Cornelis Roggen

Cornelis Roggen (Hoarne (Skylge), 19 septimber 1900 – Amsterdam, 30 novimber 1985)Berte- en stjertedata fan Cornelis Roggen wie in Frysk skriuwer, dichter, toanielskriuwer, publisist, wurdboekgearstaller, taalaktivist en ûnderwizer. Hy krewearre fan 'e midden fan 'e tweintichste iuw oant syn dea foar it behâld fan syn memmetaal, it Aastersk, it Fryske dialekt dat sprutsen wurdt op it eastlike part fan it Waadeilân Skylge.

Libben en krewearjen
Roggen wie hikke en tein yn it Skylger doarp Hoarne, en wurke letter op it fêstelân as kantoarklerk en ûnderwizer yn Amsterdam. Fan 'e midden fan 'e tweintichste iuw ôf wie hy de foarnaamste taalaktivist op it mêd fan syn Aasterske memmetaal. Sa skreau Roggen Aasterske gedichten en toanielstikken, en publisearre er koarte ferhalen yn fral de Harnzer Krante, dy't op Skylge in protte lêzen waard. Dêrnjonken brocht er ek non-fiksje út oer ûnderwerpen dy't mei it Aastersk en Skylge te krijen hiene, wêrûnder in postúm ferskynd skiedkundich wurk oer it hiele eilân, Terschelling: Zijn Naam en Andere Bijzonderheden (1987), en in selsstúdzjekursus yn it Aastersk, Aasters – Dialect Oosterschelling: Zelfstudie (1976).

Cornelis Roggen syn namme is lykwols fral ferbûn mei it Wêdenboek fon et Aasters, it earste wurdboek fan ien fan 'e Skylger dialekten, dat yn 1976 by de Fryske Akademy útkaam. Fjouwer jier letter folge ek noch in omsette wurdlist Nederlânsk-Aastersk. Teffens assistearre Roggen by de tastânkomming fan 'e earste wurdlist fan it Skylgersk, it susterdialekt fan it Aastersk, dy't tusken 1980 en 1983 gearstald waard troch Martha van Wichen-Schol. Ek op organisatoarysk mêd wie Roggen aktyf; sa wied er ien fan 'e oprjochters fan 'e kultuerhistoaryske Stifting Ons Schellingerland en wied er ek gauris yn 't spier foar de Skylger Klub fan Amsterdam.

Syn ynset waard beleanne mei in keninklike ûnderskieding yn 'e Oarder fan Oranje-Nassau en de Lutinepriis fan 'e gemeente Skylge. Roggen syn hope dat it Aastersk ea nochris in plak krije soe as learfak yn it pleatslike basisûnderwiis waard letter wurklikheid, mei't it tsjintwurdich it iennichste Waaddialekt is dêr't op 'e skoallen lessen yn jûn wurde.

Wurk
non-fiksje
 1972 – Terschelling Buitengaats (mei T.W. Dekker)
 1976 – Aasters – Dialect Oosterschelling: Zelfstudie
 1976 – Woordenboek van het Oosterschellings - Wêdenboek fon et Aasters
 1976 – De Grie Bedijkt (yn: de Ljouwerter Krante)
 1980 – Woordenlijst Nederlands-Aasters
 1987 – Terschelling: Zijn Naam en Andere Bijzonderheden (skiednis)

fiksje
 1978 – Fetelsjys: Toneelstikjes, Borrebjear fon Froeger in Nog Mear (ferhalen, fersen en toaniel)
 1980 – Fon Froeger: Fon Jonkje nei Jonge, Fertelsjys (toaniel)
 1981 – Fjoertoer (yn: Terschelling... Rijmt en Dicht)
 koarte ferhalen yn 'e Harnzer Krante:
 1973 – Yn Amsterdam út Iten
 1975 – Hierknippe
 1975 – Pilefretters
 1975 – De Broek
 1975 – Ol Wer un Broek
 1975 – Et Gebit
 1976 – Et Kleedsje
 1976 – De Hôane
 1976 – Fetelsjys I
 1976 – Liespoeë
 1976 – Coloratuur
 1976 – Iel
 1976 – Fetelsjys II 1977 – Hoeng
 1977 – Et Swatte Wiif
 1977 – Bolle
 1977 – Iedgos
 1978 – Jarje
 1978 – Wyn
 1978 – Jurk
 1978 – Tillegram
 1979 – Brulloft
 1979 – Stintsjys
 1979 – Oarlog
 1979 – Un Schyljer 1980 – Krae
 1980 – Smidden
 1980 – Smid
 1980 – Fyn
 1981 – Feesten
 1981 – Fetelsjys I
 1981 – Borrebjear
 1981 – Fetelsjys II
 1981 – Hengelje
 1982 – Hekken
 1983 – Skiep
 1984 – Fulkaan

Kategory:Frysk koarte-ferhaleskriuwer
Kategory:Frysk dichter
Kategory:Frysk toanielskriuwer
Kategory:Skriuwer yn it Aastersk
Kategory:Dialektwurdboekskriuwer
Kategory:Frysk publisist
Kategory:Frysk ûnderwizer
Kategory:Frysk taalaktivist
Kategory:Nederlânsk koarte-ferhaleskriuwer
Kategory:Nederlânsk dichter
Kategory:Nederlânsk toanielskriuwer
Kategory:Nederlânsk publisist
Kategory:Nederlânsk ûnderwizer
Kategory:Nederlânsk taalaktivist
Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf
Kategory:Persoan berne yn Hoarn (Skylge)
Kategory:Persoan berne yn 1900
Kategory:Persoan stoarn yn 1985