Karrekyt

De karrekyt (Acrocephalus scirpaceus) is in sjongfûgel út de famylje fan 'e reidsjongerfûgels (Acrocephalidae). De karrekyt hat in soad fan it wylgesyske.

 Beskriuwing 
De karrekyt is mar 13 sm lang en hat foar it measte in brún fearrekleed fan ljochte tinten oan 'e ûnderkant en wat donkerder tinten oan 'e boppekant. De wjukken hawwe in ljochte, readbrune tint. Der is yn 'e soarte gjin seksuele dimorfy.

 Iten 
It ferskaat oan iten is grut en bestiet út ynsekten, larven en oare wringeleaze dierkes. In lytser diel bestiet út siedsjes en plantedielen. 

 Nêst 
It nêst fan 'e karrekyt is in keunstich flochten kuorke fan planten tusken it reid. Om't oan 'e planten modder sit dy't stadich opdrûget, wurket dat as in soarte fan semint, sadat it nêst goed oant it reid ferankere is. De râne wurdt yn 'e regel mei spinreach beklaaid en ek brûkt de karrekyt reidplommen foar de ôfwurking fan it nêst.     

Yn tsien oant tolve dagen briedt de karrekyt trije oant fiif aaikes út. De jongen wurde troch beide âlden fuorre en nei 10 oant 14 dagen rêde se harren sels. De karrekyt is faak slachtoffer fan 'e koekoek, dy't syn aai yn it nêst fan 'e karrekyt leit, sadat de karrekyt syn eigen jongen ferliest. De karrekyt bringt de jonge koekoek grut lykas as it syn eigen is.      

 Fersprieding en leefgebiet 
Yn 'e simmer komt de karrekyt útsein yn Ierlân en it noarden fan Skandinaavje fierder hast yn hiel Europa foar. De fûgel libbet yn reidsompen. Wat mear reid, wat mear karrekiten en by in grut areaal sitte se ek yn koloanjes.Nature Today, oproppen 4 jannewaris 2024 Grutte konsintraasjes fan 'e fûgel binne yn Fryslân yn 'e Lauwersmar, de Alde Feanen en de Makkumerwaarden. Yn 'e winter sitte de measte Nederlânske karrekiten yn 'e mangrovebosken fan 'e West-Afrikaanske kunst, fan Senegal oant Guinee-Bissau. Fan in relaasje mei de delslach yn 'e Sahel lykas by de reidsjonger is gjin sprake.SOVON, oproppen 4 jannewaris 2024 

Der binne tsien ûndersoarten fan 'e fûgel:  

 A. s. scirpaceus: fan Europa oant yn 't west fan Ruslân, Oekraïne en it west fan Turkije, noardwestlik Afrika.
 A. s. fuscus: fan Egypte oer it Midden-Easten oant súdeastlik Europeesk Ruslân, eastlik Kazachstan en Iran.
 A. s. avicenniae: de kust fan 'e Reade See.
 A. s. ammon: oases yn 'e grinskrite fan Lybje en Egypte.
 A. s. ambiguus: it Ibearysk skiereilân en noardwestlik Afrika.
 A. s. minor: yn 'e Sahelgurdle fan Senegal oant it wêst fan Sûdan.
 A. s. suahelicus: fan eastlik Tanzania oant eastlik Mozambyk en eastlik Súd-Afrika.
 A. s. hallae: fan súdwestlik Angoala oant súdwestlik Sambia en súdlik nei westlik Súd-Afrika.		
 A. s. baeticatus: fan noardlik Botswana en Simbabwe oant it suden fan Súd-Afrika.		
 A. s. cinnamomeus: it west fan Etioopje en Súd-Somaalje súdlik troch Súd-Sûdan, Oeganda, Kenia, Sambia en Mozambyk. Fierder hjir en dêr yn it west fan Afrika fan Kameroen nei (mooglik) Niger en Maly.   

 Status 
De karrekyt komt algemien as briedfûgel foar yn it reid oan wetter. In reidfjild hoecht net grut te wêzen en de fûgel is al gau tefreden mei in pear kant meter oan reid. Dêrfandinne komt de fûgel op in soad plakken foar en ek yn fivers en wetterpartijen mei wat reid yn stêden. Sûnt 1960 binne de oantallen tanommen, mar nei 1990 is der gjin grutte feroaring mear. 

