Wevelgem

Wevelgem is in gemeente yn de Belgyske provinsje West-Flaanderen. De gemeente hat sa'n 31.000 ynwenners. It plak Wevelgem leit oan de Leie, dy't de grins foarmet mei it doarp Lauwe, in dielgemeente fan Menen.

De lêste tiid is it beboude gebiet fan Wevelgem tige útwreide. In soad ynwenners wurkje yn Kortrijk.

 Skiednis 
De âldst bekende fermelding datearret út 1197. Yn Wevelgem stie oant de Frânske tiid de Abdij Guldenberg, in sistersjinzerske abdij dy't tichteby de Leie stie.

Foar Wevelgem wie de Leie eartiids tige wichtich foar it trochwekjen fan flaaks. Nei it wekjen waard de flaaks ferwurke yn it grutte tal flaaksfabriken dy't dêr stiene. De Leie waard yn dy tiid fanwegen de kleur fan it flaaks ek wol de Gouden Rivier neamd. Op it hichtepunt fan de flaakskultuer setten in soad minsken harren yn Wevelgem nei wenjen.  

Oan 'e ein fan 'e 19e iuw stiften in pear flaakshannelers, dy't harren fabriken mei stoommasines en dynamo's útrist hiene, de Naamloze Maatschappij Electrieke Communicatie van Wevelghem. Dy levere sûnt 1899 de elektrisiteit foar de strjitferljochting. Hjoed-de-dei spilet it flaaks gjin grutte rol mear, mar der binne noch jimmeroan in pear bedriuwen yn Wevelgem dy't flaaks ferwurkje.
Yn de Earste Wrâldoarloch leine de Dútsers in fleanfjild oan de dyk fan Bissegem nei Wevelgem oan. Saneamde Zivilarbeiters waarden yn 1916 ynset om it terrein te egalisearjen, tsjinstgebouwen op te rjochtsjen en in twadde spoarline oan te lizzen tusken Kortrijk en Menen. Yn july 1917 waarden 18 fleantugen fan 'e Jagdstaffel 6 ûnder lieding fan Oberleutnant Eduard Dostler de earste legerienheid op it fleanfjild stasjonearre. Nei de oarloch waard it fleanfjild net brûkt, oant yn 1922-1924 besletten waard om dêr in militêre fleanskoalle te stiftsjen. Sûnt 1969 ferlear it fleanfjild syn militêre betsjutting en kaam it yn it besit fan de Provinsjale Steaten fan West-Flaanderen en it Yntergemeentlike Untwikkelingsburo Leiedelte. Fleanfjild Kortrijk-Wevelgem is yntusken útgroeid ta in regionaal fleanfjild foar benammen saaklik ferkear en transport. 

In oar oerbliuwsel út de Earste Wrâldoarloch is it Dútske Militêre Begraafplak, dat foar in part yn de buorgemeente Menen leit. Op dat militêre begraafplak lizze de grêven fan mear as 48.000 soldaten dy't fallen binne yn de Earste Wrâldkriich. It is it grutste Dútske begraafplak fan Belgje. Diagonaal oer de strjitte fan dat begraafplak lei yn de Earste Wrâldkriich in sabeare fleanfjild mei houten fleantugen om de fijân te mislieden; oerbliuwsels dêrfan binne noch in grutte bunker en in lytse bunker oan it spoar. De brêge tusken Wevelgem en Lauwe is yn de Twadde Wrâldoarloch fernield en dêrnei wer opboud.

 Yndieling gemeente 
Wevelgem bestiet út trije dielgemeenten. Njonken de dielgemeente Wevelgem binne dat Gullegem en Moorsele. Wevelgem, Gullegem en Moorsele wurde fan inoar skieden troch de A17 en A19, dy't hast folslein lyk rinne mei de grinzen fan 'e dielgemeenten.

 Nû.  Namme  Oerflak (km²)  Ynwennertal(31/12/2011)  KaartI  Wevelgem  14,18  16.075  300 px II  Gullegem  9,60  8.897III  Moorsele  14,98  6.219
Bron: website Wevelgem https://web.archive.org/web/20060207102435/http://www.wevelgem.be/

 It besjen wurdich 
 De neoromaanske Sint-Hilariustsjerke yn Wevelgem waard yn de jierren 1880-1882 boud en ferfong doe in goatyske krústsjerke.
 De Sint-Theresiatsjerke waard westlik fan it sintrum fan Wevelgem yn de jierren 1960-1962 boud en hat in neobarok portaal. 
 Fan de eardere abdij bleau it Kleasterhôf, in poarte en in dowetoer oer. 
 Yn it kastiel Vanackere sit hjoed-de-dei it gemeentehûs.
 It Sint-Pauluskolleezje oan de Deken Jonckheerestrjitte is in modern gebou, dat oarspronklik op it paviljoen fan Joegoslaavje stie fan de Wrâldútstalling fan 1958 yn Brussel. 
 De saneamde Koartskapel oan de Bieststrjitte datearret út 1893, mar giet werom op 1331, doe't de kapel foar it earst neamd waard. De kapel wurdt sa neamd om't minsken dêr hinne gyngen om te bidden dat hja fan koarts genêzen mochten wurde.
 De Vanbutselesmûne is in stellingmûne út 1848. 

 Militêr begraafplak 
 Op de grins mei Menen is it Deutscher Soldatenfriedhof Menen, dat it grutste fan Belgje is. Twa lytsere Britske militêre begraafplakken lizze yn Moorsele.

 Befolkingsferrin 
Alle histoaryske ynformaasje giet oer de hjoeddeiske gemeente lykas dy ûntstie nei de weryndieling fan 1 jannewaris 1977.

Boarne:NIS, 1831 oan en mei 1981 binne folkstellingen; 1990 en letter binne de ynwennertallen op 1 jannewaris.

Kategory:Plak yn West-Flaanderen
Kategory:Gemeente yn West-Flaanderen