Wladimir Köppen

Wladimir Peter Köppen (Russysk: Владимир Петрович Кёппен) (Sint-Petersburch, 25 septimber 1846 – Graz, 22 juny 1940) wie in yn Ruslân berne geograaf, meteorolooch, klimatolooch en botanikus fan Dútsk komôf. Hy is fral ferneamd fan de klimaatklassifikaasje fan 1918, dy't útgie fan  plantegroei: de klimaatgrinzen waarden op grûn fan minimale en maksimale trochsneed moannetemperatuer bepaald troch it ferspriedingsgebiet fan beskate planten.

 Karriêre 
Tusken 1872 en 1873 wie Köppen yn tsjinst fan de Russyske meteorologyske tsjinst. Yn 1875 ferhuze er werom nei Dútslân en waard er haad fan de nije Difyzje fan Maritime Meteorology fan it Dútske Marineobservatorium (Deutsche Seewarta) yn Hamburg. Dêr wie er ferantwurdlik foar it opsetten fan in waartsjinst foar it noardwestlike part fan Dútslân en de oanswettende wetters. Nei fjouwer tsjinstjierren koe er him wer rjochtsje op fûneminteel ûndersyk, dêr't er wier niget oan hie, en ferliet de meteorologyske tsjinst.

Köppen begûn in systematyske stúdzje fan it klimaat en eksperimintearre mei waarballonnen om gegevens fan de boppeste lagen fan de ierdatmosfear te krijen. Yn 1884 brocht er syn earste ferzje fan syn kaart mei klimaatsônes út. Dy late ta de ûntwikkeling fan syn klimaatklassifikaasjesysteem om 1900 hinne, dy 't er de rest fan syn libben ferbetterje soe. De folsleine ferzje ferskynde foar it earst yn 1918 en de úteinlike ferzje waard yn 1936 útbrocht. 

Neist it beskriuwen fan ferskate klimaattypen wie er ek bekend mei paleoklimatology. Yn 1924 publisearre er mei syn skoansoan Alfred Wegener Die Klimate der Geologischen Vorzeit ('De klimaten fan it geologyske ferline'), dat Milutin Milankovic syn teory fan de Milankovi-parameters en iistiden stipe. 

Oan 'e ein fan syn libben wurke Köppen op mei de Dútske klimatolooch Rudolf Geiger oan in wurk yn fiif dielen, Handbuch der Klimatologie. Dy is nea dienmakke, mar ferskate dielen, trije dêrfan fan Köppen, waarden útbrocht. Nei Köppens dea yn 1940, wurke Geiger fierder oan oanpassingen fan it klimaatklassifikaasjesysteem. 

Köppen wie in produktive wittenskipper; hy skreau goed 500 wittenskiplike publikaasjes en bewarre syn yntellektuele nijsgjirrigens en brede ynteresse syn hiele libben lang. Njonken syn wittenskiplike beuzichheden wie er aktyf belutsen by sosjale kwestjes, wêrby't er in soad tiid en enerzjy bestege oan problemen as lângebrûk, skoalherfoarmingen en iten foar earmelju. Hy wie in sterk foarstanner fan it brûken fan Esperanto en sette ferskate wurken oer yn it Esperanto.

Kategory:Russysk meteorolooch
Kategory:Russysk klimatolooch
Kategory:Russysk geograaf
Kategory:Russysk botanikus
Kategory:Dútsk meteorolooch
Kategory:Dútsk klimatolooch
Kategory:Dútsk geograaf
Kategory:Dútsk botanikus
Kategory:Fysysk geograaf
Kategory:Esperantist
Kategory:Russysk persoan fan Dútsk komôf
Kategory:Dútsk persoan fan Russysk komôf
Kategory:Persoan berne yn 1846
Kategory:Persoan stoarn yn 1940