Lodewijk van Deyssel

Karel Joan Lodewijk Alberdingk Thijm (Amsterdam, 22 septimber 1864 – Haarlem, 26 jannewaris 1952), bekend ûnder it pseudonym Lodewijk van Deyssel, wie in Nederlânsk skriuwer.

 Famylje 
Thijm wie lid fan de famylje Alberdingk en soan fan de skriuwer, dichter, boekhanneler en útjouwer Joseph Alberdingk Thijm (1820-1889) en Wilhelmina Kerst (1824-1894). Yn 1887 boaske er mei Catharina Horyaans (1864-1941), fan wa’t er yn 1918 skiede. Ut dat houlik waarden twa soannen en ien dochter berne.

 Libben en wurk 
De jonge Alberdingk Thijm brocht in part fan syn jonkheid troch op it katolike jongesynternaat Rolduc. Mei ûnder oaren Willem Kloos, Frederik van Eeden, Herman Gorter en Albert Verwey behearde Lodewijk van Deyssel ta de Beweging fan Tachtich (de Tachtigers). De earste publikaasje fan syn hân De Eer der Fransche Meesters ferskynde yn 1881 yn it tydskrift fan syn heit Dietsche Warande. Yn de perioade 1882-1889 wurke er mei oan it wykblêd De Amsterdammer. Yn 1885 waard it literêr tydskrift fan de Tachtigers De Nieuwe Gids oprjochte, dêr’t er oan mei wurke. Hy kaam lykwols net yn ‘e redaksje. Nei oanlieding fan in rûzje mei Frans Netscher, dy’t geregeldwei publisearre yn dat tydskrift, skreau Van Deyssel yn 1886 de brosjuere Over literatuur. Tegearre mei Albert Verwey rjochte er yn 1894 it Tweemaandelijks Tijdschrift op en bleau dêrfan redakteur nei de fuortsetting fan dat tydskrift ûnder de namme De Twintigste Eeuw. Yn 1905 rjochte er de “Vereniging van Letterkundigen” op.

Ynearstenoan wie er sterk oanlutsen ta it Frânsk naturalisme, mar yn De dood van het naturalisme (1891) kearde er him fan dy streaming ôf. Letter rjochte er him mear ta mystike libbenswearden. Hy stiet bekend om syn flymskerpe en iroanyske kritiken.

Syn bekendste wurken binne: Een Liefde (1887), de Rolduc-roman De kleine republiek (1889), Blank en geel (1894) en Het leven van Frank Rozelaar (1911). Under it pseudonym A.J. publisearre er Multatuli (1891) en J.A. Alberdingk Thijm (1893). Een Liefde is ien fan de earste - slagge - Nederlânske naturalistyske romans. Van Deyssels tiidgenoaten wiene skokt trochdat er yn dat boek in - mei literêre byldspraak toansette - seksueel kleure ûnderfining fan it haadfiguer Mathilde beskriuwt. De roman beheart ta de klassikers fan de Nederlânske literatuer. Yn 1996 ferskynde de 14e printinge.

De besoarger fan in soad fan Van Deyssels wurken is Harry G.M. Prick, dy’t ek de twadielige biografy fan Van Deyssel skreau.

 Prizen 
1913 - Tollenspriis foar syn hiele oeuvre

 Bibliografy 
1886 - Over literatuur
1887 - Een liefde
1889 - De kleine republiek
1891 - De dood van het naturalisme
1891 - De zwemschool
1891 - Menschen en bergen
1891 - Multatuli
1893 - J.A. Alberdingk Thijm
1894 - Blank en geel
1895 - Prozastukken
1895 - Van Zola tot Maeterlinck
1896 - Caesar (werprinte yn Verzamelde Werken, VI)
1904 - Kindleven
1908 - Verbeeldingen
1911 - Het leven van Frank Rozelaar (yn 1958 kompleet, yn 1982 op ‘e nij besjoen)
1923 - Werk der laatste jaren
1924 - Gedenkschriften
1929 - Nieuwe kritieken
1950 - Aantekeningen bij lectuur

 Literatuer 
 Harry G.M. Prick, Anton van Duinkerken, Kees Fens en Boudewijn Büch en oaren: Lodewijk van Deyssel. Bzzlletin 69, oktober 1979.
 Harry G.M. Prick: In de zekerheid van eigen heerlijkheid. Het leven van Lodewijk van Deyssel tot 1890. Athenaeum-Polak & Van Gennep, Amsterdam, 1997. ISBN  9789025341930
 Harry G.M. Prick: Een vreemdeling op de wegen. Het leven van Lodewijk van Deyssel vanaf 1890. Athenaeum-Polak & Van Gennep, Amsterdam, 2003. ISBN 9789025341879

 Keppelings om utens 
Harry G.M. Prick, 'Alberdingk Thijm, Karel Joan Lodewijk (1864-1952)', yn: Biografisch Woordenboek van Nederland 1 (1979)
Anton van Duinkerken, 'Levensbericht', yn: Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, 1952-1953

Kategory:Nederlânsk literatuerkritikus
Kategory:Nederlânsk publisist
Kategory:Nederlânsk tydskriftredakteur
Kategory:Nederlânsk romanskriuwer
Kategory:Persoan berne yn 1864
Kategory:Persoan stoarn yn 1952