Brúnkoppappegaai

De brúnkoppappegaai (Poicephalus cryptoxanthus) is in pappegaaiesoarte yn it skaai grutkoppappegaaien (Poicephalus) út de famylje Pappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld (Psittacidae). 

 Skaaimerken 
De brúnkoppappegaai is in middelgrutte pappegaai fan likernôch 22 sintimeter lang en weaget sa'n 120–140 gram. De kop en it boarst binne oliifbrún oant griisbrún. By it ear hat de brúnkoppappegaai sulvergrize fearkes. De rêch en wjukken binne grien mei op 'e wjukken wat donkerder grien. Dielen fan 'e fleugelbocht en de ûnderwjukdekfearren binne giel, mar meast net te sjen (dêrfandinne ek de namme cryptoxanthus = ferburgen giel). It ûnderliif is helder grien. De fûgel hat in hoarnkleurige oant grize snaffel, grize poaten en in giele iris. Mantsjes soene wat grutter wêze as poppen, mar yn it fearrekleed is der gjin ferskil. De fûgels fertoane ûnderling in soad fariaasje.      

 Fersprieding 
De soarte komt foar yn súdeastlik Afrika fan Súd-Tanzania troch Mozambyk oant noardeastlik Súd-Afrika en ek op Zanzibar. Hy libbet benammen yn beamtoppen fan drûge leafwâlden, op miombo-savannes, yn kustgebieten en boerelân mei genôch beammen. 
Der wurde twa ûndersoarten ûnderskieden:

 Poicephalus cryptoxanthus tanganyikae: fan súdeastlik Kenia oant noardlik en sintraal Mozambyk en Malawy.
 Poicephalus cryptoxanthus cryptoxanthus: súdeastlik Simbabwe, súdlik Mozambyk en noardeastlik Súd-Afrika.

 Hâlden en dragen 
De fûgel briedt yn holtes fan beammen. In lechsel bestiet út twa oant trije aaien. De briedtiid is fan april oant oktober en duorret omtrint 26 oant 28 dagen. Nei sa'n 8 oant 9 wiken fleane jongen út. It mantsje soarget foar iten foar it wyfke wylst sy briedt. De soarte wurdt faak yn groepen fan 4 oant 12 fûgels waarnommen.

Se ite sied, beien, mais, nuten, fruit en loaten.

 Status 
De soarte wurdt op 'e Reade list fan 'e IUCN as net bedrige (Least Concern, 2019) klassifisearre. Oannommen wurdt dat de oantallen ôfnimme. Bedrigingen binne habitatferlies en fragmintaasje, yllegale wyldfangst (fral yn Mozambyk) foar de hannel, ferfolging troch boeren en it ferdwinen fan âldere beammen wêrtroch't de fûgel minder holtes hat om nêsten te bouwen. De fûgel falt ûnder de beskerming fan CITES Taheakke II.


Kategory:Grutkoppappegaai
Kategory:Fûgelsoarte
Kategory:Lânseigen fauna yn Swazylân
Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia	
Kategory:Lânseigen fauna yn Malawy	
Kategory:Lânseigen fauna yn Mozambyk	
Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Afrika	
Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania	
Kategory:Lânseigen fauna yn Simbabwe