Aisne (departemint)

Aisne is in departemint yn it noarden fan Frankryk yn 'e regio Opper-Frankryk (Hauts-de-France). De namme is ûntliend oan 'e rivier dy't troch it departemint rint.  

 Geografy 
It departemint grinzget yn it noarden oan it departemint Nord, yn it noardeasten oan Belgje, yn it easten oan 'e departeminten Ardennes en Marne, yn it suden oan it departemint Seine-et-Marne en yn it westen oan 'e departeminten Oise en Somme.

Rivieren yn it departemint binne de Aisne, de Marne, de Ourcq, de Vesle , de Somme, de Oise en de Serre. 

 Skiednis 
It departemint Aisne wie ien fan 'e 83 departeminten dy't op 4 maart 1790 yn 'e Frânske Revolúsje stifte waard. 

Yn 'e Earste Wrâldkriich waard der oant trije kear ta slim fochten oan 'e Aisne (13-20 septimber 1914, 16 april-9 maaie 1917 en 27 maaie oant 6 juny 1918). 

Op 15 maaie 1940 foelen troepen fan 'e Dútske Wehrmacht it departemint oan. Yn 'e jûn fan 15 maaie stiet de Wehrmacht foar Montcornet. Fan 17 maaie oant 10 juny fochten de Dútsers en de Frânsen yn 'e Slach om de Aisne, in pear dagen letter foel Parys sûnder slach. 

Fan 1960 oant 2015 hearde it departemint by de regio Picardie, dy't yn 2016 yn de regio Opper-Frankryk opgyng. 
 Befolking 
De bewenners fan it departemint wurde Axonais neamd.      

De grutste stêden neffens ynwennertal binne:

 Stêd Ynwennertal (2021)  Arrondissemint Saint-Quentin  52.958  Saint-Quentin Soissons  28.705  Soissons Laon  24.021  Laon Château-Thierry  15.204  Château-Thierry Tergnier  13.431  Laon Chauny  11.496  Laon Villers-Cotterêts  10.454  Soissons Hirson  8.662  Vervins Bohain-en-Vermandois  5.721  Saint-Quentin Gauchy  5.204 Saint-Quentin

 Bestjoersyndieling 
It departemint is te ferdielen yn 5 arrondisseminten, 21 kantons en 800 gemeenten.

 It besjen wurdich 
Lykas hiel Pikardje is ek it departemint Aisne net sa toeristysk. It gebiet hat lykwols in soad te bieden oan goatyske monuminten. Fral de katedralen fan Laon, Soissons en Saint-Quentin binne it neamen wurdich. Yn it noardeasten leit de Thiérache. Yn 'e Tachtichjierrige Kriich binne dêr in soad tsjerke ferbouwd ta wartsjerken mei swiere muorren, tuorren en/of sjitgatten. 

Ek fan 'e Earste Wrâldkriich binne in soad spoaren efterbleaun. De Chemin des Dames wie yn dy tiid it front. De Dútsers groeven ferwulften yn in kalkstiengroeve, de Drachenhöhle (Drakengrot; yn it Frânsk Caverne du Dragon), dy't hjoeddei besocht wurde kinne.

 Ofbylden 

Kategory:Departemint fan Frankryk
Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1790