Tûamotû-eilannen

De Tûamotû-eilannen of Tuamotu-eilannen (Frânsk: Îles Tuamotu, hoewol offisjeel: Archipel des Tuamotu; Tahitiaansk: Tūāmotu mā) foarmje in grutte groep fan eilannen en atollen yn 'e Súdlike Stille Oseaan, dy't ûnderdiel binne fan Frânsk-Polyneezje, in oerseesk gebiet fan Frankryk. 

 Geografy 
De arsjipel bestiet út sa'n 80 atollen, wêrfan guon fan de grutste fan 'e wrâld binne. It is de grutste keatling fan atollen fan 'e wrâld, dy't him oer in gebiet fan mear as 1500 kilometer útwreidet. De eilannen lizze noardeastlik fan Tahity yn 'e Súdlike Stille Oseaan. Om't de eilannen foar it grutste part atollen binne, hawwe se in flak lânskip mei lagunes yn 'e midden.

De grutste atollen mei mear bewenning binne Rangiroa, Fakarava, Makemo, en Hao. Dêr komt ek it measte toerisme foar. 

Guon fan 'e atollen, lykas Rangiroa en Fakarava, binne populêr ûnder dûkers fanwegen de koraalriffen en it rike seelibben. It klimaat is tropysk. Tusken novimber en april binne orkanen mooglik. 

 Skiednis 
Foardat de Jeropeanen oankamen bewennen Polynezyske folken al lang de eilannen. Jeropeeske ûntdekkingsreizgers lykas Pedro Fernandes de Queirós en Louis Antoine de Bougainville ûntdutsen de eilannen yn 'e 17e en 18e iuw.

 Befolking 
De befolking bestiet foar it grutste part út etnyske Polyneezjers, spesifyk it folk fan 'e Tûamotûanen, en guon haw in mingd Polynezyske-Europeaanske eftergrûn.

De iennichste offisjele taal is Frânsk, mar de lânseigen taal fan 'e eilannen is it Tûamotûaansk. Dêrnjonken wurdt ek Tahitiaansk (lânseigen op 'e oanbuorjende Genoatskipseilannen) praat. De kultuer fan 'e befolking is woartele yn 'e Polynezyske tradysje, mei muzyk, dûns, en religieuze rituelen. Tradisjonele houten skippen en houtsnijwurk binne wichtige eleminten fan harren erfgoed.
In grut part fan 'e befolking is roomsk, in gefolch fan missy-aktiviteiten fan 'e Frânske misjonarissen sûnt de 19e iuw. Der binne ek protestantske mienskippen, mar dy foarmje in minderheid. De tsjerken spylje in wichtige rol yn it sosjale libben op 'e eilannen. Guon âlde rituelen fan foar de kerstening ha oerlibbe en binne hjoed-de-dei ûnderdiel fan it hjoeddeiske leauwen fan 'e ynwenners.   

In bulte jongerein giet foar oplieding en wurk hjoed-de-dei nei Tahity of nei Frankryk, sadat guon eilannen in wat âldere befolking hawwe.

 Bestjoer 
De arsjipel is ferdield yn 16 gemeenten (communes), dy't de namme ha fan it wichtichste atol. In soad atollen binne net bewenne en ha de status fan beskerme natoergebiet.  

 Ekonomy 
De tylt fan pearels, en dan benammen swarte pearels, is in belangrike aktiviteit. Ek kokosprodukten foarmje in boarne fan ynkommen. Op guon eilannen is it toerisme ûntwikkele.

Kategory:Eilân yn de Grutte Oseaan
Kategory:Eilân yn Frânsk-Polyneezje
Kategory:Polyneezje