Readskouderara

De readskouderara (Diopsittaca nobilis) is in lytse ara út de famylje fan 'e pappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld (Psittacidae). De wittenskiplike namme fan 'e fûgel waard as Psittacus nobilis yn 1758 troch Carolus Linnaeus publisearre.

 Taksonomy 
De readskouderara waard yndield yn it skaai echte ara's, maar stiet op 'e IOC World Bird List as monotypyske soarte yn it skaai readskouderara's (Diopsittaca).

 Beskriuwing 
Mei in lingte fan 30 oant 35 sm en in gewicht fan 120 oant 170 gram is de readskouderara de lytste fan alle arasoarten. De fûgel hat wol de typyske bou fan in ara: in relatyf grutte kop, in lange spitse sturt en in krêftige kromme snaffel. It fearrekleed fan 'e fûgel is foar it measte grien. De fearren op 'e krún binne donkerblau. De punten en de rânen fan 'e wjukken binne read fan kleur. As de wjukken ticht binne is allinne in reade flek oan 'e boppekant te sjen, dêr't de fûgel syn namme oan te tankjen hat. Readskouderara's ha oranje irissen en in keale wite hûd om 'e eagen, dy't relatyf lytser is as by oare arasoarten. De tinne streekjes op de keale hûd wurde foarme troch lytse swarte fearkes. De fûgel hat in grize snaffel en grize poatsjes.        

Tusken mantsjes en wyfkes binne gjin opfallende ferskillen. Mantsjes ha somtiden in wat gruttere snaffel en binne bytiden krekt wat grutter.  

 Fersprieding 
De fûgel libbet yn Bolivia, Brazylje, Frânsk Guyana, Guyana, Perû, Suriname en Fenezuëla yn tropysk en subtropysk bosk. Dêrnjonken is de fûgel ek te sjen op savanne's mei genôch begroeiing en sompen. 

 Undersoart 
Njonken de nominaatfoarm bestiet de soarte noch út twa ûndersoarten.World Bird Neames (argyf) 

 Diopsittaca nobilis nobilis (Linnaeus, 1758) – Fenezuëla en Guyana (nominaatfoarm)
 Diopsittaca n. cumanensis (Lichtenstein, 1823) – Brazylje (súd fan 'e Amazône oant Goiás)
 Diopsittaca n. longipennis (Neumann, 1931 – Brazylje (yn 'e provinsjes  Mato Grosso oant São Paulo)

De nominaatfoarm D. n. nobilis hat in swartere snaffel, de ûndersoarte D. n. cumanensis hat in ljochtere, hoarnkleurige boppesnaffel en de D. n. longipennis is wat grutter troch de wat langere sturtpinnen.

Birdlife International dielt de fûgel op yn twa soarten:

 De noardlike readskouder ara (Diopsittaca nobilis)
 De súdlike readskouder ara (Diopsittaca cumanensis)

 Nêst en iten 
Readskouderara's ite fruchten, sied, nuten en somtiden beamskors.  

De fûgels foarmje pearkes foar it libben. it nêst bestiet út 3 oant 4 wite aaikes yn in beamholte. De aaikes wurde troch it wyfke útbret. De briedtiid leit tusken de 24 oant 26 dagen. Nei 54 dagen fleane de piken út.

 Status 
De fûgel wurdt troch de IUCN as net bedrige klassifisearre (2016).

Kategory:Fûgelsoarte
Kategory:Pappegaai fan Afrika en de Nije Wrâld
Kategory:Lânseigen fauna yn Bolivia
Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje
Kategory:Lânseigen fauna yn Fenezuëla
Kategory:Lânseigen fauna yn Frânsk-Guyana
Kategory:Lânseigen fauna yn Guyana
Kategory:Lânseigen fauna yn Perû
Kategory:Lânseigen fauna yn Suriname