Regear-yn-ballingskip

In regear-yn-ballingskip of regearing-yn-ballingskip is in politike organisaasje dy't úthâldt it legitime regear fan in lân te wêzen, mar dy't de macht fan in regear net op normale wize útoefenje kin en om utens ferbliuwt, yn ballingskip. Regearings-yn-ballingskip hannelje almeast yn 'e ferûnderstelling dat se ienris de kâns krije sille om werom te kearen nei it lân wêrfan't se sizze it regear te wêzen, dêr't se dan de formele macht wer útoefenje sille. It komt foar dat in regear-yn-ballingskip erkenning genietet fan (in diel fan) 'e ynternasjonale mienskip, mar it kin ek wêze dat dat net sa is. Yn it lêste gefal is der net folle ferskil tusken in regear-yn-ballingskip en in 'gewoane' opposysjegroepearring dy't ferdreaun is nei it bûtenlân. Ek de mjitte wêryn't regearings-yn-ballingskip organisearre ûnderdielen hawwe, lykas ministearjes, ferskilt sterk.

Unsteansredens
Regearings-yn-ballingskip ûntsteane faak yn tiden fan oarloch, as it iene lân beset wurdt troch it oare. Yn 'e Twadde Wrâldoarloch bygelyks, doe't in grut diel fan Jeropa beset holden waard troch nazy-Dútslân, wiene der yn 'e Britske haadstêd Londen regearings-yn-ballingskip fêstige fan Tsjechoslowakije, Poalen, Noarwegen, Nederlân, Belgje, Lúksemboarch, Frankryk, Joegoslaavje en Grikelân. (De útsûndering op dy regel wie Denemark, wêrfan't it regear de hiele oarloch troch yn Kopenhagen bleau, hoewol't yn Londen wol in Deenske opposysjegroepearring fêstige wie ûnder lieding fan John Christmas Møller.) It Nederlânsk regear-yn-ballingskip yn Londen waard laat troch de Fryske politikus Pieter Sjoerds Gerbrandy.

In regear-yn-ballingskip ferskilt fan in rompsteat om't in rompsteat teminsten in part fan it (eardere) grûngebiet behearsket. Yn 'e Earste Wrâldoarloch wie bygelyks hast hiel Belgje beset troch it Keizerryk Dútslân, útsein it uterste súdwesten fan West-Flaanderen. Hoewol't it legitime regear fan Belgje yn dy snuorje ferdreaun wie út 'e haadstêd Brussel, kin it formeel gjin regear-yn-ballingskip neamd wurde om't it noch altyd it bestjoer útoefene oer dat lytse stikje frij Belgje, ek al wie it regear út feilichheidsomtinkens net dêre mar yn Frankryk fêstige.

Behalven troch besettings yn tiden fan oarloch kinne regearings-yn-ballingskip ek ûntstean as gefolch fan boargeroarloggen, revolúsjes en steatsgrepen. Under de Syryske Boargeroarloch waard bygelyks in regear-yn-ballingskip foarme mei de namme Syrysk Interim-Regear, dat it bewâld fan 'e Baätpartij yn Syrje besocht te beëinigjen. It ferskynsel fan in regear-yn-ballingskip giet fierder tebek yn 'e skiednis as de term sels. Yn 'e tiid dat de measte lannen noch in monargaal regear hiene, setten ferballe monargen soms in eigen Keninklik Hof op, dat funksjonearre as in regear-yn-ballingskip. Yn 'e Ingelske skiednis die it Hûs Stuart dat twa kear: nei de ûnhalzing fan Karel I en de fêstiging fan 'e ts
Ingelske Republyk, yn 1649, en op 'e nij nei de ôfsetting fan Jakobus II troch syn skoansoan Willem III by de Glorieuze Revolúsje fan 1688-1689. Itselde die it Frânske Hûs Boerbon nei de Frânske Revolúsje fan 1789, ûnder it Directoire en it rezjym fan Napoleon Bonaparte.

