Ralfûgels

De ralfûgels (wittenskiplike namme: Rallidae) foarmje in famylje fan 'e klasse fan 'e fûgels (Aves), it skift fan 'e kraanfûgeleftigen (Gruiformes) en it ûnderskift fan 'e raleftigen (Ralli). Ta dizze famylje hearre teminsten 130 libbene soarten, wêrûnder de yn Fryslân bekende merkel (Fulica atra) en it reidhintsje (Gallinula chloropus). Dêropta binne der noch 23 oant 25 resint (yn 'e lêste fiifhûndert jier) útstoarne soarten. Ralfûgels binne lytse oant middelgrutte fûgels dy't in oansjenlik ferskaat oan oanpassings fertoane. Hoewol't in protte soarten assosjearre wurde mei sompen en oare wetterrike kriten, komme se oeral op 'e wrâld foar, útsein yn drûge woastinen, yn 'e poalkriten en boppe de sniegrins yn heechberchtmen. Frijwol alle soarten ralfûgels hâlde fan tichte plantegroei dêr't se har yn ferskûlje kinne.

Untwikkeling
De wjukken fan 'e ralfûgels binne koart en rûn, en de soarten dy't fleane kinne, binne sadwaande gjin loftakrobaten. Wol kinne se, as se ienris yn 'e loft binne, harren flecht lange tiid folhâlde. By stoarm wurde se lykwols maklik fan koerts blaasd, wat de reden is dat de ralfûgels safolle ôfhandige eilannen kolonisearre hawwe. Fan 'e mear as 150 histoarysk bekende soarten ralfûgels hawwe 31 soarten har ûntjûn ta flechtleaze fûgels. Dat is in earsten foarbyld fan parallelle evolúsje yn it bisteryk. Behalven de swakke flechtfermogens spile dêrby ek in rol dat in soad ralfûgels leaver te foet útnaaie as fuortfleane as der gefaar driget, yn 't bysûnder as der sprake is fan tichte begroeiïng dy't beskûl biede kin. Guon fleanende soarten ferlieze fierders dochs al tydlik it fermogen om te fleanen as se ferfearje. En ta einbeslút waard troch it libben op eilannen dy't ûnberikber wiene foar grûnrôfdieren de needsaak om te fleanen eliminearre.

