De Fryske Marren

De Fryske Marren (offisjeel Frysk; Nederlânsk: De Friese Meren) is in gemeente yn it suden fan Fryslân. It haadplak en grutste plak fan De Fryske Marren is De Jouwer. Oare gruttere plakken binne Balk, De Lemmer en Sint-Nyk. Ek de stêd Sleat heart by de gemeente, dy't in oerflak fan likernôch 560 km² hat (wêrfan 198 km² oan wetter). De Fryske Marren hat  ynwenners (, boarne: CBS).

Skiednis
De Fryske Marren is ûntstien op 1 jannewaris 2014 troch in fúzje fan 'e eardere gemeenten Gaasterlân-Sleat, Lemsterlân en Skarsterlân. Ek it doarp Terherne is op dyselde deis, by it opdoeken fan 'e gemeente Boarnsterhim, by De Fryske Marren kommen te hearren. De plakken Haskerdiken en Nijbrêge binne lykwols fan it eardere Skarsterlân oergien nei de gemeente It Hearrenfean.


Namme
De namme ferwiist nei de Fryske marren. De Nederlânske ferzje fan dizze namme, De Friese Meren, waard brûkt as wurknamme en ynearten ek as offisjele gemeentenamme. De gemeenterie hat it foech om 'e namme fan in gemeente te feroarjen, dat de wurknamme wie net definityf. Tagelyk mei de gemeenteriedsferkiezings is der in referindum holden. Bewenners mochten dêrby sels ek in namme yn tsjinje. Fan 'e ynwenners keas 42,4% foar de Nederlânske namme De Friese Meren, 41,6% foar de Fryske namme 'De Fryske Marren', 2,9% foar 'Marrelân' en 1,8% foar 'Sudergoa'.

Yn it koälysjeakkoard tusken FNP en CDA waard lykwols dochs besletten om foar de Fryske namme 'De Fryske Marren' te kiezen. De FNP wie by de gemeenteriedsferkiezings de grutste partij wurden en syn doel wie en kies foar in Fryske namme. Koälysjepartner CDA stimde dêrmei yn. De FNP ferdigenet syn stânpunt mei it argumint dat in mearderheid fan 'e befolking (53%) him yn it referindum útspriek foar in Fryske namme, wêrby't men de oare beide Fryske nammefoarstellen meirekkenet. Boppedat is de FNP de grutste partij wurden en stie dúdlik yn it partijprogram dat dy foar in Fryske namme wie.

De foarstelde nammeferoaring waard op 23 april 2014 troch de nij ynstelde gemeenterie bekrêftige mei 19 tsjin 12 stimmen en gie op 1 july 2015 yn. Der kaam wat opskuor tsjin de nammeferoaring. De benammen út ûndernimmers besteande stifting 'Vrienden van de Friese Meren'http://www.balkstercourant.nl/gemeentenieuws/19579/stichting-vrienden-van-de-friese-meren-in-actie-tegen-naamswijziging/ fierden noch in efterhoedegefjocht tsjin wat neffens harren sizzen jildfergriemen wie, mar krigen har sin net.

Plakken
De gemeente De Fryske Marren telt 51 wenplakken. It haadplak is De Jouwer. De gemeente telt 1 stêd (Sleat), 3 flekken (Balk, De Jouwer en De Lemmer) en 47 doarpen. De Nederlânske plaknammen binne yn de gemeente de offisjele, mei útsûndering fan Terherne dy't earder part wie fan Boarnsterhim, dy't wol de Fryske nammen as offisjele hie.

 Doarpen, flekken en stêd 
De folgjende doarpen flekken en stêd lizze yn de gemeente De Fryske Marren:
+Fryske plaknammeNederlânske plaknammeOantal ynwennersAldegeaOudega295AldehaskeOudehaske1.855AldemardumOudemirdum1.380Alde OuwerOldeouwer80BakhuzenBakhuizen1.030BalkBalk4.340BantegeaBantega675BoarnsweachBoornzwaag95De BroekBroek285DikenDijken50DolsterhuzenDelfstrahuizen515DunegeaDoniaga85EagmarypAkmarijp115EalahuzenElahuizen355EasterseeOosterzee885FollegeaFollega185GoaiïngarypGoingarijp240HarichHarich520HaskerhoarneHaskerhorne535JiskenhuzenIdskenhuizen490JistergeaEesterga50De JouwerJoure12.970KolderwâldeKolderwolde40LangwarLangweer1.045LegemarLegemeer130De LemmerLemmer10.355MurnsMirns105NijehaskeNijehaske50NijemardumNijemirdum565OusterhauleOuwsterhaule360OusternijegeaOuwster-Nijega80ReahelRohel230RotstergaastRotstergaast180RiisRijs175RotsterhauleRotsterhaule590RottumRottum765RûgehuzenRuigahuizen110Sint-JânsgeaSint-Johannesga1.240Sint-NykSint-Nicolaasga3.335SkarsterbrêgeScharsterbrug785SleatSloten695SniksweachSnikzwaag65SondelSondel405Terherne -720TerkapleTerkaple225TeroeleTeroele25TsjerkgaastTjerkgaast350VegelinsoardVegelinsoord380WikelWijckel645YchtenEchten380YchtenbrêgeEchtenerbrug1.010
De sifers komme út it jier 2024, fan https://allecijfers.nl/.

