Hearrenfean1.132ListfolchoarderFNP4SurhuzumAchtkarspelen1.050ListfolchoarderBBB5RottumDe Fryske Marren1.041ListfolchoarderBBB8TersoalSúdwest-Fryslân1.006ListfolchoarderCDA2DamwâldDantumadiel894ListfolchoarderGL2BeetstersweachOpsterlân794ListfolchoarderBBB9OusternijegeaDe Fryske Marren782ListfolchoarderPvdA3SnakkerbuorrenLjouwert774ListfolchoarderPvdA4It HearrenfeanIt Hearrenfean767ListfolchoarderBBB10AldehaskeDe Fryske Marren749ListfolchoarderPVV2BoelensloaneAchtkarspelen643ListfolchoarderVVD3LjouwertLjouwert578ListfolchoarderCDA4SnitsSúdwest-Fryslân546ListfolchoarderPvdA5It HearrenfeanIt Hearrenfean420ListfolchoarderBBB11HaskerdikenIt Hearrenfean399ListfolchoarderBBB13JelsumLjouwert354ListfolchoarderCDA5SibrandahûsDantumadiel1.168Ferfanger (D)VVD4De FalomDantumadiel589Ferfanger (W)Gedeputeerden benoemd, Statenleden beëdigd – JouregioFNP5TsjummearumWaadhoeke260Ferfanger (W)Steatelid Fedde Breeuwsma makket plak foar Gerben van der Mei - FNPCU4AldlemmerWeststellingwerf235Ferfanger (W/D)Kommisjelid Ellens ferfangt skorste Margreet Jonker yn Steatefraksje ChristenUnie - Omrop FryslânFNP6WytgaardLjouwert168Ferfanger (D)CU5BûtenpostAchtkarspelen156Ferfanger (W)VVD1LjouwertLjouwert15.882WeromlutsenAvine Fokkens foardroegen as nije boargemaster fan gemeente Hearrenfean - Omrop FryslânCU2WestergeastNoardeast-Fryslân2.024WeromlutsenPartijbestjoer ChristenUnie skorst Steatelid Margreet Jonker fanwege klacht - Omrop FryslânCU3EastermarTytsjerksteradiel949WeromlutsenFolsleine steatefraksje ChristenUnie Fryslân wurdt tydlik ferfongen - Omrop FryslânFNP3DokkumNoardeast-Fryslân649Weromlutsen

 Ferfangers 
FNP'er Fedde Breeuwsma luts him op 17 april werom om plak te meitsjen foar Gerben van der Mei. Op 29 juny waard Avine Fokkens-Kelder fan de VVD foardroegen as boargemaster fan It Hearrenfean. Sy waard op 22 july ferfongen troch Gerda Bos-Jonkman. Jantsje van der Veen-Zeilstra luts har fanwege sûnens werom en waard ferfongen troch Douwe van Oosten.

Deputearre Sijbe Knol waard ferfongen troch Tjitte Hemstra en deputearre Matthijs de Vries troch Jantsje van der Veen-Zeilstra. Deputearre Friso Douwstra waard ferfongen troch Attje Meekma.

 Regionale ferdieling 
Op basis fan komôf fan de steateleden en deputearren binne de gemeenten Dantumadiel, Achtkarspelen, Opsterlân, Waadhoeke (ynklusyf Harns) en Ljouwert relatyf sterk fertsjintwurdige yn de Provinsjale Staten. Ut dizze gebieten komme, yn ferhâlding ta it ynwennertal, mear leden fan it provinsjaal bestjoer as evenredich sjoen ferwachte wurde mei.

De Waadeilannen, It Hearrenfean en Smellingerlân komme sawat oerien mei in evenredige fertsjintwurdiging.

De Fryske Marren, Súdwest-Fryslân, Tytsjerksteradiel, Noardeast-Fryslân, en de Stellingwerven binne relatyf minder fertsjintwurdige. Ut dizze gemeenten komme, yn ferhâlding ta it ynwennertal, minder leden fan it provinsjaal bestjoer as evenredich sjoen ferwachte wurde mei.
+Ferdieling fan sitten en deputearren de regioOverheid.nl - Dataset Verkiezingsuitslagen Provinciale Staten 2023Gemeente(n)StimmenE.O.SittenDeputearrenTotaalFerskil% E.O.border|20px Dantumadiel10.3091,4644 +3274%border|20px Achtkarspelen14.6292,0744 +2193%border|20px Opsterlân16.5542,3444 +2171%border|20px Waadhoeke + border|20px Harns32.1094,55426 +1132%border|20px Ljouwert59.3268,409211 +3131%border|20pxborder|20pxborder|20pxborder|20px Waadeilannen6.1170,87110115%border|20px It Hearrenfean26.2103,71440108%border|20px Smellingerlân27.6253,91440102%border|20px De Fryske Marren28.6584,0633 -174%border|20px Súdwest-Fryslân47.2416,6944 -360%border|20px Tytsjerksteradiel17.8292,5211 -240%border|20px Noardeast-Fryslân24.2593,43011 -229%border|20pxborder|20px Stellingwerven28.2143,9911 -325%border|20px Fryslân339.08048435480100%
 Boarnen 

Kategory:Ferkiezings yn Nederlân
Kategory:Barren yn 2023