Famylje-opbou

 famylje ralfûgels (Rallidae)
 incertae sedis (yndieling ûnwis)
 skaai Aletornis of Protogrus †
 skaai Amsterdameilânrallen (noch gjin witt. namme) †
 skaai Australlus †
 skaai Barbadosrallen (noch gjin witt. namme) †
 skaai Baselrallus †
 skaai Belgirallus †
 skaai Bokaaktrapguozzen (noch gjin witt. namme) †
 skaai Capellirallus †
 skaai Creccoides †
 skaai Eocrex †
 skaai Euryonotus †
 skaai Fernando de Noronha-rallen (noch gjin witt. namme) †
 skaai Fulicaletornis †
 skaai Hovacrex †
 skaai Ibidopsis †
 skaai Latipons †
 skaai Miofulica †
 skaai Miorallus †
 skaai Nesophalaris †
 skaai Palaeoaramides †
 skaai Palaeorallus †
 skaai Paraortygometra †
 skaai Parvirallus †
 skaai Pastushkinia †
 skaai Peaske-eilânrallen (noch gjin witt. namme) †
 skaai Quercyrallus †
 skaai Rallicrex †
 skaai Rhenanorallus †
 skaai rougetrallen of Rougets rallen (Rougetius), 1 soarte:
 skaai Tahityguozzen (noch gjin witt. namme) †
 skaai Viti Levu-rallen (Vitirallus) †
 skaai Wanshuina †
 skaai Westyndyske grotrallen (Nesotrochis) †
 skaai Youngornis †
 ûnderfamylje echte ralfûgels (Rallinae)
 skaai bleateachrallen (Gymnocrex): 3 soarten
 skaai flemingrallen of Flemings rallen (Pleistorallus) †
 skaai hawkinsrallen of Hawkins' rallen (Diaphorapteryx) †: 1 soarte resint útstoarn
 skaai krúnrallen (Anurolimnas): 3 soarten
 skaai lewinrallen of Lewins rallen (Lewinia): 3 soarten
 skaai Madagaskarrallen (Biensis): 1 soarte (faak ûnderbrocht by de wetterrallen, Rallus)
 skaai Oseänyske rallen (Gallirallus): 12 soarten + nochris 6 resint útstoarn
 skaai reade rallen of Mauritsiusrallen (Aphanapteryx) †: 1 soarte resint útstoarn
 skaai Rodriguesrallen of Rodrigueseilânrallen (Erythromachus) †
 skaai teaperts (Crex): 1 soarte (foarhinne, en soms noch wol, 2)
 skaai ûnechte teaperts (Crecopsis): 1 soarte (foarhinne, en soms noch wol, ta de teaperts rekkene)
 skaai wetterrallen (Rallus): 13 of 14 soarten
 skaai wytkielrallen (Dryolimnas): 1 soarte + noch 1 resint útstoarn
 ûnderfamylje poarperhinfûgels (Porphyrioninae)
 tûke poarperhineftigen (Porphyrionini)
 skaai poarperhinnen (Porphyrio): 10 soarten + nochris 2 resint útstoarn
 skaai Sint-Helenapoarperhinnen (Aphanocrex) †: 1 soarte, resint útstoarn
 tûke strewelhineftigen (Himantornithini)
 skaai Afrikaanske porsleinhinnen (Aenigmatolimnas): 1 soarte
 skaai brune rallen (Amaurornis of Poliolimnas): 11 soarten
 skaai kasuarisrallen (Megacrex): 1 soarte
 skaai Nkulegurallen (Himantornis): 1 soarte
 skaai wetterhoannen (Gallicrex): 1 soarte
 tûke teapertrallen fan de Alde Wrâld (Zaporniini)
 skaai kastanjerallen (Rallina): 5 soarten
 skaai teapertrallen (Zapornia): teminsten 1 soarte (mooglik mear)
 tûke teapertrallen fan de Nije Wrâld of dwerchraleftigen (Laterallini)
 skaai Ascensionrallen (Mundia) †: 1 soarte resint útstoarn
 skaai brúnkrúnrallen (Rufirallus): 1 soarte
 skaai dwerchrallen (Laterallus): 7 soarten
 skaai gerslânrallen (Coturnicops): 3 soarten
 skaai gielbúkporsleinhinnen (Hapulocrex): 1 soarte
 skaai Inaccesible-eilânrallen (Creciscus of Atlantisia): 1 soarte
 skaai schomburgkrallen of Schomburgks rallen (Micropygia): 1 soarte
 skaai wytkieldwerchrallen (Limnocrex): 2 soarten
 ûnderfamylje reidhinfûgels (Gallinulinae)
 tûke boskraleftigen (Pardirallini)
 skaai boskrallen (Aramides): 9 soarten
 skaai effen rallen (Amaurolimnas): 1 soarte
 skaai grize rallen (Pardirallus): 3 soarten
 skaai muskusrallen (Mustelirallus): 3 soarten
 tûke reidhineftigen (Gallinulini)
 skaai Australyske reidhinnen (Tribonyx): 3 soarten
 skaai reidhinnen of echte reidhinnen (Gallinula): 6 soarten + noch 1 resint útstoarn
 skaai merkels of markols (Fulica): 10 soarten + noch 1 resint útstoarn
 skaai porsleinhinnen (Porzana): 11 soarten + nochris 6 resint útstoarn
 skaai Samoäreidhinnen (Pareudiastes) †?: 2 soarten, beide mooglik útstoarn
 skaai ûnechte reidhinnen (Paragallinula): 1 soarte


Kategory:Kraanfûgeleftige
Kategory:Fûgelfamylje