Neffens SOVON wiene der yn Nederlân yn 2018-2020 neffens rûzing 160.000-280.000 briedpearkes fan 'e fûgel, yn Fryslân wurdt it tal op 19.040-33.320 rûsd, dat is sa'n 12% fan it Nederlânske totaal.SOVON, oproppen 4 jannewaris 2024

Kategory:Fûgelsoarte
Kategory:Reidsjonger
Kategory:Lânseigen fauna yn Abgaazje
Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Andorra
Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje
Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan
Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje
Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina
Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije
Kategory:Lânseigen fauna yn Denemark
Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk
Kategory:Lânseigen fauna yn Estlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Fatikaanstêd 
Kategory:Lânseigen fauna yn Finlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk
Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje
Kategory:Lânseigen fauna yn Gibraltar
Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân
Kategory:Lânseigen fauna yn Guernsey
Kategory:Lânseigen fauna yn Hongarije
Kategory:Lânseigen fauna yn Ierlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Ingelân 
Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje
Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Jersey 
Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan
Kategory:Lânseigen fauna yn Kosovo
Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje
Kategory:Lânseigen fauna yn Letlân 
Kategory:Lânseigen fauna yn Lychtenstein
Kategory:Lânseigen fauna yn Litouwen
Kategory:Lânseigen fauna yn Lúksemboarch (lân)
Kategory:Lânseigen fauna yn Malta
Kategory:Lânseigen fauna yn Man
Kategory:Lânseigen fauna yn Moldaavje
Kategory:Lânseigen fauna yn Monako
Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro
Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Ierlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Noarwegen 
Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne
Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen
Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal
Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje
Kategory:Lânseigen fauna yn San Marino
Kategory:Lânseigen fauna yn Servje
Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje
Kategory:Lânseigen fauna yn Skotlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Sloveenje
Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije
Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Osseesje
Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden
Kategory:Lânseigen fauna yn Switserlân
Kategory:Lânseigen fauna yn Syprus
Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje
Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije
Kategory:Lânseigen fauna yn Wales
Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân
Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Bachrein
Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Arabyske Emiraten
Kategory:Lânseigen fauna yn Irak
Kategory:Lânseigen fauna yn Iran
Kategory:Lânseigen fauna yn Israel
Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen
Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Katar
Kategory:Lânseigen fauna yn Kirgyzje 
Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit
Kategory:Lânseigen fauna yn Libanon
Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje
Kategory:Lânseigen fauna yn Oezbekistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Oman
Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan 
Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina
Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje
Kategory:Lânseigen fauna yn Sina
Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje
Kategory:Lânseigen fauna yn Tadzjikistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Turkmenistan
Kategory:Lânseigen fauna yn Algerije
Kategory:Lânseigen fauna yn Angoala
Kategory:Lânseigen fauna yn Benyn
Kategory:Lânseigen fauna yn Boerkina Faso
Kategory:Lânseigen fauna yn Boerûndy
Kategory:Lânseigen fauna yn Botswana
Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty
Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte
Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwatoriaal-Guinee
Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä
Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje
Kategory:Lânseigen fauna yn Gabon
Kategory:Lânseigen fauna yn Gambia
Kategory:Lânseigen fauna yn Gana
Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee
Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee-Bissau 
Kategory:Lânseigen fauna yn Ivoarkust
Kategory:Lânseigen fauna yn Kameroen
Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia
Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Demokratyske Republyk)
Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Republyk) 
Kategory:Lânseigen fauna yn Lesoto
Kategory:Lânseigen fauna yn Libearia
Kategory:Lânseigen fauna yn Lybje
Kategory:Lânseigen fauna yn Malawy
Kategory:Lânseigen fauna yn Maly 
Kategory:Lânseigen fauna yn Marokko
Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje
Kategory:Lânseigen fauna yn Mozambyk
Kategory:Lânseigen fauna yn Namybje
Kategory:Lânseigen fauna yn Nigearia
Kategory:Lânseigen fauna yn Niger
Kategory:Lânseigen fauna yn Rûanda
Kategory:Lânseigen fauna yn Sambia
Kategory:Lânseigen fauna yn Sao Tomee en Prinsipe
Kategory:Lânseigen fauna yn Senegal
Kategory:Lânseigen fauna yn Sierra Leöane
Kategory:Lânseigen fauna yn Simbabwe
Kategory:Lânseigen fauna yn de Sintraal-Afrikaanske Republyk
Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje
Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Afrika
Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan
Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Sûdan
Kategory:Lânseigen fauna yn Swazylân
Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania
Kategory:Lânseigen fauna yn Togo
Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjaad
Kategory:Lânseigen fauna yn Tuneezje
Kategory:Lânseigen fauna yn Uganda
Kategory:Lânseigen fauna yn de Westlike Sahara