Firoïde

In firoïde is in molekúl dat út in relatyf koart inkelstrings-RNA of inkelstrings-DNA bestiet. Fan dizze lêste binne mar in pear bekend; de measte firoïden besteane út RNA. It kin ferlike wurde mei in firus, mar in firoïde is folle lytser en hat gjin aaiwytmantel. Firoïden kinne har allinnich yn planten fermannichfâldigje. Der binne goed tritich soarten bekend. Firoïden binne ûntdutsen yn 1967 troch de Amerikaan Theodor Diener en binne slim fytopatogeen, it DNA befettet gjin synjalen foar oersetting yn aaiwyt. It earste firoïde dat ûntdutsen waard is ierdappelspindelknolfiroïde (PSTVd).

Firoïden binne sykteferwekkers by planten, lykas ierdappel, tomaat, komkommer en hop.

Firoïden wurde ek keunstmjittich makke foar brûken by genetyske manipulaasje. Under beskate omstannichheden is it mooglik in firus keunstmjitrich te degenerearjen ta in firoïde, dy’t dan allinnich noch út nuckleïnesoer dat himsels fermearderje kin bestiet. In firoïde is dus oars sein in neaken firus. As dizze firoïde mei it oarspronklike  firus keunstmjittich fermeardere wurdt ûnder tafoeging fan nukleïnesoeren en aminosoeren, krije de firoïden de oerhân trochdat se harren flotter fermearderje.

Primêre en sekundêre struktuer fan it ierdappelspindelknolfiroïde:

   1   CGGAACUAAA CUCGUGGUUC CUGUGGUUCA CACCUGACCU CCUGAGCAGA AAAGAAAAAA
  61   GAAGGCGGCU CGGAGGAGCG CUUCAGGGAU CCCCGGGGAA ACCUGGAGCG AACUGGCAAA
 121   AAAGGACGGU GGGGAGUGCC CAGCGGCCGA CAGGAGUAAU UCCCGCCGAA ACAGGGUUUU
 181   CACCCUUCCU UUCUUCGGGU GUCCUUCCUC GCGCCCGCAG GACCACCCCU CGCCCCCUUU
 241   GCGCUGUCGC UUCGGCUACU ACCCGGUGGA AACAACUGAA GCUCCCGAGA ACCGCUUUUU
 301   CUCUAUCUUA CUUGCUUCGG GGCGAGGGUG UUUAGCCCUU GGAACCGCAG UUGGUUCCU


 Taksonomy 
Der binne 33 soarten firoïden bekend.
 Famylje: Pospiviroidae
 Skaai: Apscaviroid
 Soarte: Apple dimple fruit viroid
 Soarte: Apple scar skin viroid
 Soarte: Australian grapevine viroid
 Soarte: Citrus bent leaf viroid
 Soarte: Citrus dwarfing viroid
 Soarte: Citrus viroid V
 Soarte: Citrus viroid VI
 Soarte: Grapevine yellow speckle viroid 1
 Soarte: Grapevine yellow speckle viroid 2
 Soarte: Pear blister canker viroid, Perenblaasjeskankerviroïde
 Skaai: Cocadviroid
 Soarte: Citrus bark cracking viroid
 Soarte: Coconut cadang-cadang viroid
 Soarte: Coconut tinangaja viroid
 Soarte: Hop latent viroid, Latent hopviroïde
 Skaai: Coleviroid
 Soarte: Coleus blumei viroid 1
 Soarte: Coleus blumei viroid 2
 Soarte: Coleus blumei viroid 3
 Skaai: Hostuviroid
 Soarte: Hop stunt viroid, Hopdwerggroeiviroïde
 Skaai: Pospiviroid
 Soarte: Chrysanthemum stunt viroid, Chrysantendwergziekteviroïde
 Soarte: Citrus exocortis viroid
 Soarte: Columnea latent viroid
 Soarte: Iresine viroid 1
 Soarte: Mexican papita viroid
 Soarte: Pepper chat fruit viroid
 Soarte: Potato spindle tuber viroid, Aardappelspindelknolviroïde
 Soarte: Tomato apical stunt viroid
 Soarte: Tomato chlorotic dwarf viroid
 Soarte: Tomato planta macho viroid
 Famylje: Avsunviroidae
 Skaai: Avsunviroid
 Soarte: Avocado sunblotch viroid
 Skaai: Elaviroid
 Soarte: Eggplant latent viroid
 Skaai: Pelamoviroid
 Soarte: Chrysanthemum chlorotic mottle viroid, Chrysantenbontviroïde
 Soarte: Peach latent mosaic viroid, Perzikzwakmozaïekviroïde


Kategory:Organisme