Reade mosk

De reade mosk (Carpodacus erythrinus) is in sjongfûgel út de famylje fan 'e finkfûgels (Fringillidae). Oarspronklik briedt de fûgel yn it paléarktysk gebiet, mar tsjin 'e ein fan 'e 20e iuw hat de reade mosk syn areaal oant yn Nederlân en Switserlân útwreide. De reade mosk is in trekfûgel, dy't yn 'e súdlike dielen fan Aazje fan Iran oant yn súdeastlik Sina oerwinteret.

 Beskriuwing 
De reade mosk is 13,5 oant 15 sm lang. It boarst, de kop en stút fan it mantsje is read, fierder is dy fan boppe brúngriis. It reade boarst giet stadichoan oer yn in ljochtgrize búk. It wyfke is net opfallend fan kleur en liket op it wyfke fan 'e mosk of koarnmosk. Opfallend binne de foarse snaffel en lytse donkere kraaleachjes en de bêzje fleugelstrepen. 

 Nêst 
De wyfkes meitsje yn maaie suterige nêsten, dy't goed ferside ûnder yn strewellen of tichte begroeiing sitte. Der wurde ien kear fjouwer oant seis aaikes lein, dy't nei 11 oant 14 dagen útkomme. Nei 10 oant 13 dagen kinne de jongen útfleane, dy't dêrnei noch twa wiken fuorre wurde.

 Fersprieding 
De reade mosk hat in grut ferspriedingsgebiet, dat de lêste tiid grutter woarn is. De fûgel mei graach op fochtige plakken wêze mei hjir en dêr beammen en strewellen. De fûgel mosk komt ek yn parken mei beammen en strûken foar. et al., 2010. ANWB Vogelgids van Europa, Tirion, Baarn. ISBN 978 90 18 03080 3

Yn 1987 waard yn Nederlân foar it earst in briedend pearke op Skiermûntseach fêststeld. Dêrnei naam it tal reade mosken ta oant 1992, doe't de oantallen wer sakken. De reade mosk wurdt yn Nederlân it meast oan 'e kust yn 'e dunen en op 'e eilannen waarnommen. It tal pearkes wurdt op likernôch 10 oant 20 rûsd (2023). Reade mosken bliuwe net lang yn Nederlân, hja komme healwei maaie en lûke yn augustus oant oktober wer nei harren oerwinteringsgebiet yn Yndia en Súdeast-Aazje. 

 Undersoarten 
De reade mosk is yn fiif ûndersoarten te ferdielen:Gill, F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2022. IOC World Bird List (v12.1).
C. e. erythrinus (fan West-Europa oant yn Midden-Sibearje)
C. e. grebnitskii (East-Sibearje, Noard-Mongoalje, Noardeast-Sina en Korea)
C. e. kubanensis (Turkije, Kaukasus, Noard-Iran en Turkmenistan)
C. e. ferghanensis (East-Kazachstan oant West-Sina, westlike Himalaya, Pakistan en Afghanistan)
C. e. roseatus (Midden- en eastlike Himalaya oant yn Midden- en Súd-Sina)

Kategory:Fûgelsoarte
Kategory:Readmosk
Kategory:Lânseigen fauna yn Abgaazje
Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje
Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan
Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje
Kategory:Lânseigen fauna yn Denemark
Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk
Kategory:Lânseigen fauna yn Estlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Finlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk
Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje
Kategory:Lânseigen fauna yn Gibraltar
Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan
Kategory:Lânseigen fauna yn Letlân 
Kategory:Lânseigen fauna yn Lychtenstein
Kategory:Lânseigen fauna yn Litouwen
Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Noarwegen 
Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne
Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen
Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje
Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje
Kategory:Lânseigen fauna yn Sloveenje
Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije
Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Osseesje
Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden
Kategory:Lânseigen fauna yn Switserlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje
Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije
Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj 
Kategory:Lânseigen fauna yn Birma
Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan
Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam 
Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia
Kategory:Lânseigen fauna yn Iran
Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja
Kategory:Lânseigen fauna yn Kirgyzje 
Kategory:Lânseigen fauna yn Laos
Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje
Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal
Kategory:Lânseigen fauna yn Oezbekistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan 
Kategory:Lânseigen fauna yn Sina
Kategory:Lânseigen fauna yn Tadzjikistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân
Kategory:Lânseigen fauna yn Turkmenistan