Orléans

Orléans (Latynsk: Aurelianum/Aurelia) is in stêd yn Frankryk, likernôch 130 km riden fan 'e haadstêd Parys. De stêd is de prefektuer fan it departemint Loiret en fan 'e regio Sintrum-Loiredelling yn 'e eartiidske provinsje Orléanais. Orléans hat in universiteit en it is de sit fan it bisdom Orléans. It histoaryske sintrum fan 'e stêd mei de goatyske katedraal leit oan 'e noardlike kant fan 'e Loire, de oan 'e súdlike kant fan 'e Loire lizzende stedsdielen binne fan lettere datum.

 Skiednis 
Ien fan 'e grutte histoaryske barrens fan 'e stêd wie de befrijing fan Frankryk yn 1429 fan 'e Ingelsen troch Jeanne d'Arc. Op 'e dagen 29 april en 7 en 8 maaie wurdt de befrijing fan 'e stêd noch jimmeroan betocht. Oan dy befrijing hie Jeanne d'Arc har bynamme "Jongfaam fan Orléans" te tankjen. 

Yn 'e Twadde Wrâldkriich rekke yn 1940 it westlike diel fan 'e histoaryske binnenstêd troch Dútske bombardeminten slim skeind. Nei in trije dagen duorjende brân lei 13 hektare yn pún. Letter feroarsaken alliearde loftoanfallen foar noch mear skea.

 Ekonomy 
Yn 'e tiid doe't de Loire noch befarber wie, wie Orléans in wichtich hannelssintrum. Tsjintwurdich is Orléans in yndustrystêd en foarmje de bestjoerlike funksjes fan e stêd en de tsjinstferliening wichtige wurkjouwers. Ek it toerisme spilet in grutte rol yn 'e ekonomy fan 'e stêd.

 Befolkingsûntwikkeling 
Benammen yn 'e 20e iuw makke de stêd in grutte groei mei tanksij weryndielings en migraasje út de troch mechanisaasje troffen lannelike omkriten. 
 Jier  1800  1851  1901  1954  1999  2017  Ynwenners  41.937  47.393  67.311  76.439  113.126  116.685
600px|mini|Panoramasicht op it histoaryske sintrum fan Orléans.
 It besjen wurdich 
 It Maison Jeanne d'Arc is it hûs dêr't Jeanne yn 1429 wenne. It hûs waard yn 'e Twadde Wrâldkriich ferneatige, mar mei âld materjaal neitiid rekonstruearre. 
 De Cathédrale Sainte-Croix (Katedraal fan it Hillich Krús) is oarspronklik in 13e iuwsk bouwurk. Hugenoaten fernielden it gebou foar it measte (útsein it 3e en 4e travee fan it skip), sadat it grutste diel fan de katedraal sûnt it begjin fan 'e 17e iuw datearret. Ek de Dútsers en Amerikanen feroarsaken yn 'e Twadde Wrâldkriich grutte skea oan it gebou. Oare monumintale tsjerken yn it histoaryske sintrum binne de Saint-Aignan oan 'e Rue du Cloître Saint-Aignan, de Saint-Paterne oan 'e Rue Bannier, de Saint-Euverte oan 'e Rue de l'Etelon, de Notre-Dame-de-Recouvrance oan 'e Rue de Notre-Dame-de-Recouvrance en de Saint-Donatien oan 'e Rue de la Charpenterie.
 Yn it Musée de Beaux Arts is Frânske keunst fan 'e 15e oant 20e iuw te sjen.
 It  troch de famylje Groslot boude Hôtel Groslot wie eartiids û.o. it ferbliuw fan 'e Frânske kenings Frâns II en  Karel IX en keninginne Katarina de' Medici.


Kategory:Plak yn Frankryk
Kategory:Plak yn Sintrum-Loiredelling
Kategory:Gemeente yn Sintrum-Loiredelling
Kategory:Gemeente yn Frankryk