Mirzə Fətəli Axundov

Mirzə Fətəli Axundov (útspr.: [mirzæ fætæli axundov], likernôch: "mir-zeh fet-tel-ly a-chûn-dov"), yn it Perzysk bekend as میرزا فتحعلی آخوندزاده, Mirza Fatali Achûndzadeh, (Şəki, Azerbeidzjan, 12 july 1812 - Tbilisi, 9 maart 1878) wie in ferneamde Iraansk-Azerbeidzjaanske skriuwer, toanielskriuwer, ateïst, filosoof en grûnlizzer fan de Azerbeidzjaanske moderne literêre krityk, "dy't benammen bekendheid krige as skriuwer fan Europeesk ynspirearre toanielstikken yn de Azerbeidzjaansk-Turkske taal".

Axundov iepene eigenhannich in nije faze yn de ûntwikkeling fan de Azerbeidzjaanske literatuer. Hy wie ek de grûnlizzer fan de materialisme- en ateïsmebeweging yn de Republyk Azerbeidzjan en ien fan de foarrinners fan it moderne Iraanske nasjonalisme. Hy pleite der ek foar om it Azerbeidzjaanske skrift om te skeakeljen fan it Perzysk-Arabyske skrift nei it Latynske alfabet.

Neffens histoarikus en politikolooch Zaur Gasimov wie it hiele yntellektuele lânskip fan Achûndzadeh " ticht ferweve mei it Perzyske ideeëgoed ". Axundov definiearre syn sibben as Turken, mar beskôge Iran tagelyk as syn heitelân.

 Neitins 
De Nasjonale Bibleteek fan Azerbeidzjan en it Akademysk Opera en Ballet Teäter fan Azerbeidzjan, lykas in tal strjitten, parken en biblioteken, waarden ek nei Achûndzadeh ferneamd yn Azerbeidzjan. In kultureel museum yn Tbilisi, Georgië, dat him rjochtet op de Georgysk-Nederlânske kulturele relaasjes, is ek nei him ferneamd.

Bibliografy
Wichtige wurken
 Комедии Мирзы Фетъ-Али-Ахундова (Komeedzjes fan Mirza Fatali Axundov). Tiflis, 1853.
 Tamsīlāt-i Kaputan Mīrzā Fath-ʿAlī Āḵūndzāda (Samling toanielstikken fan Mirza Fatali Achûndzadeh). Tiflis, 1860.

Literêre krityk
 Qirītīkah (Krityk)
 Risālah-i īrād (Ferhanneling oer it opspoaren fan flaters)
 Fann-i kirītīkah (Keunst fan it krityk jaan)
 Darbārah-i Mullā-yi Rūmī va tasnīf-i ū (Oer Rumi en syn wurken)
 Darbārah-i nazm va nasr (Oer fersen en proaza)
 Fihrist-i kitāb (Foaropwurd by it boek)
 Maktūb bih Mīrzā Āqā Tabrīzī (Brief oan Mīrzā Āqā Tabrīzī)
 Uṣūl-i nigārish (Prinsipes fan skriuwen)

Kategory:Azerbeidzjaansk romanskriuwer
Kategory:Azerbeidzjaansk dichter
Kategory:Azerbeidzjaansk toanielskriuwer
Kategory:Azerbeidzjaansk filosoof
Kategory:Azerbeidzjaansk ateïst
Kategory:Azerbeidzjaansk literatuerkritikus
Kategory:Azerbeidzjaansk revolúsjonêr
Kategory:Iraansk romanskriuwer
Kategory:Iraansk dichter
Kategory:Iraansk toanielskriuwer
Kategory:Iraansk filosoof
Kategory:Iraansk ateïst
Kategory:Iraansk literatuerkritikus
Kategory:Iraansk revolúsjonêr
Kategory:Iraansk skriuwer yn it Azerbeidzjaansk
Kategory:Iraansk persoan fan Azerbeidzjaansk komôf
Kategory:Persoan berne yn 1812
Kategory:Persoan stoarn yn 1878