Azov

Azov (Russysk: Азо́в) is in stêd yn 'e oblast Rostov yn it súdwesten fan Ruslân. Eardere nammen binne Tana en Azak. Azov leit oan 'e Don, 7 km foar syn mûning yn 'e See fan Azov.

Benoarden it hjoeddeiske Azov lizze de oerbliuwsels fan 'e âlde Grykske stêd Tanais, eartiids in wichtich hannelssintrum.
 Skiednis 
 Midsiuwen 
Azov is de âldste stêd yn 'e oblast Rostov; de skiednis sette al mear as 2000 jier lyn útein doe't de earste Skytyske delsettings ûnstiene. Ek de Simmearjers hawwe yn it gebiet wenne.

Under it bewâld fan 'e Kiptsjaken, in Turksk steppefolk, waard it plak yn 1067 Azak (d.w.s. leechlân) neamd, dêr't de hjoeddeiske namme fan ôflaat waard. Yn 'e tiid fan 'e Gouden Heap makke de stêd yn de 13e en 14e iuw in bloeitiid mei. Fenesiaanske en Genueeske keaplju stiften in hannelssintrum dat hja Tana neamden. De Feneesjers sloegen yn 'e 14e en 15e iuw foar master op en grutte dielen fan 'e hannel waarden mei Tataarske en Russyske slaven ôfwikkele, alhoewol't de konkurrint Kaffa op 'e Krim, dêr't Genua foar master opsloech, dy hannel op noch gruttere skaal dreau. Dêrnjonken wie Tana in wichtich sintrum foar hannel tusken de noardlike en súdlike Swarte See en in oerslachpunt foar hannel út it Fiere Easten, om't de stêd oan 'e ein fan 'e saneamde Via Mongolica (in earm fan 'e Siderûte) lei. In grut foardiel wie dat de stêd relatyf feilich lei en net in soad te lijen hie fan 'e Gouden Heap.

Yn 1471 waard Azov troch de Turken oermastere en omboud ta de fêsting Azak.

 De fêsting Azov 
De earste oanfal yn 1599 fan Kozakken op Azov ûnder Dmytro Vysjnevetski mislearre. Yn 'e simmer fan 1637 feroveren de Don Kozakken de fêsting, dy't mei 4.000 Ottomaanske soldaten en 200 kanonnen ferdigene waard. Yn juny 1641 wisten de Kozakken in lange belegering troch it Ottomaanske leger út te hâlden. Yn 1642, nei't de Turken har weromlutsen, naam tsaar Michael I it beslút de fêsting op te jaan om in nij konflikt mei it Ottomaanske Ryk te mijen. Foardat de fêsting ferlitten waard, ferneatigen de Kozakken alle ferdigeningswurken.
Nei't in belis troch Russyske troepen by de earste Azov-kampanje yn 'e maaitiid net slagge, ferovere Peter I Azov yn 'e earste suksesfolle slach fan syn regear op 28 augustus 1696 de fêsting Azov werom. Nei de nederlaach by de Slach oan de Prût yn 1711 moast er de fêsting lykwols wer oan de Ottomanen ôfstean. By de Frede fan Belgrado yn 1739 foel de stêd op 'e nij yn Russyske hannen, wat lang om let ûnder it bewâld fan Katarina II yn 1774 definityf sa bleau. Sân jier lang wie Azov de haadstêd fan in eigen gûvernement, mar troch de opkomst fan Rostov oan de Don ferlear de stêd oan belang.

Yn 1901 boude de natuerkundige Aleksandr Popov it earste sivile radiostasjon fan Ruslân by Azov. 

Mei de ynvaazje fan 'e Dútsers yn Ruslân waard yn Azov in masinefabryk brûkt foar de produksje fan granaten. Yn in naaifabryk waarden de klean en unifoarmen foar de soldaten fan it Reade Leger produsearre. Azov waard op 28 july 1942 troch de Dútske Wehrmacht beset. Yn 'e tiid fan de 194 dagen besetting waarden goed 600 minsken troch de nazy's fermoarde. In stiengroeve waard dêrfoar brûkt as eksekúsjeplak. Op 7 febrewaris 1943 folge de befrijing troch it Reade Leger.

De stêd krige op 5 maaie 2017 de titel "Stêd fan militêre Dapperens" (Russysk: Город воинской доблести). Op 8 maaie 2018 waard yn it ramt dêrfan in monumint op it Berjoska-plein opsteld.

 Befolking 
Russen foarmje neffens sifers út 2012 de grutte mearderheid fan 'e befoking (94%). Dêrnjonken bestiet de befolking foar 3,1% út Oekraieners en 0,5% út Wyt-Russen. Fierder hat Azov al hiel lang in Armeenske mienskip. Der wenje yn Azov mear as 20 ferskillende etnyske groepen, dêrûnder ek Russyske Dútsers.

 Befolkingsferrin 
 Jier  1856  1897  1931  1959  1979  1989  2000   2010 Ynwenners  5.300  27.500  19.800  39.931  75.124  80.297  81.300  82.937  Jier   2020  Ynwenners  80.428 

 Klimaat 
It klimaat is tuskenbeide kontinintaal. De trochsnit temperatuer yn jannewaris is −4 °C, yn july +24 °C. De trochsnit delslach is ​​400 oant 650 mm yn 't jier. 
 Ekonomy 
Sûnt de jierren 1950 nimt it ekonomysk belang fan Azov wer ta. It is ien fan de liedende stêden yn de regio op it mêd fan bou en yndustry. Azov heart hjoed-de-dei ta de Rostov-stêdekloft en ûntwikkelt him as in dynamysk saaklik sintrum mei in goed ûntwikkele ynfrastruktuer. Troch de geunstige lokaasje oan 'e Don tsjinnet Azov yn 'e takomst hieltyd mear as in logistike hub, dat it suden fan Ruslân ferbynt mei nasjonale en ynternasjonale merken.

De wichtichste yndustry fan 'e stêd binne de masinebou en de fiedingsindustry. Yn 2005 waard AZOV-Tech iepene, in fabryk dy't autofelgen foar hiel Ruslân produsearret. Wichtige wurkjouwers binne ek in naaifabryk en in fabryk foar de produksje fan fiedingssuppleminten.

De lânbou spilet ek net swak by, yn 'e regio wurde weet, mais en sinneblommen ferboud.

 Underwiis 
De stêd hat in eigen hegeskoalle, it Azov Ynstitút foar Ekonomy, Bestjoer en Rjocht. Der binne ek trije universitêre ôfdielingen.

Kategory:Plak yn Jeropeesk Ruslân
Kategory:Plak yn Rostov (oblast)