Globodera pallida

Globodera pallida is in soarte rûnwjirm yn de famylje Heteroderidae. It is bekend as in plantepatogen, benammen by ierdappels. It is ien fan de skealikste planteparasiten dy’t grutte skea oan gewaaksen docht, en it is in model-organisme dat yn de biology brûkt wurdt om syste-ieltsjes te bestudearjen.Cotton, J. A., et al. (2014). The genome and life-stage specific transcriptomes of Globodera pallida elucidate key aspects of plant parasitism by a cyst nematode. Genome Biology 15 R43. De mienskiplike namme omfiemet de ierdappel syste nematoade, wite ierdappel syste nematoade, bleke ierdappel syste nematoade, ierdappel woartelwjirm,Globodera pallida. Invasive Species Compendium. CABI. gouden nematoade,Globodera pallida. nematode.net. Washington University in St. Louis. en bleke syste nematoade.Pale Cyst Nematode, Globodera pallida. Invasive Species Factsheets, Michigan State University.

It wyfke hat in globefoarmich liif mei in tsjokke, kant-eftige opperhûd. It hâldt de aaikes yn it liif yn stee fan se te lizzen, en wurdt brunich as it dea giet.Globodera pallida. Nemaplex. UC Davis. Revised 2013. It wyfke is wyt oant krêmkleurich. Globodera rostochiensis sjocht der itselde ut mar it wyfke is in stik fan it libben gielich.

It mantsje hat in wjirmfoarmich liif yn de foar fan in C of S.

Dit wjirmke waard sjoen as lânseigen foar de Andes. Tsjintwurdich wurdt it oantroffen yn 55 lannen, meast yn tuskenbeide klimaten. De mikroskopyske wjirmkes binne taai en kinne oerlibje yn boaiemdieltsjes, dy’t oer de wrâld ferfierd wurde mei (boere)ark en yn streamend wetter. Se binne benammen ferspraat troch ierdappels, dy’t út Súd-Amearika wei yn de rest fan de wrâld ymportearre waarden. Se kinne ek libje op oare gewaaksen, lykas de tomaat en aubersjine, en in protte túchsoarten, lykas hûnebei (Solanum nigrum).

De jonge nematoaden aardzje op de woartels fan de plant. Aaien ûntwikkelje har yn de wyfkes nei befruchting, en as de wyfkes stjerre wurde it systes dy’t de ripe aaien beskermje. De aaien yn de systes kinne wol 30 jier libbensfetber bliuwe. De systes komme los fan de woartels en sakje yn de grûn dêr’t se ferspraat wurde kinne troch boaiemaktiviteiten. In oantaaste plant wurdt gielich, ferwylget en ferliest it blêd.

Dizze nematoade is in slim ferfelende agraryske pest, benammen yn Jeropa. Allinnich al yn it Feriene Keninkryk feroarsaket it ekonomyske ferliezen fan £50 jiers. Der binne regels opsteld foar de bêste wize fan buorkjen om de wjirm te bestriden. De beweging fan boaiemdieltsjes en ierdappels oer nasjonale grinzen hinne wurdt kontrolearre mei karentênes. Boere-ark wurdt himmele, grûn wurdt test op nematoaden, fersmoarge grûn mei net oer it lân brocht wurde, en resistinte kultivars fan gewaaksen wurde ôfwiksele mei gefoelige rassen om de mooglikheid op te kearen dat in mear firulint wjirmke ûntstean sil troch seleksje.

Dit wjirmke wurdt hjoeddedei sawat wrâldwiid oantroffen, mar bliuwt foar it grutste part yn de Feriene Steaten troch strange karentênes. In útsûndering isin útbraak yn Idaho yn 2006. Nei ûntdekking fan dizze útbraak, ferbea Japan de ymport fan ierdappels út de Feriene Steaten foar meardere jierren.

Kategory:Plantesykte
Kategory:Rûnwjirmsoarte
Kategory:Lânseigen fauna yn Bolivia
Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador
Kategory:Lânseigen fauna yn Perû
Kategory:Eksoat yn Abgaazje
Kategory:Eksoat yn Albaanje
Kategory:Eksoat yn Andorra
Kategory:Eksoat yn Argentynje
Kategory:Eksoat yn Armeenje
Kategory:Eksoat yn Austraalje
Kategory:Eksoat yn Azerbeidzjan
Kategory:Eksoat yn Belgje
Kategory:Eksoat yn Bosnje-Hertsegovina
Kategory:Eksoat yn Bulgarije
Kategory:Eksoat yn Denemark
Kategory:Eksoat yn Dútslân
Kategory:Eksoat yn Eastenryk
Kategory:Eksoat yn Estlân
Kategory:Eksoat yn de Feriene Steaten
Kategory:Eksoat yn Finlân
Kategory:Eksoat yn Frankryk
Kategory:Eksoat yn Fryslân
Kategory:Eksoat yn Georgje
Kategory:Eksoat yn Gibraltar
Kategory:Eksoat yn Grikelân
Kategory:Eksoat yn Guernsey
Kategory:Eksoat yn Hongarije
Kategory:Eksoat yn Ierlân
Kategory:Eksoat yn Ingelân 
Kategory:Eksoat yn Itaalje
Kategory:Eksoat yn Jeropeesk Ruslân
Kategory:Eksoat yn Jersey 
Kategory:Eksoat yn Kanada
Kategory:Eksoat yn Kazachstan
Kategory:Eksoat yn Kosovo
Kategory:Eksoat yn Kroaasje
Kategory:Eksoat yn Letlân 
Kategory:Eksoat yn Lychtenstein
Kategory:Eksoat yn Litouwen
Kategory:Eksoat yn Lúksemboarch (lân)
Kategory:Eksoat yn Madeara
Kategory:Eksoat yn Malta
Kategory:Eksoat yn Man
Kategory:Eksoat yn Moldaavje
Kategory:Eksoat yn Monako
Kategory:Eksoat yn Montenegro
Kategory:Eksoat yn Nederlân
Kategory:Eksoat yn Nij-Seelân
Kategory:Eksoat yn Noard-Ierlân
Kategory:Eksoat yn Noard-Masedoanje
Kategory:Eksoat yn Noarwegen 
Kategory:Eksoat yn de Oekraïne
Kategory:Eksoat yn Poalen
Kategory:Eksoat yn Portegal
Kategory:Eksoat yn Roemeenje
Kategory:Eksoat yn San Marino
Kategory:Eksoat yn Servje
Kategory:Eksoat yn Sibearje
Kategory:Eksoat yn Sily
Kategory:Eksoat yn Syprus
Kategory:Eksoat yn Skotlân
Kategory:Eksoat yn Sloveenje
Kategory:Eksoat yn Slowakije
Kategory:Eksoat yn Spanje
Kategory:Eksoat yn Súd-Osseesje
Kategory:Eksoat yn Sweden
Kategory:Eksoat yn Switserlân
Kategory:Eksoat yn Tsjechje
Kategory:Eksoat yn Turkije
Kategory:Eksoat yn Wales
Kategory:Eksoat yn Wyt-Ruslân