Newcastle upon Tyne

Newcastle upon Tyne, faak ôfkoarte ta Newcastle, is in stêd (city) yn de county Tyne and Wear yn Noard-East Ingelân.

It is in selstandige gemeente; mei de gemeenten Noard-Tyneside, Súd-Tyneside en Gateshead foarmet it ien steedlik gebiet, de Newcastle-Gatesheadmetropoal. Newcastle is de meast wichtige stêd fan Noard-East Ingelân.

In ynwenner fan Newcastle wurdt ek wol in Geordie neamd.

 Ut de skiednis 
De stêd waard troch de Romeinen, ûnder keizer Hadrianus, stifte. It plak hjitte doe Pons Aelius. Neidat de Romeinen út Ingelân wei gien wiene, waard it plak, dat doe Monkchester hjitte, de haadstêd fan it keninkryk Northumbria en waard in wichtich beafeartsplak fanwege de Hillige Boarne fan de Jezusberch, no Jesmond. De stêd tanket har namme oan it kastiel dat yn 1080, fanwege Robert II, hartoch fan Normandje, de âldste soan fan Willem de Oermasterer set waard. Fjochterij mei de Wytsingen waard de stêd yn 1080 benei folslein by ferwoastge. De stêd waard in wichtich sintrum foar de wolhannel en letter waard de stienkoalwinning yn de omkriten fan grut belang. 
Yn de midsiuwen wie Newcastle, strategysk oan de grins mei Skotlân, ek in festingstêd fan belang. 

De haven en de skipswerven oan de Tyne ûntjoegen har tige yn de 16e iuw; de stêd waard doe ta ien fan de grutste sintrums yn de wrâld wat skipsbou en skipsreparaasjes oanbelange. De stêd groeide fierder yn de tiid fan de Yndustriële Revolúsje, mar de yndustry rekke healweis de 20e iuw yn de nederklits. Newcastle is no fral fan belang as sake- en kultuersintrum.

 Berne yn Newcastle 
 Charles William Mitchell (1854–1903), keunstskilder 
 Basil Hume (1923-1999), kardinaal en aartsbiskop fan Westminster
 David Pawson (1930), predikant en teolooch
 Chas Chandler (1938-1996), muzikant (The Animals), produsint en manager 
 Hank B. Marvin (1941), musikus
 Brian Johnson (1947), musikus
 Sting (1951), musikus
 Kevin Whately (1951), akteur
 Abhisit Vejjajiva (3 augustus 1964), minister-presidint fan Tailân
 Gary Robson (19 juny 1967), pylkjesmiter (darter)
 Alan Thompson (22 desimber 1973), fuotballer
 Sue Rolph (15 maaie 1978), swimster
 Cheryl Ann Cole - Tweedy (30 juny 1983), sjongster
 Richard J. Thompson (20 maaie 1986), sjonger 
 Joe McElderry (16 juny 1991), sjonger

Kategory:Plak yn Ingelân
Kategory:Plak stifte yn de 2e iuw