Waaierdo

De waaierdo of Fiktoariakroando (Goura victoria) is in dofûgel út it skaai kroandowen (Goura). It is ien fan 'e fjouwer kroandowesoarten. De oare trije binne de kroando, de readboarstkroando (ek: Scheepmakers kroando) en de Scatlers kroando.  

Waaierdowen wurde al sûnt 1848 yn dieretunen holden. Europeeske dieretunen wurkje oan in fokprogramma foar it behâld fan 'e soarte, dy't troch IUCN as hast bedrige klassifisearre wurdt. Yn dieretunen slagget de fok hjoed-de-dei regelmjittich.   

Waaierdowen wurde oant 74 sm lang en wege 2,5 kg en dêrmei heart de soarte ta de grutste en swierste, hjoeddedei noch foarkommende dowesoarten. Der bestiet gjin geslachtsdimorfisme. 

 Beskriuwing 
Typysk foar de soarte binne de fearren op 'e kop, dy't in waaier foarmje. De waaierfearren hawwe oan it ein in wite seame en wurde dêr spatelfoarmich. Fierder binne de fearren lykas by de oare kroandowen. De boppebealch en de flanken binne donker griisblau. De sturtfearren hawwe oan 'e ein in ljochte flek. Waaierdowen hawwe in donkergrize snaffel en de iris fan 'e grutte eagen is read. De poaten fan 'e fûgel binne lang en krêftich. Lykas dat foar it skaai karakteristyk is, hat ek de waaierdo in rûne sturt mei 16 fearren, gjin stútklier en gjin gallepûde.        

 Fersprieding 
Waaierdowen komme yn twa ûndersoarten op Nij-Guineä foar. Se libje yn sompen, gebieten dêr't sagopalmbeammen groeie en ek drûge bosken. De waaierdo is in  grutte en swiere fûgel, mar hy kin fleane en as er him bedrige fielt siket er it hegerop yn 'e beammen. Fierder libbet de waaierdo fral op 'e grûn yn pearkes  of yn lytsere groepkes. It ferspriedingsgebiet fan 'e waaierdo oerlapet net mei oare soarten kroandowen.

 Iten 
It iten fan waaierdowen bestiet út sied, fruchten en ynsekten. 

 Nêst 
Waaierdowen hawwe harren nêst yn beammen. It bestiet út twigen en blêden en is stabiler as de foar de dowen karakteristike suterige nêsten. It lechsel bestiet út mar ien aai, dat yn 28 dagen útbret wurdt.  

 Undersoarten 
De waaierdo hat twa ûndersoarten:

 Goura victoria victoria op 'e eilannen Japen en Biak.
 Goura victoria beccarii yn noardlik Nij-Guineä.

 Status  
Hoefolle waaierdowen der binne is net bekend. Neffens de IUCN is de waaierdo in hast bedrige soarte, om 't der bot jage wurdt op 'e fûgel en dêrom nei alle gedachten yn oantal ôfnimt.IUCN, oproppen 14 april 2023

Kategory:Fûgelsoarte
Kategory:Kroando
Kategory:Lânseigen fauna yn Papoea Nij-Guineä
Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje