Geale' Sliepke

Geale' Sliepke, tsjintwurdich ek wol op 'e moderne wize Geales Sliepke neamd, is in gedicht fan 'e hân fan 'e Fryske skriuwer en dichter Eeltsje Hiddes Halbertsma (1797-1858). It waard foar it earst publisearre yn 1829, as ûnderdiel fan 'e ferhale- en dichtbondel De Lapekoer fan Gabe Skroar, dy't letter, yn 1871, mei it oare wurk fan 'e bruorren Halbertsma útgroeie soe ta de ferneamde samling Rimen en Teltsjes.

Beskriuwing
Geale' Sliepke wurdt beskôge as ien fan 'e bêst slagge gedichten fan Eeltsje Halbertsma, yn it foarste plak troch de wûndermoaie klankpatroanen yn it fers,, Lyts Hânboek fan de Fryske Literatuer, Ljouwert, 1997 (Afûk), ISBN 9 07 00 10 526, s. 40. en teffens troch it idyllyske byld dat deryn sketst wurdt fan it Fryske plattelân.

It gedicht giet oer it jonkje Geale, dy't, nei't er temûk kersen gnobbe hat yn it hôf fan pake, op in sideplak yn it reid yn 'e sinne yn 'e sliep fallen is. Hy wurdt wekker makke troch in boartlik kealtsje en is dan earst rare kjel om't er mient dat pake ('oarreheit') him fûn hat. It fers einiget mei de moraal dat in kwea gewisse net te ûntrinnen is.

Tekst
Geale' Sliepke

Yn pôpeslom bedobbe 
Lei Geale yn 't leavich reid; 
Hy hie de kersen gnobbe 
Yn 't hôf fan oarreheit 

De pet oer 't holtsje hinne, 
En oer de eagen del; 
Want waarm wie de sinne, 
De brimzen stieken fel. 

En oan in wyljenstobbe, 
Dêr hong syn baitsje oan, 
En oan it baitsje sobbe  
In tsjurre kealtsje oan. 

De rûge holders sûzen 
Troch blomkes en troch krûd, 
En troch de stânen rûzen 
De simmertwirkes lûd. 

De wettergulpen fleagen 
En gûlden yn 'e fljocht, 
En nei de terpen teagen 
De hoantsen yn 't gefjocht. 

De skouwe teaperts songen 
De âlde lange team, 
En d' ekster wipt' mei sprongen, 
En gloep fan beam ta beam. 

En Toon de seine harre 
Fier yn 't lege mêd, 
En Doeke mopke narre, 
Fan 't swyljen wurch en sêd. En kuozze yn 'e doeren, 
Dy haff'le yn 'e brij, 
Lei hymjend loai te poeren 
En joech de sinne frij. 

En op 'e daam dêr blaaide 
In eike sêd en slûch, 
En oer de lânen waaide 
Sint-Janstried wyt en rûch. 

Swiet yn 'e sliep fertize 
Wist boai fan nimmen kwea, 
As sêftkes him wat kize 
Oer holle, boarst en lea. 

Hy gapp' en rekt' en sette 
Syn dôve skonkjes út, 
As by de noas him fette 
In kâlde keallesnút. 

"Hoei!" skrille er, "Oarre, oarre!" 
En sprong hast út it fel, 
En seach no as in bloarre 
Op 't earme kealtsje del. 

Och, Geale' wroechwjirm kneage; 
't Wie oeral: "Oarreheit!" 
Hy waard der jit troch pleage 
Bedobb' yn 't leavich reid. 

Krûp yn in syd'ne wrine, 
't Kwea lit dy nearne rêst; 
Do kinst it net ontwine: 
It fret dy, sliep en rêst. 

Kategory:Literêr wurk fan de bruorren Halbertsma
Kategory:Frysktalich gedicht
Kategory:Gedicht út 1829