Kalûga (oblast)

De oblast Kalûga (Russysk: Калужская область; Kalûzjskaja oblast) is in bestjoerlike ienheid yn it wêsten fan de Russyske Federaasje. De oblast leit likernôch 150 oant 200 kilometer súdlik fan Moskou. 

 Skiednis 
Yn de maitiid fan 1238 fûn yn de kontreien ien fan de wichtichste Russyske foarfallen yn de tiid fan de Mongoalske ynfaazje (1236-1242) plak, doe't de goed befêstige stêd Kozelsk, ien fan de prinslike sintra fan it Foarstedom Tsjernigov, nei in belis en in striid tsjin de hiele befolking troch de troepen fan Batû Khan oermastere waard. De oermastering fan de stêd duorre meiïnoar sân wiken en allinne Kiëv hold it langer fol tsjin de Mongoalen (13 of neffens oare boarnen 11 wiken). De stêd waard oant de grûn ta ôfbaarnd en de fal hie ûnbidich grutte gefolgen foar Noardeast Ruslân. 

Yn 1371 beklage de Litouske prins Algirdas him yn in brief oan de patriarch fan Konstantinopel oer de metropolyt Aleksis fan Kiëv; dat wie de earste kear dat Kalûga skriftlik neamd waard. Tradisjoneel wurdt oannommen dat Kalûga as grinsfort ûntstie om it Moskouske foarstedom te beskermjen tsjin in oanfal út Litouwen wei. De kontreien wiene yn de 15e iuw it plak fan de oanhâldende striid tusken Litouwen en Moskou.

It saneamde 'Stean oan de Ugra', wêrby't de troepen fan de Gouden Horde en it Russyske leger fan Ivan III foar inoar oer stiene sûnder ta in slach te kommen, resultearre yn e befrijing fan de Russyske lannen fan it Tataarske jok en de transformaasje fan Moskou yn in sûvereine steat.  

Kalûga waard yn de 16e en 17e iuw mear as in fêsting en in plak dêr't de hannel en ambachten lykas houtfykwurk en it bewurkjen fan ealstiennen opbloeide. Nei de feriening fan Ruslân en de Oekraïne yn 1654 waard Kalûga it plak dêr't de Russyske en Oekraynske hannel inoar moeten. 

It dekreet fan Katarina II op 24 augustus 1776 makke fan de provinsjes Kalûga en Tûla it 'namestnitsjestvo' Kalûga (Наме́стничество; in soarte fan ûnderkeninkryk), dat yn 1796 troch tsaar Paul I omset waard yn in gûvernemint. It gûvernemint waard yn 1929 opheft en gyng doe op yn de oblast Moskou. Op 5 july 1944 ûntstie de oblast Kalûga troch it gearfoegjen fan 27 rajons út de oblasten Smolensk, Orjol en Tûla.

 Geografy 
Kalûga grinzget oan de stêd Moskou, de oblast Moskou en de oblasten Tûla, Brjansk, Smolensk en Orjol. Fan it noarden nei it suden mjit de oblast 250 km en fan it westen nei it easten 180 km. Flakten, fjilden en bosken mei in rike floara en fauna nimme in grut part fan it gebiet yn beslach. 

It gebiet leit sintraal yn de Easteuropeeske Leechflakte tusken it Sintraalrussyske Plato (mei trochsneed hichten fan 200 meter en in maksimum fan 275 yn it súdeasten fan de oblast), it heechlân fan Smolensk-Moskou en de Dnjepr-Desninskaja provinsje.   

It reliëf fan de oblast waard foarme yn de tiid it Saaleglasiaal: heuveleftich mei rivierdelten. Guon gletsjermarren binne oant de dei fan hjoed bewarre bleaun, lykas de djipste mar fan de oblast, de Mar fan Besdon. De grutste rivier is de Oka, oare rivieren binne de Ugra, de Zjizdra, de Protva, en de Vorja. 

De oblast hat in soad bosk en tegearre mei it grutte tal marren foarmet it gebiet in wichtich toeristysk gebiet.

 Ekonomy 
De oblast wurdt oer goede ferkearsferbinings ferbûn mei Moskou, Brjansk, Kiëv, Lviv en Warsjau. Yn de oblast is de houtyndustry en masjinebou wichtich. Dêrnjonken is it gebiet ryk oan brúnkoal. De stêd Obninsk is in belangryk sintrum foar ûndersyk.

 Bestjoersyndieling en grutte plakken  
De oblast is ûnderferdield yn 24 rajons en de twa stedsdistrikten Kalûga en Obninsk. Oare gruttere stêden binne Ljûdinovo, Kirov, Malojaroslavets en Balabanovo. Meiïnoar binne der yn de oblast 22 stêden en 6 plakken mei in stedsk karakter.

+ Grutte stêden Namme  Russysk  Ynwennertal Ynwennertallen binne ôfkomstich fan it Russyske lemma oer it plak; oproppen 7 july 2022  Wapen  Lokaasje Kalûga  Калуга  335.599 (2022)   40px   Obninsk  Обнинск  115.029 (2018)  40px   Ljûdinovo  Людиново  36.273 (2022)   40px   Kirov  Киров  29.576 (2022)  40px   Malojaroslavets  Малоярославец  28.498 (2022)  40px   Balabanovo  Балабаново  26.861 (2022)  40px  
 Befolkingsûntwikkeling 
 Jier   1926  1939  1959  1970  1979  1989  2002  2022 Befolking   1.183.000   938.000   995.000  3.682.484   1.007.000   1.067.000   1.041.600  1.012.844


Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1944