Rynlânske waaier

De Rynlânske waaier is de namme foar it taalkundige oergongsgebiet fan guon isoglossen yn de Frankyske taalfarianten, dy't fan it Nederfrankysk oer it Middelfrankysk (Ripuarysk en Mûzelfrankysk) nei it Rynfrankysk rinne. Hy rint fan noard nei súd fan de Alde Isel, Uerdingen, Düsseldorf-Benrath, Keulen, Bonn, Bad Honnef, Linz, Bad Hönningen, Koblenz en Sankt Goar nei Spiers. De isoglossen binne neamd nei dy plakken dy't allegear oan de Ryn lizze en op de kaart lykje dy winliken op in waaier. Yn dat gebiet lizze ûnder oaren ek de kriten fan de Nederryn, de Keulske Bocht, Eifel, Hunsrück en it Westerwald.: Zum Stand der zweiten Lautverschiebung im Rheinland: diatopische, diachrone und diastratische Untersuchungen am Beispiel der dentalen Tenuis (voralthochdeutsch /T/). Franz Steiner Verlag, 1997, siden 10–12 (Online Google Books)., : Einführung in die Dialektologie des Deutschen. 3e. printinge., 2014, siden 112f. 

Yn de krite kaam de Heechdútske lûdferskowing mar foar in part. De taalfarianten yn de Rynlânske waaier wurde ta it Middeldútsk. De noardliker de mear de taalfarianten op it Nederfrankysk en Nedersaksysk lykje.

400px|thumb|De Rynlânske waaier
Nederfrankysk:
1: Noardnederfrankysk
2: Súdnederfrankysk
Westmiddeldútsk:
3: Ripuarysk
4: noardlik Mûzelfrankysk
5: súdlik Mûzelfrankysk
6: Rynfrankysk
 isoglosse  noardlik  súdlik Noardnederfrankysk (Nederlânsk, Kleverlânsk, Eastbergysk), Nedersaksysk (Westfaalsk) Uerdinger liny Nederfrankysk/Middeldútske taalgrins: Zum Stand der zweiten Lautverschiebung im Rheinland: diatopische, diachrone und diastratische Untersuchungen am Beispiel der dentalen Tenuis (voralthochdeutsch /T/). Franz Steiner Verlag, 1997, siden 10–12 (Online Google Books). (dizenich) ik  ich Súdnederfrankysk (Limburchsk) Benrather liny maken  machen (meitsje) Ripuarysk (Keulsk, Bonnsk, Akensk, Kerkraadsk) Bad Honnefer liny (falt rûchwei gear mei de grins tusken Noardryn-Westfalen/Rynlân-Palts): Zum Stand der zweiten Lautverschiebung im Rheinland: diatopische, diachrone und diastratische Untersuchungen am Beispiel der dentalen Tenuis (voralthochdeutsch /T/). Franz Steiner Verlag, 1997, siden 10–12 (Online Google Books). Dorp  Dorf noardlik Mûzelfrankysk (Lúksemboarchsk Linzer liny tëschen, tëscht  zwëschen, zwëscht (tusken) Bad Hönninger liny Vinxtbach-liny op  of  súdlik Mûzelfrankysk 
|- class="hintergrundfarbe5"
| Bopparder liny
| Korf || Korb
|- class="hintergrundfarbe5"
| Sankt Goarer liny dat-das-liny : Zum Stand der zweiten Lautverschiebung im Rheinland: diatopische, diachrone und diastratische Untersuchungen am Beispiel der dentalen Tenuis (voralthochdeutsch /T/). Franz Steiner Verlag, 1997, siden 10–12 (Online Google Books). dat  das Rynfrankysk (Paltsysk, Rynhessysk, Hessysk) Spierske liny: Zum Stand der zweiten Lautverschiebung im Rheinland: diatopische, diachrone und diastratische Untersuchungen am Beispiel der dentalen Tenuis (voralthochdeutsch /T/). Franz Steiner Verlag, 1997, siden 10–12 (Online Google Books). Middel-/Opperdútske taalgrins Appel, Pund  Apfel, Pfund Karlsruher liny Middel-/Opperdútske taalgrins (ferâldere) euch, mähe  enk, mähet Opperdútsk

 Sjoch ek 
 Rynlân

 Literatuer 
  (1877) Das rheinische Platt (Werprintinge yn: Sammlung deutsche Dialektgeographie Heft 8, Marburg, 1915.)

Kategory:Dútsk
Kategory:Limburchsk
Kategory:Nederlânsk
Kategory:Nederfrankyske talen
Kategory:Rynlân