Andréaskatedraal (Sint-Petersburch)

De Katedraal fan 'e hillige Andréas (Russysk: Андреевский собор; Andrejevski sobor) is in russysk-otterdokse katedraal op it Vasiljevski-eilân yn Sint-Petersburch, Ruslân. De katedraal is de lêste yn 'e stêd boude barokke katedraal.

 Skiednis 
De katedraal is in tsjerke út de tiid fan Peter de Grutte, dy't de tsjerke as kapitteltsjerke foar de Oarder fan Sint-Andréas bouwe liet, Ruslân's earste ridderoarder. De Sweedske arsjitekt Nikodemus Tessin de Jongere krige de opdracht om in tsjerke te bouwen, dy't tinken die oan 'e Romeinske Sint-Piter en teminsten 130 meter lang wurde moast. Hy levere yn 1725 de tekeningen al oan, mar troch de hommelske dea fan Peter de Grutte waarden dy plannen net útfierd. Twa jier letter boude de stedsarsjitekt Giuseppe Trezzini in ienfâldige houten katedraal op it plak, dy't op 8 oktober 1732 oan 'e apostel Andréas wijd waard. De houten tsjerke wie lykwols al gau te lyts en winterdeis te kâld.
Al gau waard om tastimming frege in stiennen tsjerke te bouwen, dy't ek yn 'e winter brûkt wurde koe. Deselde arsjitekt makke in ûntwerp en sûnt ûntstie noardlik fan 'e houten katedraal in de stiennen, oan 'e Trije Hierargen wijde tsjerke (Храм трех Святителей Вселенских). Nei de foltôging fan 'e rûge bou yn 1745 waard der fierder wurke oan 'e dekoraasje fan 'e tsjerke. 

Nei't de houten katedraal op 4 july 1761 troch de bliksem troffen waard, baarnde dy hielendal ôf. Om de katedraal te ferfangen waard doe jild ynsammele foar de bou fan in stiennen katedraal. Arsjitekt Alexander Whist (1722-1794) krige de opdracht om in ûntwerp te meitsjen. Op 18 july 1764 waard útein set mei de bou, mar de foltôging soe noch 22 jier duorje. Op 6 augustus 1766 stoarte nammentlik by it oanbringen fan it ferwulft de koepel yn, itjinge in soad fertraging oplevere. De arsjitekt waard oppakt, mar nei ûndersyk nei de oarsaak wer frijlitten. Op 21 maart 1780 waard de nije, trijeskippige katedraal lang om let ynwijd. 

Tusken 1784 en 1786 waard in klokketoer oan 'e tsjerke tafoege. Earder hongen der tsien klokken yn 'e toer, dêr't de grutste fan 4 ton woech. Yn 1850 is de spits fan 'e toer feroare.

 Sovjettiid 
Nei de Russyske revolúsje fan 1917 konfiskearren de bolsjewiken al it tsjerklike besit mei wearde. Op 24 april 1924 besocht in lilke otterdokse mienskip de ikoanen tsjin 'e leden fan it ûnteigeningskomitee te ferdigenjen. Dat brocht de oerheid der ta om de katedraal oan 'e Libbene Tsjerke oer te dragen, in troch de kommunisten ynstelde ôfsplitsing fan 'e Russysk-Otterdokse Tsjerke, dy't as doel hie de otterdoksy oan 'e liedbân fan it kommunistyske bewâld te bringen. De katedraal waard yn 1938 definityf sletten. De lêste preesters waarden oppakt en de klokken ferneatige, mar de ikonostaze waard restaurearre, wylst in 17e-iuwsk ikoan mei de portretten fan patriarch Nikon en tsaar Aleksis in plak krige yn it museum.  

De katedraal krige nei 1938 ferskillende funksjes. Yn 'e tiid fan it belis fan Leningrad krige de koepel ôfwargeskut om de omkriten tsjin bombardeminten te beskermjen. Sûnt 1970 waard der in folkekundich ynstitút ûnderbrocht.

 Weromjefte 
De Andréaskatedraal en de Tsjerke fan 'e hillige Trije Hierargen waarden yn 1992 werom jûn oan 'e Russysk-Otterdokse Tsjerke. Yn 2001 is foar de katedraal in obelisk set om it 300-jierrich jubileum fan 'e Oarder fan Sint-Andréas te betinken.

Kategory:Tsjerkegebou yn Sint-Petersburch
Kategory:Katedraal yn Ruslân
Kategory:Bouwurk út 1769
Kategory:Eastersk-otterdoks tsjerkegebou