Kazan (stêd)

Kazan (Russysk: Казань, Tataarsk: Qazan of Казан) is in grutte stêd yn it easten fan Jeropeesk Ruslân oan de iggen fan de Wolga, haadstêd fan de autonome republyk Tatarstan.

Kazan is in drok hannelssintrum op de grins fan Jeropa en Azië mei in ryk kultureel libben, dat ferlike wurde kin mei dat fan Moskou en Sint-Petersboarch. Sûnt 1801 is Kazan in universiteitsstêd en sûnt 2005 hat de stêd ien fan de grutste moskeeën fan Jeropa; de Kûl Sjarif-moskee. Yn 2005 fierde Kazan syn tûzenjierrich bestean.

 Namme 
De oarsprong fan de namme Kazan is net wis. De letterlike fertaling fan it Tataarske wurd qazan is "itensiederspot", mar soe ek ôflaat wêze kinne fan it wurd qazğan, dat "útdold" of "groppe" betsjut.

In qazan wie oarspronklik in soarte fan panne dy't wol wat fan in wok hie. De namme Qazan soe sa te meitsjen hawwe kinne mei de lizzing fan de stêd yn in delling dy't de foarm fan in qazan-panne hat. Teffens giet it romantysker ferhaal fan de Tataarske prinsesse Söyembikä, dy't by it ôfwaskjen in gouden qazan yn de rivier falle litten hawwe soe, op it plak fan de stêd fan no.

Demografy
Befolking
De stêdekloft Kazan hat in befolking fan 1,56 miljoen.

 Jier  1550  1557  1800  1830  1839  1859   Ynwenners  50.000  7.000  40.000  43.900  51.600  60.600  Jier  1862  1883  1897  1917   1926  1939  Ynwenners  63.100  140.000  130.000   206.600  179.000  398.000 Jier  1959  1979  1989*  1997  2000  2010*  Ynwenners  667.000  989.000  1.094.378*  1.076.000  1.089.500  1.143.535*  Jier  2023  Ynwenners  1.314.685

(*) Folkstelling. 

 Stedsdistrikten 
Kazan is ferdield yn sân distrikten:
NûmerDistriktBefolking(2010)Oerflak(km²)Kaart1 Aviastroitelni 111.405 38,91   190px 2 Vakhitovski 86.202 25,823 Kirovski 109.125 108,794 Moskovski 130.537 38,815 Novo-Savinovski 202.997 20,666 Privolsjski 227.755 115,777 Sovetski 275.514 167,00

 Ferneamde ynwenners 
 Nikolaj Lobatsjevski, wiskundige  N. Lobatsjevski/ Famous people / Offisjele webside fan de stêd Kazan
 Berne 
 Valentin Dogiel (1882-1955), soölooch
 Joeri Egorov (1954-1988), Russysk-Nederlânsk konsertpianist
 Vladimir Kotelnikov (?), wiskundige
 Karl Ludwig von Littrow (?), Eastenryksk astronoom
 Aleksander Loerija (1902-1977), neuropsycholooch
 MakSim (Marina Sergeevna Abrosimova) (1983), sjongster
 Fjodor Radetski (1820-1890), generaal
 Jevgeni Schwartz (1896-1958), toanielskriuwer
 Fjodor Sjaljapin (1873-1938), operasjonger
 Jana Martinova (1988), swimster
 Dajana Kirillova (2002), Russysk sjongster

Stedssilhûet
900px|
900px|Kazanka right bank
900px|Both banks of Kazanka


Kategory:Plak yn Jeropeesk Ruslân
Kategory:Plak stifte yn 1005