Orjol (oblast)

De oblast Orjol (Russysk: Орловская область; Orlovskaja oblast) is in oblast yn it wêst fan Ruslân.

 Geografy 
De oblast leit yn it Federaasje Distrikt Sintraal. De oblast grinzget mei de klok mei fanôf it noarden oan de oblasten Kalûga, Tûla,  Lipetsk, Koersk en lang om let yn wêst oan Brjansk. 

Fan de noardlike grins oant de súdlike grins is de oblast 150 kilometer lang en fan it wêst nei it easten 20 kilometer. De oblast Orjol is ien fan de lytste oblasten fan de Russyske Federaasje. trochsnit 

De belangrykste rivier fan de oblast is de Oka, in sydrivier fan de Wolga. Winterdeis binne de trochsnit timperatueren fan −8 oant −10 graden yn jannewaris en simmerdeis likernôch +18 oant +19 graden selsius. 

De boaijem is fruchtber en de lânbou spilet in grutte rol yn de ekonomy. 

 Skiednis 
De stêden Mtsensk, Livny en Novisil waarden al yn de 12e iuw stifte, mar de haadstêd Orjol pas yn 1566. Fan de 11e oant yn de 14e iuw hearde it gebiet earst by it Foarstendom Tsjernigov en dêrnei by it Foarstendom Brjansk. Sûnt de ynfallen fan de Mongoalen wie ek dit gebiet skatplichtich. Mei de Slach oan de Irpen yn 1321 feroare dat troch't it gebiet  yn de ynfloedsfear fan it Gruthartochdom Litouwen kaam te lizzen. Yn tsjinstelling ta oare gebieten foel it lykwols net ûnder it direkte bestjoer fan Litouen. It duorre oant yn 1427, doe't it gebiet yn de Verchoski-foarstendommen ferdield wiene en ûnder it regintskip fan it Gruthartochdom Litouwen kaam. 

Nei de Russysk-Litouske Kriich fan 1500-1503 waard it gebiet by it Grutfoarstendom Moskou foege. Sûnt bleau it by Ruslân.  
Orjol hearde by de sântjin regio's dy't by de hongersneed fan 1891-1892 troch in kombinaasje fan in droege hjerst, ierynfallende en strange froast en in droege maitiid en simmer swier troffen waarden.

Yn 1918 ûnstie ûnder lieding fan de boer Ivan Iljitsj Kljopov opstân tsjin de bolsjewiken. De stêd Livny waard ynnommen troch de rebellen, dy't in pear dagen letter troch bolsjewistyske fersterkings út Orjol ferslein waarden. Yn oktober 1919 waard der yn it gebiet slim fochten tusken de readen en de witen. 

Yn de tiid fan de Grutte Terreur waarden der massa-eksekúsjes yn de oblast Orjol útfierd. In monumint yn Lipovtsjik waard op ien fan dy massagrêven oanlein en betinkt de slachtoffers út dy tiid.

De Dútske besetting fan de oblast yn de Twadde Wrâldkriich folge op 2 oktober 1941 mei de oermastering fan Kromy. In dei letter wiene de Dútsers yn Orjol en Mtsensk foel op 11 oktober. De Sovjet-troepen besochten yn febrewaris 1943 de kontrôle oer de oblast werom te krijen, mar slaggen dêr net yn. Yn 'e simmer fan 1943 waard de oblast befrijd, op 5 augustus kaam der yn Orjol in ein oan de Dútske besetting.    

 Befolkingsûntwikkeling 
 Jier  1926  1939  1959  1970  1979  1989  2002  2021 Befolking  1.537.000  1.286.000   929.000   931.000  893.000   891.000   860.300    714.094

 Bestjoer en stêden 
Yn de tsaristyske tiid foarme it grûngebiet fan de oblast de provinsje Orjol, earst yn it gûvernemint Kiëv, dêrnei yn it gûvernemint Belgorod. Yn 1778 waard it in ûnôfhinklik guvernemint.  

Tusken 1928 en 1930 wie de Orjol Okrûg in bestjoerlike ienheid fan de Ekonomyske Regio Sintrale Swarte Ierde fan de Russyske Sosjalistyske Federative Sovjetrepublyk. Op 23 july 1930 waard it okrûg ûntbûn en it gebiet foel streekrjocht ûnder it Regionale Sintrum fan de Sintrale Regio fan Tsjernobyl. De measte rajons binne yn 1938 wer opnommen yn it tsjintwurdige oblast Orjol. Op 6 jannewaris 1954 waard de stêd Jelets mei njoggen rajons fanút de oblast Orjal by it nij stifte oblast Lipetsk yndield.

De oblast Orjol bestiet út 24 rajons en trije stedsdistrikten. Orjol is de haadstêd en de iennige stêd mei mear as 100.000 ynwenners. Oare grutte plakken binne de stêden Mtsensk en Livny. Meiïnoar hat de oblast sân stêden en 13 plakken mei in stedsk karakter.  

 List stêden/plakken mei in stedsk karakter (te ferlikenjen mei in flekke) 
  Stêd (*) /Plak mei stedsk karakter Russysk Rajon /stedsdistrikt Ynwennertal Wapen Lokaasje Bolchov*  Болхов  Bolchovski rajon  10.685  40px   	 Chomûtowo  Хомутово  Novoderevenkovski rajon  4.002      Chotynets  Хотынец  Chotynets  4.002       Dmitrovsk*  Дмитровск  Dmitrovski rajon  4.947  40px    Dolgoje  Долгое  Dolzjanski rajon  3.861  40px    Glazûnovka  Глазуновка  Glazûnovka  5.193       Kolpny  Колпны  Kolpnjanski rajon  5.481       Kromy  Кромы  Kroskoi rajon  6.733  40px    Livny*  Ливны  stedsdistrikt  47.019  40px    Maloarchangelsk*  Малоархангельск  Maloarchangelski rajon  3.141  40px    Mtsensk*  Мценск  stedsdistrikt  36.179  40px    Narysjkino  Нарышкино  Uritski rajon  10.378       Novosil*  Новосиль  Novosilski rajon  3.087  40px   Orjol*  Орёл  Stedsdistrikt  298.172  40px   Pokrovskoje  Покровское  Pokrovski rajon  4.088        Sjablykino  Шаблыкино  Sjablykinsky rajon  2.828      Verchovje  Верховье  Verchovski rajon  6.868  40px   Zalegosjtsj  Залегощь  Zalegosjtsjenski rajon  4.851       Zmijovka  Змиёвка  Sverdlovski rajon  5.592        Znamenka  Знаменка  Orlovski rajon  11.000  40px     

Kategory:Oblast fan Ruslân
Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1937