Sem Dresden (skriuwer)

Samuel (Sem) Dresden (Amsterdam, 5 augustus 1914 – Leien, 6 maaie 2002) wie in Nederlânske literatuerwittenskipper, romanist en essayist. Hy wie in neef fan de komponist Sem Dresden (1881-1957).

 Biografy 
Samuel Dresden stamme út in joadske famylje. Hy wie in soan fan diamantsliper Abraham Dresden (Amsterdam, 8 jannewaris 1890 - Oranienburg, 31 jannewaris 1945) en Henriette Smit (Amsterdam, 5 septimber 1889 - Eidelstadt, 22 april 1945).
Dresden gie nei it Vossius Gymnasium yn Amsterdam en die dêrnei steatseksamen gymnasium A. Hy studearre wiisbegearte en Frânsk yn Amsterdam en oan de Sorbonne yn Parys. Hy wie in skoft learaar yn De Haach en waard dêrnei yn 1939 learaar oan in lyseum yn Amsterdam. Op 29 septimber 1941 promovearre er yn Amsterdam op it proefskrift L'artiste et l'absolu. Paul Valéry et Marcel Proust.

Yn de Twadde Wrâldoarloch wie er fan 1941 oant 1943 learaar oan it Joadsk Lyseum en de Joadske Hannelsskoalle yn Amsterdam. Hy waard fan 23 septimber 1943 oant 12 april 1945 fêstholden yn Kamp Westerbork. Oan de ein fan de kriich gie er werom nei Amsterdam en waard dêr op 'en nij learaar oan it lyseum.  

Dresden waard yn 1947 beneamd ta heechlearaar moderne Frânske letterkunde oan de Ryksuniversiteit Leien. Yn 1962-1963 wie er rektor magnifikus en fan 1975 oant 1981 beklaaide er de learstoel 'algemiene literatuerwittenskip'. Fan 1978 oant 1981 wie Dresden presidint fan de Keninklike Nederlânske Akademy fan Wittenskippen (KNAW).

Dresden publisearre, neist sa'n 200 artikelen, in soad boeken. Vervolging, vernietiging, literatuur, oer it literêr ferwurkjen fan de Holokaust troch joaden, is wierskynlik syn meast ferneamde wurk. Dresden krige mear as ien literêre ûnderskiedingen en siet sels faak yn sjuerys fan literêre prizen, ûnder oaren fan de Martinus Nijhoffpriis.

Yn 1981 waard Dresden beneamd ta Kommandeur yn de Oarder fan Oranje-Nassau.

 Priveelibben 
Dresden troude op 26 july 1939 yn Amsterdam mei Henny Clara Konijn (1916-2013), dochter fan keapman Jacob Konijn (1884 - Auschwitz, 1942) en  Judith Chumaceiro (1885 - Auschwitz, 1942). Sy krigen twa dochters en in soan:
 Henriette (Hans) Dresden (1940) 
 Judith Dresden (1941) 
 Mark Job Dresden (1948)

Bibliografy 
In kar:
(1941) L'artiste et l'absolu. Paul Valéry et Marcel Proust (dissertaasje)
(1946) Existentie-philosophie en literatuurbeschouwing
(1947) Moderne Franse romankunst
(1949) Bezonken avonturen
(1952) Critiek op de tweesprong
(1952) Montaigne, de spelende wijsgeer
(1954) Het probleem der literaire werkelijkheid
(1956) De structuur van de biografie
(1957) Marionettenspel met de dood (yn'e mande mei Simon Vestdijk) 
(1958) Over het lezen en het boek
(1959) De literaire getuige
(1963) Souvenir
(1965) Wereld in woorden
(1966) Humanistische wijsheidsidealen
(1967) Het humanistische denken
(1972) Rabelais - nuchtere dronkenschap
(1978) Inleiding tot 'Du côté de chez Swann' fan Marcel Proust
(1980) Het einde
(1980) Symbolisme
(1983) Beeld van een verbannen intellectueel
(1983) Bezig zijn met literatuur
(1987) Wat is creativiteit?
(1991) Vervolging, vernietiging, literatuur
(1992) Michel de Montaigne
(1995) Joodse waardigheid
(1997) Het vreemde vermaak dat lezen heet
(2002) Over de biografie (red. Leo van Maris en Herman Verhaar)
(2005) Het beste van Dresden (red. Leo van Maris, Paul J. Smith en Evert van der Starre)

 Underskiedingen 
(1961) Dr. Wijnaendts Francken-priis foar De literaire getuige
(1988) Jan Greshoffpriis foar Wat is creativiteit?
(1992) Busken Huetpriis foar Vervolging, vernietiging, literatuur
(2000) Joost van den Vondelpriis
(2001) Jacobson-priis foar syn hiele oeuvre
(2002) P.C. Hooft-priis foar syn hiele oeuvre

 Literatuer 
 S. A. Varga: Levensbericht S. Dresden. Yn: Levensberichten en herdenkingen, der Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. 2004, Amsterdam, s. 38–45 (Online)
 Evert van der Starre: Samuel Dresden (Amsterdam 5 augustus 1914 - Leiden 6 mei 2002). Yn: Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden, 2001-2002. Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, Leien, 2003  (Online)

Kategory:Nederlânsk essayist
Kategory:Nederlânsk publisist
Kategory:Nederlânsk letterkundige
Kategory:Nederlânsk ûnderwizer
Kategory:Nederlânsk heechlearaar
Kategory:Heechlearaar oan de Universiteit Leien
Kategory:Lid fan de Keninklike Nederlânske Akademy fan Wittenskippen
Kategory:Kommandeur yn de Oarder fan Oranje-Nassau
Kategory:Nederlânsk persoan fan Joadsk komôf
Kategory:Persoan berne yn 1914
Kategory:Persoan stoarn yn 2002