Gielbúkpappegaaido

De gielbúkpappegaaido of Waaliado (Treron waalia) is in fûgel fan it skaai pappegaaidowen (Treron) út de famylje dofûgels (Columbidae).

 Status 
De gielbúkpappegaaidowen hawwe in grut ferspriedingsgebiet en alhoewol't it oantal tebekrint troch biotoopferlies, wurdt de soarte as net-bedrige op 'e Reade list fan IUCN klassifisearre. 

 Beskriuwing 
Gielbúkpappegaaidowen binne 31 oant 32 sm lang en wege 251 oant 268 gram. De fûgel is oan 'e boppekant oliifgrien, op 'e búk heldergiel. De kop, hals en it boarst binne ljocht griisgrien. De skouders binne wynread, de poarten giel. De iris fan 'e fûgel is read en hat in ljochtblauwe eachring.   

Wyfkes binne wat kleur oanbelanget itselde as mantsjes, mar wat bleker. Se binne in bytsje lytser. 

 Iten 
Gielbúkdowen ite beien, mar fral figen. Wylst oare fruitdowen yn it wyld net altiten de foarkar ha foar ien fruchtsoarte, kieze gielbúkpappegaaidowen hast altiten foar de fruchten fan 'e figebeam Ficus platyphylla, dy't likernôch 18 m heech wurde kin.

 Fersprieding 
It fesprieidingsgebiet fan 'e fûgels leit fan Senegal yn in brede bân nei East-Afrika oant it Arabyske skiereilân (Saûdi-Araabje, Jemen en Oman). In populaasje yn Kûweit is hjoed-de-dei útstoarn. De soarte komt foar yn in biotoop mei hege beammen yn 'e buert fan wetter oant in hichte fan 2400 m.    

 Undersoarten 
 T. w. jubaensis Benson, 1942 – Beneamd nei de Somalyske rivier Juba. Fersprieding: Somaalje.

 Status 
De fûgel nimt yn oantal stadichoan ôf, mar hat noch in grut ferspriedingsgebiet en dêrom wurdt de gielbúkpappegaaido op 'e Reade list fan 'e IUCN as net-bedrige klassifisearre. 

Kategory:Fûgelsoarte
Kategory:Pappegaaido
Kategory:Lânseigen fauna yn Benyn
Kategory:Lânseigen fauna yn Boerkina Faso
Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty
Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte
Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä
Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje
Kategory:Lânseigen fauna yn Gambia
Kategory:Lânseigen fauna yn Gana
Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee
Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee-Bissau
Kategory:Lânseigen fauna yn Ivoarkust
Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen
Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Kameroen
Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Demokratyske Republyk)
Kategory:Lânseigen fauna yn Maly
Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Niger
Kategory:Lânseigen fauna yn Nigearia
Kategory:Lânseigen fauna yn Oman
Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje
Kategory:Lânseigen fauna yn Senegal
Kategory:Lânseigen fauna yn de Sintraal-Afrikaanske Republyk
Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje
Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan
Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Sûdan
Kategory:Lânseigen fauna yn Togo
Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjaad
Kategory:Lânseigen fauna yn Uganda