Hjoeddeiske nasjonale regearings-yn-ballingskip
(op folchoarder fan ûntstean)
 namme ûntstean steat dy't it grûngebiet behearsket dêr't oanspraak op makke wurdt opmerkingsborder|20px de Rada fan de Wytrussyske Demokratyske Republyk1920border|20px de Republyk Wyt-RuslânFêstige yn Toronto (Kanada). It regear-yn-ballingskip fan 'e Wytrussyske Demokratyske Republyk, dy't bestie fan maart oant desimber 1918; dêrnei beset troch de Sovjet-Uny. Sûnt de it ynstoarten fan de Sovjet-Uny yn 1991 wurdt it grûngebiet behearske troch de diktatuer fan Aleksander Lûkasjenko.border|20px de Sublime Steat Perzje1925border|20px de Islamityske Republyk IraanFêstige yn Dallas (Teksas). It regear-yn-ballingskip fan 'e Kadjar-dynasty fan Perzje, dy't yn 1923 ôfset en ferfongen waard troch de Pahlavi-dynasty. border|20px it Regear-yn-Ballingskip fan de Frije Stêd Danzig1947border|20px de Republyk PoalenFêstige yn Berlyn (Dútslân). It regear-yn-ballingskip fan 'e Frije Stêd Danzig, dy't yn 1939 anneksearre waard troch nazy-Dútslân en nei de Twadde Wrâldoarloch opgie yn Poalen (ûnder de namme Gdańsk). border|20px it Komitee foar de Fiif Noardlike Koreaanske Provinsjes1949border|20px de Demokratyske Folksrepublyk KoreäFêstige yn Seoel (Súd-Koreä). It provysjoneel regear-yn-ballingskip foar Noard-Koreä. border|20px it Regear-yn-Ballingskip fan East-Toerkestan1949border|20px de Folksrepublyk SinaFêstige yn Washington, D.C. It regear-yn-ballingskip fan 'e Easttoerkestaanske Republyk fan 'e Oeigoerske minderheid yn Sinkiang-Oeigoerje.border|20px de Delegaasje fan de Provinsje Taiwan1949border|20px de Republyk SinaFêstige yn Peking. De fertsjintwurdiging fan 'e provinsje Taiwan yn it Nasjonaal Folkskongres fan 'e Folksrepublyk Sina. Fungearret as in regear-yn-ballingskip foar Taiwan. border|20px it Sintrale Tibetaanske Bestjoer1959border|20px de Folksrepublyk SinaFêstige yn Dharamsala (Yndia). It regear-yn-ballingskip fan Tibet, dat yn 1959 oprjochte is troch de 14e Dalai Lama.border|20px it Regear-yn-Ballingskip fan de Republyk fan de Súd-Molukken1963border|20px de Republyk YndoneezjeFêstige yn Nederlân. It regear-yn-ballingskip fan 'e Republyk fan de Súd-Molukken, in steat sûnder ynternasjonale erkenning, dy't bestie fan 1950 oant 1963. border|20px it Regear-yn-Ballingskip fan West-Papoea1969border|20px de Republyk YndoneezjeFêstige yn Nederlân. It regear-yn-ballingskip fan West-Papoea, it eardere Nederlânsk-Nij-Guineä, dat yn 1963 oerdroegen waard oan Yndoneezje.border|20px de Republyk Kabinda1975border|20px de Republyk AngoalaFêstige yn Pointe-Noire (Republyk Kongo). It regear-yn-ballingskip fan 'e Angoleeske provinsje Kabinda, in eksklave dy't ynklamme leit tusken de Republyk Kongo, de Demokratyske Republyk Kongo en de Atlantyske Oseaan.border|20px it Keninklik Laotiaansk Regear-yn-Ballingskip1975border|20px de Demokratyske Folksrepublyk LaosFêstige yn Gresham (Oregon). It regear-yn-ballingskip fan it Keninkryk Laos, oan it bestean wêrfan't ûnder de Fjetnamoarloch in ein makke waard troch de kommunisten. border|20px Nasjonale Ried fan Iraan1979border|20px de Islamityske Republyk IraanFêstige yn Potomac (Marylân). It regear-yn-ballingskip fan 'e Keizerlike Steat Iraan (de Pahlavi-dynasty), dy't yn 1979 ôfset waard by de Islamityske Revolúsje. border|20px de Nasjonale Fersetsried fan Iraan1981border|20px de Islamityske Republyk IraanFêstige yn Parys (Frankryk). In regear-yn-ballingskip fan Iraan, besteande út in koälysje fan fiif net-royalistyske opposysjegroepen, mei as wichtichste de Folksmûdjahediin fan Iraan. border|20px it Koptysk Regear-yn-Ballingskip1992border|20px de Arabyske Republyk EgypteIt regear-yn-ballingskip fan 'e Egyptyske Kopten, dat in ûnôfhinklike Koptyske steat fêstigje wol.border|20px de Kroanried fan Etioopje1993border|20px de Federale Demokratyske Republyk EtioopjeFêstige yn Washington, D.C. It regear-yn-ballingskip fan it Keizerryk Etioopje, dêr't yn 1974 by in steatsgreep in ein oan makke waard. border|20px de Uny fan Koerdyske Mienskippen1998border|20px de Republyk TurkijeIt regear-yn-ballingskip foar in ûnôfhinklike Koerdyske steat yn Turksk-Koerdistan.border|20px de Federale Republyk Ambazonia1999border|20px de Republyk KameroenFoarhinne: Federale Republyk Súd-Kameroen. It regear-yn-ballingskip fan 'e eardere Britske koloanje Súd-Kameroen. Rôp op 31 des. 1999 de ûnôfhinklikheid út.border|20px it Regear-yn-Ballingskip fan de Tsjetsjeenske Republyk Itsjkearje2000border|20px de Russyske FederaasjeFêstige yn Londen (Ingelân). It regear-yn-ballingskip fan Tsjetsjeenje, dat fan 1991 oant 2000 in ûnôfhinklik lân sûnder ynternasjonale erkenning wie.border|20px de Kwetta Sjoera2001border|20px de Islamityske Republyk AfganistanFêstige yn Kwetta (Pakistan). It regear-yn-ballingskip fan it Islamitysk Emiraat Afganistan, de steat fan 'e Taliban, dy't yn 2001 beëinige waard ûnder de Oarloch yn Afganistan. border|20px de Foarútgongspartij fan Ekwatoriaal-Guinee2003border|20px de Republyk Ekwatoriaal-GuineeFêstige yn Madrid (Spanje). In regear-yn-ballingskip yn opposysje tsjin 'e diktatuer dy't Ekwatoriaal-Guinee noch altyd yn syn greep hat. border|20px it Regear-yn-Ballingskip fan Westlik Koerdistan2004border|20px de Syryske Arabyske RepublykFêstige yn Londen (Ingelân). It regear-yn-ballingskip fan Syrysk-Koerdistan.border|20px it Regear-yn-Ballingskip fan de Republyk fan de Servyske Krajina2005border|20px de Republyk KroaasjeFêstige yn Belgrado (Servje). It regear-yn-ballingskip fan 'e Krajina, dy't fan 1991 oant 1996 in ûnôfhinklike steat sûnder ynternasjonale erkenning wie.border|20px it Interim-Regear fan de Federearre Sjan-Steaten2005border|20px de Republyk fan de Uny fan Birma It regear-yn-ballingskip fan 'e Sjan, in grutte etnyske groep yn Birma, dy't stribbet nei in eigen steat.border|20px it Regear-yn-Ballingskip fan Biafra2007border|20px de Federale Republyk NigeariaFêstige yn Washington, D.C. It regear-yn-ballingskip fan Biafra, in steat sûnder ynternasjonale erkenning, dy't bestie fan 1967 oant 1970.border|20px it Transnasjonaal Regear fan Tamil Eelam2010border|20px de Demokratyske Sosjalistyske Republyk Sry LankaIt regear-yn-ballingskip fan 'e Tamyl-minderheid yn Sry Lanka, dy't stribbet nei in ûnôfhinklike steat. De organisaasje waard oprjochte nei it delslaan fan 'e opstân fan 'e Tamyl Tigers en de Srylankaanske Genoside fan 2009.border|20px it Syrysk Interim-Regear2012border|20px de Syryske Arabyske RepublykFêstige yn Istanbul. It regear-yn-ballingskip fan Syrje, dat ûnder de Syryske Boargeroarloch ûntstien is út 'e gearwurking fan in grut tal opposysjegroepearrings. border|20px it Oekraynsk Komitee fan Rêding2015border|20px de Republyk OekraïneFêstige yn Moskou (Ruslân). In pro-Russysk regear-yn-ballingskip fan 'e Oekraïne, oprjochte troch de eardere Oekraynske premier Mykola Azarov, dy't nei de Oekraynske Revolúsje fan 2014 útwike moast nei it Ruslân.

