Turkske toartel

De Turkske toartel (Streptopelia decaocto) is in algemiene dowesoarte, dy't yn it grutste part fan Europa en yn dielen fan Aazje foarkomt. De do is yn 'e Nije Wrâld yntrodusearre. 

 Beskriuwing 
De fûgel hat in ljocht bêzje-griis fearrekleed en in swart-wite bân yn 'e nekke en in swarte iris. De snaffel is relatyf koart en de poaten ha in leverkleur. Yn 'e flecht falle de ljochte wjukken en bûtenste sturtfearren op. De sturt is fan ûnder foar de helte wyt. It fearrekleed is by beide geslachten itselde. De fûgel is 31 oant 34 sm lang en weecht 150 oant 250 gram. Turkske toartels wurde likernôch 15 jier âld.     

 Iten 
It iten fan 'e Turkske toartel bestiet út sied, rûpen, krobben en lytse fruchten.

 Fersprieding 
Sûnt 1900 hat de Turkske toartel op eigen krêft fanút de Balkan West-Europa kolonisearre. It earste registrearre briedgefal yn Nederlân wie yn 1950 by Oldebroek. De fûgel mei graach yn 'e buert fan minsken wêze en is in echte kultuerfolger en komt ek in soad yn tunen en parken foar. Foar it tiidrek 2018-2020 wurdt de briedpopulaasje op 53.000 oant 68.000 pearkes rûsd. Winterdeis binne der tusken de 100.000 en 200.000 Turkske toartels.SOVON, oproppen 12 april 2024.   

Yn 'e Feriene Steaten is de Turkske toartel yn 'e steat Florida yntrodusearre. Fan dêr wei binne se nei oare dielen yn Noard-Amearika migrearre.

 Nêst 
De fûgel briedt vaker yn 't jier en kin sels winterdeis noch ta brieden komme. Mei't de Turkske toartel wol fiif kear yn 't jier briede kin is de fûgel yn steat om syn ferspriedingsgebiet jimmeroan fierder út te wreidzjen. Ek jonge fûgels kinne yn in pear moanne tiid al wer meidwaan oan 'e fuortplanting. Der besteane net in soad fûgels, dy't har sa gau fermannichfâldigje kinne.  

It nêst is ienfâldich en bestiet út in pear losse takjes, dy't yn inoar stutsen wurde. Yn dat nêst wurde twa aaien lein, dy't nei 14 oant 18 dagen útkomme. Nei 15 oant 19 dagen kinne de jongen útfleane. De jongen wurde troch de âlders goed beskerme mei 't ien fan 'e âlders der lang op sitten bliuwe. Jonge fûgels hawwe yn 'e nekke noch gjin swart bân. As de jongen útfleane rêde se harren al gau sels. In wike letter begjinne de âlders wer op 'e nei te brieden.    

 Status 
De wrâldpopulaasje fan 'e Turkske toartel wurdt op 40.000.000-75.000.000 folwoeksen fûgels rûsd. De soarte wurdt op de Reade list fan 'e IUCN as net bedrige beskôge.Birdlife, oproppen 12 april 2024.

Kategory:Fûgelsoarte
Kategory:Toarteldo
Kategory:Lânseigen fauna yn Abgaazje
Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje
Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan
Kategory:Lânseigen fauna yn de Azoaren
Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje
Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina
Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije
Kategory:Lânseigen fauna yn Denemark
Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk
Kategory:Lânseigen fauna yn Estlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Fatikaanstêd 
Kategory:Lânseigen fauna yn de Fêreu-eilannen
Kategory:Lânseigen fauna yn Finlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk
Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje
Kategory:Lânseigen fauna yn Gibraltar
Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân
Kategory:Lânseigen fauna yn Guernsey
Kategory:Lânseigen fauna yn Hongarije
Kategory:Lânseigen fauna yn Ierlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Ingelân 
Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje
Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Jersey 
Kategory:Lânseigen fauna yn de Kanaryske Eilannen
Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan
Kategory:Lânseigen fauna yn Kosovo
Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje
Kategory:Lânseigen fauna yn Letlân 
Kategory:Lânseigen fauna yn Lychtenstein
Kategory:Lânseigen fauna yn Litouwen
Kategory:Lânseigen fauna yn Lúksemboarch (lân)
Kategory:Lânseigen fauna yn Madeara
Kategory:Lânseigen fauna yn Malta
Kategory:Lânseigen fauna yn Man
Kategory:Lânseigen fauna yn Moldaavje
Kategory:Lânseigen fauna yn Monako
Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro
Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Ierlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Noarwegen 
Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne
Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen
Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal
Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje
Kategory:Lânseigen fauna yn San Marino
Kategory:Lânseigen fauna yn Servje
Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje
Kategory:Lânseigen fauna yn Skotlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Sloveenje
Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije
Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden
Kategory:Lânseigen fauna yn Switserlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Syprus
Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje
Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije
Kategory:Lânseigen fauna yn Wales
Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Algerije
Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte
Kategory:Lânseigen fauna yn Lybje
Kategory:Lânseigen fauna yn Marokko
Kategory:Lânseigen fauna yn Tuneezje
Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Bachrein
Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj 
Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan
Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Arabyske Emiraten
Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia
Kategory:Lânseigen fauna yn Irak
Kategory:Lânseigen fauna yn Iran
Kategory:Lânseigen fauna yn Israel
Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Katar
Kategory:Lânseigen fauna yn Kirgyzje 
Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit
Kategory:Lânseigen fauna yn Libanon
Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal
Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä
Kategory:Lânseigen fauna yn Oezbekistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Oman
Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan 
Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina
Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje
Kategory:Lânseigen fauna yn Sina
Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka
Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä
Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje
Kategory:Lânseigen fauna yn Tadzjikistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Turkmenistan
Kategory:Eksoat yn Alaska
Kategory:Eksoat yn de Amerikaanske Famme-eilannen
Kategory:Eksoat yn Anguilla
Kategory:Eksoat yn Antigûa en Barbûda
Kategory:Eksoat yn de Bahama's
Kategory:Eksoat yn Barbados
Kategory:Eksoat yn Belize
Kategory:Eksoat yn de Britske Famme-eilannen
Kategory:Eksoat yn Dominika 
Kategory:Eksoat yn de Dominikaanske Republyk
Kategory:Eksoat yn de Feriene Steaten
Kategory:Eksoat yn Frânsk-Sint-Marten
Kategory:Eksoat yn Grenada
Kategory:Eksoat yn Gûadelûp
Kategory:Eksoat yn Gûatemala
Kategory:Eksoat yn Hondoeras
Kategory:Eksoat yn Kanada
Kategory:Eksoat yn Kuba
Kategory:Eksoat yn Martinyk
Kategory:Eksoat yn Meksiko
Kategory:Eksoat yn Montserrat
Kategory:Eksoat yn Porto Riko
Kategory:Eksoat yn Saba
Kategory:Eksoat yn Sint-Bartelemy 
Kategory:Eksoat yn Sint-Eustasius
Kategory:Eksoat yn Sint-Finsint en de Grenadinen
Kategory:Eksoat yn Sint-Kits en Nevis
Kategory:Eksoat yn Sint-Lusia
Kategory:Eksoat yn Sint-Marten
Kategory:Eksoat yn de Turks- en Kaikoseilannen
Kategory:Eksoat yn Japan