 Buorskippen 
De folgjende buorskippe lizze yn de gemeente De Fryske Marren:
 Ballingboer
 Bargebek
 Boarnsweach
 Brekkenpolder
 Delbuorren
 De Bels
 De Noed
 De Pôle
 De Rylst Finkebuorren
 Fjouwerhûs
 Frisbuorren
 Heide
 Heaburgen
 Hústerheide
 Kommisjepôle
 Nij Amearika
 Sânbuert Skoattersyl
 Skou
 Spannenburch
 Teakesyl
 Tropherne
 Unlân
 Westein
 Westerein Harich

 Marren en puollen 
De folgjende marren en puollen lizze yn de gemeente De Fryske Marren:
 Aldewei
 Aldhôf
 Aldkarre
 Annewiel
 Bokkewiel
 Brandemar
 De Brekken
 Brijpot
 De Dollen
 De Fluezen
 Goaiïngarypster Puollen
 Gossepeallen
 Gravepuoltsje 
 Grutte Brekken
 Haklânshop
 Hasker Wiid
 Hearregat De Hoarne
 De Holken
 Iselmar
 Jentsjemar
 Jiskenhúster Mar
 De Kûfurd
 Kâlde Mage
 Krúswetter
 Langsturtepoel
 Lytse Krús
 Lytse Wiid
 Nannewiid
 Langwarder Wielen
 De Oarden
 De Poel
 Ravenskolk
 Skarrewiel Sleattemer Mar
 Snitser Mar
 Sondeler Leien
 Terhernster Puollen
 Terkaplester Puollen
 Tsjûkemar
 Ulesprong
 Wide Rien
 De Wiel
 Wikeler Hop
 Et Wiede
 Wyldemerk
 Sânpoel
 Sânwetter
 Swettepoel
 It Swin
 Sâltpoel
De Fluezen, Goaiïngarypster Puollen, Grutte Brekken, De Holken, De Kûfurd, Langwarder Wielen, Aldhôf, Sleattemermar, Snitser Mar en Tsjûkemar hearre by de Fryske marren.
 Kanalen en sleatten 
 Akkrumer Rak
 Bakhúster Feart
 Bânsleat
 Broeresleat of Fjouwerhúster Feart
 It Deel
 Dyksleat
 De Ie
 Easterbûtengrêft
 Engelenfeart
 Fammensrakken
 Feanskieding
 Follegeasleat
 De Geau
 Giterske Feart
 Hearrenfeanster Kanaal
 Hearresleat Jaansleat
 Jouster Feartsje
 Jouster Sylroede
 Klynsmafeart
 Koaisleat
 Langwarder Feart
 Lemster Rien
 Lemster Feart
 De Luts
 Middenfeart (Aldehaske)
 Middenfeart (Dolsterhuzen)
 Middenfeart (Ychten)
 Mûntsjerak
 Noardbroekster Feart
 Noarder Alde Wei
 Otterweifeart
 Pier Christiaanssleat
 Prinses Margrietkanaal Ryster Feart
 Rintsjegrêft
 Sylroede
 Sint-Nykster Feart
 Skarster Rien
 Skipsleat
 Sleattemer Gat
 Sminkefeart
 Spoekhoekster Feart
 Streamkanaal
 De Tsjonger of De Kuunder
 Van Swinderenfeart
 Wytikkersfeart
 Wâldsleat
 Worstsloot

It besjen wurdich
 It Yr. D.F. Woudagemaal op De Lemmer stiet op de list fan wrâlderfgoed fan UNESCO.
 Ryksmonuminten top 3: Sleat (50 monumenten), Balk (33 monuminten) en De Lemmer (29 monuminten).
 Rysterbosk by Riis yn Gasterlân.
 Lemsterslûs op De Lemmer.

 Kultuer 
 List fan ryksmonuminten yn De Fryske Marren
 List fan bylden yn De Fryske Marren

 Wapens en flaggen 

 Wapens 

 Flaggen 

 Polityk 
De gemeenteried fan De Fryske Marren bestiet út 31 sitten. De útslaggen fan de gemeenteriedsferkiezings binne sûnt 2018:
 partijferkiezings 2018Utslaggen Ljouwerter Krante, 18 maart 2022, s. 27.  ferkiezings 2022Utslaggen Ljouwerter Krante, 18 maart 2022, s. 27.%  sitten%sitten CDA 23,8 8 18,8 6 FNP 20,0 7 20,5 7 VVD 12,7 4 11,0 4 PvdA 12,3 4 9,1 3 GrienLinks 8,5 2 8,0 2 D66 7,1 2 4,5 1 NCPN 6,3 2 4,9 1 KristenUny 5,6 1 4,1 1 BFM 3,7 1 5,5 2 KFM - - 9,5 3 FvD - - 4,1 1 ûnjildich & blanko 0,6  0,3  opkomst/totaal sitten 57,5% 31 57,7% 31

 Gemeenteliet 
Yn septimber 2014 waard it gemeenteliet wrâldkundich makke. Skriuwer is Sieger Bijsterveld fan De Jouwer.

It is it lân dêr't ik grutsk op bin,
fan wetter bosk en greide.
It binn' ús eigen Fryske Marren,
it lân fan myn hert.
It is it plakje yn ús Fryslân,
it binn' De Fryske Marren!
It is it folk dêr't ik grutsk op bin,
de frjemden en de freonen,
bewenners fan De Fryske Marren,
it folk fan myn hert.
It binn' de minsken fan ús Fryslân,
en fan De Fryske Marren.
Bewenners fan De Fryske Marren,
it folk fan myn hert.
It is it plakje yn ús Fryslân,
it binn' De Fryske Marren.


Kategory:Gemeente yn Fryslân
Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 2014