Hjoeddeiske subnasjonale regearings-yn-ballingskip
(op folchoarder fan ûntstean)
 namme ûntstean steat dy't it grûngebiet behearsket dêr't oanspraak op makke wurdt opmerkingsborder|20px it Regear fan de Autonome Republyk Abgaazje1993border|20px de Republyk AbgaazjeFêstige yn Georgje. It regear-yn-ballingskip fan 'e Autonome Republyk Abgaazje as ûnderdiel fan Georgje, wêrfan't it grûngebiet sûnt 1993 behearske wurdt troch de Republyk Abgaazje, in de facto ûnôfhinklik lân sûnder ynternasjonale erkenning.border|20px de Azerbeidzjaanske Mienskip fan Nagorno-Karabach1994border|20px de Nagorno-Karabachske RepublykFêstige yn Azerbeidzjan. It regear-yn-ballingskip fan 'e krite Nagorno-Karabach as ûnderdiel fan Azerbeidzjan, wêrfan't it grûngebiet sûnt 1991 behearske wurdt troch de Nagorno-Karabachske Republyk, in de facto ûnôfhinklik lân sûnder ynternasjonale erkenning.border|20px de Provysjonele Bestjoerlike Entiteit Súd-Osseesje2008border|20px de Republyk Súd-OsseesjeFêstige yn Georgje. It regear-yn-ballingskip fan 'e regio Súd-Osseesje as ûnderdiel fan Georgje, wêrfan't it grûngebiet sûnt 1992 behearske wurdt troch de Republyk Súd-Osseesje, in de facto ûnôfhinklik lân sûnder ynternasjonale erkenning.border|20px it Regear-yn-ballingskip fan de Autonome Republyk fan de Krim2014border|20px de Russyske FederaasjeFêstige yn Cherson (de Oekraïne). It regear-yn-ballingskip fan 'e Oekraynske Autonome Republyk fan de Krim, dy't yn 2014 ûnrjochtlik troch Ruslân beset en anneksearre waard.border|20px it Regear-yn-ballingskip fan de Spesjale Stêd Sebastopol2014border|20px de Russyske FederaasjeFêstige yn Cherson (de Oekraïne). It regear-yn-ballingskip fan 'e Oekraynske Spesjale Stêd Sebastopol, op de Krim, dy't yn 2014 ûnrjochtlik troch Ruslân beset en anneksearre waard.

Kategory:Oerheid
Kategory:Polityk
Kategory:Ferballing